Landenweb.nl

AUVERGNE
 

Basisgegevens
  Officiële
  landstaal
  Frans
  Hoofdstad  Clermont-Ferrand
  Oppervlakte  26.013 km²
  Inwoners  1.381.629
  (mei 2019)
  Munteenheid  euro
  (EUR)
  Tijdsverschil  +0
  Web  .fr
  Code.  FRA
  Tel.  +33

To read about AUVERGNE in English - click here

Populaire bestemmingen FRANKRIJK

ArdecheAuvergneBourgondie
BretagneCevennenCorsica
Cote d'azurDordogneElzas
JuraLanguedoc-roussillonLoiredal
LotNormandiePicardie
Provence

Geografie en Landschap

Geografie

De Franse regio Auvergne beslaat het oostelijk deel van het zeer oude Centraal Massief (Frans: Massif Central), een laag- en middelgebergte dat in de loop van miljoenen jaren zijn hoge toppen is kwijtgeraakt door erosieprocessen.

De totale oppervlakte van Auvergne bedraagt ca. 26.000 km2, en dat is 4,8% van het nationale grondgebied. Auvergne wordt door de volgende streken begrenst: in het noorden door Bourbonnais, in het oosten door Lyonnais en Ardèche, in het zuiden door Rouergue en Causses en in het westen door Quercy en Limousin.

Landschap

advertentie

Auvergne LandschapPhoto: Foto:Fabien1309 CC 2.0 France no changes made

Het Centraal Massief omvat een groot deel van Auvergne. Deze hoogvlakte werd op het einde van het Paleozoïcum (600-225 miljoen jaar geleden) gevormd en is daarmee veel ouder dan de Alpen of de Jura. Het oorspronkelijk bergachtige gebied is in de loop der tijden afgesleten en werd in het Quartair (2 miljoen jaar geleden) verder voltooid. Toen kreeg het Centraal Massief te maken met vulkanische activiteiten en ontstonden veel van de huidige vulkanen. De keten vulkanen van de Monts Dôme is veel jonger, want ontstond pas tussen 100.000 en 5000 v.Chr.

De enig merkbare vulkanische activiteit op dit moment zijn de warme bronnen die her en der in Auvergne te vinden zijn. De laatste vulkaanuitbarsting schijnt in het jaar 4040 v.Chr. te zijn geweest. Bijzonder in dit gebied zijn de zogenaamde ‘cirques’, diepe keteldalen tussen de vulkanen in.

De vulkanen van Auvergne kunnen verdeeld worden in koepelvulkanen (kraterloos en rond), kransvulkanen (o.a. Puy de Pariou) en vulkanen met een ingestorte krater (o.a. La Vache). Bijzonder is de Mont Bar, de enige in Frankrijk van het Stromboli-type. In de krater van deze vulkaan is een veenmoeras ontstaan.

advertentie

Puy de Dome AuvergnePhoto: Thesupermat CC 3.0 Unported no changes made

De bekendste vulkaan van Auvergne is de Puy de Dôme (1465 m), bij Clermont-Ferrand. Meer naar het zuiden ligt het massief van Les Monts Dore met als hoogste top van Auvergne en Midden-Frankrijk, de Puy de Sancy (1886 m; ooit 2500 m hoog!!), terwijl in het uiterste zuiden het massief van Cantal ligt met de Plomb du Cantal (1858 m).

Tussen de vulkaanmassieven van het natuurpark Volcans-d’Auvergne liggen de bazaltplateaus van Artense en Cézallier. Ten zuiden van Aurillac ligt Châtaignerie, een regio bedekt met kastanjebomen en heidevelden. De zwarte aarde van de Limagne is rijk aan alluvium en vulkaanas, en dit landschap wordt onder andere gekenmerkt door enorme korenvelden.

De Monts du Forez is dicht bebost en de granieten grond van Livradois is bedekt met dichte sparrenbossen. Het zuidoosten van Auvergne met zijn kloven en massieven is bedekt met gestolde lavalagen die vaak als puinkegels omhoogsteken. In het zuiden wisselen woeste, hooggelegen plateaus zich af met weidegronden.

Bijzonder zijn de ‘orgues’ (orgelpijpen), ontstaan toen lavamassa’s na stolling gingen krimpen en tot prismavormige zuilen uiteenbraken.

De Auvergne kent enkele grote rivieren: de Allier, de Loire, de Dordogne en de Lot.

Klimaat en Weer

advertentie

Auvergne Mont-DorePhoto: Torsade de Pointes in hert publieke domein

Auvergne heeft een gematigd continentaal klimaat met over het algemeen warme zomers en strenge winters. In het zomerseizoen kan het vooral op de laagvlakten en in de dalen erg warm worden. Vanaf mei loopt de temperatuur snel op tot ver boven de twintig graden. In de zomer lopen de temperaturen uiteen van 21 tot 26°C. In de bergen waait dan altijd wel een verkoelend windje. De zomers worden ook gekenmerkt door hevige onweersbuien. In de herfst liggen de temperaturen gemiddeld zo’n vijf graden lager en ’s winters is het gemiddeld 7°C.

Het kan in Auvergne ook flink regenen, maar dan vooral in het voor- en het najaar. Er valt gemiddeld meer regen dan in het zuiden van Frankrijk, maar er zijn regionaal vrij grote verschillen. Aan de westelijke kant van de Monts Dore valt meer dan 2000 mm per jaar, aan de oostelijke kant slechts 500 mm. Gemiddeld valt er in Auvergne 730 mm, enigszins te vergelijken met Nederland.

Het aantal zonne-uren is vergeleken met Nederland veel hoger, jaarlijks gemiddeld 2100 uur. Auvergne is in de winter zeer geschikt voor wintersporten, want er ligt altijd veel sneeuw. Men vindt hier meer dan 200 km skipistes en bijna 900 km langlaufparkoersen.

Op de Puy de Dôme is ’s winters temperatuurinversie geconstateerd, d.w.z. dat het in de dalen vriest maar op de top van deze berg boven of rond nul

Is! Er zijn zelfs verschillen gemeten van 20°C.

Klimaattabel Auvergne

janfebmaaaprmeijunjulaugsepoktnovdec
dagtemp. in °C47121519232625221485
nachttemp. in °C-2-12571113121053-1
zonnuren p/d346677887532
regendagen p/m121191212108910111212

Planten en Dieren

Planten

advertentie

Myrtille AuvergnePhoto: Myrabella CC 3.0 Unported no changes made

De hoogvlakte van de Cézallier is bekend om zijn veengronden die bijzonder rijk aan flora is. In de weidegebieden is de ‘nard raide’, een dunne hoge grassoort dominant. Iets hoger groeit de myrtille (blauwe bosbes), de zeldzame moerasorchidee, het standelkruid, de witte eik en de drosera of zonnedauw, een vleesetende plant.

In het zuiden van Auvergne groeit veel zeldzame flora, onder andere standelkruid, heidekruid, campanula, gentiaan en het giftige neefje van deze plant, de Vérâtre Blanc. De gentiaan wordt verwerkt in de cosmetische industrie en gebuikt voor apothekersdoeleinden. De vulkaanketen Monts Dôme herbergt tweeduizend soorten bloemen en planten, o.a. de wilde framboos.

Dieren

Het dunbevolkte vulkanengebied heeft een geweldige fauna. Hier vindt men de zeldzame wilde schapen (moeflons) die grazen op de vulkaanhellingen. Door de lucht zweven roofvogels die bijna nergens anders in Europa voorkomen. Onder andere de slangenarend die vooral op zoek is naar hagedissen, die hier veel voorkomen. Andere roofvogels zijn kiekendieven, (rode)wouwen, slechtvalken, visarenden en torenvalken.

De beken zijn een broedplaats voor wilde zalm; de Allier-rivier geldt als de grootste zalmrivier van West-Europa. Veel voorkomende grote zoogdieren zijn herten, reeën, wilde zwijnen, steenmarters, genetkatten en dassen; otters en hermelijnen zijn zeldzaam.

advertentie

Slangenarend AuvergnePhoto: Bendale.Kaustubh CC 3.0 Unported no changes made

Vier belangrijke migratieplaatsen bevinden zich in het dal van de Allier, in de pas van Prat de Bouc, in de Montagne de la Serre en in de Pas van Barachuchet. Alleen al in het dal van de Allier nestelen meer dan 120 soorten vogels en meer dan 100 trekvogels, waaronder de visarend.

De hoornaar kan gemeen steken en ook de adder kan een pijnlijke beet uitdelen.

advertentie

Braque D'AuvergnePhoto: Pleple 2000 CC 3.0 Unported no changes made

De Braque D'Auvergne is een oud hondenras dat typevast gebleven is sinds het eind van de achttiende eeuw. Her ras stamt waarschijnlijk af van honden die van Malta naar Frankrijk kwamen en die daarna werden gekruist met onder andere Franse brakken en andere jachthonden.

Geschiedenis

Prehistorie

Gergovia AuvergnePhoto: Romary CC 3.0 Unported no changes made

De vele bewerkte stenen bewijzen dat het Centraal Massief al meer dan 14.000 jaar bewoond wordt. Vanaf 7500 v.Chr. vestigden de mensen zich in deze streken als veehouder en landbouwer en in de brons- en ijzertijd ontstonden de eerste ambachten.

Vanaf de 7e eeuw v.Chr. trokken Keltische Indogermaanse stammen naar het Centraal Massief, waaronder de Arverni, die een van de machtigste stammen werden in dit gebied. De hoofdstad heette op dat moment Gergovia.

Romeinse overheersing

Vercingétorix AuvergnePhoto: Marie-Lan Nguyen CC 2.5 Generic no changes made

Het gebied van de Arverni behoorde tijdens de Romeinse overheersing tot de provincie Aquitania. In 121 v.Chr. kwam de koning van de Averni, Bituitus, in opstand tegen de Romeinse troepen van Fabius Maximus. De strijders van Bituitus werden verslagen, maar het wachten was slechts op de volgende opstand van de Averni.

Deze zou geleid worden door koning Vercingetorix, die samen met de Gabales en de Cadurci een pact sloot en de hoofdstad Gergovia wist in te nemen. Het lukte zelfs de beroemde Caesar niet om de Vercingetorix te verjagen, die het zelfs aandurfde om het leger van Caesar aan te vallen. Dit was echter wat al te optimistisch gedacht en Vercingetorix werd gedwongen te vluchten en zich terug te trekken in de stad Alesia (het huidige Alise in Bourgondië). De stad werd daarop belegerd en Vercingetorix gaf zich uiteindelijk over aan de Romeinen, die hem in 46 v.Chr. ter dood brachten.

Hiermee kwam er al snel een einde aan het streven naar onafhankelijkheid van de Averni, bloeide de Romeinse cultuur op en ontwikkelde Lyon zich als de belangrijkste stad in deze streek.

Christenen en Franken

Doop Clovis FrankrijkPhoto: Publiek domein

Vanaf de ondergang van het West-Romeinse Rijk in 476 n.Chr. kreeg de katholieke kerk steeds meer invloed in Auvergne en omstreken. Die invloed was al begonnen met het Edict van Milaan in 313, waarin de Romeinen de bewoners van Frankrijk vrijheid van godsdienst verleenden en het afgelopen was met de bloedige christenvervolgingen. Grote namen uit die periode waren Dionysius, Gregorius van Tours, Austermonius, Nectarius, en wat later Genesius en Florus.

Doordat de Romeinen steeds meer macht verloren, kregen andere volken de kans zich te manifesteren in Gallië. Met name de zeer gewelddadige Alemannen en de Visigoten grepen hun kans. De Visigoten stichtten zelfs een koninkrijk in het gebied, maar werden al snel verdreven door de Frankenleider Clovis (481-511) van de Merovingische dynastie. Hij werd de grondlegger van het Frankische Rijk dat zich in die tijd over vrijwel geheel Frankrijk uitstrekte. Door zich te laten kerstenen kreeg hij hierbij de onontbeerlijke steun van de machtige bisschoppen.

Na de dood van Clovis viel zijn rijk uiteen in drie gebieden: Austrasië, Neustrië en Bourgondië. Het Austrasische geslacht van de Anulfingen, waarvan de afzonderlijke leden elkaar vaak met Carolus (Karel) aanspraken, komen steeds prominenter op de voorgrond te staan, zeker toen de Karolinger Karel Martel de oprukkende islamitische Saracenen wist te verslaan. Onder zijn opvolger Karel de Grote (Carolus Magnus) ontstond zelfs een zeer machtig keizerrijk.

Na de dood van Karel de Grote viel zijn rijk uiteen en kwam in handen van verschillende machtige feodale heersers. De Auvergne vormde hier een uitzondering op. Deze geïsoleerde streek werd een prooi voor een aantal machtige burchtheren, waaronder die van Chastel Marbac, Polignac, Mercoeur, Carlat en La Tour d’Auvergne.

Kruistochten en Honderdjarige Oorlog

Auvergne Urbanus IIPhoto: Publiek domein

Tijdens een concilie in Clermont-Ferrand riep paus Urbanus II in 1095 de gelovigen op om ten strijde te trekken tegen de ongelovigen in het Heilige Land. Hij wilde hiermee de christenen in het oosten helpen en daarmee de eenheid in de kerk herstellen. In de periode 1096-1099 ging de eerste kruistocht van start en veel arme mensen uit de Auvergne zagen hun kans schoon en trokken samen met vele ridders ten strijde onder leiding van de bisschop van Le Puy, Adhemer van Monteil. Een prettige bijkomstigheid was dat het even afgelopen was met de kleine oorlogjes en onderlinge strijd tussen de diverse machthebbers in Frankrijk. Ook de Auvergne beleefde zo in de 11e en 12e eeuw een periode van relatieve rust, waarin alleen de abdijen en kloosters zich wisten te versterken.

De 14e eeuw stond in Frankrijk in het teken van de pest en een oorlog tussen Frankrijk en Engeland. De pest kreeg geheel Frankrijk in zijn greep en ook de adel ontkwam er niet aan. Door teruglopende inkomsten zagen zij zich genoodzaakt om hun schatkisten te spekken door middel van plundertactieken.

Daar kwam nog bij dat een leentwist tussen Filips VI, de eerste Valoiskoning, en Edward III van Engeland geweldig uit de hand zou gaan lopen. Filips confisceerde namelijk het hertogdom Aquitanië, waarvan Edward dacht hij de eigendomsrechten bezat. Edward stak daarop met een groot leger het Kanaal over. Hij wilde bovendien niet alleen Aquitanië veroveren, maar deed meteen zijn aanspraken op het gehele Franse grondgebied gelden. Uiteindelijk zou dit conflict uitgroeien tot de Honderdjarige Oorlog, waarin veel leenmannen uit de Auvergne puur uit eigenbelang de zijde van de Engelsen kozen.

In 1360 werd er een voorlopig vredesverdrag gesloten, het verdrag van Brétigny. Edward III zag hierin af van zijn aanspraken op de Franse troon en de door de Engelsen gevangengenomen Jan II werd vrijgelaten. De vrede duurde echter niet lang en Karel V veroverde weer een groot stuk van het Engelse gebied in Frankrijk. Na de dood van Karel V kwam Frankrijk in handen van Karel VI, en Engeland in handen van Richard II, beiden nog maar kinderen.

In de 15e eeuw deden zich enkele beslissende opstanden voor in de Auvergne. De Bourbons namen het noorden van de Auvergne in, en op de plateaus van de Auvergne woedde het verzet tegen de Franse koning. In 1435 kwam er een einde aan de strijd en ontwikkelden zich de vorstenhuizen Valois en Bourbon.

Protestantisme en Franse Revolutie

Hendrik III FrankrijkPhoto: Publiek domein

De tweede helft van de 16e eeuw stond in het teken van in totaal acht ‘Godsdienstoorlogen’, na het begin van de Reformatie in Duitsland door Luther. De Franse staat werd ineens gesplitst in een katholiek en een protestant (calvinistisch) deel. Het protestantisme vond veel weerklank onder de adel en de rijke burgers, die hierdoor gesterkt werden in het verzet tegen de alsmaar uitdijende macht van de staat.

De Calvinisten of Hugenoten hadden het in de godsdienstoorlogen echter zeer zwaar te verduren. Onder het bewind van Hendrik III werd er een ware slachting onder de Hugenoten gehouden (o.a. tijdens de beruchte Bartholomeusnacht in Parijs).

Hendrik III werd opgevolgd door Hendrik van Navarra IV, die van protestant katholiek werd en zo Parijs voor zich wist te winnen. Hij voerde ook in 1569 het Edict van Nantes in, wat inhield dat er vrijheid van godsdienst ingevoerd werd. Ook de hugenoten konden zich nu in vrijheid ontwikkelen en zelfs (versterkte) steden stichten. Helaas duurde dat niet al te lang want in 1610 werd Hendrik IV vermoord en laaide de godsdienstoorlog weer in alle hevigheid op. Auvergne was op dat moment half katholiek en half protestants. In 1629 werd bij de Vrede van Alès bepaald dat de hugenoten wel hun godsdienst mochten uitoefenen, maar geen recht meer hadden op hun versterkte steden.

De Franse Revolutie in 1789 had natuurlijk grote invloed op Frankrijk en de rest van Europa, maar in de Auvergne en omstreken bleef het vrij rustig. Belangrijk was nog wel dat de industriëlen van Lyon koningsgezind bleven en tegen de centrale gezag. Hierna werd Lyon maandenlang belegerd door revolutionairen. Lyon verloor de strijd en werd een zogenaamde ‘commune affranchie’, een bevrijde gemeente.

19e eeuw

Lodewijk Napoleon FrankrijkPhoto: Publiek domein

Na de val van Napoleon werd het koningsschap weer hersteld door Lodewijk XVIII en kreeg ook de adel en geestelijkheid weer veel meer macht. In 1824 droeg de gematigde Lodewijk de macht over aan de reactionaire Karel X, waarna de problemen weer begonnen tussen de burgers en de adel. Na de Juli-revolutie van 1830 sloeg Karel op de vlucht en kwam Lodewijk-Filips van Orléans op de troon. In het Europese revolutiejaar 1848 kwam er aan deze heerschappij weer een einde en werd hij opgevolgd door president (1848-1852, Tweede Republiek) en de latere keizer Lodewijk Napoleon Bonaparte III (1852-1870, Tweede Keizerrijk).

In 1870 brak de kortstondige Frans-Duitse Oorlog uit, waarin de Fransen een zeer zware nederlaag leden. In 1871 werd de vrede met Duitsland getekend en tevens de Derde Republiek uitgeroepen. In deze tijd kregen groepen uit de middenklasse steeds meer macht ten koste van de adel en de rijke burgerij. Van 1900 tot 1914 spreekt men van ‘La Belle Epoque’ een tijd waarin het Frankrijk economisch, sociaal en cultureel voor de wind ging. Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog maakte daar een plotseling einde aan. De oorlog in Frankrijk concentreerde zich middels een loopgravenoorlog op en achter de Franse noordgrens. Na de inmenging van de Verenigde Staten in 1917 ging het snel en werd het pleit beslecht in het voordeel van de geallieerden. Frankrijk kwam redelijk uit de oorlog doordat het nu definitief in bezit kwam van Elzas-Lotharingen. In de jaren dertig brak er een economische wereldcrisis uit die ook Frankrijk niet onberoerd liet. Pas in 1938 verbeterde in Frankrijk de economische situatie.

Tweede Wereldoorlog

Petain FrankrijkPhoto: Publiek domein

In de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) werd Frankrijk voor een groot deel bezet door de Duitsers. Het niet-bezette deel, waaronder de Auvergne, behoorden tot het quasi-zelfstandige collaborerende Vichy-Frankrijk van generaal Pétain. Toch was er ook in de Auvergne spraken van partizanenverzet (maquis). Bekend werd de Slag bij de Mont Mouchet, waar 3000 maquisards de Duitsers terug wisten te dringen. Op 7 mei 1945 werd in Reims de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland ondertekend. In de loop van 1944 was Auvergne al bevrijd.

Na de Tweede Wereldoorlog

Charles de Gaulle FrankrijkPhoto: Publiek domein

Toen na de Tweede Oorlog de Vierde Republiek van start ging, haakte Charles de Gaulle, in de Tweede Wereldoorlog de leider van de ‘Vrije Fransen’, omdat de president te weinig bevoegdheden zou krijgen.

De Algerijnse crisis bracht hem echter toch aan de macht, waarbij hij een einde maakte aan de Vierde Republiek en zelf de vorm van de Vijfde Republiek bepaalde. In 1969 trad De Gaulle af nadat enkele voorstellen van hem per referendum waren weggestemd. Belangrijkste punten waren de hervorming van de Senaat en een nieuwe regionale indeling van Frankrijk. Na De Gaulle werden achtereenvolgens Georges Pompidou (tot 1974), Valéry Giscard d’Estaing (tot 1981), François Mitterand (tot 1995) en Jacques Chirac (1995- ) president. De opkomst van de extreem-rechtse partij Front National in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw zorgde voor veel politieke onrust in Frankrijk. Met name het zuidelijke deel van Auvergne toonde zich al die jaren niet gevoelig voor de extreme denkbeelden van deze partij.

In de jaren zeventig kregen de regio’s, waaronder Auvergne, meer te zeggen en er kwam weer meer ruimte voor de eigen taal en de plaatselijke cultuur. Ondertussen ging de leegloop van het platteland gewoon door, maar bleef Auvergne veel van haar cultuur en tradities behouden.

Sinds 16 mei 2007 is Nicolas Sarkozy president. De president heeft een relatief grote macht, doordat hij staatshoofd en regeringsleider is. In oktober 2008 wordt de omvang van de kredietcrisis merkbaar en in februari 2009 pompt de overheid miljarden in de economie. In maart 2010 leiden de regeringspartijen een groot verlies bij regionale verkiezingen. In juni 2010 kondigt de regering drastische bezuinigingen aan om de staatsschuld te verlagen.

Francois Hollande Frankrijk Foto:Matthieu RieglerPhoto: Matthieu Riegler CC 3.0 Unported no changes made

In mei 2012 wordt de socialist Francois Hollande de nieuwe president van Frankrijk. In 2013 stuurt Frankrijk een interventiemacht naar de voormalige kolonie Mali. In maart 2014 wordt Manuel Valls de nieuwe premier, na een opmars van het Front Nationaal. Ook bij de Europese verkiezingen in mei wint het front nationaal.Het jaar 2015 staat in het teken van terroristische aanslagen op Frans grondgebied door Islamitische Staat. In januari vallen 17 slachtoffers, voornamelijk medewerkers van het satirische tijdschrift Charlie Hebdo. In november zijn er 130 doden te betreuren bij diverse aanvallen in Parijs. In februari 2016 begint de opruiming van de"jungle" van Calais, dat is een groot kamp met illegalen die de oversteek naar Groot-Brittanië willen maken. Op 14 juli 2016 slaat Islamitische Staat opnieuw toe, een vrachtwagen rijdt in op een menigte tijdens de nationale feestdag met meer dan 80 doden tot gevolg. In mei 2017 wint de kandidaat van het centrum Emaunuel Macron de Franse presidentsverkiezingen van de ultrarechtse Marine Le Pen. Zijn beweging La Republique en Marche wint vervolgens in juni bij parlementsverkiezingen de absolute meerderheid.

Emmanuel Macron, 25e president van FrankrijkPhoto: Kremlin.ru CC 4.0 International no changes made

Eind 2018 vinden grote landelijke"gele hesjes" protesten plaats tegen pogingen om het gebruik van fossiele brandstoffen te beteugelen door middel van prijsstijgingen die gewelddadig worden, wat aanleiding geeft tot aanpassingen door de regering. De protesten gaan door in 2019. In juli 2020 benoemt president Macron Jean Castex tot premier, nadat Edouard Philippe ontslag nam na een slechte uitslag voor de regerende La République En Marche! partij bij lokale verkiezingen. In Conflans-Sainte-Honorine, een voorstad ten noordwesten van Parijs, werd op straat een geschiedenisleraar die kort daarvoor in de klas karikaturen van de profeet Mohammed liet zien onthoofd. De achttienjarige Tsjetsjeense dader werd door de politie doodgeschoten.

Jean Castex, premier van Frankrijk sinds 1 juli 2020Photo: Florian DAVID CC 4.0 International no changes made

Bevolking

Supporters van ASM Clermont AuvergnePhoto: Zegreb63 CC 3.0 Unported no changes made

In de 20e eeuw zijn veel mensen uit Auvergne naar de grote steden getrokken. Vooral op de hoogvlakten van Aubrac en Margeride en voor streken als Livradois, Cantal, Velay en Forez had dat grote gevolgen, want ze horen nu tot de dunst bevolkte en meest vergrijsde streken van Frankrijk. Tekenend is dat er op dit moment meer Auvergnats in Parijs (ca. 600.000) wonen dan in de grootste stad van Auvergne, Clermont-Ferrand.

Herbevolking is een van de prioriteiten, en daarvoor zijn er al ca. 30.000 Portugezen naar dit gebied getrokken.

Om het gebied wat aantrekkelijker te maken werd in 1975 het ‘Plan Massif Central’ gepresenteerd. Hoofddoel was om te komen tot een betere ontsluiting van het gebied. Zo is er nu een directe snelwegverbinding van Parijs naar de Middellandse Zee gerealiseerd.

Auvergne telt in 2017 ca. 1.350.000 inwoners (Auvergnats), en dat is 2,3% van de Franse bevolking. De bevolkingsdichtheid bedraagt ca. 52 inwoners per km2 .

Auvergne telt 1310 gemeentes waarvan 90% met minder dan 2000 inwoners en slechts 1% met méér dan 10.000 inwoners.

Taal

Frans TaalkaartPhoto: Publiek domein

De officiële taal is het Frans, daarnaast wordt door minderheden Bretons (Bretagne) gesproken, Occitaans (het zuiden), Baskisch (in de westelijke Pyreneeën), Duits (Elzas-Lotharingen), Nederlands (Frans Vlaanderen), Catalaans (Roussillon), Italiaans (rond Nice), Corsicaans (op Corsica).

De Franse taal is een Romaanse taal die door ca. 100 miljoen mensen als moedertaal wordt gesproken, waarvan ca. 60 miljoen in Frankrijk. Frans wordt verder nog gesproken in België beneden de lijn Wezet-Moeskroen en Brussel, in Zwitserland (Suisse romande), Italië (Valle d'Aosta), Haïti en Canada (Quebec), en die, naast de moedertaal, in vele voormalige Franse koloniën als taal van bestuur en administratie wordt gehanteerd. Het Frans is de voortzetting van het vulgair Latijn, dat door de Romeinse veroveraars in Gallia Transalpina werd ingevoerd (58–50 v.C.) en zich daar ontwikkelde.

De geschiedenis van het Frans begint op het moment waarop men zich door de Karolingische renaissance, die de studie van het klassieke Latijn deed herleven, bewust werd van een kloof tussen het Latijn, taal van bestuur, rechtspraak en godsdienst, en de omgangstaal. Hiervan getuigt onder meer een besluit van het concilie van Tours (813), dat voortaan in de volkstaal ("lingua romana rustica") gepreekt moest worden. In de geschiedenis van het Frans zijn globaal drie perioden te onderscheiden: het Oud-Frans (begin 9de – begin 14de eeuw), het Middel-Frans (begin 14de – begin 17de eeuw) en het moderne Frans (begin 17de eeuw – heden).

De Franse taal bestond oorspronkelijk uit door de Romeinen ingevoerde Latijnse woorden, aangevuld met woorden van Keltische en Frankische afkomst. Bij deze"volkswoorden" zijn vanaf de 12e eeuw de ontleningen aan het Latijn, de"geleerde" woorden, gekomen. In de 16e eeuw werden er ook veel woorden aan het Italiaans ontleend. Ook aan het Nederlands zijn vele woorden ontleend en sinds de 18e eeuw ook aan het Engels.

Vooral de afgelopen decennia is veel ontleend aan het Engels op het gebied van techniek, sport, mode, en dergelijke, waardoor de spottende term Franglais is ontstaan. Franse puristen verzetten zich tegen deze"invasie" van vreemde woorden.

Godsdienst

Clermond-Ferrand KathedraalPhoto: Fabien1309 CC 4.0 International no changes made

De Franse bevolking is voor ca. 80% rooms-katholiek (ca. 48 miljoen), voor 4,5% overwegend soennitisch islamitisch (ca. 4 miljoen) en verder zijn er kleine minderheden van protestanten (ca. 950.000), joden (ca. 700.000; de grootste Joodse gemeenschap in Europa) en Armeens-christelijken. Sinds de herroeping van het Edict van Nantes in 1685 door Lodewijk XIV was het katholicisme staatsgodsdienst.

Sinds de scheiding van kerk en staat in 1905 heeft de staat geen enkele bemoeienis meer met de Kerk. De rooms-katholieke kerk heeft in Frankrijk achttien kerkprovincies en in totaal 95 bisdommen. Aan het hoofd van de kerkprovincies staat de aartsbisschop van Lyon.

Na de Bartholomeusnacht (1572) was de kracht van het protestantisme in Frankrijk gebroken. Pas door de wet van 1802 werden de protestantse kerken erkend. De voornaamste protestantse kerkgenootschappen zijn: de Église Réformée de France, de Église de la Confession d'Augsburg d'Alsace et de Lorraine, de Église évangélique luthérienne en de Église réformée d'Alsace et de Lorraine.

Sinds 1905 is er een federatie van protestantse kerken die bestaat uit gereformeerden, lutheranen, baptisten, methodisten en vrije kerken: de Fédération protestante de France.

Protestantse theologische faculteiten voor de opleiding van predikanten zijn gevestigd te Aix-en-Provence, Montpellier, Parijs en Straatsburg; de laatste twee zijn interconfessionele faculteiten. Ondanks het relatief kleine aantal is de invloed van de protestanten in Frankrijk vrij groot.

De gemeenten Le Chambon-sur-Lignon, St.-Jeures, Fay-sur-Lignon en Tence, gelegen tussen Le-Puy-en-Velay en St.-Étienne, vormen samen een protestantse enclave binnen het katholieke Frankrijk. Dit gebied wordt dan ook wel aangeduid als ‘La Montagne Protestante’.

Samenleving

Bestuur

De regio Auvergne bestaat uit de departementen Allier, Cantal, Haute-Loire en Puy-de-Dôme. De hoofdstad van de regio is Clermont-Ferrand.

Frankrijk Assemblee NationalPhoto: Freepenguin CC 3.0 Unported no changes made

Volgens de grondwet van 1958 is Frankrijk een parlementaire republiek waarvan de president als staatshoofd uitgebreide volmachten heeft. De president wordt sinds 1962 door het volk bij algemeen stemrecht rechtstreeks voor zeven jaar gekozen. In 2002 zal de president van Frankrijk voor de duur van vijf jaar worden gekozen in plaats van de huidige zeven jaar.

De president vaardigt de door het parlement of door het volk (in geval van een referendum) aangenomen wetten uit, tekent de besluiten van de ministerraad die hij voorzit, benoemt de premier en kan in geval van nood het geheel van de wetgevende en uitvoerende macht tot zich trekken en de ontbinding van de Nationale Vergadering uitspreken.

De president kan zelfs desgewenst de premier vervangen, behalve wanneer er in het landsbestuur sprake is van een zogenaamde"cohabitation". Dit komt alleen voor wanneer de samenstelling van de Nationale Assemblée zodanig is dat de president gedwongen is een premier van een andere politieke kleur dan de zijne aan te stellen. Na de verkiezingen van 1 juni 1997 ontstond deze situatie toen de neogaullistische president Chirac het land bestuurde samen met een kabinet en een premier Jospin, die van linkse signatuur waren. De samenwerking tussen Chirac en Jospin verliep de eerste vier jaar trouwens vrij soepel.

De regering, aangevoerd door de premier, wordt voorgesteld en benoemd door de president. De regering bepaalt en geeft uitvoering aan de algemene politiek van het land en is verantwoording verschuldigd aan de Nationale Vergadering.

De wetgevende macht wordt uitgeoefend door het parlement, dat uit twee kamers bestaat. De Nationale Vergadering (Assemblée Nationale) telt 577 leden waarvan 22 uit de overzeese departementen en gebiedsdelen. De Assemblée wordt voor vijf jaar gekozen via een districtenstelsel. De senaat wordt in hoofdzaak gekozen door de leden van de"conseils généraux", de departementale raden, en door de gemeenteraden.

De senaat heeft veel minder bevoegdheden dan de Assemblée en telt 321 leden waarvan 12 vertegenwoordigers van de Fransen in het buitenland en 13 voor de overzeese departementen en gebiedsdelen. De senaatsleden worden voor negen jaar gekozen en elke drie jaar wordt de senaat voor een derde vernieuwd. De voorzitter van de senaat is na de president de hoogste ambtsdrager van het land.

Alle Franse staatsburgers van 18 jaar en ouder hebben stemrecht en om gekozen te worden voor de Assemblée moet men minimaal 23 jaar zijn en voor de senaat 35 jaar. Vrouwen hebben pas sinds 1944 kiesrecht.

Kamer- en presidentsverkiezingen voltrekken zich in twee ronden. Wanneer de kandidaat in de eerste ronde van de kamerverkiezingen meer dan 50% van de stemmen in zijn kiesdistrict weet te behalen, is hij direct gekozen. Slaagt hij daarin niet, dan volgt een tweede ronde waarin een enkelvoudige meerderheid voldoende is. Voorwaarde bij de parlementsverkiezingen is dat de kandidaat in de eerste ronde ten minste 12,5% van de stemmen heeft behaald.

Bij de presidentsverkiezingen kunnen alleen twee kandidaten die de meeste stemmen hebben behaald tijdens de eerste ronde, meedoen aan de tweede ronde.

De actuele politieke situatie is beschreven in het hoofdstuk geschiedenis.

Administratieve indeling

Frankrijk IndelingPhoto: Publiek domein

De Franse staat telt 22 regio's, die verdeeld zijn in 96 departementen. Het land kent verder: vier overzeese departementen, de"Départements d'Outre-Mer" (DOM): Frans Guyana, Guadeloupe, Martinique en Réunion; drie overzeese gebiedsdelen, de ‘Territoires d'Outre-Mer’ (TOM): Frans Polynesië, de Wallis en Futuna-eilanden en Nieuw Caledonië; de twee overzeese ‘collectivités territoriales’ Mayotte en St-Pierre-en-Miquelon en enkele gebieden op de zuidpool,"Les Terres Australes et Antarctiques Françaises (TAAF). De prefet staat aan het hoofd van iedere regio en ieder departement en is de vertegenwoordiger van de regering en van iedere afzonderlijke minister.

De departementen zijn verdeeld in arrondissementen (325), met aan het hoofd een sous-prefet; de arrondissementen zijn verdeeld in kantons (3714) en deze op hun beurt in 36.433 gemeenten. Ca. 90% van de gemeenten telt minder dan 2000 inwoners. De arrondissementen en kantons hebben slechts administratieve betekenis.

De Unie van het Corsicaanse volk (Union du Peuple Corse) strijdt al jaren voor onafhankelijkheid van het eiland en heeft vele honderden bomaanslagen op har naam staan. De regio Corsica heeft sinds 1981 een aparte status, een zekere mate van zelfbestuur. De bomaanslagen namen toen tijdelijk af maar in 1982 werden er meer dan 800 aanslagen gepleegd.

Onderwijs

Onderwijssysteem FrankrijkPhoto: Thomas Steiner CC 2.5 Generic no changes made

Kleuter- en basisonderwijs

Frankrijk heeft een lange traditie van kleuteronderwijs. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het percentage Franse kinderen dat kleuterscholen (écoles maternelles) bezoekt hoger ligt da in alle andere EG-landen (België uitgezonderd), en bedraagt ca. 32% voor tweejarigen en 100% voor vijfjarigen.

Het kleuteronderwijs is niet verplicht en in openbare scholen (85% van alle scholen) gratis. De overige 15% zijn scholen voor bijzondere of niet-openbaar (particulier) onderwijs die worden gesubsidieerd door de staat en/of regio, en/of bijdragen ontvangen van de gezinnen.

Het onderwijs is verplicht voor kinderen van 6 tot 16 jaar. Deze verplichting heeft betrekking op het basisonderwijs (école élémentaire) en de eerste cyclus van het secundair onderwijs (collège). De meeste leerlingen sluiten het vier jaar durende collège op hun 15e jaar af en moeten daarna nog minstens één jaar naar school in het algemeen vormend technisch of beroepsonderwijs.

Het basisonderwijs, ingericht en beheerd door de gemeenten, duurt vijf jaar en wordt gevolgd door kinderen van 6 tot 11 jaar. De vijf leerjaren omvatten twee cycli: de eerste cyclus (cycle des apprentissages fondamentaux) begint al in de hoogste afdeling van de kleuterschool en omvat verder de eerste twee jaar van de basisschool, die een voorbereidend en een eerste elementair jaar omvat.

De tweede cyclus (cycle des approfondissements) omvat de drie laatste jaren van de basisschool die voorafgaan aan het collège. Deze drie jaren omvatten het tweede jaar van de elementaire opleiding en de eerste twee jaren van de vervolgopleiding.

Secundair onderwijs

De eerste cyclus van het secundair onderwijs duurt vier jaar en is bestemd voor leerlingen van 11 tot 15 jaar en weer onderverdeeld in drie cycli: de aanpassingscyclus, de intermediaire cyclus en de oriëntatiecyclus. De tweede cyclus van het secundair onderwijs omvat algemeen vormend, technisch en beroepsonderwijs dat in lycea (lycées) wordt gegeven.

Het algemeen vormend en technisch middelbaar onderwijs bereidt de leerlingen in drie jaar voor op het examen van het algemeen baccalaureaat of het technisch baccalaureaat.

De beroepsscholen bereiden de leerlingen in twee jaar voor op het"certificat d'aptitude professionelle" (CAP) en het"brevet d'études professionelles" (BEP). Het CAP is meer gespecialiseerd dan het BEP en wordt afgegeven voor algemene beroepsvaardigheden, niet in een specifiek vak maar in één beroeps-commerciële, administratieve of sociale sector. Na nog eens twee jaar kunnen zij examen doen voor het beroepsbaccalaureaat (baccalauréat professionnel). Op het collège is vanaf de zesde klas de studie van een vreemde taal verplicht en vanaf de 4e klas wordt er een tweede vreemde of een regionale taal geleerd. De studie van een vreemde taal is verplicht in het algemeen vormend en technisch onderwijs.

Aan het einde van het derde jaar nemen de leerlingen deel aan een nationaal examen met het oog op het behalen van het"diplôme national du brevet". Het diploma is een algemeen studiegetuigschrift dat niet bepalend is voor de latere studiekeuze.

Het algemeen vormend en/of het technisch onderwijs wordt afgesloten met het algemeen of het technisch baccalaureaat. Wie slaagt, krijg toegang tot het hoger onderwijs

Hoger onderwijs

Frankrijk SorbonnePhoto: Guilhem Vellut CC 2.0 Generic no changes made

Het hoger onderwijs wordt in Frankrijk door zeer uiteenlopende instellingen verstrekt. De organisatie en de toelatingseisen verschillen naar gelang van het type instelling en de doelstelling van het verstrekte onderwijs.

Tot de instellingen voor hoger onderwijs behoren:

-Universiteiten die korte opleidingen en lange opleidingen verstrekken. Frankrijk telt meer dan 70 universiteiten. De Sorbonne in Parijs is de oudste en dateert uit de twaalfde eeuw.

-Openbare en particuliere scholen en instellingen die onder toezicht staan van een ministerie en hoger beroepsonderwijs verstrekken. Ook hier korte opleidingen en langere van drie jaar of meer na het baccalaureaat.

-In de"lycées d'enseignement général et technologique" zijn ook post-baccalaureaatopleidingen mogelijk die voorbereiden op hogere technische opleidingen die in twee jaar voorbereiden op het"brevet de technicien supérieur"

-lange driejarige opleidingen worden gegeven aan de"grandes écoles" die particulier of openbaar zijn. De meeste hogere ambtenaren en ingenieurs in Frankrijk zijn afkomstig van dit type onderwijsinstellingen.

Economie

Landbouw en veeteelt

Bleu-d'AuvergnePhoto: Jon Sullivan in het publieke domein

In de bergachtige streken domineert de veeteelt, met name de roodbruine Salers-runderen en ook veel schapen. In Auvergne wordt een groot gedeelte van de melk gebruikt voor het maken van kaas. Typisch voor Auvergne is de ‘bleu-d’auvergne’, gemaakt van koeienmelk. Bekende kazen zijn verder de ‘cantal’, de ‘saint-nectaire’ en de ‘fourme-d’ambert’.

Op de vlakkere stukken is er landbouw, vooral tarwe, aardappels en rogge. Wijnbouw is minder belangrijk in deze regio. Puy-en-Velay staat bekend om een specialiteit: de ‘lentilles vertes de Puy’, de groene linzen van Le Puy. Ze worden verbouwd in de streek Velay, in een wettelijk omschreven gebied, een ‘appellation (d’origines) contrôlée.

Industrie

De traditionele kunstnijverheid is bijna verdwenen uit de Auvergne, behalve de kantproductie in Le Puy-en-Velay.

Clermont-Ferrand is het centrum van de industriële productie, vooral door de goede verbindingen en de relatief korte afstand tot Parijs. Michelin heeft zijn grootste bandenfabriek in Clermont-Ferrand (25.000 werknemers).

In Les Ancizes-Comps staat een staalfabriek waar 1500 werknemers staal maken voor de automobiel-, militaire, nucleaire en de luchtvaartindustrie.

Lezoux is al van oudsher een bekend keramisch centrum.

Volvic heeft, naast een mineraalwaterfabriek, lavagroeven waar sinds de 13e eeuw andesiet, een soort lavasteen, gewonnen wordt. Issoire wordt beschouwd als de hoofdstad van het bewerkte aluminium. Thiers staat bekend om zijn messenindustrie (maar ook lepels, vorken, kurkentrekkers en chirurgische instrumenten); meer dan 300 fabrikanten telt het stadje.

Aan de oevers van de Dore zijn gevestigd een fabriek van luxe papier, een fabriek voor roestvrij staal en een kartonfabriek. Mauriac floreert door de kaashandel en een handschoenenindustrie. Aurillac is hét centrum voor de paraplu- en parasolindustrie. Le-Puy-en-Velay heeft veel kleding- en textielindustrie; het fijne kantwerk van Le Puy is beroemd.

Mineralen

Auvergne MineralenPhoto: Didier Descouens CC 4.0 International no changes made

De Auvergne is zeer rijk aan mineralen en bezit bijvoorbeeld nog de enige goudmijn van Frankrijk, gelegen in de Montagne Noire, bij de plaats Salsigne.

Zilver, koper, tin en wolfram zitten nog steeds in de grond, maar het is niet meer rendabel om deze mijnen te exploiteren.

Wat er nog wel uit de grond gehaald wordt is uranium, nodig voor de productie van kernenergie.

Dankzij het vulkanisme is Auvergne een paradijs voor mineralenverzamelaars. Allerlei elementen in vulkanische gassen kristalliseerden en zo ontstonden stenen als sanidine, beryl, offretiet, amethist, lussatiet, aragoniet, opaal en vele andere.

Zie ook het hoofdstuk economie van Frankrijk.

Vakantie en Bezienswaardigheden

Auvergne Parc des VolcansPhoto: Heurtelions CC 4.0 International no changes made

De regio Auvergne ligt in het Centraal Massief en is een geliefde, maar nog geen massale vakantiebestemming met een beschermde natuuromgeving, prachtige maanlandschappen, authentieke dorpjes en vulkanen. Auvergne bestaat uit vier departementen: Allier, Cantal, Haute-Loire en Puy-de-Dôme.

Leuk om te doen is het volgen van de Kazenroute langs ca. 50 boerderijen die ieder hun eigen kaas produceren, vaak met eeuwenoude technieken. Om te ontspannen zijn er in het Massif du Sancy, gelegen in het vulkanengebied, voldoende mogelijkheden, onder andere lactotherapie, lichttherapie en cocooning. Alles over vulkanen, de aarde en natuurkrachten is te vinden in het themapark Vulcania, en een echte vulkaan bezoeken kan ook, de vulkaan van Lemptégy kan te voet of per treintje ontdekt worden.

Sportieve mogelijkheden zijn er genoeg in de Auvergne: fietsers worden verwend met 44 uitgezette fietstochten en ca. 4000 km aan mountainbike-trails. Wandelaars kunnen profiteren van 80 vulkanen over een afstand van 80 kilometer, met de befaamde Puy-de-Dôme (1465) als hoogste vulkaan in het gelijknamige gebied. De bergketen Massif du Sancy bestaat uit glooiende heuvels, diepe kloven en ruige rotswanden, waartussen 650 kilometer aan wandel- fiets- en ruitertochten uitgezet zijn. Dit gebied telt drie bergtoppen van meer dan 1800 meter hoogte, met de Puy de Sancy als hoogste top (1886 meter). In het departement Cantal ligt het belangrijkste vulkaangebied van Europa met bergen, bossen, dalen, plateaus, gletsjerdalen en de Puy Mary als hoogste punt (1787 meter).

Ook watersporters kunnen in de Auvergne volop aan hun trekken komen, met kratermeren (o.a. Lac Pavin, Gour de Tazenat en Lac du Bouchet), vulkanische stuwmeren (o.a. Lac du Guéry, Aydat en Chambon), helderblauwe (berg)meertjes (o.a. Goule, Sault, Prades en Aubusson-d'Auvergne) en ongerepte rivieren en stroompjes, o.a. Gorges l'Allier, La Sioulle, de Cher en de Lot.

Auvergne Clermont-FerrandPhoto: Aavitus CC 4.0 International no changes made

Verder is een bezoek aan de hoofdstad Clermont-Ferrand zeer de moeite waard en via vele festivals kan men kennismaken met de muzikale cultuur van de Auvergne, en dan met name op het gebied van dansmuziek. Toeristen die geïnteresseerd zijn in de historie van de Auvergne kunnen genieten van vele kerken, kastelen en andere gebouwen. Er zijn zes kastelenroutes uitgezet en ca. 40 kastelen zijn opengesteld voor publiek.

Klik op de menuknop bovenaan het scherm voor meer informatie

AUVERGNE LINKS

Advertenties
• Hotels Auvergne
• auvergne Tui Reizen
• Vakantieveilingen bied mee op de beste deals
• Frankrijk Vliegtickets.nl
• Tradetracker plaats advertenties en verdien geld
• Auvergne Campings

Nuttige links

Auvergne Startnederland (N+E)
Startpagina Auvergne (N)

Bronnen

Graaf, G. de / Auvergne, Ardèche

ANWB

Strijbos, E. / Auvergne, Ardèche, Lyon, Beaujolais

Gottmer/Becht

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt augustus 2021
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems