Landenweb.nl

SAMOS
 

Basisgegevens
  Officiële
  landstaal
  Grieks
  Hoofdstad  Samos-stad
  Oppervlakte  477 km2
  Inwoners  32.297
  (2011, laatst bekend)
  Munteenheid  euro
  (EUR)
  Tijdsverschil  +1 (zomer +2)
  Web  .gr
  Code.  GRC
  Tel.  +30

Populaire bestemmingen GRIEKENLAND

AeginaAlonissosAndros
ChiosHydraKalymnos
KarpathosKefaloniaKorfoe
KosKretaLefkas
LesbosMykonosNaxos
ParosPatmosPeloponnesos
PorosRhodosSamos
SantoriniSkiathosSkopelos
SpetsesThassosZakynthos

Geografie en Landschap

Geografie

Samos is na Lesbos en Chios het grootste van de Noord-Egeïsche eilanden en ligt van alle eilanden in de Egeïsche Zee het dichtst bij Turkije. Het wordt slechts gescheiden van Turkije door de smalle zee-engte van Mycale (ook wel Eptastadio-kanaal genoemd of in het Turks Dar Bogaz), die ca. 1200 meter breed is.

advertentie

Samos SatellietfotoPhoto: Publiek Domein

Samos heeft, samen met de kleine eilandjes eromheen, een oppervlakte van 475 km² en is daarmee het op zeven na grootste Griekse eiland. Van oost naar west is het eiland maximaal 49 km breed en van noord naar zuid is het maximaal 20 km lang. De lengte van de gehele kustlijn bedraagt ca. 140 km. Ten zuidoosten en zuiden van Samos liggen de eilanden Ikaria, Fourni en Agathonissi. Ten noordwesten van Samos ligt het grotere eiland Chios.

Landschap

Het zeer groene Samos heeft een afwisselend landschap met hoge bergen, uitgestrekte bossen, groene valleien, vruchtbare vlakten in het zuiden, hoge kusten en veel mooie kiezelstanden en enkele helderwitte zandstranden.

Ondanks deze afwisseling is Samos is grotendeels bergachtig met in het midden van het eiland het Ámpelos-massief (ook wel Karvounis-massief genoemd). De hoogste top van deze bergrug is de Profítis Iliás (1140 m). In het westen ligt het Kérkis-massief met de Vigla (1440 m) en de hoogste top van Samos, de Kérkis (1443 m). De Kérkis is tevens de op twee na hoogste berg van de eilanden in de Egeïsche Zee.

Stranden zijn overal te vinden, zoals bij Megalo Seitani in het westen, Psili Ammos en Mikali in het oosten, Tsabou, Lemonakia en Tsamadou in het noorden en Votsalakia en Chrisi Ammos, het mooiste strand van Samos, in het zuiden.

advertentie

Potami-bocht op SamosPhoto: Pe-sa in het publieke domein

Samos is een van de waterrijkste eilanden van de Egeïsche Zee en bijna overal op het eiland ontspringen bronnen, waarvan de meeste het hele jaar door water geven. Om tijdens extreem droge periodes watertekorten aan te vullen, zijn bij de plaatsen Pythagório en Mytiliníi kunstmatige meren aangelegd. Het Límni Alíkes bij Mykáli is een natuurlijk meer.

Klimaat en Weer

Samos heeft een mediterraan klimaat met warme, droge zomers en milde, maar natte winters. De gemiddelde dagtemperatuur in juli bedraagt ca. 31°C, in januari is dat ca. 12°C. De jaarlijkse gemiddelde temperatuur op Samos is 17,8°C. Hittegolven met temperaturen van 40°C of meer zijn geen uitzondering. Eind april, begin mei kan het nog niet zo warm zijn als men zou verwachten; met name langs het nog relatief koele zeewater kan het dan nog fris zijn. De overgang naar het echte warme weer vind eind mei, begin juni plaats. Eind oktober wordt de kans op buien steeds groter en trekt de wind ook aan.

Er valt elk jaar gemiddeld 702 mm neerslag op Samos, verdeeld over ca. 80 dagen. De meeste regen valt in de maanden november t/m februari; de minste regen in de maanden juli en augustus.

Gemiddeld schijnt de zon 3010 uur op Samos. In de maanden juni en juli schijnt de zon zo'n 13-14 uur per dag. Op Samos is de Meltemi vaak aanwezig, een aangenaam verkoelende wind uit het noorden.

klimaattabelgem. max.temp.uren zon p/ddagen neerslag p/m
januari12°C512
februari13°C611
maart15°C79
april19°C98
mei24°C116
juni29°C132
juli31°C141
augustus31°C131
september28°C113
oktober22°C86
november18°C68
december14°C513

Planten en Dieren

Planten

De olijfboom is de meest voorkomende boomsoort op Samos, er zijn meer dan 1,5 miljoen exemplaren te vinden. Ca. 75% van de lijfbomen is op het zuidelijke deel van het eiland te vinden. In het noorden en midden van het eiland zijn de meeste druivenranken te vinden, waar de muskaatdruif zorgt voor de beroemde Samos-wijn. Citrusbomen, kersenbomen en appelbomen komen over het hele eiland voor.

In het noorden en op de berghellingen van Ampelos en Kerkis domineren de dennenbossen. In de lager gelegen gebieden tot aan de kustlijn komt de Turkse den het meeste voor, hoger dan 700 meter is de zwarte den dominant.

Op rotsachtige en dorre gronden vinden we dichte maquis-begroeiing met struikgewas en kruidachtige planten als hulsteik of kermeseik, mastiek, wilde olijfboom, johannesbroodboom, jeneverbes, braamstruik, kamperfoelie, terpentijnboom, trosheide, bonenkruid, oregano, cistusroos, tijm, gedoornde pimpernel, stekelbrem, salie en bergthee.

In nattere gebieden komen voor: oleander, monnikspeper, laurier, grauwe wilg, klimop en steekwinde.

Dieren

Samos kent een zeer rijke en gevarieerde herpetofauna (reptielen en amfibieën), en dat heeft onder andere te maken door de ligging van het eiland vlakbij de westkust van Turkije. Op Samos komen 30 soorten voor en dat is vrij veel voor een eiland van deze omvang. De soorten op Samos leven in kleine populaties die verspreid over het eiland te vinden zijn.

De slangenooghagedis is over het hele eiland te vinden, de zeldzame Anatolische muurhagedis is in Europa alleen op Samos te vinden en leeft verder alleen nog aan de Turkse westkust. Bijzonder is ook de scheltopusik of Europese glasslang, een pootloze hagedis die tot 1,5 meter lang kan worden. Een andere hagedissoort is de Johannisskink, die wel wat lijkt op een kleine slang en ca. 11 cm groot wordt.

Er leven op Samos ook twee gekkosoorten, de naaktvingergekko en de Turkse huisgekko. Zeer bijzonder is de hardoen, de enige agamesoort die in Europa voorkomt en leeft op een groot aantal Griekse eilanden.

Samos telt ook een aantal slangensoorten, de Kaspische toornslang, de slanke toornslang en de wormslang. Verder leven op Samos drie schildpadsoorten, de Europse moerasschilpad, de Kaspische beekschildpad en de voor Samotiaanse begrippen zeldzame Moorse landschildpad.

Op Samos komen vier soorten amfibieën voor, de gewone pad, de groene pad, de boomkikker en de Egeïsche meerkikker. Tot de Samotiaanse fauna behoren ook nog de Oxythyrea funesta (soort bladsprietkever), een sabelsprinkhaansoort, een miljoenpootsoort, de bosbeekjuffer, de schorpioen en de zoetwaterkrab.

Omdat er veel bloemen op Samos groeien en bloeien, leven er ook veel vlinders, onder andere gehakkelde aurelia, boswitje, koningspage, kaasjeskruiddikkopje, oranje luzernevlinder, distelvlinder, tijgerblauwtje, Levant bruin zandoogje, klein koolwitje of knollenwitje, groot koolwitje, blauwe ijsvogelvlinder, eikenpage, donkere heivlinder, Balkanboswachter, koninginnepage, Icarusblauwtje, klein kustdikkopje, kleine vuurvlinder en boomblauwtje.

Geschiedenis

Prehistorie en vroegste geschiedenis

De oudste menselijk overblijfselen die op Samos gevonden zijn, dateren uit het Neolithicum (ook wel jonge of nieuwe steentijd), die duurde van ca. 4000 tot ca. 1700 jaar v.Chr. Ca. 3000 v.Chr. vestigden zich een aantal stammen zich op Samos, de Pelasgen, de Karen en de Lelegen. Ca. 1500 v. Chr. kwamen de Minoërs vanuit Kreta op Samos, gevolgd omstreeks 1400 v.Chr. door de Myceners, afkomstig van het vasteland van Griekenland. In deze tijd ontstond ook de cultus van de vruchtbaarheidsgodin Hera.

Griekse en Romeinse oudheid

In de oudheid werd Samos een welvarend eiland door de overzeese handel. Als gevolg hiervan bloeide de cultuur en de economie, met name vanaf 538 v.Chr. onder het bewind van de alleenheerser en tiran Polycrates van Samos. In deze periode werden vele bouwwerken opgetrokken, maar Polycrates stond ook bekend als een zeer oorlogszuchtig type.

In 522 v.Chr. werd Samos door de Perzen, onder leiding van Alexander de Grote veroverd, en deze periode duurde tot Samos in 479 v. Chr. lid werd van de Attische Zeebond, een verbond van Griekse steden en eilanden onder leiding van Athene. Na de dood van Alexander de Grote wisselden de machtsverhoudingen op Samos voortdurend, totdat het eiland in 133 v. Chr. een onderdeel werd van de Romeinse 'provincia' Asia, die het westelijke deel van Anatolië en de eilanden voor de Turkse westkust omvatte.

Byzantium, Venetië en Turkije

In 395 n.Chr. werd het Romeinse Rijk verdeeld en heel Griekenland, dus ook Samos, kwam onder de invloedssfeer van het Oost-Romeinse Rijk. Niet lang hierna volgde een langdurige periode met voordurend overvallen van piraten. Na de vierde kruistocht van 1204 vestigden de Venetianen zich voor de eerste keer op Samos, en die periode duurde tot halverwege de 15e eeuw. In 1453, bij de val van Constantinopel, viel het Byzantijnse Rijk uit elkaar, en in 1475 kwamen de eilanden in de oostelijk Egeïsche Zee onder Turkse heerschappij. Als gevolg hiervan verliet bijna de gehele bevolking het eiland, en pas vanaf 1562 vestigden zich weer Grieken op het eiland. van 1560 tot 1834 was Chóra de hoofdstad van Samos. Onder de Turken hadden de Samioten een naar verhouding grote politieke autonomie, de Turken interesseerden zich vooral voor de belastingen die op het eiland geheven werden. Er woonden dan ook maar weinig Turken op Samos en er zijn in die tijd ook nooit moskeeën gebouwd.

Griekse vrijheidsstrijd en Grieks-Turkse Oorlog

In 1821 kwamen de Grieken in opstand tegen de Turkse bezetters en in 1830 wonnen de Grieken hun vrijheidsstrijd. Voor Samos, met als opstandelingenleider Lykourgos Logothetis, was het echter nog niet zover.

De grote Europese landen waren tegen de toetreding van Samos tot Griekenland, in 1834 verkreeg Samos als enige eiland in de Egeïsche Zee gedeeltelijke autonomie als prinsdom. De eerste Prins van Samos was Stefan Bogoridi (1832-1850), met onder andere de prinsen Konstantinos Photiades (1874-1979) en Georgios Verovits (1895-1896), een Grieks-orthodoxe Ottomaanse staatsman die ook nog een tijdje gouverneur-generaal van Kreta was. Opvolgers van Verovits waren onder meer Prins Georgios Georgiadis (aug. 1907 - jan. 1908) en Prins Andreas Kopasis (jan. 2008 - 22 maart 1912). De laatste Prins van Samos was Grigorios Vegleris (22 maart 1912 - oktober 1912).

In 1912 verlieten de laatste Turken Samos en trad het eiland eindelijk toe tot het Griekse koninkrijk. In 1922 deden de Grieken een mislukte poging om Constantinopel en de Klein-Aziatische kust te veroveren. Hierdoor kwam er een enorme volksverhuizing op gang van Turkse en Griekse vluchtelingen. Meer dan een miljoen Grieken werden gedwongen om Klein-Azië te verlaten en meer dan een half miljoen Turken vluchtten uit Griekenland. Het tussen Griekenland en Turkije gelegen Samos had uiteraard veel last van deze gigantische mensenstromen.

Tweede Wereldoorlog en na dictatuur democratie

Samos werd aan het begin van de Tweede Wereldoorlog zonder veel bloedvergieten bezet door de Italianen van Mussolini. Alleen in het dorp Kastanéa werden op 30 augustus 1943 een aantal gijzelaars vermoord. In november 1943 werden de steden Vathí en Pythagório gebombardeerd door de Duitsers.

Van de Griekse Burgeroorlog, die duurde van 1942 tot 1949, heeft Samos niet veel gemerkt, en ook van de dictatoriale periode in Griekenland (1967-1973) heeft Samos weinig meegekregen. In 1974, bij het conflict met Turkije rond Cyprus, werd aan de oostkant van Samos, dichtbij Turkije, een van de grootste militaire bases van Griekenland gevestigd. Op 3 augustus 1989 stortte er een Shorts 330 van Olympic Airways (nu Olympic Airlines) neer in de buurt van Samos-airport; 31 passagiers vonden de dood.

21e eeuw

In juli 2000 werd Samos getroffen door dagen durende enorme bosbranden, die uiteindelijk meer dan 30% van alle bossen vernietigden. Met name het gebied rond de plaatsen Pirgos en tot op de top van de Karvounis hadden veel te lijden van de branden. Hoewel er op dit moment niet meer zoveel van de branden te zien is, zal het nog 50-100 jaar duren voordat de bossen weer volledig hersteld zijn.

In 2011 werden de vier gemeenten op Samos samengevoegd tot één gemeente.

Eind augustus 2019 zorgde een natuurbrand ervoor dat honderden toeristen geëvacueerd moesten worden naar de stad Pythagorion, die op dat moment nog niet bedreigd werd.

Zie verder ook de geschiedenispagia van Griekenland op landenweb.

Bevolking

Samos telt ongeveer 33.000 inwoners (2017)waarvan er ongeveer 12.000 in Samos-stad, dat meestal Vathí wordt genoemd, wonen.

Taal

advertentie

AlfabetFoto: LewWhite CC 3.0 Unported no changes made

Het moderne Grieks of Nieuw Grieks behoort net als het Nederlands tot de Indo-Europese taalfamilie en is één van de oudste nog levende talen. Hoewel behorend tot dezelfde taalfamilie lijkt het Grieks nauwelijks op een andere Indo-Europese taal. Dit komt omdat het Grieks zich relatief geïsoleerd van buitenlandse invloeden heeft kunnen ontwikkelen.

In de klassieke oudheid werden er verschillende Griekse dialecten naast elkaar gebruikt, maar het Attisch van de stad Athene verstond men in geheel Griekenland. Vanaf de vierde eeuw voor Christus kreeg het Attisch concurrentie van het Koinè-Grieks, een soort algemeen beschaafd Grieks dat gebruikt werd van Macedonië tot het Nabije Oosten. Vanaf die tijd werd het Attisch gebruikt in het onderwijs en het was de officiële overheids- en kerktaal in het Byzantijnse Rijk en in de Kerk. De gewone man sprak een soort volkstaal die van het Koinè-Grieks afstamde. In de Middeleeuwen vestigden zich allerlei andere volken in Griekenland en veranderde de spreektaal drastisch terwijl de schrijftaal hetzelfde bleef en aldus de twee talen steeds verder uit elkaar groeiden.

Na de Vrijheidsoorlog begin 19e eeuw trachtte de overheid een nieuwe taal in te voeren, het Katharevousa of "gezuiverde taal". De overheid en op scholen ging men deze taal inderdaad gebruiken maar het volk bleef zich van de Dimotiki bedienen, de spreektaal van het Griekse volk. De bedoeling was dat het Dimotiki zou verdwijnen, maar dat bleek moeilijker dan gedacht en mislukte dan ook. Vanaf 1920 mocht het Dimotiki op scholen gebruikt worden en in 1974 verdween het Katharevousa van diezelfde scholen.

Het Griekse alfabet bestaat uit 24 letters die er op het eerste gezicht ingewikkeld uitzien, maar bij nader inzien simpeler zijn dan het Nederlandse alfabet. De uitspraakregels zijn regulmatig en daardoor sneller te begrijpen. In het Grieks is het belangrijk om de juiste klemtoon te gebruiken. Een woord met de klemtoon op de eerste lettergreep kan een totaal verschilleden de betekenis hebben van hetzelfde woord maar met de klemtoon op bijvoorbeeld de derde lettergreep.

De alfabetten van alle grote Europese talen zijn min of meer gebaseerd op het oude Griekse alfabet. Ons Romeinse alfabet wordt soms wel de westerse vorm van het Griekse alfabet genoemd.

Enkele woorden en uitdrukkingen:

Godsdienst

Algemeen

advertentie

St. Nicholas Church op de Pigadia begraafplaats. Karpathos, GriekenlandFoto: Onbekend CC 3.0 Unported no changes made

Ca. 98% van de Griekse bevolking is lid van de Grieks-orthodoxe Kerk, die ontstond na de grote scheuring in 1054 toen de patriarchen uit het Oosten het leergezag van de paus niet langer erkenden. De Grieks-orthodoxe staatskerk is sinds 1833 onafhankelijk van het primaat van de patriarch van Istanbul(vroeger Constantinopel). De Grieks-orthodoxe kerk kent een aantal verschillen ten opzichte van de westerse christelijke kerken. Zo dienen voor de grondslag van de leer alleen de bijbel, de kerkvaders en de uitspraken van de oecumenische concilies. Verder richten de Griekse geestelijken zich vooral op de liturgie en op gebed en meditatie. Op sociaal gebied is de Oosterse kerk lang niet zo actief als in het westen. Wel zijn de overheid en de kerk veel nauwer verbonden. De overheid subsidieert de Kerk en de Kerk op haar beurt volgt de politiek op de voet.

De grootste religieuze minderheid zijn de moslims, de Turkse Grieken. De meeste moslims wonen in Thracië, waar dan ook veel moskeeën te vinden zijn.

Het aantal joden is na de Tweede Wereldoorlog drastisch verminderd. Zo woonden er in het noordelijke Thessaloniki in 1941 meer dan 60.000 joden; tegenwoordig nog maar ca. 1100. De ca. 40.000 katholieken wonen voornamelijk op de Griekse eilanden.

Griekse mythologie

advertentie

Mythologische afbeelding op vaasFoto: Publiek domein

Het woord mythe is afgeleid van het woord "muthos", dat eerst uiting betekende en later vaak werd uitgelegd als "een gesproken of geschreven verhaal".

Mythologie (muthologia) is dus "vertellen over verhalen", of een verzameling mythen, of de studie van mythen.

Toen het schrift ontstond in Griekenland waren de mythen en legenden al verankerd in de orale overleveringen en vooral latere dichters gaven de verhalen een ander verloop. De Griekse mythologie lijkt veel op andere mythologieën. Zo komt de Noorse god Odin overeen met de Griekse Zeus en verrichtten de Noorse helden vaak dezelfde heldendaden als hun Griekse collega's.

Enkele Griekse goden

Aeolus (Aiolos)
Een zoon van Hippotes, die door Zeus was aangesteld als bewaker van de winden. Hij was de baas over de (wind)goden: Boreas, Zephyros, Notos en Euros.

Aphrodite
Aphrodite is de godin van de liefde en schoonheid. Zij werd geboren uit het schuim van de zee, waar ook het belangrijkste heiligdom gewijd aan Aphrodite staat. Ze was getrouwd met Hephaestus, maar had liever Ares als minnaar.

Haar zoon was Eros, de god van de liefde. Aphrodite wordt afgebeeld met de gevleugelde Eros en met duiven. Zij was een van de Olympische goden. De Romeinen noemden haar Venus.

advertentie

Aphrodite, godin van de liefde en schoonheidFoto: Tilemahos Efthimiadis CC 2.0 Generic no changes made

Apollo
Apollo was de zoon van Zeus en Leto, en tweelingbroer van Artemis. Hij is god van het licht, van de geneeskunde, muziek en wetenschap. Apollo wordt vaak afgebeeld met een lier in zijn hand. Het belangrijkste heiligdom gewijd aan Apollo ligt in Delphi, de belangrijkste orakelplaats van het oude Griekenland. Apollo was een Olympische god.

Ares
Ares was een zoon van Zeus en Hera en is de god van de oorlog. Hij wordt vaak afgebeeld in volledige wapenuitrusting en was een Olympische god. De Romeinen nomen hem Mars.

Artemis
Artemis was de tweelingzus van Apollo, en dochter van Zeus en Leto. Zij was de godin van de natuur en de jacht. Zij was ook de beschermgodin van zwangere vrouwen en wordt vaak afgebeeld met een boog in haar hand. Zij was een Olympische god en haar Romeinse naam is Diana.

Dionysos
Dionysos was een zoon van Zeus en de god van de druiven en de wijn. Hij wordt vaak afgebeeld met een staf, die van boven omwonden is met klimopbladen. Hij was een Olympische god en zijn Romeinse naam is Bacchus of Liber.

advertentie

DionysosFoto: Zde CC 4.0 International no changes made

Eros
Eros is de god van de behoeften en wordt ook wel Himeros genoemd. Eros wordt vaak gezien als gevleugelde jongensgod die mannen in hun hart schiet met liefdespijlen. Romeinse namen voor hem zijn Amor en Cupido.

Hermes
Hermes was de boodschapper van de goden en een zoon van Zeus. Hij is ook god van de reizigers, dieven en handelaren. Hij wordt altijd afgebeeld met een reizigersmuts en reizigersstaf of een helm met vleugels. Ook zijn sandalen hebben vleugels. Hij begeleidde de schimmen van de doden naar de onderwereld, de Hades.

Pallas Athena
Zij is de dochter van alleen Zeus, want uit zijn voorhoofd geboren. Zij is de beschermgodin van de kunstenaars en handwerkslieden, maar ook de godin van de wijsheid en kennis. In oorlogstijd werd Athena ook nog vereerd als oorlogsgodin. Ze was de speciale beschermgodin van de stad Athene en een beschermengel van Griekse helden als Herakles en Odysseus.

Zij wordt vaak afgebeeld met helm en volledige wapenuitrusting. De uil, die wijsheid symboliseert, was aan haar gewijd. Pallas Athena heeft een heiligdom gelegen in Athene: het Parthenon.

Zij was een Olympische god en haar Romeinse naam is Minerva.

advertentie

Palla AthenaFoto: Diana Ringo CC 3.0 Austria no changes made

Poseidon
Poseidon is een roer van Zeus en is de god van de zee en beschermgod van de zeevaarders. Zijn paleis ligt diep onder water en hij wordt vaak afgebeeld met een drietand, waarmee hij de zee in beroering kan brengen. Het paard was aan hem gewijd.

Omdat de Grieken geloofden dat het land op de zee dreef, beschouwden ze hem ook als de god die de aardbevingen veroorzaakte. De Romeinse naam is Jupiter.

Zeus
Zeus was de oppergod van de Grieken en de koning van goden en mensen. Daarnaast was hij de god van de lucht en het weer. Hij wordt vaak afgebeeld met een bliksem in zijn hand en is gezeten op een troon. Uit zijn liefdesavonturen met mooie vrouwen zijn vele halfgoden en helden ontstaan, zoals Herakles en Perseus.

Zeus en ThetisFoto: Publiek domein

Samenleving

Staatsinrichting

Griekenland VouliFoto: Jebulon in het publieke domein

De grondwet dateert van 1975 waarna er in 1986 belangrijke amendementen werden doorgevoerd. De wetgevende macht ligt bij het parlement (de ‘Vouli’), dat uit één kamer bestaat en waarvan de 300 leden eens in de vier jaar volgens een ‘versterkt recht van evenredige verkiezing’ gekozen worden. Het systeem begunstigt de sterkste partij om een voor regeren voldoende meerderheid te bereiken, wat echter een tweepartijensysteem in de hand werkt.

Staatshoofd is de president, die door het parlement (een tweederde meerderheid is vereist) voor een periode van vijf jaar gekozen wordt en één keer herkiesbaar is. De president benoemt en ontslaat de premier. Ook het parlement mag hij ontbinden en in noodtoestanden kan hij wetten per decreet uitvaardigen. Zijn functie is verder grotendeels ceremonieel, hij heeft als staatshoofd geen uitvoerende macht. Deze macht ligt bij de Raad van ministers die daarover verantwoording aflegt aan het parlement Er bestaat algemeen kiesrecht voor alle Grieken vanaf 18 jaar.

Na de militaire dictatuur viel een volksstemming over de terugkeer van de monarchei in het nadeel van ex-koning Constantijn nadelig uit. Voor de actuele politieke situatie zie hoofdstuk geschiedenis.

Administratieve indeling

Griekenland administratieve indelingFoto: TUBS CC 3.0 Unported no changes made

Griekenland is in 13 administratieve divisies, de zogenaamde "Periferieën" (districten) opgedeeld. Deze "Periferieën" zijn weer onderverdeeld in prefecturen. Een prefectuur wordt een "Nomos" genoemd, met aan het hoofd een 'nomoi'. In totaal zijn er 51 prefecturen. Daarnaast kent Griekenland één autonoom gebied onder een eigen bestuur, namelijk Agion Oros (Berg Athos) in Chalkidiki (Noord-Griekenland). Groot-Athene heeft een aparte status. De andere provincies zijn: Midden-Griekenland, Peloponnesos, Ionische eilanden, Epiros, Thessalië, Macedonië, Thracië, Egeïsche eilanden en Kreta.

Een woonplaats vervolgens wordt ofwel "Dimos" (gemeente, stad) ofwel "Kinotita" (gemeenschap, dorp) genoemd. In totaal er zijn 900 gemeenten en 133 gemeenschappen.

Onderwijs

Universiteit van Athene GriekenlandFoto: Thomas Wolf CC 3.0 Germany no changes made

Het kleuteronderwijs (Nypiagogeia) omvat twee jaar en is op dit moment facultatief, maar wordt geleidelijk aan verplicht.

Het verplichte onderwijs in Griekenland duurt negen jaar, van 6 tot 15 jaar. De eerste zes jaar wordt er door de leerlingen onderwijs gevolgd aan de "Dimotiko Scholio" (basisonderwijs) en de laatste drie jaar aan het Gymnasio, de eerste fase van het secundair onderwijs. In alle klassen wordt algemeen onderwijs gegeven en er is dag- en avondonderwijs.

Kinderen die het basisonderwijs verlaten worden automatisch en zonder examens toegelaten tot de eerste klas van het Gymnasio. Er moet wel een afsluitend getuigschrift (apolytirio) worden overlegd van de lagere school. Engels is een verplicht vak en wordt gegeven vanaf de vierde klas van het basisonderwijs.

Aan het eind van het Gymnasio ontvangen de leerlingen een diploma (Apolytirio Gymnasiou). Om dit diploma te kunnen ontvangen moeten de leerlingen in de regel gemiddeld 10 punten hebben met een maximum van 20 voor alle vakken en mag het schoolverzuim de maximale toegestane grens niet overschrijden.

Het hoger secundair onderwijs is niet verplicht. De tweede fase van het secundair onderwijs wordt gegeven aan de Lykia en de Technikés Epangelmatikés Scholés (scholen voor technisch onderwijs).

De bestaande typen Lykia zijn: het algemene Lykio, het technisch-beroepslykio, het uitgebreide (Polikladiko) Lykio, het klassieke Lykio, het kerkelijke Lykio, en het muzieklykio.

De studie aan een Lykio duurt drie jaar, en er is zowel een dag- als een avondcursus. De avondcursus duurt vier jaar. De leerlingen die het Gymnasio hebben voltooid kunnen zich inschrijven op iedere school voor secundair onderwijs van de tweede fase op basis van het diploma van het Gymnasio. Er zijn geen toelatingsexamens. De leerling moet ten minste 14 jaar oud zijn. Het onderwijs in vreemde talen (Engels of Frans of Duits) wordt aan alle typen Lykia gegeven; aan het klassieke Lykio wordt altijd Duits onderwezen.

Aan het eind van elk schooljaar moeten de leerlingen een officieel schriftelijk examen afleggen in elk vak, zodat kan worden bepaald of zij overgaan naar het volgende jaar. Aan het eind van het derde jaar van het Lykio moeten de leerlingen een eindexamen afleggen; als ze hiervoor slagen krijgen ze het einddiploma, het "Apolytirio Lykiou".

Het hoger onderwijs kan zowel universitair als niet-universitair zijn en wordt gegeven aan de universiteiten en aan de technische onderwijsinstellingen. De universiteiten bestaan uit faculteiten die in afdelingen of "tmimata" zijn opgesplitst. Het programma van een afdeling leidt tot een standaarddiploma of "ptychio".

De Technische Onderwijsinstellingen bestaan uit afdelingen die tezamen faculteiten vormen; deze omvatten de algemene opleidingen (beeldende kunsten en kunstopleidingen, bedrijfskunde en economie, beroepen op het gebied van gezondheidszorg en welzijn, landbouwwetenschappen en –technologie, toegepaste technologie, voedingsmiddelentechnologie en voedingsleer).

Universitaire opleidingen duren ten minste vier jaar, opleidingen aan de technische hogescholen ten minste drie jaar.

Als ze het willen kunnen afgestudeerden een doctoraat volgen; ze moeten daarvoor een proefschrift schrijven in het Grieks en het voorbrengen in het openbaar.

Economie

Belangrijk voor de economie is de wijnbouw, en dan met name de beroemde witte Samos-wijn. Per jaar wordt er ca. 6 miljoen liter van deze zoete, volle wijn geproduceerd en daarmee is de Samos-wijn het belangrijkste exportproduct van het eiland, met olijfolie als goede tweede. Samos herbergt 2300 hectare vol met wijnranken, met name op de hellingen van het Ámbelos-massief in het noordelijke deel van Samos. Ca. 97% van de wijngaarden wordt bedekt door de muskaatdruif (ook wel genoemd muscat blanc a petit grains, Muscat de Frontignan of in het Grieks Moschoudi), de rest van de wijngaarden produceert de Ritino en de Fokiano, die gebruikt wordt voor het maken van onder andere roséwijn. De meest geprezen Samos-wijnen zijn de Samos Grand Cru en de Samos Vin Doux.

Twee wijnbouwcoöperaties in de plaatsen Karlóvassi en Malagári produceren jaarlijks ongeveer 80.000 hl Samos-wijn, waar ca. tweederde geëxporteerd wordt. Van de muskaatdruif worden ook droge witte wijnen gemaakt, 'saména golden' en 'saména sec'.

Omdat er relatief veel regen valt op Samos, worden er ook allerlei soorten groente verbouwd die elders in Griekenland nauwelijks te vinden zijn. Deze groentes worden behalve voor de bewoners zelf ook gebruikt door de koks van de vele restaurants. Ten oosten van de de hoofdstad, Samos-stad, ook wel Vathí genoemd, ligt de Vlamarí-hoogvlakte, waar nog steeds intensieve landbouw bedreven wordt, ook al is het minder dan vroeger het geval was.

Naast Samos-stad is ook Karlóvassi een economisch centrum van Samos, hoewel veel fabrieksgebouwen vervallen zijn en leeg staan.

Vakantie en Bezienswaardigheden

Samos trekt van alle eilanden in de oostelijke Egeïsche Zee de meeste toeristen, maar Samos heeft zich, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Korfoe en Rhodos, vooral gericht op het wat kleinschaliger toerisme. Op Samos dus geen enorme toeristencentra en lelijke hotelhoogbouw.

Samos is ondermeer per lijnvliegtuig, met de maatschappijen Olympic Airlines en Aegean Airlines, te bereiken, maar wel vaak via een overstap in Athene. In de zomerperiode vliegt men wel rechtstreeks van Schiphol naar Samos. Het vliegveld van Samos ligt ongeveer 2,5 km ten westen van Pythagórion. Met veerboten is Samos te bereiken vanaf Athene/Piraeus en dan via de Cycladen. De boten leggen aan in Samos-stad en Karlóvassi in het noordwesten.

Pythagorion, vroeger de oude stad van Tigani, is de hoofdstad van de gemeente van Pythagorion. Het is een prachtig pittoresk stadje, ideaal voor je verblijf op het eiland tijdens de vakantie. De haven van Pythagorion is de oudste door de mens gemaakte haven van de Middellandse Zee. Vandaag de dag ontvangt het duizenden jachten het hele jaar door.

Kokkari ligt in het noordoostelijke deel van Samos, een oorspronkelijk vissersdorp dat zich ontwikkeld heeft tot toeristisch centrum. De smalle wegen, het fantastische strand, de taveernes, cafés en winkels maken Kokkoari tot een charmant dorpje gebouwd aan zee, met op de achtergrond valleien en bergen. Er zijn 2 prachtige kiezelstranden Tsamadou en Lemonakia. Door de noordelijke winden, is Kokkari ideaal voor windsurfen.

Vathi ( Samos-stad), de hoofdstad van het eiland met een natuurlijke haven in de baai met dezelfde naam, stijgt als een amfitheater omhoog. Er zijn gebouwen in traditionele stijl uit het heden, en goed bewaard gebleven aristocratische woningen (Arhontika) en neoklassieke gebouwen uit het verleden.

Klik op de menuknop bovenaan het scherm voor meer informatie

SAMOS LINKS

Advertenties
• Samos Rossholidays
• Samos Vliegtickets.nl
• Naar Samos met Sunweb
• Samos Hotels
• Samos Vliegtickets Tix.nl
• Samos Tui Reizen
• Autoverhuur Sunny Cars Samos

Nuttige links

Reisinformatie Samos (N)
Startnederland Samos (N)
Telefoongids Griekenland

Bronnen

Wikipedia

Schönrock, D. / Samos

ANWB

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt augustus 2021
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems