Landenweb.nl

TENERIFE
 

Basisgegevens
  Officiële
  landstaal
  Spaans
  Hoofdstad  Santa Cruz de Tenerife
  Oppervlakte  2.057 km²
  Inwoners  920.253
  (2017)
  Munteenheid  euro
  (EUR)
  Tijdsverschil  -1
  Web  .es
  Code.  ESP
  Tel.  +34

To read about TENERIFE in English - click here

Populaire bestemmingen SPANJE

AndalusieCatalonieCosta blanca
Costa bravaCosta del solEl hierro
FormenteraFuerteventuraGran canaria
IbizaLa gomeraLa palma
LanzaroteMallorcaMenorca
Tenerife

Geografie en Landschap

Geografie

De Canarische Eilanden (Spaans: Islas Canarias) liggen in de Atlantische Oceaan ten westen van Afrika, op dezelfde hoogte als Marokko. De archipel bestaat uit zeven bewoonde hoofdeilanden en zes kleinere eilanden. De hoofdeilanden zijn Tenerife, Fuerteventura, Gran Canaria, Lanzarote, La Palma, La Gomera, en El Hierro. Vier kleine rotsachtige eilandjes zijn: La Graciosa, Montaña Clara, Alegranza en Los Lobos.

De Canarische Eilanden zijn geografisch gezien een deel van Afrika, maar politiek gezien behoren ze sinds de 15e eeuw tot Spanje. De eilandengroep bestaat uit twee provincies onder de naam ‘Autonome Regio van de Canarische Eilanden’.Tenerife vormt samen met La Palma, La Gomera en El Hierro de westelijke provincie van de Canarische Eilanden. Tenerife heeft een oppervlakte van 2057 km2 en is daarmee ongeveer net zo groot als de Nederlandse provincie Drenthe.

advertentie

Tenerife Satellietfoto

Photo:Publiek Domein

Landschap

Het noordelijke deel van het eiland is groen en vruchtbaar doordat er veel meer regen valt dan in het droge zuiden. Het berglandschap (‘Cumbre Dorsal’) dat van het noordoosten naar het zuidwesten over het eiland loopt is hier de oorzaak van. Het zuiden van Tenerife ligt in de regenschaduw van de bergen met als gevolg dat het daar vaak zonnig en droog is. In het zuiden zijn alleen een aantal valleien vruchtbaar en geschikt voor de landbouw; de rest van dit gebied is ruig, kaal en rotsachtig.

Het noordoostelijke deel van het eiland bestaat geheel uit bergen met kloven, ravijnenen vele dalen. Zowel de west-, de noord-, als de oostkust rijzen steil op uit de zee. Het hoogste punt is de top van de Taborno, 1024 meter hoog. In het westen ligt het Teno-gebergte. Midden op Tenerife ligt het vulkanische gebied Las Cañadas, met als middelpunt de vulkaan El Teide, de hoogste berg van Spanje (3718 meter).

advertentie

El Teide, hoogste berg van Tenerife en SpanjePhoto: Publiek domein

Las Cañadas bestaan uit uiteenlopende rotsformaties en kleurige, kilometers brede lavavlakten. Aan de rand daarvan liggen metershoge basaltblokken en brokken donker, glanzend obsidiaan (zwart of grauw vulkanisch glas). Bizarre verschijningen vormen de rotsformaties van Los Roques, Los Azulejos en de Zapato de la Reina. Naast de El Teide liggen andere hoge toppen van Las Cañadas, zoals de Cerrillar, de Chiqueros, de Colmenas, de Pico de Viejo (3135 meter) en de Guajara (2717 meter). Vanuit het centrum lopen indrukwekkende canyonachtige kloven of ‘barrancos’ naar de kust.

De oorspronkelijke stranden zijn zwartgekleurd door het vulkanische zand. Er zijn wel wat strandjes met lichtgekleurd zand, maar die zijn speciaal voor de toeristen aangelegd. Alleen bij El Médano aan de zuidwestkust ligt een 3 kilometer lang, natuurlijk wit zandstrand. Verspreid over de kust liggen ook een aantal kiezelstranden. Met name in het zuiden en het zuidwesten liggen de bekendste toeristische zandstranden, o.a. die van Las Américas en Los Christianos.

advertentie

Acantilado los Gigantes, TenerifePhoto: Rahernaiz 91 CC 3.0 Spain no changes made

De rest van het eiland heeft rotsachtige kusten met steile kliffen. De hoogste kliffen liggen in het westen van Tenerife bij het vissersdorp Puerto de Santiago; de Acantilado los Gigantes (‘de gigantische kliffen’). Dit klifkustgedeelte is een uitloper van het Teno-gebergte en ca. 500 meter hoog.

De rivieren op het eiland zijn kort, woest en daardoor vrijwel onbevaarbaar. Bovendien staan veel riviertjes een deel van het jaar droog door het warmeklimaat op Tenerife.

Tenerife is van vulkanische oorsprong, ongeveer 10 miljoen jaar oud, en is ontstaan als gevolg van erupties op de oceaanbodem. Vele lagen lava zorgden er op een gegeven moment voor dat het eiland boven water kwam te liggen, en tevens dat er diepe troggen tussen de verschillende eilanden liggen (tot 3500 meter diep tussen Tenerife en La Palma).

De vulkanen op Tenerife werken hoogstwaarschijnlijk niet meer. De laatste uitbarsting dateert van 1909. Kenmerkend voor Tenerife zijn de ‘caldera’s’, vulkanen met een trechtervormige, ingestorte krater en een diameter van meer dan twee kilometer.

advertentie

Caldera de las Cañadas, TenerifePhoto:Jerzy Strzelecki CC 3.0 Unported no changes made

De bekendste caldera van alle eilanden is de caldera Las Cañadas op Tenerife. Dit nationale park ligt gemiddeld op 2000 meter hoogte en heeft een doorsnede van 14 kilometer. In deze caldera zijn op een gegeven moment weer nieuwe strato-vulkanen (kegelvormige vulkanen) ontstaan.

Tot en met de 14e eeuw was Tenerife volledig bedekt met bossen. Na de introductie van de suikerrietteelt werden er veel bossen gekapt, en sinds het begin van het massatoerisme in de jaren zestig van de 20e eeuw is er veel bos gekapt voor de vele hotels en andere toeristische voorzieningen. Door het gebrek aan bomen verdwijnt er zeer veel vruchtbaar bodemmateriaal door erosie. Door de cultivering van de grond was en is er nog steeds sprake van versnelde erosie. Op sommige plaatsen is een kale rotsbodem het enige wat nog rest. Om nog te redden wat er te redden valt is herbebossing de enige remedie, en daar wordt nu de nadruk op gelegd. Het herbebossen gebeurt met de snelgroeiende Canarische pijnbomen.

Door het toerisme stijgt het waterverbruik nog steeds, maar dat geeft veel minder problemen dan op Gran Canaria of Lanzarote. De bergen op Tenerife bevatten namelijk grondwatervoorraden of ‘aquifers’, die voortdurend aangevuld worden via sneeuw en regenwater. Via aquaducten wordt het water over het eiland verdeeld.

Klimaat en Weer

advertentie

Klimaatdiagram Santa Cruz, TenerifePhoto:Hedwig in Washington CC 3.0 Unported no changes made

Gedurende het hele jaar kent Tenerife een warm en zonnig klimaat, o.a. te danken aan de voortdurend waaiende noordoostpassaat (‘alisio’) en de Golfstroom, die de temperatuur gelijkmatig houden. Met name aan de kust wordt de temperatuur zodanig getemperd dat het er fijn toeven is; normaal gesproken zou het tussen de 2-4°C warmer zijn. Het zuiden van het eiland heeft de meeste zonuren en het is er veel droger dan in het noorden. Dit komt doordat de wind voornamelijk uit het noordoosten waait. Zelfs in de wintermaanden worden in het zuiden temperaturen gemeten van 20°C, in het midden van de zomer tot 30°C.

De bergen houden de wolken tegen en daardoor blijft het vaak droog en zonnig in het zuiden. Het noorden heeft een aangenaam gematigd klimaat en is vaak bewolkt en vochtig, vooral ‘s winters. Tenerife kent een gemiddelde neerslag van 300 tot 500 mm per jaar, maar het regent zelden lang achter elkaar. De meeste regen valt in november, december en januari; de droogste maanden zijn juni, juli en augustus.

In het bergachtige midden van het eiland is het natuurlijk een stuk kouder; met elke honderd meter hoogte daalt de temperatuur ca. een halve graad. Boven de 1800 meter valt er op de bergen van Tenerife regelmatig sneeuw, met name in de periode oktober-april. De sneeuw blijft natuurlijk het langste liggen op de El Teide, de hoogste berg van het eiland.

advertentie

Stofwind vanuit de Sahara over TenerifePhoto: Publiek domein

In de herfst en het voorjaar wordt het soms heet en stoffig door de sirocco, een oostenwind die vanuit de Afrikaanse Sahara over Tenerife waait. De inwoners noemen deze sirocco ook wel 'el tiempo de Africa'. De hitte van de wind zorgt ervoor dat de luchtvochtigheid tot bijna nul daalt en de temperaturen tot boven de 40°C kunnen stijgen. Na drie tot vijf dagen maken zware regenbuien een einde aan dit natuurverschijnsel. ’s Winters wordt de noordoostpassaat af en toe verdreven door een lagedrukgebied vanuit het westen. Deze lagedrukgebieden brengen regen, storm en lage temperaturen, maar het duurt nooit langer dan drie dagen.

Gemiddelde lucht- en watertemperaturen Noord- en Zuid-Tenerife

NoordenZuiden
luchttemp. / watertemp.luchttemp. / watertemp.
Januari18°C / 19°C18°C / 19°C
Februari18°C / 18°C18°C / 18°C
Maart19°C / 19°C19°C / 19°C
April21°C / 19°C19°C / 19°C
Mei22°C / 20°C20°C / 20°C
Juni24°C / 21°C22°C / 21°C
Juli25°C / 23°C24°C / 23°C
Augustus24°C / 23°C26°C / 24°C
September23°C / 23°C26°C / 24°C
Oktober21°C / 22°C24°C / 23°C
November19°C / 21°C22°C / 21°C
December21°C / 20°C20°C / 20°C

Planten en Dieren

Planten

advertentie

Laurisilva bos TenerifePhoto:Xavi CC 2.0 Generic no changes made

Van de ca. 1650 op de Canarische Eilanden voorkomende planten-, bloemen-, en boomsoorten, zijn er ca. 600 inheems. Van deze 600 zijn er weer honderden die slechts op één eiland, vaak zelfs maar in één enkele ravijn voorkomen. Door de geïsoleerde ligging komen hier nog bloemen, bomen en planten voor die in de rest van de wereld al sinds 2,5 miljoen jaar zijn uitgestorven. Een voorbeeld zijn de ‘laurasilva’-bossen, die vroeger in grote delen van Afrika en Europa voorkwamen, maar nu alleen nog maar op de Canarische Eilanden (Tenerife: Monte de los Mercedez in het Anaga-gebergte). Kenmerkend voor dit bos zijn de laurierbomen met hun afwijkende kleine bladeren, de kronkelige stammen en de mosrijke bodem waar ze op groeien. In het bos overleefden plantensoorten die sinds de eerste ijstijd in de rest van de wereld zijn uitgestorven. Het bos staat in een struikachtige plantenformatie die ‘fayal-brezal’ wordt genoemd en waarvan de karakteristiekste planten de mirte en de boomheide zijn.

Op de Canarische Eilanden zijn drie vegetatiezones te onderscheiden. De droge zone tot ca. 900 meter hoogte herbergt met name in het noorden o.a. (schijf)cactussen, inheemse dadelpalmen, acacia’s, amandelbomen, mimosa, jacaranda’s, Canarische ceders, agaven, bananenplanten, suikerriet, Canarische lavendel, aloë en eucalyptusbomen.

advertentie

Strelitzia (paradijsvogelbloem) is de nationale bloem van TenerifePhoto: Bildtankstelle.de in het publieke domein

De strelitzia ofwel paradijsbloem is de nationale bloem van Tenerife. In de droge gebieden komt men de kandelaberwolfsmelk (cardón) en de koning-jubawolfsmelk of ‘tabaiba’ tegen. Het ingedikte sap van de tabaiba kan als een soort kauwgom gegeten worden. Het sap van een andere wolfsmelksoort, de ‘cardó’ of kandelaarcactus wordt, vermengd met olie, gebruikt als medicijn. De ‘tajinaste’ is een gedrongen struik met een worstachtige stam en fijne groene bladeren.

De plantages met de kleine Chinese banaan of dwergbanaan groeien tussen 300-400 meter boven de zeespiegel. De Tajinaste-plant is een zeer bijzondere bloem die aanvankelijk alleen op Tenerife voorkwam, maar nu ook met succes op Gran Canaria is aangeplant. Het gewas kan bijna twee meter hoog worden en er kunnen aan één plant tienduizenden rode bloemen groeien. De Canarische palm (Phoenix canariensis) is overal te vinden, lijkt op de Noord-Afrikaanse dadelpalm, maar is korter, met grote weelderige bladeren en een mooiere kroon. De kleurige kerstster wordt op Tenerife zo groot als een boom.

advertentie

Canarische Pijnbomen, TenerifePhoto: Kallerna in het publieke domein

De boomzone (tot 1800 meter) bevat verschillende soorten naald- en loofbomen, o.a. verschillende lauriersoorten, hulst, boomheide en de Canarische pijnbomen (pino canario of Latijn: Pinus canariensis), die 20-30 meter hoog kunnen worden. In de pijnwouden (het grootste woud is het pijnboomwoud van Tamadaba) groeien onder andere het zonneroosje en de slaaplelie. De ‘tuno indio’, een wild groeiende cactussoort, heeft veel scherpe stekels en kleine, rode vruchten, die mierzoet maar zeer verfrissend zijn.

In de bergzone (boven 1800 meter) groeien dwergstruiken, korstmossen en vele kruiden. ’s Winters bloeit het Teide-madeliefje in het nationale gebied Las Cañaras, in mei is ditzelfde gebied bedekt met witte en paarse bloemen van de Teide-brem. Rond de top van de El Teide bloeit het paarskleurige Teide-viooltje, een van de weinige plantensoorten die nog boven de 3500 meter hoogte groeien.

Canarische Drakenboom, TenerifePhoto :Robur.q CC 3.0 Unported no changes made

De beroemdste boom van de Canarische Eilanden is de Canarische drakenboom (Dracaena draco) of drakenbloedboom, die behoort tot de families van de lelies en verwant is aan de yucca’s. Die laatste naam komt door het donkerrode hars van deze zeldzame boom. Deze Canarische variant, die enkele honderden jaren, tot misschien wel duizenden jaren oud kan worden, komt verder alleen nog op de Kaapverdische Eilanden en Madeira voor, en is elders al meer dan twintig miljoen jaar uitgestorven. De oudste drakenboom van Tenerife en van de Canarische Eilanden, ‘El Drago’, is ongeveer 700 jaar en staat in het plaatsje Icod de los Vinos. De boom is ruim 16 meter hoog, weegt ongeveer 140 ton, heeft een diameter van 20 meter en een omtrek van 6 meter.

In het leven van de Guanchen, de oorspronkelijke bewoners van de Canarische Eilanden, nam de drakenboom in het verre verleden een belangrijke plaats in. Het belangrijkste product was het ‘drakenbloed’, dat onder andere als medicijn gebruikt werd.

Dieren

Perra de Presa Canario TenerifePhoto: Smok Brazily CC 4.0 International no changes made

Vergeleken met de plantenwereld is de dierenwereld qua soortenrijkdom veel kleiner op de Canarische Eilanden. Enkele bijzondere inheemse soorten zijn de Teidevink, de Canarische torenvalk, de bruine kanarie en de laurier- en pijnboomduif. De Canarische Eilanden zijn trouwens niet naar deze kanarie genoemd, maar de vogels zijn naar de Canarische Eilanden genoemd. De Canarische Eilanden danken hun naam aan de Perra de Presa Canario, een grote hondensoort die al ten tijde van de Romeinen op de eilanden aanwezig was.

Veel voorkomende vogelsoorten zijn patrijzen, raven, spechten, lijsters, buizerds en torenvalken.

Monarchvlinder, tenerifePhoto: Kenneth Dwain Harrelson CC 3.0 Unported no changes made

Bekende vlindersoorten zijn de rode monarchvlinder, de blauwe Canarische vlinder, de oranje tijgervlinder en de roodzwart gekleurde dame.

Van de vier soorten hagedissen zijn er drie endemisch voor de Canarische Eilanden: de Canarische hagedis, de Canarische gekko en de Canarische skink. De vierde soort, de Turkse gekko, is nog maar net gearriveerd op Tenerife. Slangen komen op het eiland niet voor, kikkers wel; twee soorten, de grote moeraskikker en de kleinere gestreepte boomkikker. Ook schorpioenen zijn recent waargenomen, waarschijnlijk binnengekomen via de haven van Santa Cruz.

Wilde zoogdieren zijn konijnen, hazen, ratten, muizen en wat verspreid voorkomende moeflons. Er komen drie soorten vleermuizen voor op Tenerife, waarvan de Canarische grootoorvleermuis alleen op de Canarische Eilanden voorkomt.

Dolfijn, TenerifePhoto: Sheilapic76 CC 2.0 Generic no changes made

In de zeeën rond Tenerife komen onder andere voor: zwaardvissen, zalmen, zeeschildpadden, haaiensoorten, zeilvissen, kreeften, goudbaarzen, zeeduivels, heken, tong, langoesten, zeebaarzen, dolfijnen, tonijnen, makrelen, citroenvissen, inktvissen en marlijnen. Ook groepen orka’s en andere walvissoorten zijn rond het eiland te vinden.

Geschiedenis

Oorspronkelijke bewoners: Guanchen

De oorspronkelijke bewoners van Tenerife waren de Guanchen. Waar dit volk precies vandaan kwam is nog steeds niet helemaal duidelijk, maar men vermoedt dat ze afstammen van Berberstammen uit Noord-Afrika. Zo’n vierduizend jaar geleden zouden ze vanaf het Afrikaanse vasteland naar Tenerife en de andere Canarische Eilanden zijn overgestoken. De eerste mensen die overstaken waren van het Cro-Magnonras, later gevolgd door een mediterraan ras, de Majos. De Cro-magnon waren groot, licht van huidskleur en hadden blauwe ogen; de majos waren kleiner en hadden een donkerder huidskleur. De Cro-Magnon woonden vooral op Tenerife en Gran Canaria, de Majos vooral op Furteventura en Lanzarote.

Guanche Mummie, TenerifePhoto: Cardenasg CC 3.0 Unported no changes made

Aanvankelijk waren de Guanchen verzamelaars en vissers, maar ca. 2000 jaar geleden gingen zij zich toeleggen op het verbouwen van grond, het houden van vee en gingen bovendien in groepen wonen. De hulpmiddelen die ze hadden waren alleen van hout en steen gemaakt, koper of ijzer kenden ze niet. Doordat ze hun kennis van de scheepvaart in de loop der tijd waren kwijtgeraakt hadden de Guanchen van de verschillende eilanden nauwelijks onderling contact. Uit archeologisch onderzoek is gebleken dat op de eilanden zelf verschillende groepen ontstonden, ieder met hun eigen leefpatroon en gebruiken.

Tenerife was onder de Guanchen verdeeld in negen zogenaamde ‘menceynatos’: Abona, Adeje, Anaga, Daute, Güimar, Icod, Tacoronte, Taoro en Tegueste. Deze menceynatos werden geleid door de koning, de ‘mencey’, die weer werd bijgestaan door een raad van oudere mannen, de ‘tagoror’. De samenleving op Tenerife bestond uit drie groepen: de ‘achimency’ die afstamden van van de mencey; de cichiciquitzo was de lagere adel en de achicaxna waren de boeren.

Europeanen veroveren de archipel...behalve Tenerife

Jean de Béthencourt stapt aan wal op LanzarotePhoto: Publiek domein

Begin 14e eeuw verschenen de eerste Europeanen ten tonele. Zij kwamen uit Castilië, Catalonië, Genua, Mallorca en Portugal. In 1312 zette de Genuees Lancelotte Mallocello voet aan wal op het eiland dat later Lanzarote zou gaan heten. Daarna bleef het bijna een eeuw stil rond de eilanden. In 1402 kreeg de Normandiër Jean de Béthencourt de opdracht van koning Hendrik III van Castilië om de Canarische eilanden te veroveren voor de Castiliaanse kroon.

In eerste instantie werd door het felle verzet van de Guanchen alleen Fuerteventura bezet. In 1404 werden de bewoners van Fuerteventura, El Hierro en La Gomera verslagen. De poging om ook Gran Canaria en La Palma te veroveren mislukte volkomen en hij keerde terug naar Frankrijk. Pas in 1483 werd Gran Canaria na een vijf jaar durende strijd veroverd. Het leger stond onder het gezamenlijke bewind van Ferdinand van Aragon en Isabella van Castilië. Hierna werd snel La Palma veroverd door Alonso Fernández de Lugo. Koning Tanausú werd via een list gevangen genomen en stierf op weg naar het Spaanse vasteland.

Canarische Eilanden definitief Spaans bezit

Beeld van Guanche koning Beneharo, TenerifePhoto: Koppchen CC 3.0 Unported no changes made

Het enige vrije eiland was toen nog Tenerife. De eerste poging om Tenerife te veroveren mislukte in 1494. Vele Castilianen vonden de dood in de hevige strijd die geleid werd door o.a. Guanche-koning Beneharo, samen met een aantal andere koningen van de andere Canarische eilanden. In 1495 probeerde Alonso Fernández de Lugo het nog een keer en in 1496 werd het laatste verzet van de Guanchen gebroken bij La Victoria.

Daarna brak een slechte tijd aan voor de eilandbewoners. Door de ziekten die de Spanjaarden meebrachten stierven ze als ratten. De Guanchen die overbleven werden tewerkgesteld op de suikerraffinaderijen of verkocht als slaven op de slavenmarkten van Sevilla en Valencia. De grond van de Guanchen werd verdeeld onder enkele grootgrondbezitters en alleen Guanchen die hadden meegevochten met de Spanjaarden hielden nog wat privileges over, maar vermengden zich uiteindelijk met de Spaanse veroveraars.

Columbus, TenerifePhoto: Publiek domein

De Canarische Eilanden speelden een belangrijke bij de ontdekkingsreizen van Christoffel Columbus naar Amerika. Hier kwamen de zeelieden weer op krachten en kon er vers voedsel en water ingeladen worden. Drie keer verbleef Columbus op Gran Canaria en één keer op la Gomera. Het gevolg was dat de eilanden uitgroeiden tot een belangrijk handelscentrum en bovendien emigreerden veel eilandbewoners naar Noord-Amerika en Zuid-Amerika. Ook de opkomst van de twee grote havens Santa Cruz de Tenerife en Las Palmas de Gran Canaria zorgde ervoor dat de eilanden als handelscentrum steeds belangrijker werden.

Negatief was dat de Canarische eilanden ook gebruikt werden als tussenstop van de slavenroute naar Amerika. Zowel de scheepvaart als de eilanden zelf hadden in de 16e en 17e eeuw erg te lijden onder de piraterij. Zilvervloten uit Amerika werden leeggeroofd en nederzettingen op de eilanden werden regelmatig geplunderd. In 1704, 1705 en 1706 werd Tenerife geteisterd door zware vulkaanuitbarstingen. In 1715 ontstond er een crisis in de wijnbouw waardoor veel inwoners van Tenerife werden gedwongen naar Latijns-Amerika te emigreren. In 1744 werd in La Laguna de eerste universiteit van de Canarische Eilanden geopend.

La Laguna rond 1840Photo: Publiek domein

Begin 18e eeuw brokkelde het Spaanse wereldrijk steeds verder af en werd overgenomen door het Britse rijk. Toch lukte het de Spanjaarden om de Canarische Eilanden te behouden, ondanks aanvallen van admiraal Edward Blake op Tenerife en zelfs de aanval van de beroemde Horatio Nelson werd afgeslagen. In 1822 werd Santa Cruz de Tenerife na La Laguna de nieuwe hoofdstad van de Canarische Eilanden.

Economische groei en verdeling in twee provincies

Ondertussen werd de strategische ligging van de eilanden steeds gunstiger. In de 19e eeuw werd er op grote schaal geïnvesteerd in de economie van de eilanden en ook de instelling van vrijhavens in 1872 was van groot belang. Een nadeel was dat de eilanden volledig afhankelijk waren van de internationale economische en politieke situatie. Tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog was het dan ook geen wonder dat Engelse en Duitse onderzeeboten op de loer lagen voor de Canarische havens.

Fernando León y Castillo, TenerifePhoto: Publiek domein

Tussen 1880 en 1918 werd de eilandengroep politiek gedomineerd door de Canarische Liberale Partij onder leiding van Fernando León y Castillo. Na zijn dood laaide het altijd al aanwezige conflict tussen Tenerife en Gran Canaria op om de heerschappij op de archipel. Men kwam daar niet uit en uiteindelijk werd besloten om de eilandengroep te verdelen in twee provincies: de westelijke provincie Santa Cruz de Tenerife met verder El Hierro, La Gomera en La Palma, en de oostelijke provincie Las Palmas de Gran Canaria met verder Fuerteventura en Lanzarote. Dat er nog steeds een gezonde wedijver is tussen de twee provincies mag duidelijk zijn.

Spaanse burgeroorlog

Monument voor Franco, Santa Cruz TenerifePhoto: Mataparda CC 2.0 Generic no changes made

In 1936 kwam er in Spanje na verkiezingen een volksfrontregering aan de macht, bestaande uit liberale republikeinen, socialisten, syndicalisten en communisten. De dictatoriaal ingestelde generaal Francisco Franco werd benoemd tot gouverneur van de Canarische Eilanden met de bedoeling om hem de wind uit de zeilen te nemen.

Nog in datzelfde jaar echter verzamelde Franco een groep officieren op Tenerife en werden plannen uitgebroed om de democratisch gekozen volksfrontregering omver te werpen. In juli stak hij naar het vasteland van Spanje over en sloot zich aan bij andere opstandige militairen. De bloedige Spaanse burgeroorlog brak uit in 1939 en Franco kwam als grote triomfator uit de strijd.

Canarische Eilanden krijgen meer autonomie

LuchtfotoPlaya de las Americas, TenerifePhoto: Wouter Hagens CC 4.0 International no changes made

Na de dood van Franco werd Spanje onder de bezielende pogingen van koning Juan Carlos de Bourbon y Bourbon getransformeerd in een parlementaire democratie. Het grote gevolg voor de Canarische eilanden was dat de provincies in Spanje steeds meer autonomie kregen. Voor de Canarische eilanden was het jaar 1982 daarin cruciaal: de Canarische Eilanden werden een autonome regio. De wedijver tussen Tenerife en Gran Canaria stak natuurlijk weer onmiddellijk de kop op. Er werd een compromis gesloten en beide eilanden kregen de helft van de regeringsdepartementen toegewezen. Tenerife kreeg de volksvertegenwoordiging en Gran Canaria het hooggerechtshof, terwijl de opdeling in twee provincies gewoon bleef bestaan. Vanaf de jaren zestig verdwenen de eilanden definitief uit het wereldnieuws maar ontwikkelden zich in een razendsnel tempo tot een moderne samenleving die economisch een enorme bloei doormaakte als gevolg van het sterk toegenomen toerisme.

In 1999 kreeg de Coalición Canaria, een verbond van verschillende politieke partijen, de absolute meerderheid in de eilandraad, de Cabildo Insular.

Zie verder ook de geschiedenis van Spanje op Landenweb.

Bevolking

Oorspronkelijke bevolking

De oorspronkelijke bewoners van de Canarische Eilanden zijn de Guanchen. Men vermoedt dat de Guanchen ca. 3000 jaar v.Chr. zich vanuit Noord-Afrika op de Canarische Eilanden vestigden, met name op Tenerife. De uiterlijke kenmerken van de Guanchen komen namelijk ook voor bij Noord-Afrikaanse Berberstammen. De eerste eilandbewoners waren herders en vissers die tevens gebruik maakten van primitieve landbouwmethoden.

Miniatuur van een Guanchedorp in TenerifePhoto: R Libau CC 3.0 Unported no changes made

De Guanchen van Tenerife waren ten tijde van de komst van de Spanjaarden verdeeld in negen ‘menceynatos’, die geleid werden door koningen, de zogenaamde ‘menceys’. De koning kreeg advies van een raad van oude mannen, de ‘tagoror’, die o.a. de mencey kozen. De samenleving op Tenerife was verdeeld in drie groepen: de ‘achimency’, afstammelingen van de koning, de lagere adel of ‘cichiciquitzo’, en de boeren of ‘achicaxna’.

De taal van de Guanchen bestond uit verschillende dialecten omdat de bewoners van de diverse eilanden nauwelijks onderling contact hadden. De Guanchen vermengden zich op het einde van de 15e eeuw met de Spaanse veroveraars, waardoor de Guanchentaal in de 17e eeuw al uitgestorven was. De nakomelingen van deze twee groepen waren de voorouders van de huidige bevolking.

De bevolking werd nog verder vermengd door de komst van Noord-Afrikaanse slaven die op de suikerrietplantages werkten. Later kwamen daar nog Portugezen en Mallorcaanse joden bij.

Enkele cijfers

Op alle Canarische eilanden samen wonen ca. 1,5 miljoen mensen. Tenerife telt ca. 891.11 bewoners (2017) en heeft een bevolkingsdichtheid van ca. 440 inwoners per km2. De inheemse bevolking, voornamelijk vissers en boeren, worden de Tinerfeños genoemd. Het gehele jaar door komt een stroom aan toeristen als tijdelijke bewoners naar Tenerife.

Toeristen TenerifePhoto: Foxbasealpha at English Wikipedia in het publieke domein

Santa Cruz de Tenerife is de grootste stad van Tenerife met

ca. 204.000 inwoners.

Taal

De Canarische bevolking spreekt Castilliaans Spaans (Castellano), de officiële taal van Spanje. Het enige verschil is dat de uitspraak wat anders is en ze hebben een enigszins zangerig Caribisch accent; ook zijn er wat overeenkomsten met het Andalusisch. Voor de toeristen is de uitspraak van het dialect veel te snel en te onduidelijk. Zo wordt de slot-‘s’ door de ‘canarios’ ingeslikt, waardoor het onduidelijk is of men bijvoorbeeld La Palma of Las Palmas bedoelt.

Spaanse dialectenPhoto: Stephen Shaw at the English Wikipedia CC 3.0 Unported no changes made

De taal van de Guanchen is nu uitgestorven, maar wel zijn er nog enkele verbasterde Guanche-woorden in gebruik, onder andere ‘guagua’ voor bus en ‘papa’ voor aardappel.

Het Castellano (Castiliaans) is de officiële staatstaal sinds ca. 1250. In het buitenland wordt het Castellano eigenlijk altijd"Spaans" genoemd. Het Castellano is een Romaanse taal met veel afleidingen uit het Latijn, maar ook uit veel andere talen. Het Spaans bevat ca. 100 woorden die o.a. door de Visigoten naar het schiereiland zijn gebracht. Tijdens de overheersing van de Moren zijn er ongeveer 4000 woorden in de Spaanse taal ingebracht. Verder zijn er veel woorden aan het Frans en het Italiaans en meer recent aan het Engels ontleend.

Voorbeelden van afleidingen zijn:

ArabischFransWest-GotischEngels
Alcázarmonjeguardialider
Aldeavinagreropamitin
Acequiamenútapatractor
Alcobacoquetaespuelafútbol

Het Castellano verschilt in sommige opzichten sterk van andere Romaanse talen, met name qua uitspraak. De letters van het Spaanse alfabet zijn: a, b, c, ch, d, e, f, g, h, i, j, k, l, ll, m, n, ñ, o, p, q, r, rr, s, t, u, v, x, y, z.

Godsdienst

Het christelijke geloof vestigde zich met de komst van de Spanjaarden op de Canarische Eilanden. Paters van verschillende monnikenorden stichtten kloosters en kapellen en zorgden voor de kerstening van de Guanchen, de oorspronkelijke bevolking van de Canarische Eilanden.

Processie in de straten van Santa Cruz, TenerifePhoto: Mstyslav Chernov CC 3.0 Unported no changes made

De Canariërs zijn voor bijna 100% katholiek en hebben ter ere van de Heilige Maagd Maria veel kerken gebouwd. Naast de gewone nationale kerkelijke feestdagen worden er ook veel Mariafeesten en herdenkingsdagen van een groot aantal heiligen uitbundig gevierd. Tijdens bedevaarten (‘romerias’) worden beelden van Maria, Jezus of andere (bescherm)heiligen meegedragen. In de processie lopen herders, boeren, dansers en muzikanten in klederdracht, en het hele gebeuren wordt omlijst met allerlei vuurwerk.

De beschermheilige van de Canarische Eilanden is Maria Lichtmis of ‘Virgen de la Candelaria’; de beschermheilige van Gran Canaria is Onze-Lieve-Vrouw van de Pijnboom of ‘Nuestra Señora del Pino’ en San Telmo is de schutspatroon van vissers en zeevarenden. De Fiestas de la Cruz zijn festiviteiten in steden en dorpen die in hun naam het woord ‘Santa Cruz’ hebben.

In de meeste plaatsen op Tenerife worden op zondag rooms-katholieke kerkdiensten gehouden.

Enkele belangrijke of bijzondere kerkgebouwen:

Catedral (Iglesias) Nuestra Señora de los Remedios (La Laguna, Tenerife)Photo: DailosTamanca CC 2.0 Generic no changes made

Catedral (Iglesias) Nuestra Señora de los Remedios (La Laguna): oorspronkelijk een kapel uit 1511, die in 1818 werd omgebouwd tot kathedraal omdat La Laguna de zetel van de bisschop werd. De huidige, neogotische kerk dateert grotendeels uit 1913. Het tabernakel werd in 1795 gemaakt door José Luján Pérez. De kathedraal bezit ook de mooiste gebeeldhouwde kansel van het eiland, die gedragen wordt door een levensgrote witmarmeren engel en dateert uit 1767.

Iglesia de Nuestra Señora de la Concepcíon (La Laguna): van oorsprong een kerk uit 1496, maar sinds de 16e eeuw vaak verbouwd en daardoor elementen van verschillende stijlperiodes, gotiek, renaissance en barok. De opvallende, zeven verdiepingen tellende klokkentoren is het symbool van La Laguna en werd rond 1700 aan de kerk toegevoegd.

Iglesia de Nuestra Señora de la Concepción (Santa Cruz de Tenerife)Photo: Obduliez CC 2.0 Generic no changes made

Iglesia de Nuestra Señora de la Concepción (Santa Cruz de Tenerife): eind 15e eeuw gebouwd en na een brand in 1653 weer opnieuw opgebouwd. Kerk met vijf schepen, verschillende barok-kunstwerken en een houten kruis van de Spaanse veroveraar Alonso Fernández de Lugo. De opvallende, vijf verdiepingen tellende klokkentoren bouwde men in de 18e eeuw van vulkanische basaltblokken.

Iglesia Nuestra Señora de la Concepción (La Orotava): prachtige 18e-eeuwse rococokerk en tevens nationaal monument. Op de grote koepel is een kleinere koepel aangebracht en in de zij-altaren staan de ‘dolorosa’-beelden: Maria, de Moeder der Zeven Smarten, en de Heilige Johannes van Lujan.

Iglesia Nuestra Señora de la Peña de Francia (Puerto de la Cruz): de drieschepige kerk werd tussen 1684 en 1697 gebouwd ; de barokke toren werd in 1898 aan de kerk toegevoegd. De kansel is beschilderd door De la Cruz y Rios en de altaarstukken zijn van Estévez en Luján.

San Telmo Kapel, Puerto de la Cruz, TenerifePhoto:Daniel Gainza CC 3.0 Unported no changes made

San Telmo-kapel (Puerto de la Cruz): in 1780 gebouwd door zeelieden ter ere van hun beschermheilige, de dominicaanse pater San Pedro Gónzalez Telmo. Er staan beelden van de ‘Virgen de la Candelaria’, San Martin de Peru, San Blasius, San Nicolas de Bari en uiteraard van San Telmo.

Iglesia San Marcos (Icod de los Vinos): deze parochiekerk met drie beuken stamt uit de 16e eeuw en heeft stijlkenmerken van late gotiek, renaissance en barok. De kerk bezit een zilveren kruis uit Mexico dat tot het mooiste filigreinwerk ter wereld wordt beschouwd.

Iglesia Santiago Apóstol (Los Realejos): in de oudste kerk van Tenerife zouden de eerste Guanchen gedoopt zijn. Bijzonder is het kleurige, oosters aandoende spandak.

Iglesia San Agustín (Tacoronte): 17e-eeuwse kerk met een beeld van de Cristo de los Dolores (Christus van de Smarten).

Iglesia Santa Catalina (Tacoronte): kerk uit de 17-18e eeuw met mooie toren in de mudéjarstijl en een hoogaltaar met Mexicaans zilverwerk.

Basiliek Nuestra Señora de la Candelaria (Candelaria): de neo-Canarische basiliek is gewijd aan de Madonna van de Toorts (Maria Lichtmis), de beschermheilige van de Canarische Eilanden. In het midden van augustus komen bedevaartgangers op het grote plein samen.

Iglesia de San Pedro, Vilaflor tenerifePhoto: Javier Sánchez Portero CC 3.0 Unported no changes made

Iglesia San Pedro (Vilaflor): deze kerk werd eigenhandig gebouwd door de uit Vilaflor afkomstige missionaris en prediker Hermano Pedro. In het interieur staat een 16e-eeuws witmarmeren albasten beeld van de Heilige Petrus.

De meeste kerken hebben drie schepen met enkele zijkapellen. Bijzonder zijn de houten plafonds, kenmerkend voor de bouwkunst van de ‘mujédars’. De mujédars waren Moren die een eigen kunststijl ontwikkelden in door christenen heroverd gebied.

Het veelal 17e-eeuwse barokke hoogaltaar bedekt vaak de hele achterwand van de kerk, en is rijk versierd met vele heiligenafbeeldingen. Iedere kerk beschikt over meerdere altaren. De oudste beelden zijn door Spaanse, maar ook vaak door Vlaamse beeldhouwers gemaakt.

Samenleving

Bestuur

In het jaar 1821 werden de Canarische Eilanden een provincie van Spanje met als hoofdstad Santa Cruz de Tenerife. Sinds 1927 is de archipel verdeeld in twee provincies: Santa Cruz de Tenerife met de vier westelijke eilanden Tenerife, La Palma, La Gomera en El Hierro, ook wel genoemd ‘Canarias Occidennales’.

De provincie Las Palmas de Gran Canaria bestaat uit de drie oostelijke eilanden Gran Canaria, Fuerteventura en Lanzarote, ook wel genoemd ‘Canarias Orientales’.

Cabildo insular de TenerifePhoto: Koppchen CC 3.0 Unported no changes made

Sinds 1983 zijn de twee provincies verenigd in de Autonome Regio van de Canarische Eilanden of ‘Comunidad Autónoma de Canarias’. De Canarische Eilanden krijgen dan een beperkte autonome status en een regionale grondwet.

Het provinciaal burgerlijk bestuur is gevestigd in de hoofdstad Santa Cruz de Tenerife Canaria gevestigd. Daarnaast heeft Tenerife, net als alle andere eilanden, een eilandraad, de zestig zetels tellende ‘Cabildo Insular’. Santa Cruz de Tenerife fungeert samen met Las Palmas op Gran Canaria als hoofdstad van de regio.

De Canarische Eilanden zijn in het Spaanse parlement vertegenwoordigd met 14 van de 350 zetels en in de Senaat met 11 van de 255 zetels. Elk eiland is verdeeld in gemeenten (‘municipios’) met een het hoofd een burgemeester (‘alcalde’). In totaal zijn er 77 gemeenten; Tenerife heeft met 31 gemeenten de meeste, El Hierro met 2 de minste. Voor de actuele politieke situatie in Spanje zie hoofdstuk geschiedenis.

Onderwijs

Bibliotheek van de universiteit van SalamancaPhoto: Antoine Taveneaux CC 3.0 Unported no changes made

Het onderwijs in Spanje is lange tijd achtergebleven bij de rest van het moderne Europa. Met name het platteland, waar de afstanden groot zijn en de verbindingen slecht waren, kende een groot aantal analfabeten. Ook het geld dat voor onderwijs werd uitgegeven stak schril af bij andere landen in Europa. De kentering werd ingezet vanaf 1962 onder het Franco-regime. In nauwelijks vijftien jaar tijd is het budget voor het onderwijs met 100% gestegen. Het analfabetisme onder vooral de ouderen werd aangepakt door het Servicio de Educación Permanente de Adultos. Deze organisatie verzorgt cursussen lager onder onderwijs voor ouderen. De zeggenschap over het onderwijs is trouwens in handen van de autonome regeringen. Ook het onderwijs op afstand, de Educación de Distancia", zorgt ervoor dat steeds meer mensen gebruik kunnen maken van het onderwijssysteem, en dat geldt dan voor lager tot en met universitair onderwijs. In 1999 volgden meer dan 130.000 mensen op deze manier universitair onderwijs via de Universidad Nacional de Educación de Distancia, die zelfs vestigingen in het buitenland heeft.

Een derde van het aantal leerlingen gaat naar privé-scholen die in handen zijn van particulieren of religieuzen. De meeste van deze scholen worden voor 100% gefinancierd door de overheid. Ze zijn dan wel verplicht een schoolbestuur te hebben en in principe iedere leerling toe te laten. Het onderwijs aan de staatsscholen is gratis.

Volgens de nieuwe onderwijswet van 1990, de Ley Orgánica de Ordenación General del Sistema Educativo (LOGSE), zijn er de volgende schooltypen in Spanje:

Allereerst de Educación Infantil, het peuter- en kleuteronderwijs. Dit niet verplichte onderwijs bestaat uit een cyclus van drie jaar of van zes jaar.

Daarna volgt het Educación Primaria, het basisonderwijs dat gegeven wordt van zes tot en met twaalf jaar en verplicht is. Er zijn drie cycli van elk twee jaar met een aantal verplichte en een aantal facultatieve vakken. Al in groep drie begint men met introduceren van een vreemde taal.

Het verplichte voortgezet onderwijs is het Educación Secundaria Obligatoria (ESO), van 12 tot 16 jaar, waarna de leerplicht stopt. Het ESO telt twee cycli van twee jaar. De tweede cyclus bevat de meeste vakken die in de eerste cyclus worden gegeven, aangevuld met een aantal keuzevakken dat stijgt tot 30%.

Na het ESO krijgen de leerlingen een certificaat dat toegang geeft tot het"Bachillerato". Ook kan men dan gaan studeren aan beroepsopleidingen.

Het Bachillerato geeft toegang tot de universiteit. Men krijgt verplichte kernvakken en vakken van de richting die men kiest: techniek, kunst, natuurwetenschappen of sociale wetenschappen. Bovendien zijn er ook nu weer een aantal keuzevakken.

Het middelbaar beroepsonderwijs, het Formación Profesional Grado Medio, is niet erg populair in Spanje. Het duurt gemiddeld ongeveer twee jaar en de leerlingen krijgen naast algemeen vormende vakken vooral beroepsgerichte vakken.

Het hoger beroepsonderwijs of Formación Profesional Grado Superior kan gevolgd worden met een diploma Bachillerato.

Het universitair onderwijs is verdeeld in drie cycli:

Na de eerste drie jaar is men"Diplomado" en met dat behaalde diploma kan de tweede cyclus gevolgd worden, die twee jaar duurt. Men is dan een"Licenciado", ongeveer te vergelijken met onze doctorandustitel. Hierna kan men doorstuderen voor de titel van"Doctor".

Spanje telt momenteel 62 universiteiten waarvan 19 particuliere. De universiteit van Salamanca is de oudste van Spanje en dateert van 1218. De Universidad Complutense van Madrid/Alcalá is een van de grootste ter wereld met meer dan 100.000 studenten. Andere grote universiteiten zijn die van Barcelona, Valencia, Sevilla, Granada en País Vasco. Het aantal universitaire studenten is in tien jaar verdubbeld tot meer dan 1,5 miljoen in 1999.

Universiteit La Laguna, TenerifePhoto: Diego Delso CC 3.0 Unported no changes made

De universiteit van Las Palmas (‘Universidad de Las Palmas de Gran Canaria’) werd gesticht in de periode 1989-1990. Op 26 april 1990 werd de universiteit officieel erkend door het Canarische parlement. De universiteit fuseerde met de al bestaande polytechnische universiteit en de verschillende universitaire centra werden vervolgens over de archipel verdeeld. De universiteit bestaat nu uit 19 centra, waarvan sommige al meer dan honderd jaar oud zijn.

La Laguna was vroeger de hoofdstad van Tenerife. Pas in 1723 verhuisde de regeringszetel naar de huidige hoofdstad Santa Cruz de Tenerife. Toch noemt men La Laguna nog steeds de culturele en religieuze hoofdstad van het eiland. Dit komt onder andere doordat in 1701 een universiteit werd gesticht door augustijner paters. In 1817 kreeg de universiteit haar huidige status. De moderne universiteit ligt in een voorstad van La Laguna en heeft ca. 25.000 studenten. De universiteit beschikt, net als die in Las Palmas, over bijna alle faculteiten, zowel oude als nieuwe.

Gezondheidszorg

Universitair ziekenhuis tenerifePhoto: Mataparda CC 3.0 Unported no changes made

In Spanje wordt van oudsher veel geld door de overheid uitgegeven aan de gezondheidszorg. Een aantal autonome gebieden regelt de gezondheidszorg zelf. De in 1942 opgezette Verplichte Ziektekosten Verzekering was zeer gebrekkig, en pas nadat in 1966 de Seguridad Social werd opgezet veranderde er veel ten goede. In 1971 viel al 75% van de bevolking onder deze regeling en in 1982 was dat percentage al gestegen naar 86%. De Seguridad Social is te vergelijken met ons Ziekenfonds. In 1986 werd de Ley General de Sanidad aangenomen, waardoor het mogelijk werd om de gehele bevolking onder te brengen in het Sistema Nacional de Salud, het Nationale Gezondheidsstelsel. Vanaf 1991 valt 99% van de Spaanse bevolking onder dit stelsel. Men denkt er over om deze regeling te gaan privatiseren.

Spanje kent verder een groot aantal privé-klinieken. Ca. 25% van de medische zorg wordt in privé-klinieken en andere privé-instellingen verzorgd.

Door de sterk verbeterde medische zorg behoort deze op dit moment tot de beste ter wereld. De levensverwachting van de bevolking is daardoor zeer hoog en de zuigelingensterfte is zeer laag. Ook het aantal artsen per 1000 inwoners en het aantal orgaantransplantaties per miljoen inwoners behoort tot de hoogste ter wereld.

Typisch voor de Canarische Eilanden

LUCHA CANARIA

Lucha Canaria TenerifePhoto: Lexthoonen CC 3.0 Unported no changes made

Lucha Canaria is een Canarische ‘Guanche’-worstelsport die alleen op deze eilanden beoefend wordt. In een met zaagsel afgebakende cirkel (15 meter doorsnee) nemen twaalf worstelaars (‘luchadores’) van twee teams het paarsgewijs tegen elkaar op. De bedoeling is om met bepaalde grepen de tegenstander binnen drie minuten op de grond te krijgen. Wie twee van de drie wedstrijden wint, heeft gewonnen.

Andere traditionele sporten zijn stokschermen of ‘juego del palo’, hanengevechten, mastklimmen en verspringen met een lans.

GOFIO

Gofio, TenerifePhoto: Malopez 21 CC 4.0 International no changes made

Gofio is het oudste overgeleverde basisvoedingsmiddel van de Canarische oerbevolking. Dit zeer houdbare gerecht bestond uit meel van gerstekorrels, tegenwoordig echter uitsluitend van maïs. Gofio wordt nog steeds verkocht in de supermarkten, maar staat in traditionele restaurants niet zo vaak meer op het menu.

Economie

Beknopte geschiedenis van de economie

Na de komst van Spanjaarden in de 15e eeuw werd er vooral suikerriet verbouwd op Tenerife. Een groot nadeel van de monocultuur was wel dat er miljoenen pijnbomen sneuvelden, waarna de erosie vat kreeg op het eiland. De schadelijke gevolgen daarvan zijn ook nu nog steeds goed merkbaar. Ook de oorspronkelijke Guanche-bevolking, die gebruikt werden als slaven op de plantages, had veel te lijden. Rond 1700 was het al weer afgelopen met de lucratieve suikerhandel als gevolg van de concurrentie van landen als Cuba.

Voor de suikerindustrie kwam echter de wijnbouw in de plaats, met name op Tenerife. De wijngaarden werden echter in de 19e eeuw vernietigd door de meeldauw, een plantenziekte. De Canarische Malmsey-wijn was in die tijd zeer geliefd op het vasteland van Europa.

Strand van Los Christianos, Tenerife

Photo:Wouter Hagens CC 3.0 Unported no changes made

Na de wijnbouw concentreerde men zich op de aanplant van Opuntia-cactussen waarop de cochenille of schildluis gekweekt werd. Uit deze schildluizen werd een mooie purperen kleurstof gemaakt, o.a. gebruikt voor het verven van stoffen. Halverwege de 19e eeuw was de Chinese banaan het belangrijkste landbouwgewas en exportproduct van de Canarische Eilanden.

De Canarische Eilanden waren en zijn nog steeds belangrijk als aanlegplaats voor schepen. In 1852 werd de hele eilandengroep tot vrijhavengebied verklaard, waardoor de handel nog meer werd bevorderd.

Eind jaren zeventig en begin jaren tachtig kwam de Canarische economie in grote problemen door thuisblijvende toeristen en de sterk afnemende handel met Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse landen. Na 1983 kwam het massatoerisme weer op gang en steeds meer kapitaal werd in de toeristenindustrie gestoken. In 1989 volgde weer een economische dip, die eens te meer aantoonde dat de toeristenindustrie zeer conjunctuurgevoelig is.

Huidige economische toestand

De belangrijkste landbouwproducten van Gran Canaria zijn op dit moment bananen, tomaten en aardappelen. Al deze producten worden geëxporteerd naar Europa en de Verenigde Staten. Rond de bananenplantages worden vaak koffiestruiken geplant, waarvan de opbrengst echter bedoeld is voor eigen gebruik. Dit geldt ook voor de verbouw van katoen, suikerriet, granen, groenten en fruit.

Bananenbomen Tenerife

Photo:dronepicr CC 2.0 Generic no change made

Meer dan 90% van de bananen wordt naar het Spaanse vasteland geëxporteerd, met name naar Sevilla, Barcelona en Cádiz. Vanwege de stijgende kosten van de bananenteelt en de toenemende concurrentie uit Midden-Amerika loopt de omzet van de bananenplantages terug, maar is nog steeds het belangrijkste landbouwproduct voor Tenerife. Naast bananen zijn ook geitenkaas en een zware rode wijn belangrijke landbouwproducten op Tenerife. De wijnbouw is trouwens in opmars en het eiland beschikt al over een behoorlijk aantal interessante wijnen. Tacoronte-Acentejo is het belangrijkste wijnbouwgebied voor rode wijnen; Ycoden Daute Isora en Cumbres de Abona voor witte wijnen. Belangrijke exportproducten zijn tegenwoordig snijbloemen en potplanten.

De veeteelt stelt niet veel voor op Tenerife, ook al als gevolg van de geringe natuurlijke begroeiing. Het aantal stuks vee is niet groot en producten als melk, vlees en boter moeten dan ook geïmporteerd worden.

Haven van Santa Cruz, Tenerife

Photo:Beneharo Hdez CC 3.0 Unported no changes made

Santa Cruz de Tenerife heeft een belangrijke vissershaven, en veel mensen werken op de vissersvloot, maar ook in de conserven- en vismeelfabrieken, drogerijen en zouterijen. Het meeste zout dat gebruikt wordt in de visfabrieken komt echter uit de zoutpannen van Lanzarote. De meeste vis wordt gevangen tussen de Afrikaanse kust en de archipel, vooral sardines en tonijn.

Problematisch is dat veel Afrikaanse visgronden verboden terrein worden voor de Canarische vissers en de visverwerkende industrie vertrekt naar de goedkope Afrikaanse kustlanden.

Tenerife Roseta

Photo:Joedkins CC 4.0 International no changes made

Door de groeiende stroom toeristen ontwikkelde zich een markt voor kunstnijverheid-souvenirs (‘artesanía’).

Het Vilaflor- of Tenerife-kant (‘roseta’s’), waarvan de basisvorm een verfijnde rozet is, was al in de 19e eeuw een exportartikel. Andere karakteristieke Canarische producten zijn ajourwerk, manden, strohoeden, potten, sigaren en timples, een soort kleine gitaar.

Vliegveld Tenerife

Photo:Superdominicano CC 4.0 International no changes made

Vakantie en Bezienswaardigheden

Vanaf de jaren zestig van de 20e eeuw veroorzaakte het opkomende massatoerisme een belangrijke economische impuls. Er werden veel hotels, bungalows en appartementencomplexen gebouwd, vooral aan de zuidkust van Tenerife. Veel Canariërs werken sinds die tijd in de bouw en in de horeca.

Veel van de huidige investeringen in de toeristensector zijn afkomstig van niet-Canarische ondernemingen, waardoor veel inkomsten naar het Spaanse vasteland afvloeien. Toch draagt het groeiende aandeel van het toerisme voor 35-70% bij in het bruto nationaal product (afhankelijk van de berekeningswijze). Jaarlijks komen er ca. 4,5 miljoen vakantiegangers voornamelijk met lastminutes naar Tenerife. Meer dan 90% van hen komt met het vliegtuig en landt in het zuiden op de verbouwde internationale luchthaven Aeropuerto de Tenerife Sur (vroeger Aeropuerto Reina Sofia).

Tenerife Vliegveld vanuit de lucht

Photo:Aisano CC 3.0 Unported no changes made

Veel jonge mensen trekken van het platteland naar de hoofdstad Santa Cruz de Tenerife en naar de toeristencentra in het zuiden en daardoor worden de kleine dorpsgemeenschappen demografisch ernstig ontwricht. De belangrijkste toeristische centra zijn:

Costa Adeje, Tenerife

Photo:Javier Lastras CC 2.0 Generic no chnages made

Costa Adeje is een moderne toeristische bestemming. Het stadje ligt – zoals de naam al enigszins doet vermoeden – direct aan het strand en heeft een gezellig stadshart. De grootste attractie is natuurlijk het strand. Op veel dagen ligt het El Duque strand heerlijk beschut tegen de wind. Er zijn echter ook wel eens dagen dat de wind vanuit het zuiden of zuidwesten komt. Dan kan de zee erg ruw zijn en er wordt dan geseind met rode vlaggen om te waarschuwen tegen de sterke stroming die er dan staat.

Los Christianos, Tenerife

Photo:dronepicr CC 2.0 Generic no changes made

Los Cristianos biedt echter iets wat niet veel andere badplaatsen bieden: het combineert een fantastisch strand en perfecte toeristische faciliteiten met historie en traditioneel leven. Het heeft als een van de weinige plaatsen een geschiedenis die verder teruggaat dan het moment dat het toerisme op gang kwam. Zo komt het dat er hier nog steeds veel vissers en andere locals wonen wier families hier al eeuwen wonen. Dit zorgt ervoor dat de plaats wat relaxter en authentieker is dan andere plaatsen en het toerisme er minder massaal is. De meeste mensen die Tenerife uitkiezen voor hun vakantie reizen vervolgens richting

Playa de las Americas, Tenerife

Photo:Wouter Hagens CC 3.0 Unported no changes made

Playa de las Americas aan de zuid kust van het eiland. Dit kustdorp is geheel gebouwd naar de wensen en eisen van de moderne Westerse toerist. Zon, zee en strand worden hier moeiteloos gecombineerd met moderne uitgaansgelegenheden en luxe hotels. In Playa de las Americas hangt dan ook een echte vakantiesfeer. Deze ongedwongen, relaxte en rustgevende sfeer zal er absoluut voor zorgen dat je geheel tot rust komt in deze Spaanse stad.

Klik op de menuknop bovenaan het scherm voor meer informatie

TENERIFE LINKS

Advertenties
• Tenerife Tui Reizen
• Autohuur Tenerife
• Tenerife Vliegtickets.nl
• Tenerife Hotels
• Naar Tenerife met Sunweb
• Djoser Wandel - wandelreis Tenerife & La Gomera
• Tenerife Vliegtickets Tix.nl
• Autoverhuur Sunny Cars Tenerife

Nuttige links

Reisinformatie Tenerife
Tenerife 2 Link België (N+E)
Tenerife Reisstart (N)
Tenerife Start België (N)

Bronnen

Gruschwitz, B.F. / Canarische Eilanden

Het Spectrum

Klöcker, H. / Tenerife

Zuidnederlandse Uitgeverij

Krause, D. / Tenerife

ANWB,

Nowaczyk, D. / Tenerife

Van Reemst

Rokebrand, R. / Reishandboek Tenerife

Elmar

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt augustus 2021
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems