Populaire bestemmingen SPANJE

ANDALUSIE   

Economische wetenswaardigheden

Andalusie Costa del Plastico Foto:NASA

Tot en met 2007 liep de Andalusische economie als een tierelier door een boom in de bouwactiviteiten en hoog gestegen prijzen van huizen en andere panden. Tel daar bij op enorme subsidies van de Europese Unie voor de landbouw en een nog steeds toenemende groei van het toerisme, en ook in Andalusië dacht men dat de bomen tot in de hemel zouden groeien. Het effect van deze economische voorspoed op de werkloosheid in Andalusië was gigantisch, van 35% in 1994 tot 13% van de beroepsbevolking in 2007, het laagste percentage sinds mensenheugenis. En in plaats dat veel Andalusioërs elders werk zochten, werden veel banen ingenomen door de stroom van duizenden migranten uit Afrika, Oost-Europa en Zuid-Amerika.
In 2008 stortte de onroerend goedmarkt in elkaar, kredietverlening droogde op en de wereldwijde economische en financiële crisis sloeg hard toe, ook in Andalusië. Toeristen bleven weg en gebouwd werd er nauwelijks meer, en omdat Andalusië van deze economische activiteiten grotendeels afhankelijk was en is, sloeg de crisis extra hard toe in Andalusië. In 2012 was het werkloosheidspercentage weer opgelopen tot 33%, het hoogste percentage in Spanje. De jeugdwerkloosheid (16-24 jaar) was zelfs opgelopen tot een schokkende 58%. En opnieuw trokken veel Andalusiërs weg, op zoek naar werk in minder getroffen regio's in Spanje of naar landen als Duitsland en Engeland.
Het enige positieve in deze periode was het aantrekken van het toerisme in 2001 na een ernstige dip in 2009 en 2010. In 2011 trokken ca. 8,5 miljoen toeristen naar Andalusië, hoewel dat nog op een veel lager niveau lag dan het recordaantal van 9,8 miljoen in 2008.

Zontoeristen weten de standen van Andalusië weer massaal te vinden, hier Marbella foto: Diliff

Andalusië, historisch gezien altijd de economisch zwakste regio in Spanje, is nog steeds, wat de traditionele economie betreft, overwegend een agrarisch gebied. De voornaamste producten die geteeld worden zijn: graan, olijven, wijn, amandelen en fruit, vooral citrusvruchten.
De grootste graanregio van Spanje ligt rond de hoofdstad Sevilla en in de provincies Almería, Cádiz en Granada. De vruchtbare laagvlaktes in de provincie Granada leveren vooral fruit en groente op. Ook is er veel tuinbouw in plastic polythene kassen (plasticultura) in de provincies Almería, Huelva en Granada. Alleen al rond het plaatsje El Ejido in de provincie Almería staan zo'n 25.000 ha kassen. het is niet gek dat dit kassengebied ook wel schertsend 'Costa del Plástico' genoemd wordt.
Veeteelt vindt voornamelijk plaats op de weilanden van de Sierra Morena, Cordillera Subbética en de Sierra de Cádiz.
Andalusië is een verder een zeer belangrijke Spaanse visserijstreek, met vooral sardines, tonijn, tapijtschelpen en hartmossels en diverse soorten garnalen.

De provincie Jaén, en dan met name rond de plaats Andújar, is het centrum van de olijventeelt in Spanje. Meer dan 40 miljoen olijfbomen, die pas na 4-5 jaar eetbare olijven beginnen te dragen, bedekken het grondgebied van Jaén, ongeveer een derde van de provincie, een oppervlakte van 4500 km2. In een gemiddeld jaar produceren de olijfboeren zo'n 900.000 ton olijven van meer dan 200 verschillende soorten, waarvan ongeveer 200.000 ton olijfolie gemaakt wordt. Dit betekent dat de provincie Jaén, met de stad Baeza als olijfolie-hoofdstad, ongeveer de helft van de Andalusische productie voor haar rekening neemt, ongeveer een derde van de totale Spaanse productie en ca. 10% van de wereldolijfolieproductie. De kwaliteit van de olijfolie wordt gecontroleerd door de Denominacón de Origen Controlada. De eerste koude persing, de zogenaamde 'maagdenolie', is zeer rijk van smaak en het beste product dat gemaakt wordt.

Zo ver het oog reikt olijfbomen in de provincie Jaén foto Allie_Caulfield

Algeciras, gelegen op het zuidelijkste punt van Spanje in de provincie Cádiz, is een belangrijke handelsstad en havenplaats en staat bekend als de grootste Spaanse haven voor passagiersvervoer, onder andere tussen Europa en Noord-Afrika.

In de streek La Axarquía, in de provincie Málaga, wordt nog steeds de lokale munt, de 'axarco', gebruikt. Deze munt, onderverdeeld in axarquitos, werd in 1988 ingevoerd en kan naast de euro in de meest zaken gebruikt worden. De ontwerper van de bankbiljetten was de scheikundige Antonio Gámez Burgos en op elke munt staat een afbeelding van de zee, de zon en een druivenrank. Aan de andere kant van de munt staat een afbeelding van Ebn Beithar, een Arabische medicus en botanicus die zeer bewonderd werd door Gámez Burgos. De axarco is ca. 60 eurocent waard en is in Europa de enige muntsoort die nog naast de euro bestaat. Gámez Burgos werd getriggerd door de munt 'el zagal', die in Al-Andalus gebruikt werd tussen 1480 en 1490.

In de bergachtige streek Sierra de Aracena ligt, in de provincie Huelva, de plaats Minas de Riotinto. Hier en in de omgeving wordt al sinds enkele duizenden jaren, al ver voor de komst van de Romeinen, naar zilver, goud, ijzer en koper gezocht. Met de ondergang van het Romeinse Rijk stopte ook de winning van delfstoffen in deze streek. Pas in 1873 werd deze activiteit weer opgepakt door de Engelsen van de Riotinto Mining Company Limited. De Río Tinto dankzij het koper prachtige kleurschakeringen en ook het landschap ziet er prachtig uit. Op dit moment worden de mijnen geëxploiteerd door het Brits-Australische mijnbouwbedrijf Rio Tinto Group, dat wereldwijd opereert.

Río Tinto, Andalusië foto: PACO-commonswiki

El Condado, een vruchtbare, heuvelachtige streek ten oosten van Huelva, produceert de beste wijn van Andalusië. Het centrum van dit wijngebied ligt tussen de plaatsen Niebla, Palma del Condado en Rociana del Condado.

Sherry

Alleen de versterkte wijn (wijn die met wijnalcohol wordt versterkt en waarbij het alcoholpercentage stijgt van 11 tot 18 procent voor olorosos en 15,5 procent voor finos) uit sherry-driehoek Jerez de la Frontera, Sanlúcar de Barrameda en El Puerto de Santa María ten noorden van Cádiz, mag zich sherry noemen. Van deze drie steden is Jerez de la Frontera de 'hoofdstad van de sherry' te noemen, en hier wonen ook de meeste rijke sherrybaronnen. Sherry, al sinds eind 16e eeuw een zeer Britse drank, is de Engelse verbastering van Jerez. Al in de tijd van de Phoeniciërs werd in Jerez de la Frontera (daarvoor: Xeres onder Phoeniciërs, Ceritium onder de Romeinen, Sheris onder de Moren) een vorm van sherry gemaakt. Ook de Romeinen en de Moren bleven sherry produceren, die onder andere door Hollandse handelaren opgekocht werd.
De beroemde Engelse zeeheld Francis Drake was de eerste die, na de verovering van Cádiz, eind 16e eeuw op grote schaal de Spaanse wijn naar de Britse eilanden verscheepte. De Britten waren tot dan toe nog helemaal geen wijndrinkers, maar de sherry vonden ze heerlijk. Bekende Engelse handelaren uit eind 18de eeuw waren ook nu nog bekende namen als (Thomas) Osborne (Mann) en (George) Sandeman. Een bekende sherry-vernieuwer was John Harvey uit Bristol, die rond 1860 de eerste cream sherry (kunstmatig gezoete sherry) produceerde (Harvey's Bristol Cream). Andere vernieuwers waren William Garvey Power (ontdekkers van de fino een amontillado-smaak) en de familie Terry, beiden uit Ierland. De familie-Terry runde een aantal broemde bodegas in El Puerto de Santa María. Zelfs het beroemdste sherry-huis, Gonzalez-Byass van het merk Tío Pepe, was sinds 1835 een Anglo-Spaans bedrijf, geleid door de Andalusiër Manual Maria Gonzalez en de Londense vertegenwoordiger Robert Byass. Andere beroemde sherry-namen zijn die van Williams & Humbert en Pedro Domecq.
In de tweede helft van de 20ste eeuw nam de populariteit van sherry zeer fors toe, maar de kwaliteit had veel te lijden onder de enorme toename van het areaal aan wijnstokken dat hals over kop geplant werd.

Diverse soorten sherry in miniflesjes foto: El Pantera

De typische kenmerken van sherry worden onder meer veroorzaakt door het klimaat dat in de streek Jerez de la Frontera (officieel: Denominaciones de Origen Jerez-Xérés-Sherry y Manzanilla de Sanlúcar de Barrameda) heerst, de zeer kalkrijke bodem en door de Palomino-druif, die in weinig andere streken ter wereld groeit, en die voor meer dan 80% van alle sherry's gebruikt wordt, samen met Pedro Ximénez en de moscatel. Er zijn veel soorten sherry te krijgen, van droog (fino, amontillado, palo cortado en oloroso), een beetje zoet (amorosso, Palo Cortado, medium en cream) tot heel zoet (Pedro Ximenéz, Cream Sherry). De beroemde sherry van Sanlúcar is de manzanilla, die afkomstig is van wijngaarden uit de driehoek Sanlúcar, El Puerto de Santa María en Jerez,
Typisch voor sherry, dat drie tot zeven jaar moet 'rijpen', is dat het een mengeling is van wijnen uit verschillende jaren, een etiket met een jaartal is dan ook niet nodig. De houten sherryvaten, gemaakt van de Amerikaanse eik, liggen minstens in rijen of 'criaderas' tot wel vijf vaten hoog op elkaar gestapeld volgens de solera-methode, de jongste wijn in de bovenste vaten, de oudste wijn in de onderste vaten. Deze vaten staan continu in verbinding met elkaar en vullen elkaar als het ware steeds aan. Uit de onderste rij vaten, de 'colera', worden de flessen gevuld. Belangrijk voor de goede smaak is het ontstaan van 'vela de flor' in het vat, een schimmel die zich op de jonge wijn vormt waardoor de wijn niet oxideert en zijn droge, typische bouquet en bleke kleur krijgt en behoudt.

Sherryvaten gestapeld volgens de solera-methode foto: Rpiccio1

ANDALUSIE LINKS

Advertenties
• D-Reizen Andalusie
• Andalusie Kras Reizen
• Meer dan 100 bijzondere vakantiehuizen met privé zwembad in Andalusië
• Andalusie Tui Reizen
• Andalusie Hotels
• Andalusie Vliegtickets.nl
• Naar Andalusie met Sunweb
• Rondreis Andalusie
• De mooiste fly-drives in Andalusië
• Autoverhuur Sunny Cars Sevilla
• Andalusie Vliegtickets WTC

Nuttige links

Andalusië Foto's Kees Hulsen
Andalusie Reisstart (N)
Fiets huren Sevilla (N)
Sevilla-Nu online gids voor Sevilla (N)
Startpagina Cordoba (N)
Startpagina Sevilla (N)
Schrijf uw artikel over ANDALUSIE

Bronnen

Andalucía
Lonely Planet

Andalusië
Lannoo

Baird, David / Sevilla & Andalusië
Van Reemst

BBC - Country Profiles

CIA - World Factbook

Dahms, Martin / Andalusië
Van Reemst

Hannigan, Des / Andalusië
Kosmos

Kennedy, Jeffrey / Andalusië & Costa del Sol
Van Reemst

O'Bryan, Linda / Andalusië
Uitgeverij J.H. Gottmer/H.J.W. Becht BV

Wikipedia

laatst bijgewerkt augustus 2020
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems