Populaire bestemmingen ITALIE

TOSCANE   

Staatinrichting

Volgens de grondwet 1 januari 1948 is Italië een democratische, constitutionele republiek. Daarin is bepaald dat mannelijke afstammelingen van de koninklijke familie Italië niet meer in mochten. Deze bepaling is door de regering Berlusconi in de jaren 2002-2006 geschrapt.
De Italianen gaan normaal gesproken één keer in de vijf jaar naar de stembus om zowel vertegenwoordigers in het nationale parlement als in de gewestelijke raden te kiezen. In de praktijk gebeurt dit echter veel vaker, omdat er sinds 1945 bijna altijd vervroegde verkiezingen zijn uitgeschreven. Voor de actuele politieke situatie in Italië zie hoofdstuk geschiedenis.

Het wetgevende nationale parlement bestaat uit een Kamer van Afgevaardigden met 630 leden (‘Camera dei Deputati’) en een Senaat met 315 leden (‘Senato’). De uitvoerende macht ligt in handen van de regering. Sinds 1993 wordt 75% van de zetels in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat gekozen volgens een districtenstelsel. 25% van de zetels wordt toegewezen via het systeem van de evenredige vertegenwoordiging.
In 2007 trad het 60e naoorlogse kabinet aan onder leiding van Romano Prodi. De president, sinds 15 mei 2006 Giorgio Napolitano, wordt gekozen door een verenigde vergadering van Kamer en Senaat, aangevuld met drie leden van elke gewestelijke raad. Een tweederde meerderheid is vereist, de kandidaat moet ouder dan 50 jaar zijn en kan slechts één keer gekozen worden. De president blijft zeven jaar in het ambt en hij heeft het recht het parlement te ontbinden en de premier te benoemen.

Italië is bestuurlijk ingedeeld in 20 gewesten of ‘regioni’. De twintig gewesten zijn weer onderverdeeld in 107 provincies (totaal 107) en iedere provincie in een groot aantal gemeenten. Toscane telt 10 provincies en 287 gemeentes. De gewesten hebben ieder hun eigen parlement en overheid. Om de vier jaar vinden er regionale en gemeenteraadsverkiezingen plaats.

Provincie Hoofdstad Andere belangrijke plaatsen

Arezzo Arezzo Cortona, Montevarchi
Florence Florence Empoli, Scandicci, Sesto Fiorentino
Grosseto Grosseto Orbetello
Livorno Livorno Piombino
Lucca Lucca Viareggio
Massa-Carrara Massa, Carrara Aulla
Pisa Pisa Volterra
Pistoia Pistoia Montecatini Terme
Prato Prato Montemurlo
Siena Siena Montepulciano, San Gimignano

Typisch Toscane

CHIANTI
De meest geproduceerde (ca. 700 wijngaarden) wijn van Italië is de wereldberoemde Toscaanse chianti. Chianti wordt geproduceerd in het gebied tussen Florence, Siena, San Gimignano en Arezzo. De naar de wijn genoemde kleinere streek Il Chianti is het gebied waar de robijnrode ‘chianti classico’ vandaan komt. Alleen de wijn die in dit gebied wordt geproduceerd, mag zich ‘Vino Chianti Classico Gallo Nero’ noemen. Jaarlijks wordt er ca. één miljoen hectoliter chianti geproduceerd en dat is 73% van de totale productie van kwaliteitswijnen.
Chianti werd al in de Middeleeuwen (ca. 1398) geproduceerd, maar de huidige chianti is in de 19e eeuw ‘uitgevonden’ door baron en staatsman Bettino Ricasoli, die na lang experimenteren de ideale mix van verschillende druivensoorten vond. De ideale samenstelling van chianti bestaat uit minstens 75% sangiovese, aangevuld met canaiolo nero (5-10%) en de witte druivensoorten malvasia del chianti en trebbiano toscano (samen ca. 25%). Vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw wordt er weer veel geëxperimenteerd met andere druivensoorten, met name de cabernetdruif.
Het wijngebied waar de chianti geproduceerd wordt is behoorlijk groot, waardoor de kwaliteit van de chianti-wijnen behoorlijk kan verschillen. Wijnen met de aanduiding DOCG (Denominazione di Origine Controlata e Garantita), Classico Gallo Nero en Chianti Putto garanderen op zijn minst een redelijke kwaliteit. De chianti classico moet een alcoholpercentage hebben van minstens 12%, alle andere chianti’s minimaal 11,5%. Sinds 1924 brengen de in de ‘Consorzio del Vino Chianti Classico’ verenigde wijnboeren een halsetiketje om hun flessen aan, met daarop afgebeeld een ‘gallo nero’, een zwarte haan, hét symbool van de chianti classico. De zes andere wijnbouwgebieden tooien zich met een ‘putto’ als merkteken.
Typische wijndorpen zijn o.a. San Casciano in Val di Pesa, Sant’Andrea in Percussina, Tavernelle Val di Pesa, Barberino Val d’Elsa, Castellina in Chianti, Radda in Chianti, Gaiole in Chianti, Volpaia, Panzano, Greve en Montefioralle.

Naast de chianti classico zijn er nog andere chiantisoorten:

Chianti di Colli Pisane : heuvels rond Pisa
Chianti Montalbano : ten westen van Florence, deels uit het Carmignano-gebied
Chianti Montespertoli : ten zuiden van Empoli en ten zuidwesten van Florence
Chianti Rufina : ten oosten van Florence
Chianti di Colli Fiorentini : omgeving Florence
Chianti di Colli Senesi : heuvels rond Siena
Chianti di Colli Arantini : heuvels rond Arezzo

De belangrijkste concurrenten van de chianti-wijnen zijn de Brunello di Montalcino, de Sant’Antimo, de Vino Nobile di Montepulciano, de Sassiciai en de Carmignano. De meest bekende witte wijn is de Vernaccia di San Gimignano.

DE PALIO VAN SIENA
De stad Siena is gebouwd op drie heuvels in de vorm van een Griekse ‘Y’. De drie op de heuvels gebouwde stadswijken komen samen op de schelpvormige Piazza del Campo. De drie stadsdelen of ‘terzi’ van Siena, Terzo di Città, Terzo di Camollia en Terzo di San Martino, bestaat uit 17 wijken of ‘contrade’.
Het feest van de Palio begint al twintig dagen vóór de wedstrijd, als bepaald wordt welke wijken mogen meedoen met de race. Eerst worden de zeven wijken toegelaten die bij de vorige Palio niet mee mochten doen. Het lot bepaald dan welke drie districten ook nog aan de race mogen meedoen. Het lot bepaald ook, na de selectiewedstrijden, welk paard aan welke wijk wordt gekoppeld. De ruiters zijn beroepsruiters van buiten de stad.
De middag voor de race vindt de ‘passeggiata storica’, de historische optocht, plaats, nadat de paarden in de parochiekerk zijn gezegend. Op 2 juli en 16 augustus wordt op het plein de Palio delle Contrade gehouden. Er wordt op ongezadelde paarden gestreden om een vaandel waarop de afbeelding van Maria, de stadsheilige. De race duurt drie ronden en in tijd ongeveer één minuut. Het eerste paard dat de finish passeert, heeft gewonnen, ongeacht of de ruiter (‘fantino’) er nog op zit.
De Palio wordt voor het eerst genoemd in 1283, en werd in zijn huidige vorm voor het eerst voor in 1633 gehouden. In de 18e eeuw werd de editie van 16 augustus voor het eerst gehouden.
De editie van 2 juli 2007 werd gewonnen door de wijk Contrada dell’Oca met de ruiter Giovanni Atzeni en het paard Tittìa Fedora Suara. De editie van 16 augustus 2007 werd gewonnen door de wijk Contrada del Leocorno met de ruiter Jonatan Bartoletti en het paard Scompiglio con Brento.

wijksymbooldeugd
Aquilaadelaarstrijdlustigheid
Brucorupshandigheid
Chiocciolaslakbehoedzaamheid
Civettauilonderscheidingsvermogen
Dragodraakhartstocht
Giraffagirafelegantie
Istriceegelscherpte
Leocornoeenhoornwijsheid
Lupawolvintrouw
Nicchioschelpdiscretie
Ocagansscherpzinnigheid
Ondagolf (dolfijn)vreugde
Panterapanterstoutmoedigheid
Selvawoud (neushoorn)kracht
Tartucaschildpadvastberadenheid
Torretoren (olifant)verzet
Valdimontoneramdoorzettingsvermogen


LEONARDO DA VINCI (1452-1519)
Leonardo da Vinci werd geboren in Vinci, ca. 60 km ten westen van Florence. De carrière van Leonardo begon in Florence, waar hij een leerling werd van de beeldhouwer Andrea del Verrocchio. In 1472 werd hij meester in het schildersgilde en tien jaar later verliet hij de Toscaanse hoofdstad en vestigde zich aan het hof van de Sforza’s in Milaan. In 1494 vielen de Fransen Milaan aan en hij keerde terug naar Florence, waar hij zijn meest bekende werk schilderde, de Mona Lisa.
In 1506 ging hij weer naar Milaan en kwam er in dienst van de Franse koning. Vanaf deze periode hield hij zich voornamelijk nog bezig met de wetenschap. In 1513 ging hij wonen in Rome en in 1517 stierf hij in een kasteel te Cloux.

GALILEO GALILEI (1564-1642)
Galileo Galilei werd geboren in Pisa en studeerde af als arts. Zijn echte interesse ging uit naar wiskunde, natuurkunde en astronomie. In 1589 werd hij in Pisa hoogleraar wiskunde aan de universiteit aldaar. Hij gaf daar drie jaar les en schreef ondertussen een boek over zijn theorieën over vallende lichamen. In tegenstelling tot wat de Griekse filosoof Aristoteles dacht, beweerde Galilei dat lichamen van hetzelfde materiaal ongeacht hun gewicht met dezelfde snelheid vallen.
Echt beroemd werd Galilei pas toen hij bevestigde wat Copernicus altijd al gezegd had: de planeten, en dus ook de aarde, draaien om de zon en niet andersom zoals de katholieke Kerk beweerde. Nog in 1615 verbood de Kerk de leer van Copernicus, maar toch mocht Galilei in 1624 van paus Urbanus VIII een boek publiceren waarin de theorie van Copernicus naast die van Aristoteles werd verklaard.
In 1632 publiceerde Galilei het boek ‘Dialogo sopra i due massimi sistemi di mondo’ (Gesprek over de twee belangrijkste systemen van de wereld), waarin hij overduidelijk voor de leer van Coperbnicus koos. De Kerk accepteerde dit natuurlijk niet en hij werd voor de kerkelijke rechtbank gedaagd en zijn boek kwam op de ‘Index’, en lijst van verboden boeken.
Pas in de 21e eeuw verklaarde het Vaticaan officieel dat de kerkelijke rechtbank zich toen vergist had.

NICCOLÒ MACHIAVELLI (1469-1527)
Niccolò Machiavelli (Florence, 3 mei 1469 - Florence, 21 juni 1527) was een Italiaanse politicus en filosoof. Op 28 mei 1498 werd hij hoofd van de Tweede Kanselarij van de Grote Raad van Florence, zijn voornaamste publieke functie, waaruit hij eind 1512 ontzet werd.
Het jaar daarna, in 1513, schreef hij Il Principe (De vorst), een boek dat nog steeds gelezen wordt. De hoofdmoot van het boek wordt gekenmerkt door utilistisch denken: het doel heiligt de middelen. Omvangrijker en misschien ook belangrijker dan Il Principe zijn de Discorsi, voluit de Discorsi sopra la prima deca di Tito Livio (Verhandelingen over de eerste tien boeken van Titus Livius).
Italië beleefde volgens Machiavelli in die jaren een rampzalige tijd, vooral sinds in 1494 de Italiaanse Oorlogen begonnen toen Karel VIII met Franse legers de Alpen overtrok en de Italiaanse staten machteloos stonden. De Italiaanse Oorlogen zouden duren tot 1559. In de geschiedenis van het oude Rome, zoals die onder andere beschreven is door Titus Livius, ziet Machiavelli een stichtend tegenvoorbeeld.
Zijn leven lang probeerde hij Italië aan te sporen zich te bevrijden van de buitenlandse heersers die er de baas speelden. Hij bezat hiervoor de kennis maar niet de macht. Zij die de macht bezaten wilden zijn kennis niet gebruiken volgens zijn inzichten.
Als hoofd van de Tweede Kanselarij was hij verantwoordelijk voor vraagstukken aangaande het grondgebied en de buitenlandse politiek van Florence. Florence was sinds vier jaar een republiek nadat de burgers Pierro de' Medici hadden afgezet. Vijf dagen voor het aantreden van Machiavelli in mei 1498 was hij ooggetuige van de terechtstelling van de stichter van de republiek, Girolamo Savonarola, die opgehangen en levend verbrand werd op het Piazza della Signoria na het einde van de Eerste Italiaanse Oorlog.
Alhoewel hij in Florence bekend stond om zijn gebrek aan respect voor alles en iedereen, was hij als politicus zeer serieus. Hij was er van overtuigd dat alleen een sterke staat haar burgers kon beschermen, met name tegen de oorlogvoerende partijen van die tijd: Venetië, de koning van Frankrijk, de paus, en hertog Valentino. Hoewel zijn stad rijk was, wilden haar burgers niet investeren in een eigen leger. De stad probeerde in de meeste conflicten neutraal te blijven, maar als ze dat iets te lang bleef moest ze haar vrijheid vaak afkopen met gouden dukaten. Machiavelli begreep dat die situatie niet kon blijven duren, het geld van de rijke maar weerloze natie zou niet voldoende zijn om haar te redden. Hij wilde een militie, geen huursoldaten, gevormd uit burgers die de republiek trouw zouden zijn.
Via een omweg kreeg hij toestemming van de Grote Raad om de nodige boeren te rekruteren, hoewel de adel zich tegen dit besluit verzette. Hij zette door en op 15 februari 1506 liet hij 400 boeren door de straten marcheren in een witte wambuis, een paar wit-rode kousen en witte baret, schoenen en een ijzeren kuras. In 1509 slaagde hij erin Pisa te heroveren.
Toen Florence betrokken raakte bij de Oorlog van de Liga van Kamerijk tussen paus Julius II en koning Lodewijk XII van Frankrijk, bleef Florence tegen het advies van Machiavelli in te lang neutraal, en toen de Fransen zich terugtrokken rekenden de troepen van de Heilige Liga met de Florentijnen af en hielpen De Medici opnieuw aan de macht. Machiavelli belandde in 1513 in de gevangenis, waar hij gemarteld werd, maar uiteindelijk vrijgelaten. Hij werd uit Florence verbannen naar het nabijgelegen dorpje Sant’Andrea in Percussina, waar hij zijn wereldberoemde boek ‘Il principe’ (‘De vorst’) schreef. Het doel van Il Principe: als politicus wilde hij vooral een pragmaticus zijn in tegenstelling tot de toen heersende doctrine dat een machthebber altijd de weg van de deugd moest bewandelen. Men moest goed zijn zolang het kon, maar anders een vos, om de vallen te kennen, en een leeuw, om de wolven af te schrikken.
Hij stierf zes weken na de beruchte Plundering van Rome in 1527 door de Duitse, veelal Lutherse troepen van keizer Karel V tijdens de Oorlog van de Liga van Cognac.
Machiavelli schreef niet in het Latijn maar in het Italiaans, meer bepaald het Florentijns of het Toscaans van Dante, Petrarca of Boccaccio.

MARMER/CARRARA
De marmerlaag van de Apuaanse Alpen strekt zich uit over enkele tientallen km2 met als belangrijkste bekken dat van Carrara.
Carrara is wereldberoemd om zijn marmergroeven, die aan de voet van de Apuaanse Alpen in drie valleien liggen: het indrukwekkende bekken van Frantiscritti, die van Collonata en die van Ravaccione. Hier ligt nog steeds het grootste marmerwinningsgebied ter wereld met ca. 300 groeven in bedrijf.
Het fijnkorrelige marmer met zijn doorschijnende witheid (Bianco di Carrara) werd al door de Romeinen gewonnen. Carrara produceert ook getint marmer, of marmer dat oranje, groene, grijsblauwe of donkerrode aders vertoont. Een blok marmer (‘bancata’) kan wel 30 ton wegen en de huidige productie ligt op ca. 1200-1300 ton blank marmer per jaar.
Het grootste blok marmer ooit werd besteld door Mussolini in 1928, mat 17x2,35x2,34m en woog 300 ton.

SCHEVE TOREN VAN PISA
De reden dat de ‘Torre Pendente’ zo scheef staat, is vanwege de instabiele zand- en kleihoudende onderlaag van de Campo dei Miracoli waarop de toren gebouwd is.
Met de bouw werd begonnen in 1173 door de bouwmeester Bonnano Pisano. In 1178 werd de bouw stilgelegd omdat na de voltooiing van de derde verdieping al naar het zuiden ging overhellen. Pas in 1273 werd de bouw door Giovanni di Simone weer hervat, in eerste instantie door het versterken van de fundamenten. De bouw werd uiteindelijk in 1370 door Tommaso Pisano met de bouw van het torentje.
Begin 19e eeuw besloot men om het grondwater onder de toren weg te pompen, maar dit had een averechts effect. De toren helde door deze actie in 1990 4,47 meter over en zou uiteindelijk instorten, zo had men berekend. Tussen januari 1990 en december 2001 werd de toren gesloten en werkte men met man en macht om de toren te redden van de ondergang. Door middel van een soort ‘corset’ van staalkabels en injecties met cement en lood (870 ton) is met succes het verzakken gestopt. De toren is tevens 43,8 cm gecorrigeerd waardoor de situatie uit de 18e eeuw weer bereikt is en het gevaar van instorten de komende eeuwen niet meer aanwezig is. De ca. 55 m hoge toren kan beklommen worden via een wenteltrap van 294 treden.

TOSCANE LINKS

Advertenties
• Jouw reis voor de beste prijs - Prijsvrij.nl
• Toscane Vliegtickts.nl
• Vakantiehuizen in Toscane
• D-Reizen Toscane
• Toscane Kras Reizen
• Toscane Tui Reizen
• Toscane Hotels
• Wandelvakantie Toscaanse Kust
• Toscaanse Kust Tui Reizen
• Toscane Vliegvakanties WTC
• Autoverhuur Sunny Cars Florence
• Florence Vliegtickets Tix.nl

Nuttige links

Chianti Sculpture Park ( D+E+F+I+S)
Florence-Nu Online gids over Florence (N)
Romans over Toscane (N)
Telefoongids Italië
Toscane 2 Link België (N)
Toscane Foto's Kees Hulsen
Toscane Startnederland (N)
Toscane-Nu online gids over Toscane (N)
Schrijf uw artikel over TOSCANE

Bronnen

Aigner, G. / Toscane
Lannoo

Beliën, H. / Toscane/Umbrië
Gottmer/Becht

Breuiller, J. / Toscane, Umbrië
ANWB

Büld Campetti, C. / Toscane
Het Spectrum

Catling, C. / Florence & Toscane
Van Reemst

Florence en Toscane
Lannoo

Leeuwen, G. van / Toscane
ANWB

Leeuwen, G. van / Toscane, Umbrië
ANWB

Pelz, M. / Toscane
Elmar

Romig-Kirsch, U. / Toscane
Van Reemst

Schaper, A. / Toscane, Umbrië en de Marken
Elmar

Tuscany & Umbria
Lonely Planet

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt november 2019
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems