Landenweb.nl

EL HIERRO
 

Basisgegevens
  Officiële
  landstaal
  Spaans
  Hoofdstad  Valverde
  Oppervlakte  287 km²
  Inwoners  10.798
  (2018)
  Munteenheid  Euro
  (EUR)
  Tijdsverschil  -1
  Web  .es
  Code.  ESP
  Tel.  +34

Populaire bestemmingen SPANJE

AndalusieCatalonieCosta blanca
Costa bravaCosta del solEl hierro
FormenteraFuerteventuraGran canaria
IbizaLa gomeraLa palma
LanzaroteMallorcaMenorca
Tenerife

Geografie en Landschap

Geografie

De Canarische Eilanden (Spaans: Islas Canarias) liggen in de Atlantische Oceaan ten westen van Afrika, op dezelfde hoogte als Marokko. De archipel bestaat uit zeven bewoonde hoofdeilanden en zes kleinere eilanden. De hoofdeilanden zijn Tenerife, Fuerteventura, Gran Canaria, Lanzarote, La Palma, La Gomera, en El Hierro.

advertentie

El Hierro SatellietfotoPhoto: Publiek domein

Vier kleine rotsachtige eilandjes zijn: La Graciosa, Montaña Clara, Alegranza en Los Lobos. De Canarische Eilanden zijn geografisch gezien een deel van Afrika, maar politiek gezien behoren ze sinds de 15e eeuw tot Spanje. De eilandengroep bestaat uit twee provincies, onder de naam: Autonome Regio van de Canarische Eilanden.

El Hierro is het kleinste en meest westelijke eiland van de Canarische archipel; het is zelfs het meest westelijke puntje van Europa. De Alexandrijnse wijsgeer en wiskundige Ptolemaeus wist het in de tweede eeuw n. Chr. al zeker: bij El Hierro hield de wereld op.

De totale oppervlakte van het eiland is slechts 278 km², en het is maximaal 24 bij 27 kilometer groot.

advertentie

Landschap

Het eiland heeft ondanks de geringe oppervlakte een behoorlijk aantal verschillende landschappen. Zo is er een hoog binnenland en zijn er kliffen die meer dan 1000 meter uit de oceaan oprijzen. Door de grillige kust, met veelal klippen, rotspartijen en riffen, zijn er praktisch geen zandstranden. De hoogvlakten, die uniek zijn voor de Canarische Eilanden, strekken zich uit van de hoofdstad Valverde in zuidwestelijke richting en bedekken een groot deel van het eiland.

De hoogste top van het steile eiland is de Pico de Malpaso, 1501 meter hoog, en andere hoge toppen zijn de Mercader (1252 m) en de Ventejea (1216 m).

advertentie

Pico del Malpaso, hoogste berg van El HierroPhoto: Tbachner CC BY 3.0 no changes made

Hooggelegen (uitkijk)punten op het eiland zijn:

Hoewel lang niet altijd zichtbaar door de begroeiing, beschikt El Hierro over de meeste vulkanen van de hele archipel, namelijk ca. 500. Het vulkanische karakter van het eiland is het beste in het zuiden waar te nemen. De laatste grote uitbarsting vond meer dan 200 jaar geleden plaats. In 2011 vond een spectaculaire onderzeese uitbarsting plaats 2km in zee ter hoogte van La Restinga. De vulkaan is nog steeds aan het ontgassen.

Het gebied El Golfo is gelegen in een laagvlakte aan de noordwest kust.

De veertien kilometer lange kustlijn volgt een gedeelte van een verzonken krater die boven de waterlijn is blijven uitsteken. Ongeveer 50.000 jaar geleden moet een deel van die krater met veel geweld in zee zijn gegleden. Men schat dat een derde van het gehele eiland zo in de zee is verdwenen.

El Hierro kent geen rivieren en ook de ‘barrancos’, diepe ravijnen die op andere Canarische eilanden wel voorkomen, ontbreken.

Klimaat en Weer

El Hierro heeft een droog klimaat, maar de noordoostpassaat zorgt voor een vochtige atmosfeer en door de voortdurend aanwezige wind is het aan de kust gemiddeld tussen 19 en 23°C.

Het gebied El Golfo aan de noordwest kust is een laagvlakte, omringd door hoge rotswanden. Hier blijft regelmatig passaatbewolking tegen de rotswanden hangen waardoor de zon niet veel kans krijgt. Ook boven het midden van het eiland hangt vrij vaak een wolkendek. El Hierro is fameus voor de zogenaamde ‘bruma’, een passaatwind die er voor zorgt dat vooral dorpen op de hoogvlakte compleet verdwijnen in een dikke mist.

Het zuiden is veel zonniger. Zo schijnt in La Restinga gemiddeld 300 dagen per jaar de zon.

Klimaattabel El Hierro

janfebmaaaprmeijunjulaugsepoktnovdec
Max. temp. C°202021222325272927252321
Min. temp. C°151515161618202221201717
Uren zon per dag567891011108665
Regendagen p/m1186521112665
Watertemp. C°191919192021212323222221

Planten en Dieren

advertentie

Planten

Op de Canarische Eilanden komen ca. 2000 verschillende plantensoorten voor, waarvan er zo’n 700 endemisch zijn (alleen voorkomend op de eilanden).

Er valt zoveel regen op El Hierro dat de hoogvlakte groen en vruchtbaar is. In het voorjaar veranderen de weiden waar koeien grazen en herders met schaapskudden ronddwalen zelfs in een bonte bloemenzee, onder andere Spaanse gouddistels.

In het centrale deel van El Hierro vinden we bossen van laurierbomen, ceders, uit Australië ingevoerde eucalyptusbomen en vaak eeuwenoude Canarische pijnbomen (Pinus canariensis), met lange naalden tot wel 25 cm. Op El Hierro is zelfs het grootste pijnbomenbos van de Canarische Eilanden te vinden, El Pinar.

Zeer opmerkelijk en zelfs uniek in de wereld is het jeneverbessenwoud El Sabinar. De ca. 300 grote en vaak zeer oude Fenicische jeneverbessen of ‘sabinas’ zijn door de voortdurend waaiende passaatwinden in de meest bizarre vormen vergroeid. De vegetatie rondom de bomen bestaat vooral uit dichte (korst)mossen, maar hier groeit bijvoorbeeld ook de groene wolfsmelk.

Ook het grillige maanlandschap van lavavelden en vulkaankegels in het heeft een rijke flora, met veel zeldzame en exotische xerofyte soorten, die goed gedijen in een droge omgeving. Uit de lava groeien soms enorme Euphorbia’s.

Op het eiland zijn ook boomgaarden te vinden met grote, paraplu-vormige vijgenbomen te vinden, en verder amandel-, abrikozen-, en perenbomen.

De heuvels in de buurt van de Mirador de las Playas zijn bedekt met ‘tagasaste’, een struik die dient als veevoer, evenals de Adenocarpus foliosus. Dichter bij zee groeit overal ‘vinagrera’, een zuringachtige, en op het eiland ook wel ‘calcosas’ genoemd.

Op de kliffen groeien zeldzame inheemse planten als Bencomia sfaerocarpa, Crambe strigosa, en Sideritis canariensis. Meer gebruikelijk zijn Echium strictum en Aeonium holochrysum.

Midden op het eiland ligt de ‘Fayal’, een dicht bos bestaande uit hoge gagelbomen en boomheide (Erica arborea), door de inheemse bevolking ‘brezo’ genoemd. Een dergelijke begroeiing wordt ‘fayal-brezal’ genoemd. Op de bodem groeit een brandnetelsoort die, indien aangeraakt, een pijnlijk, branderig gevoel veroorzaakt.

Aan de westkust groeit op de rotswanden de Hierro-roos, een aeoniumsoort, en langs de paden groeien verschillende soorten slangekruid en wolfsmelk, en op hogere plaatsen veel ‘Cistus monspeliensis’, een zonneroosje.

advertentie

Dieren

Het opmerkelijkste dier van El Hierro is de beschermde Hierro-reuzenhagedis ‘Lagato gigante de Salmor’ (Gallotia simonyi). Lange tijd meende men dat het dier op El Hierro was uitgestorven, maar halverwege de jaren zeventig van de vorige eeuw werden er weer wat exemplaren ontdekt. Het dier kan wel 70 cm lang worden en de populatie wordt nu op ca. 1000 geschat. Alleen op Gran Canaria leeft nog een verwante ondersoort.

Duikers rond La Restinga in het zuiden kunnen hamerhaaien, barracuda’s en grote roggen tegenkomen; ook tonijnen zeeschildpadden en dolfijnen komen in deze wateren voor.

Op El Hierro komt de zwarte weduwe voor, een spinnensoort die gemeen kan steken, net als de rode en de zwarte duizendpoot.

Geschiedenis

advertentie

Oudheid en eerste Europeanen

Samen met de eilanden La Gomera en La Palma is El Hierro een van de jongste eilanden van de archipel met een leeftijd van ongeveer 2 miljoen jaar.

Ca. 3000 jaar geleden spraken schrijvers als Homerus al over de ‘eilanden van de gelukzaligen’. Tussen 1100 en 800 v.Chr. werden de Canarische Eilanden ontdekt door de Feniciërs, komend van het huidige Cádiz, en de Carthagers. De oudste vondsten dateren van 500-200 v.Chr. Ptolemaeus wist het in de 2e eeuw heel zeker: bij El Hierro hield de wereld op.

Bimbachen

De oorspronkelijke bewoners van El Hierro waren de Bimbachen, niet te verwarren met de Guanchen van de andere Canarische Eilanden. Ook de Bimbachen waren waarschijnlijk afkomstig van berberstammen uit Noord-Afrika, maar keiharde bewijzen hiervoor ontbreken nog steeds. Het was een vreedzaam volk dat leefde van de visvangst en in grotten woonde. In de streek van El Julán werden in 1870 prehistorische inscripties op de rotswanden ontdekt, waarvan ‘Los Lettreros’ (lettertekens) de belangrijkste zijn. Ze werden tot op heden niet ontcijferd.

In 1312 n.Chr. betreedt Lancelotto Malocello het eiland Lanzarote en stichtte daar de nederzetting Teguise. In 1402 veroverde de Normandiër Jean de Béthencourt Lanzarote voor de Castiliaanse kroon en krijgt daardoor de titel ‘koning van de Canarische Eilanden’.

In het desolate Bahia de Naos, ten westen van La Restinga, zette De Béthencourt in 1403 voet op El Hierro. Van hieruit ging hij het kleine aantal, goed in de bergen verstopte Bimbachen te lijf, de oorspronkelijke bewoners van El Hierro. Hij lokte de Bimbachenleider Armiche uit zijn schuilplaats om vredesonderhandelingen te starten. Armiche kwam geheel te goeder trouw naar de Spanjaarden toe, maar werd al snel met zijn hele gevolg in het gevang gegooid en later afgevoerd als slaven door Normandische en Castiliaanse kolonisten. In die tijd werd ook een feodaal stelsel ingevoerd, dat zich zou weten te handhaven tot halverwege de 19e eeuw.

De bevolking van Lanzarote kwam in opstand tegen De Béthencourt, maar die sloeg de opstand met behulp van zijn stadhouder Gadifer de la Salle neer. Koning Guadarfia liet zich dopen en de kapel van de vesting Rubicón werd de eerste bisschopszetel van de Canarische Eilanden. In 1414 schonk De Béthencourt de Canarische Eilanden aan de Iberische graaf van Niebla.

Vanaf 1440 werden de Canarische Eilanden op hardhandige door de Peraza’s bestuurd en deze periode werd dan ook gekenmerkt door vele opstanden.

El Hierro definitief Spaans grondgebied

In de periode 1433-1479 voerden de Spanjaarden en de Portugezen strijd om de Canarische Eilanden. In 1479 werd de archipel in het Verdrag van Alcáçovas toegekend aan Spanje en Portugal mocht de Azoren, Kaapverdië en Madeira annexeren. In de laatste decennia van de 15e eeuw worden successievelijk alle Canarische Eilanden veroverd: in 1483 Gran Canaria, in 1488 La Gomera, in 1495 Tenerife en in 1496 La Palma. De Guanchen waren halverwege de 16e eeuw praktisch overal uitgestorven. In deze eeuw werden de Canarische Eilanden een belangrijke exporteur van suiker, dat verbouwd werd op grote suikerrietplantages.

In 1634 kozen Franse geografen Punta de Orchilla, het meest westelijke puntje van El Hierro en daarmee Europa, uit voor de situering van de nulmeridiaan, die echter in 1883 verschoven werd naar Greenwich.

Ondertussen was de suikerindustrie ingestort door de goedkope suiker uit Zuid-Amerika.

In de 17e eeuw stapte men over op de productie van wijn, maar door verschillende oorzaken nam de wijnproductie en –export eind 18e eeuw steeds verder af. Op Tenerife werd in 1744 de eerste universiteit van de Canarische Eilanden gesticht.

In 1797 werden de Canarische Eilanden voor de laatste keer aangevallen door admiraal Horatio Nelson, die in dat jaar Santa Cruz de Tenerife aanviel. In de 19e eeuw werd karmijn, een natuurlijke verfstof van de cochenilleluis, een belangrijk exportartikel.

In dezelfde eeuw riep de regering in Madrid El Hierro uit tot verbanningsoord. Vooral intellectuelen en in ongenade gevallen politici werden naar het eiland gestuurd. Sommige bannelingen wisten te ontvluchten naar Zuid-Amerika, waar ze de revolutionaire bevrijdingsbewegingen ondersteunden.

Canarische Eilanden provincie en vrijhandelszone

In 1821 werden de Canarische Eilanden een provincie van Spanje, met Santa Cruz de Tenerife als hoofdstad. Het gevolg hiervan was een oplaaiende rivaliteit tussen de twee grootste eilanden van de archipel, Gran Canaria en Tenerife. In 1836 werd op La Gomera en op andere eilanden het feodale stelsel afgeschaft.

In 1852 werd de hele Canarische archipel uitgeroepen tot vrijhandelszone door koningin Isabella II. Als Spanje zijn laatste koloniën verliest gaat het economisch weer veel slechter met de Canarische Eilanden want een hele afzetmarkt valt weg. In 1902 slaan Spaanse troepen opstanden van lokale onafhankelijkheidsbewegingen neer. Tenerife is ondertussen zo dominant geworden dat men in 1911 besluit om hier wat aan te doen en elk afzonderlijk eiland een eigen bestuur te geven.

In 1927 laaide de rivaliteit tussen Gran Canaria en Tenerife weer zo hoog op, dat de archipel definitief in twee provincies werd verdeeld: een westelijke provincie met El Hierro, Tenerife, La Gomera en La Palma, een oostelijke provincie met Gran Canaria, Fuerteventura en Lanzarote.

De cochenilleproductie was ondertussen volledig ingestort en veel inwoners van de Canarische Eilanden emigreerden naar Zuid-Amerika. Het volgende exportproduct werd de Canarische banaan, in 1855 geïntroduceerd. Door de Eerste Wereldoorlog kreeg de internationale handel grote klappen te verwerken en de bananenexport nam met 80% af, en dat had ook weer een emigratiegolf tot gevolg.

Franco-tijdperk

In 1931 werd de Tweede Spaanse republiek uitgeroepen, maar in 1936 greep generaal Franco de macht op de Canarische Eilanden en ontketende hiermee de Spaanse Burgeroorlog.

De Spaanse Burgeroorlog bracht echter alleen maar economische malaise en politieke isolatie. Ook aan de oorlogshandelingen ontkwamen de ielanden niet. In de Barranco del Infierno, de hellekloof, op Tenerife vonden bijvoorbeeld massa-executies plaats. De Canarische Eilanden vormden op dat moment het armste gebied van Spanje.

Vanaf 1960 neemt het toerisme toe en vervangt in snel tempo de landbouw als belangrijkste bron van bestaan. Na de dood van generaal Franco in 1975 kwam er meer politieke openheid en ook het toerisme beleefde een flinke opleving.

Canarische Eilanden autonoom en opkomst massatoerisme

In augustus 1982 kregen de Canarische Eilanden met nog een aantal andere Spaanse provincies een autonome status, en in 1986 behield de eilandengroep, ondanks de toetreding tot de Europese Unie, haar aparte status als vrijhandelszone. De status van hoofdstad werd verdeeld tussen Santa Cruz de tenerife en Las Palmas de Gran Canaria. In Santa Cruz staan de hoofdkantoren van het Canarisch parlement, en de helft van alle departementen en ministeries. In Las Palmas bevinden zich de zetel van de bestuursraad van de regering, de gerechtshoven en de overige departementen en ministeries.

De eilanden halen op dit moment hun inkomsten voor ca. 80% uit het massatoerisme. Toch berust de economie van de kleinere eilanden als El Hierro nog altijd op landbouw en visserij. El Hierro werd in januari 2000 door de Unesco op de lijst van biosfeerreservaten geplaatst.

Zie verder ook de geschiedenis van Spanje op Landenweb.

Bevolking

Op alle Canarische eilanden samen wonen ca. 1,5 miljoen mensen. Op El Hierro wonen maar ca. 10.500 inwoners en het is daarmee het eiland met de minste inwoners. Gemiddeld wonen er ongeveer 32 Herreños per km2. (2017)

Valverde, de hoofdstad van het eiland, telt slechts 2000 inwoners. Frontera komt op de tweede plaats met 1800 inwoners.

Veel eilandbewoners zijn in de loop der tijden vanwege de slechte bestaansmogelijkheden geëmigreerd naar Cuba, Venezuela, maar ook vaak naar de andere Canarische eilanden.

Taal

De Canarische bevolking spreekt Castilliaans Spaans ((Castellano), de officiële taal van Spanje. Het Spaans dat op El Hierro en alle andere Canarische eilanden wordt uitgesproken, klinkt melodieuzer dan dat van het Spaanse vasteland; de uitspraak doet enigszins denken aan die in Zuid-Amerika. Verder valt nog op dat de ‘s’ aan het eind van een woord vaak ingeslikt wordt.

Er zijn nog enkele Guanche-woorden in gebruik, onder andere ‘guagua’ voor bus en ‘papa’ voor aardappel.

Het Castellano (Castiliaans) is de officiële staatstaal sinds ca. 1250. In het buitenland wordt het Castellano eigenlijk altijd"Spaans" genoemd. Het Castellano is een Romaanse taal met veel afleidingen uit het Latijn, maar ook uit veel andere talen. Het Spaans bevat ca. 100 woorden die o.a. door de Visigoten naar het schiereiland zijn gebracht.

Tijdens de overheersing van de Moren zijn er ongeveer 4000 woorden in de Spaanse taal ingebracht. Verder zijn er veel woorden aan het Frans en het Italiaans en meer recent aan het Engels ontleend.

Voorbeelden van afleidingen zijn:

ArabischFransWest-GotischEngels
Alcázarmonjeguardialider
Aldeavinagreropamitin
Acequiamenútapatractor
Alcobacoquetaespuelafútbol

Het Castellano verschilt in sommige opzichten sterk van andere Romaanse talen, met name qua uitspraak. De letters van het Spaanse alfabet zijn: a, b, c, ch, d, e, f, g, h, i, j, k, l, ll, m, n, ñ, o, p, q, r, rr, s, t, u, v, x, y, z.

De naam ‘Hierro’ stamt zeer waarschijnlijk niet af van het Spaanse woord voor ijzer, ‘ferro’, maar is een verbastering van het Guanchenwoord voor waterput: ‘herro’ of ‘hero’.

El Hierro wordt in het Spaans uitgesproken als ‘El Ierro’, met de klemtoon op de ‘o’.

Enkele bijnamen voor het eiland zijn:

Godsdienst

Algemeen

Het christelijke geloof vestigde zich met de komst van de Spanjaarden op de Canarische Eilanden. Paters van verschillende monnikenorden stichtten kloosters en kapellen en zorgden voor de kerstening van de oorspronkelijke bevolking van de Canarische Eilanden.

De Canariërs zijn voor bijna 100% katholiek en hebben ter ere van de Heilige Maagd Maria veel kerken gebouwd. Naast de gewone nationale kerkelijke feestdagen worden er ook veel Mariafeesten en herdenkingsdagen van een groot aantal heiligen uitbundig gevierd. Tijdens bedevaarten (‘romerias’) worden beelden van Maria, Jezus of andere heiligen meegedragen.

De beschermheilige van de Canarische Eilanden is Maria Lichtmis of ‘Virgen de la Candelaria’.

Bijzondere kerkgebouwen

VALVERDE
De Iglesia Santa Maria de la Concepción is een vestingkerk, gebouwd in 1767 op de plaats van een eerdere, 16e eeuwse kapel. De kerk heeft drie schepen en boven het middenportaal verheft zich een kleine klokkentoren, omsloten door een houten balkon. De grote klok in de klokkentoren is in 1886 uit Parijs meegebracht.

Op de spits van de toren staat een groot Madonnabeeld. Het plafond is gemaakt in de mujédar-stijl en wordt gedragen door Toscaanse zuilen.

FRONTERA
De Nuestra Señora de la Candelaria is een 17e-eeuwse kerk en ligt aan de voet van een vulkaan. Opvallend zijn het houten plafond en het vergulde altaar.

Ermita Nuestra Señora de la Virgen de los Reyes (Onze-Lieve-Vrouw van de Maagd van de Koningen) is een witte ommuurde bedevaartkapel, waarin een standbeeld van de schutspatrones van El Hierro.

Eens in de vier jaar begint bij de ermita de grote ‘Bajada de la Virgen’, een optocht waarbij het beeld in een draagstoel naar Valverde wordt gedragen. Binnen in de kapel staat de madonna op een zilveren draagbaar.

Samenleving

Staatsinrichting

Op 22 november 1975 werd Spanje weer een parlementaire constitutionele monarchie. De staatsinrichting is gebaseerd op de grondwet (Constitución) die op 6 december 1978 werd goedgekeurd na een referendum. Ook de grote mate van autonomie van de verschillende volken en regio's werd hierin geregeld.

Het Spaanse parlement, de"Cortes Generales", bestaat uit het Congres van Afgevaardigden (Congreso de los Diputados), te vergelijken met onze Tweede Kamer, en de Senaat (Senado), te vergelijken met onze Eerste Kamer. Deze twee kamers worden door de koning bijeen geroepen en kunnen ook door hem ontbonden worden. Alleen het Congreso kan de regering tot aftreden dwingen na een motie van wantrouwen, een"moción de censura".

Het uit 350 leden bestaande Congres wordt voor vier jaar gekozen. De provincies vormen de kiesdistricten en de enclaves Ceuta en Melilla in Marokko worden elk door één afgevaardigde in het Congres vertegenwoordigd. Het Spaanse kiessysteem is een combinatie van een districtenstelsel en van evenredige vertegenwoordiging. Alle Spanjaarden van achttien jaar en ouder mogen stemmen.

De Senaat heeft 255 leden, regionale afgevaardigden met een zittingsduur van vier jaar en bijna elke provincie mag vier senatoren benoemen. Hierdoor is de stem van de kleinste provincie net zo gewichtig als de stem van de grootste provincie. Dit vindt men geen goede gang van zaken en daarom is men van plan om de hele opzet van de Senaat te veranderen. De bedoeling is dan dat de Senado de vertegenwoordiging in het landsbestuur gaat worden van de autonome regio's, en dus niet meer van de provincies. Vooralsnog zijn het echter niet meer dan plannen.

Nadat een ontwerp-regeringsprogramma is gemaakt wordt door het Congres de minister-president (Presidente del Gobierno) gekozen. Op voorstel van de minister-president kan de koning ministers benoemen of ontslaan. De minister-president is in Spanje zeer machtig en te vergelijken met de Britse premier of de Duitse Bondskanselier. De Spaanse ministers mogen tevens parlementslid zijn.

Nadat het Congres toestemming gegeven heeft, kan de koning, op voorstel van de minister-president, een referendum uitschrijven. Deze referenda hebben louter een consultatief karakter. Voor de huidige politieke situatie van Spanje, zie hoofdstuk geschiedenis.

Het erfelijk staatshoofd van Spanje is de koning, de"Rey de España", tevens het symbool van de eenheid. De huidige koning is Don Juan Carlos de Borbón y Borbón, de kleinzoon van de voormalige koning Alfonso XIII. Hij volgde de dictator Franco na diens dood in 1975 op. Hij was echter al in 1969 door Franco aangewezen als zijn opvolger. De persoon van de koning is onschendbaar en treft geen enkele verantwoordelijkheid. Alle besluiten van de koning worden daarom door de minister-president gecontrasigneerd. Zodoende berust de uiteindelijke verantwoordelijkheid altijd bij degene die de besluiten van zijn handtekening voorziet.

De koning heeft dermate veel, weliswaar formele bevoegdheden, dat hij een grote invloed heeft op een aantal belangrijke zaken.

Enkele van zijn bevoegdheden zijn:

Het bekrachtigen van wetten.

Het uitvaardigen van wetten.

Hij schrijft referenda en verkiezingen uit.

Hij benoemt en ontslaat op voordracht van de premier ministers.

Hij is opperbevelhebber van de strijdkrachten.

Hij kan gratie verlenen.

Administratieve indeling

Onder het regime van dictator Franco had Spanje een sterk gecentraliseerde staatsvorm. In 1978 veranderde de staatsvorm in een gedecentraliseerde structuur met zeventien autonome regio's (comunidades autónomas) die ieder hun eigen president, parlement, uitvoerende macht en hooggerechtshof hebben. Spanje bestaat op een lager niveau uit 52 provincies, inclusief de enclaves Ceuta en Melilla in Marokko die in 1995 werden uitgeroepen tot"Ciudad Autónoma", autonome steden met beperkte bevoegdheden. Deze provincies worden bestuurd door provinciale raden (Diputaciones Provincial). De leden van de proviciale rade worden in aansluiting op gemeenteraadsverkiezingen door de raadsleden in de provincie uit hun midden gekozen. Het dagelijks bestuur van de provincies is de"Comisión de Gobierno".

De gemeentes (municipios) worden bestuurd door burgemeesters en raadsleden (Ayuntamiento). De burgemeesters worden gekozen door de raadsleden en de raadsleden worden gekozen door de inwoners van de gemeenten. In 1998 waren er in Spanje 8097 gemeenten. Spanje kent heel veel zeer kleine gemeenten, soms met minder dan 100 inwoners. Ca. 86% van alle gemeenten heeft minder dan 500 inwoners. Sommige kleine gemeenten hebben als bestuur een zogenaamd"Asamblea Vecinal" waarin alle inwoners een soort buurtraad vormen die de beslissingen neemt.

Op 18 december 1979 kregen Catalonië en de Baskische provincies als eersten een vorm van zelfbestuur. De Baskische bevolking kiest een Baskische Nationale Raad die veel bevoegdheden heeft wat betreft o.a. handel, landbouw, onderwijs en gezondheidszorg. Deze Nationale Raad kiest een premier die vervolgens een regering vormt. Er bestaat zelfs een fiscale autonomie waardoor men zelf belasting kan heffen.

In Catalonië wordt een parlement gekozen. Dit parlement kiest vervolgen zelf de premier en de regering.

Het parlement, de president en de regering dragen samen de historische naam"Generalitat" (Generaliteit). De bevoegdheden liggen o.a. op het gebied van onderwijs, toerisme, energievoorziening, media en financiële instellingen. De Generaliteit kan zelf belastingen heffen en net als in de Baskische provincies heeft Catalonië een eigen politiemacht.

Onderwijs

Het onderwijs in Spanje is lange tijd achtergebleven bij de rest van het moderne Europa. Met name het platteland, waar de afstanden groot zijn en de verbindingen slecht waren, kende een groot aantal analfabeten. Ook het geld dat voor onderwijs werd uitgegeven stak schril af bij andere landen in Europa. De kentering werd ingezet vanaf 1962 onder het Franco-regime. In nauwelijks vijftien jaar tijd is het budget voor het onderwijs met 100% gestegen. Het analfabetisme onder vooral de ouderen werd aangepakt door het Servicio de Educación Permanente de Adultos. Deze organisatie verzorgt cursussen lager onder onderwijs voor ouderen. De zeggenschap over het onderwijs is trouwens in handen van de autonome regeringen. Ook het onderwijs op afstand, de Educación de Distancia", zorgt ervoor dat steeds meer mensen gebruik kunnen maken van het onderwijssysteem, en dat geldt dan voor lager tot en met universitair onderwijs. In 1999 volgden meer dan 130.000 mensen op deze manier universitair onderwijs via de Universidad Nacional de Educación de Distancia, die zelfs vestigingen in het buitenland heeft.

Een derde van het aantal leerlingen gaat naar privé-scholen die in handen zijn van particulieren of religieuzen. De meeste van deze scholen worden voor 100% gefinancierd door de overheid. Ze zijn dan wel verplicht een schoolbestuur te hebben en in principe iedere leerling toe te laten. Het onderwijs aan de staatsscholen is gratis.

Volgens de nieuwe onderwijswet van 1990, de Ley Orgánica de Ordenación General del Sistema Educativo (LOGSE), zijn er de volgende schooltypen in Spanje:

Allereerst de Educación Infantil, het peuter- en kleuteronderwijs. Dit niet verplichte onderwijs bestaat uit een cyclus van drie jaar of van zes jaar.

Daarna volgt het Educación Primaria, het basisonderwijs dat gegeven wordt van zes tot en met twaalf jaar en verplicht is. Er zijn drie cycli van elk twee jaar met een aantal verplichte en een aantal facultatieve vakken. Al in groep drie begint men met introduceren van een vreemde taal.

Het verplichte voortgezet onderwijs is het Educación Secundaria Obligatoria (ESO), van 12 tot 16 jaar, waarna de leerplicht stopt. Het ESO telt twee cycli van twee jaar. De tweede cyclus bevat de meeste vakken die in de eerste cyclus worden gegeven, aangevuld met een aantal keuzevakken dat stijgt tot 30%.

Na het ESO krijgen de leerlingen een certificaat dat toegang geeft tot het"Bachillerato". Ook kan men dan gaan studeren aan beroepsopleidingen.

Het Bachillerato geeft toegang tot de universiteit. Men krijgt verplichte kernvakken en vakken van de richting die men kiest: techniek, kunst, natuurwetenschappen of sociale wetenschappen. Bovendien zijn er ook nu weer een aantal keuzevakken.

Het middelbaar beroepsonderwijs, het Formación Profesional Grado Medio, is niet erg populair in Spanje. Het duurt gemiddeld ongeveer twee jaar en de leerlingen krijgen naast algemeen vormende vakken vooral beroepsgerichte vakken.

Het hoger beroepsonderwijs of Formación Profesional Grado Superior kan gevolgd worden met een diploma Bachillerato.

Het universitair onderwijs is verdeeld in drie cycli:

Na de eerste drie jaar is men"Diplomado" en met dat behaalde diploma kan de tweede cyclus gevolgd worden, die twee jaar duurt. Men is dan een"Licenciado", ongeveer te vergelijken met onze doctorandustitel. Hierna kan men doorstuderen voor de titel van"Doctor".

Spanje telt momenteel 62 universiteiten waarvan 19 particuliere. De universiteit van Salamanca is de oudste van Spanje en dateert van 1218. De Universidad Complutense van Madrid/Alcalá is een van de grootste ter wereld met meer dan 100.000 studenten. Andere grote universiteiten zijn die van Barcelona, Valencia, Sevilla, Granada en País Vasco. Het aantal universitaire studenten is in tien jaar verdubbeld tot meer dan 1,5 miljoen in 1999.

Gezondheidszorg

In Spanje wordt van oudsher veel geld door de overheid uitgegeven aan de gezondheidszorg. Een aantal autonome gebieden regelt de gezondheidszorg zelf. De in 1942 opgezette Verplichte Ziektekosten Verzekering was zeer gebrekkig, en pas nadat in 1966 de Seguridad Social werd opgezet veranderde er veel ten goede. In 1971 viel al 75% van de bevolking onder deze regeling en in 1982 was dat percentage al gestegen naar 86%. De Seguridad Social is te vergelijken met ons Ziekenfonds. In 1986 werd de Ley General de Sanidad aangenomen, waardoor het mogelijk werd om de gehele bevolking onder te brengen in het Sistema Nacional de Salud, het Nationale Gezondheidsstelsel. Vanaf 1991 valt 99% van de Spaanse bevolking onder dit stelsel. Men denkt er over om deze regeling te gaan privatiseren.

Spanje kent verder een groot aantal privé-klinieken. Ca. 25% van de medische zorg wordt in privé-klinieken en andere privé-instellingen verzorgd.

Door de sterk verbeterde medische zorg behoort deze op dit moment tot de beste ter wereld. De levensverwachting van de bevolking is daardoor zeer hoog en de zuigelingensterfte is zeer laag. Ook het aantal artsen per 1000 inwoners en het aantal orgaantransplantaties per miljoen inwoners behoort tot de hoogste ter wereld.

Typisch voor de Canarische Eilanden

LUCHA CANARIA
Lucha Canaria is een Canarische ‘Guanche’-worstelsport die alleen op deze eilanden beoefend wordt. In een met zaagsel afgebakende cirkel (15 meter doorsnee) nemen twaalf worstelaars (‘luchadores’) van twee teams het paarsgewijs tegen elkaar op. De bedoeling is om met bepaalde grepen de tegenstander binnen drie minuten op de grond te krijgen. Wie twee van de drie wedstrijden wint, heeft gewonnen.

Andere traditionele sporten zijn stokschermen of ‘juego de palo’, hanengevechten, mastklimmen en verspringen met een lans.

GOFIO
Gofio is het oudste overgeleverde basisvoedingsmiddel van de Canarische oerbevolking. Dit zeer houdbare gerecht bestond uit meel van gerstekorrels, tegenwoordig echter uitsluitend van maïs. Gofio wordt nog steeds verkocht in de supermarkten, maar staat in traditionele restaurants niet zo vaak meer op het menu.

Economie

De bevolking van El Hierro leeft voornamelijk van de landbouw. De meeste gewassen worden verbouwd voor eigen gebruik, maar er zijn ook exportartikelen, zoals voortreffelijke witte Hierro-wijn en lekkere geitenkaas, de ‘queso blanco fresco’. Frontera en Tigaday zijn belangrijke wijncentra. Behalve bananen en druiven teelt men ook amandelen, perziken, aardappelen en tomaten.

Opvallend is dat elke beroepsgroep op het eiland zich heeft verenigd in een coöperatie.

Vakantie en Bezienswaardigheden

Om de landschappelijke schoonheid en de oorspronkelijkheid van het eiland te bewaren, staat de eilandregering van El Hierro een gecontroleerde vorm van toerisme toe en houdt zich veel bezig met de bewaking van het milieu. De identiteit van de eilandbewoners mag niet verloren gaan en ook de traditionele levensvormen zijn zeer belangrijk om te behouden. De accommodatie voor toeristen beperkt zich dan ook maar tot ongeveer 800 bedden en het toerisme is dan ook nog niet zo belangrijk voor de economie van El Hierro.

De Valle del Golfo in het noordwesten van het eiland ontwikkelt zich steeds meer tot de populairste bestemming van El Hierro met uiteraard steeds meer hotels, restaurants en winkels. Tegen de rotswanden in dit gebied groeien bovendien de beste wijndruiven van de Canarische Eilanden.

Vanuit de haven La Restinga vaart elke dag een grote vloot kleine kotters uit die het eiland, en dan vooral de restaurants, voorzien van verse vis. Het duikgebied rond La Restinga behoort tot de mooiste van Europa en dat zorgt weer voor een toenemende stroom duikliefhebbers naar El Hierro; hier zijn ook drie professionele duikscholen gevestigd.

Er is geen industrie op El Hierro, maar de ambachten floreren, met name pottenbakken, weven en houtsnijden. De lokale producten worden vooral aan toeristen gesleten.

Klik op de menuknop bovenaan het scherm voor meer informatie

EL HIERRO LINKS

Advertenties
• El Hierro Vliegtickts.nl
• Hotels El Hierro
• Autoverhuur Sunny Cars El Hierrp
• Tradetracker plaats advertenties en verdien geld
• Vakantieveilingen bied mee op de beste deals

Nuttige links

Reisinformatie El Hierro (N)
Telefoongids Spanje
Willgoto Canarische Eilanden (N)

Bronnen

Evers, K. / Canarische Eilanden : Tenerife, La Gomera, El Hierro, La Palma, Gran Canaria, Fuerteventura, Lanzarote

Gottmer

Leibl, M. / Gomera & Hierro

Van Reemst

Lipps, S. / Wandelgids La Gomera en El Hierro

ANWB

Murphy, P. / Canarische Eilanden

Kosmos-Z&K

Renouf, N. / Canarische Eilanden

Kosmos-Z&K

Rochford, N. / Wegwijzer voor La Palma en El Hierro : een landschapsgids

Sunflower Books

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt augustus 2021
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems