Steden CALIFORNIE

Populaire bestemmingen VERENIGDE STATEN

Geografie   

Basisgegevens
   Officiële landstaalEngels
   HoofdstadSacramento
   Oppervlakte411.049 km²
   Inwoners37.253.956 (2010)
   MunteenheidAmerikaanse dollar (USD)
   Tijdsverschil-9
   Web | Code | Tel..us .gov .edu .mil .um | USA | +1

Algemeen

Californië, met als bijnaam de 'Golden State', is met een oppervlakte van 411.049 km² na Alaska en Texas de op twee na grootste staat van de Verenigde Staten en bijna tien keer zo groot als Nederland. Alleen al de grootste county van Californië, San Bernardino, is met een oppervlakte van 52.200 km² een stuk groter als Nederland (41.526 km²). Californië is gemidddeld ca. 1300 km lang en 400 km breed, het breedste punt bedraagt 587 km.
Californië grenst in het noorden aan Oregon, in het zuiden aan de Mexicaanse staat Baja California, in het westen aan Nevada, in het zuidwesten aan Arizona en in het oosten aan de Grote of Stille Oceaan met een kustlijn van ca. 1350 km.

Californië Satellietfoto: Publiek domein

Landschap

Een groot gedeelte van de kust van Californië wordt geflankeerd door de ruige bergen van de Coast Ranges, die vooral 's winters veel regen tegenhouden. De Coast Ranges worden als het ware halverwege onderbroken door San Francisco. De vaak in mist gehulde kuststrook ten noorden van die stad is maar dun bevolkt, Centraal- en Zuid-Californië hebben een veel zachter klimaat en daar leven ook de meeste mensen. In het uiterste noorden van de Coast Ranges valt in sommige jaren meer dan 3000 mm neerslag en op sommige plaatsen komt daar door langdurige mistperiodes in de zomer nog eens 300 mm bij. Deze omstandigheden, in combinatie met een vruchtbare bodem, zorgden er wel voor dat het landschap van Big Sur tot in Oregon gedomineerd kon worden door bossen met de gigantische redwoodbomen als blikvangers.
In het noordoosten van Californië ligt het Lassen Volcanic National Park, met de actieve Lassen Peak, de grootste stratovulkaan, een samengestelde vulkaan opgebouwd uit gestolde lava, ter wereld (3187 m). Lassen Peak behoort tot een keten van vulkanen die tot in de staat Washington doorloopt, met onder andere Mount Shasta (Californië, 4316 m), Mount Saint Helens (Washington, 2550 m) en Mount Rainier (Washington, 4392 m).

Lassen Peak, stratovulkaan in Californië

Brian M. McDaniel, Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

De oostflanken van de Coast Ranges lopen langzaam over in een heuvellandschap dat uitmondt in de Central Valley, ooit een binnenzee, die zich ontwikkeld heeft tot het belangrijkste landbouwgebied van de Verenigde Staten waar de helft van al het Amerikaans(e) fruit, groente en noten geteeld wordt. De Central Valley, 750 km lang en 80 km breed, heeft een woestijnneerslaggemiddelde, maar krijgt overvloedig water van de Sierra Nevada-gebergte. Vroeger was de Central Valley een moerasgebied en bevolkt door miljoenen dieren, nu is het een volledig gecultiveerd landbouwlandschap met uitgestrekte akkerbouwgebieden en grote veeboerderijen.

Typisch landschap Central valley, Californië

Amadscientist, Creative Commons CC0 1.0 Universal Public Domain Dedication no changes made

Ten oosten van de Central Valley doemt de Sierra Nevada op, een van de grootste bergketens ter wereld met een lengte van ca. 640 kilometer, een breedte van 112 kilometer en 13 pieken met een hoogte boven de 4200 meter. Een onderdeel van de Sierra Nevada, de High Sierra, veelal gelegen boven de 2700 meter, is een fascinerend landschap van gletsjers, gebeeldhouwde granieten pieken en afgelegen ravijnen.
De oprijzende Sierra Nevada vangt stormen op en de daarmee samenhangende neerslag, die boven de 3000 meter in de vorm van sneeuw valt en daardoor een geliefde wintersportbestemming is. Smeltende sneeuw stroomt uiteindelijk zowel aan de oost- als aan de westkant van de Sierra Nevada in een zestal grote riviersystemen die het water weer afleveren aan het landbouwgebied van de Central Valley en aan grote steden als San Francisco en Los Angeles.
De noordelijke kant van de Sierra Nevada gaat naadloos over in de Cascade Mountains, die zicht uitstrekt tot in de staten Oregon en Washington. De zuidelijke kant van de Sierra Nevada maakt een merkwaardige westelijk hoek en loopt via de Transverse Ranges, een van de weinige oost-west lopende bergketens in de Verenigde Staten), over in de zuidelijke Coast Ranges.

Typisch High Sierra landschap, Californië

Jane S. Richardson, Creative Commons Attribution 3.0 Unported no changes made

Omdat de westelijke hellingen van de Sierra Nevada bijna alle regenval afvangen, is het grootste gedeelte van het land ten oosten van de bergketen droog en woestijnachtig met minder dan gemiddeld 25 mm neerslag per jaar. Hier vind men ook onherbergzaamste maanlandschappen van de Sierra Nevada. Slechts een aantal valleien zien er wat groener uit en daar is landbouw en veeteelt mogelijk. In de oostelijke Sierra Nevada ligt, omringd door 4000 meter hoge bergen van de Inyo Mountains en de White Mountains, de diepste vallei van de Verenigde Staten, Owens Valley (1200 meter). In dit gebied ligt ook de hoogste berg van de Verenigde Staten buiten Alaska, Mount Whitney (4418 m).
Het Modoc Plateau in Noordoost-Californië is een 'koude' woestijn, bedekt met wintervaste planten als jeneverbesstruiken en alsem. De temperaturen lopen richting het zuiden snel op, met name na de overgang van het alkalische Mono Lake, een van de oudste meren ter wereld, naar de Owens Valley ten oosten van de Sierra Nevada. Dit zuidelijk woestijngebied (onderdeel van de Mojave-woestijn) omvat onder andere de van noord naar zuid 225 kilometer metende Death Valley, een van de heetste plaatsen op aarde. Nog wat verder naar het zuiden loopt de Mojave Desert over in de Colorado Desert of Low Desert (onderdeel van de grotere Mexicaanse Sonora Desert) rond de Salton Sea. De totale oppervlakte van de woestijngebieden in Californië bedraagt ca. 65.000 km². In Death Valley liggen de hoogste zandduinen van Californië, de meer dan 200 meter hoge Eureka Sand Dunes. Tussen San Francisco en Santa Barbara, in het Guadalupe-Nipomo Dunes Preserve, liggen de Mussel Rock Dunes, de hoogste zeeduinen ter wereld. Het grootste gedeelte van de Mojave Desert ligt op een hoogte van meer dan 600 meter.

Mount Whitney, hoogste berg van Californië

Geographer, Creative Commons Attribution 1.0 Generic

Death Valley, laagste punt van Californië

Roger469, public domain

De meest zuidelijke gletsjer van de Verenigde Staten is de Palisade Glacier in de Sierra Nevada. Op dit moment heeft de gletsjer een oppervlakte van 0,8 km² en is 1300 meter lang en 800 meter breed. De gletsjer ligt nu op een hoogte tussen 4100 en 3700 meter en beweegt ongeveer 6 meter per jaar.
In het Yosemite National Park torent El Capitan, een van de hoogste monolieten (1095 m) ter wereld, boven het landschap van Yosemite Valley uit. Nog hoger is de Half Dome, die meer dan 1500 meter hoog is en bijna loodrecht omhoog steekt.

El Capitan in Yosemite Valley, Californië

Mike Murphy,Creative CommonsAttribution-Share Alike 3.0 Unportedno changes made

Net ten zuiden van de kustplaats Santa Barbara liggen de acht grotendeels niet of nauwelijks bewoonde eilanden van vulkanische Channel Islands, of in het Spaans Archipiélago del Norte (totale oppervlakte ca. 900 km²). De archipel is te verdelen in een zuidelijke en een noordelijke groep eilanden. In het zuiden liggen de eilanden Santa Barbara Island, San Nicolas island, San Clemente Island en het met ca. 4000 bewoners grootste (194 km²) en meest bevolkte eiland, Catalina Island. Catalina Island, op ca. 40 km van de Californische kust, is een ware toeristische trekpleister met jaarlijks ca. 1 miljoen bezoekers.
De noordelijke groep eilanden bestaat uit Anacapa Island (bestaat eigenlijk uit twee eilanden, West Anacapa en East Anacapa), San Miguel Island, Santa Cruz Island en Santa Rosa Island. De afstand tussen het meest noordelijke eiland, San Miguel Island, en het meest zuidelijke eiland, San Clemente Island, bedraagt 260 km. De Channel Islands tellen 145 planten- en dierensoorten die nergens anders ter wereld voorkomen, en dat leverde de archipel de bijnaam "California's Galapagos" op.
44 Kilometer ten westen van Point Bonita in de Bay Area liggen de Farallon Islands, belangrijk voor broedende zeevogels en als rustplaats voor trekvogels.

Het grootste meer van Californië is Salton Sea. Dit door de mens geschapen meer heeft een oppervlakte van ca. 970 km², ligt 69 meter onder zeeniveau en is maximaal 15 meter diep; Een ander groot kunstmatig meer is Lake Berryessa met een oppervlakte van 84 km2. Clear Lake, een van de oudste meren van Noord-Amerika, is het grootste Californische zoetwatermeer, met een kustlijn van ca. 160 km en een oppervlakte van ca. 180 km2.
Eagle Lake is het tweede grootste natuurlijke meer van Californië met een oppervlakte van ca. 180 km2. Het grootste bergmeer en op één na diepste meer van de Verenigde Staten, op de grens van Californië (twee derde) en Nevada (een derde), is Lake Tahoe of 'Big Blue' met een diepte van 501 meter. Het alkalische Mono Lake, het water van dit meer is drie keer zo zout als zeewater, in de oostelijke Sierra Nevada is meer dan een miljoen jaar oud, het op één na oudste meer van de Verenigde Staten en voor de noordoever liggen twee vulkanische eilanden, het witte Paoha Island en het zwarte Negit Island. Mono Lake is vooral bekend door de prachtige kalkafzettingen of 'tufa', die boven het water uitsteken. Ten westen van Mammoth Lake ligt het Devil's Postpile National Monument waar men de grootste basaltzuilen ter wereld kan vinden.

De hoogste waterval (totaal 744 meter) van de Verenigde Staten en de vijfde ter wereld is Yosemite Falls in de Sierra Nevada. Deze cascadewaterval is verdeeld in: Upper Yosemite Fall (440 m en hoort bij de twintig hoogste watervallen ter wereld), Middle Cascades (206 m) en Lower Yosemite Fall (98 m). Andere watervallen in dit gebied zijn de Bridalveil Fall (189 m), de Vernal Fall (97 m) en de Nevada Fall (181 m).
De Kings Canyon in het Kings Canyon National Park is met hoogteverschillen tot 2500 meter de diepste canyon van de Verenigde Staten. De Crystal Cave is met zijn prachtige stalactieten en stalagmieten een mooiste druipsteengrotten van de Sierra Nevada.

Yosemite Falls, Californië

Kevin Ingolfsland, Creative CommonsAttribution 2.0 Genericno changes made

Aardbevingen

Onder Californië lopen veel breuken die aardbevingen kunnen veroorzaken. De actiefste en meest bekende breuk is de San Andreasbreuk (San Andreas Fault), die over een lengte van bijna duizend kilometer over bijna de gehele lengte van Californië loopt, van Cape Mendocino in het noorden tot de Golf van Californië in het zuiden van Californië. De San Andreasbreuklijn is een gevolg van de botsingen tussen de Noord-Amerikaanse Plaat en de Pacifische Plaat, en een van de weinige plaatsen in de wereld waar tektonische platen zich op het land raken. Jaarlijks registreert men in California zo'n 500.000 aardschokken en bevingen en de staat is dan ook in feite een seismische tijdbom.
De zwaarste schokken kwamen tot nu toe voor in het noordelijke deel van de breuk. Wetenschappers zijn op dit moment het meest bezorgd over het zuidelijke deel van de breuk, met name rond de miljoenenstad Los Angeles. De laatste grote aardbeving in dit gebied, met een kracht van 7.9 op de Schaal van Richter, dateert uit 1857. Volgens de wetenschappers is de druk aan de zuidelijke kant van de breuk zich al meer dan een eeuw aan het opbouwen en die zal zich via een waarschijnlijk zware aardbeving, de zogenaamde 'Big One', een weg naar buiten banen en grote schade veroorzaken met veel dodelijke slachtoffers. Ook in de regio San Francisco is de laatste jaren weinig druk vrijgekomen, dus dat daar ook binnen niet al te lange tijd een grote aardbeving te gebeuren staat, is niet onlogisch. In 1906 werd San Francisco verwoest door een grote brand na een aardbeving van 7.8 op de Schaal van Richter. In 1989 werd de stad weer getroffen, met 62 mensenlevens en 6 miljard schade als gevolg door de Loma-Prieta-aardbeving van 7.1 op de Schaal van Richter. De Northridge-aardbeving van 1994 had een kracht van 6.7, de aardbeving in augustus 2014 had een kracht van 6.1.

Klimaat

Californië Winter

Brocken Inaglory, Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International no changes made

Het klimaat van Californië varieert enorm, van woestijn- tot subarctisch klimaat, afhankelijk van breedtegraad, hoogteverschillen en de nabijheid van de kust. De kustregio's, het voorgebergte van de Sierra Nevada en de Central Valley hebben een mediterraan klimaat, met warme, droge zomers en milde winters, zowel qua temperatuur als qua neerslaghoeveelheden.
Door de invloed van de oceaan wordt het klimaat aan de kust getemperd, waardoor de winters wat warmer zijn en de zomers behoorlijk wat koeler kunnen zijn. Dan kan het zo maar zijn dat het in het binnenland 38°C is en de thermometer aan de kust maar 21°C aanwijst.
Verder landinwaarts wordt het klimaat wat continentaler en in sommige gebieden zelfs een semi-aride of steppeklimaat met koude winters en hete zomers. Hier lijken de weersomstandigheden meer op die van de woestijngebieden van Arizona en Noord-Mexico.

De gemiddelde temperatuursverschillen kunnen, niet ver van elkaar gelegen, behoorlijk significant zijn.Zo wordt het aan de kust gemiddeld 4°C warmer dan in het laaggelegen binnenland, in de zomer is het in het binnenland gemiddeld maar liefst 14°C warmer dan aan de kust. De gemiddelde dagtemperatuur in San Francisco ligt in juli en augustus tussen de 17 en 20°C, in Walnut Creek, 32 km landinwaarts, is het dan gemiddeld 32°C. Een ander voorbeeld is de kustplaats Santa Monica, waar de gemiddelde dagtemperatuur in augustus 24°C is, in Burbank, slechts 16 km landinwaarts, is het dan 35°C, een temperatuurstoename van twee graden celsius per 1,6 kilometer!
In de wintermaanden heeft de Coachella Valley regelmatig de hoogste temperaturen ten westen van de Rocky Mountains; Oost-Los Angeles, de Gateway Cities en delen van de San Gabriel Valley hebben de hoogste wintertemperaturen in het westen van de Verenigde Staten (22°C), Santa Monica heeft de laagste wintertemperaturen (11°C). Palm Springs, een stad in de Coachella Valley, heeft hoogste/laagste/gemiddelde temperaturen van 24°C/10°C/17°C in de periode november tot april.
In het uiterste zuidwesten, rond San Diego, heeft een subtropisch semi-aride of steppeklimaat met zeer droge winters. De zuidoostelijke gebieden hebben een heet aride klimaat dat lijkt op het klimaat van de Sahara. In het noorden van de Mojave-woestijn ligt Death Valley, gelegen in de regenschaduw van vier bergketens, waar de hoogste temperaturen ter wereld gemeten worden van rond de 50°C, met als hoogste temperatuur 56.7°C in de schaduw op 10 juli 1913; in dat jaat werd ook de laagste temperatuur ooit gemeten, -9°C. Sinds 2005 werden er regelmatig temperaturen van 54°C of hoger geregistreerd. De gemiddelde etmaaltemperatuur in juli is er 38.8°C.

Klimaattypes Californië

Adam Peterson, CC BY-SA 4.0 no changes made

De belangrijkste westenwinden vanuit de Pacific brengen de neerslag aan land, in het noorden van de staat meer dan in het zuiden. Belangrijk voor de neerslaghoeveelheden zijn ook de diverse bergketens: vochtige lucht vanuit het westen koelt af en wordt geloosd op de westflanken van het gebergte.
Het noordwesten van Californië heeft neerslaghoeveelheden van 380-1300 mm per jaar; het Coast Redwood-woud ontvangt meer dan 2500 mm per jaar. De Central Valley heeft gevarieerde neerslaghoeveelheden: de noordelijke delen ontvangen substantieel meer neerslag dan de zuidelijke delen en de Central Valley is regelmatig bedekt met een dikke laag mist (lokale naam = tule fog), met name in de periode november tot maart.
De hoge bergketens, de Sierra Nevada, de Cascade Range en de Klamath Mountains, hebben een bergklimaat met sneeuw in de winters en gematigde zomers. Ski-oorden als Lake Tahoe, Mammoth Lakes en Mount Shasta ontvangen in het winterseizoen minimaal drie meter sneeuw, vaak nog meer.
De oostflanken van de bergketens liggen in de veel drogere regenschaduw, met woestijnachtige gebieden ten oosten van de Sierra Nevada en de Transverse Ranges en Peninsular Ranges in het zuiden van Californië. De laaggelegen woestijngebieden ten oosten van de zuidelijke bergketens behoren tot de Sonora-woestijn met nauwelijks vorst in de winter. De hoger gelegen woestijngebieden als de Mojave-woestijn, Owens Valley en het Modoc Plateau hebben meer een landklimaat met koude winternachten. Gedurende de zomermaanden, van juli tot begin september, wordt deze regio getroffen door de Mexican Monsoon, die komend van de Pacific, Golf van Californië en/of de Golf van Mexico zorgt voor zware onweers- en regenbuien. Californië heeft vrijwel geen last van tropische cyclonen, hoewel de staat in 2017 getroffen werd door hevige stormen en zeer veel neerslag in korte tijd.

klimaattabel

januariapriljulioktober
Death Valley
max / min19°C / 4°C32°C / 17°C48°C / 30°C33°C / 16°C
regenval10 mm3 mm0 mm3 mm
Eureka
max / min13°C / 5°C14°C / 7°C17°C / 12°C16°C / 9°C
regenval150 mm74 mm5 mm61 mm
Lake Tahoe
max / min5°C / -9°C12°C / -3°C26°C / 4°C17°C / -3°C
regenval175 mm64 mm13 mm56 mm
Los Angeles
max / min20°C / 9°C23°C / 12°C29°C / 18°C26°C / 16°C
regenval84 mm20 mm0 mm10 mm
San Diego
max / min19°C / 10°C21°C / 13°C24°C / 19°C23°C / 16°C
regenval58 mm20 mm0 mm10 mm
San Francisco
max / min13°C / 6°C17°C / 9°C22°C / 13°C21°C / 11°C
regenval114 mm31 mm0 mm25 mm

Planten

Een groot gedeelte van Californië is een biologisch eiland dat door de Sierra Nevada in feite afgesneden is van de rest van Noord-Amerika. Net als in andere soortgelijke gevallen in de wereld creëerde de evolutie in deze biologische geïsoleerde omstandigheden een keur aan unieke planten. Californië heeft dan ook van alle Amerikaanse staten de meeste endemische planten en 30% van alle plantensoorten in de Verenigde Staten komt in Californië voor.

De ca. 6000 plantensoorten van Californië zijn kunnen zeer opvallend maar ook onopvallend en gelijksoortig, waar alleen een geroutineerde botanist verschillen kan zien. De staatsbloem is het uit de papaverfamilie stammende slaapmutsje, in het Engels California poppy.

Slaapmutsje of California poppy

Shizhao, Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

Californië is de regio met superbomen. De oudste boom ter wereld, een langlevende den in de White Mountains, is bijna 5000 jaar oud. Californië heeft ook de hoogste bomen ter wereld, de 'redwood', kustmammoetboom of kustsequoia (Sequoia sempervirens), met als hoogste boom de Hyperion van bijna 118 meter. Deze bomen zijn verwant aan de mammoetboom en de watercipres, kunnen 2000 jaar oud worden en meer dan 100 meter hoog.
Het nationale Redwood National Park (23.500 ha) omvat drie staatsparken: Prairie Creek Redwoods State Park, Del Norte Coast Redwoods State Park en Jedediah Smith Redwoods State Park; 3720 ha), waar driekwart van de hoogste bomen ter wereld staan. Een ander staatspark is 20.200 ha grote Humboldt Redwoods State Park, dat in het Rockefeller Forest een van de grootste oerbossen van kustmammoetbomen bevat.
De grootste en zwaarste bomen ter wereld zijn de mammoetbomen of reuzensequoia's (Sequoiadendron giganteum) op de westelijke hellingen van de Sierra Nevada, de enige plaats ter wereld waar deze reuzen voorkomen. De topper onder de reuzensequoia's is de General Sherman Tree, bijna 84 meter hoog, een doorsnee van ca. 11 meter, een omtrek van meer dan 31 meter, een stamvolume van bijna 1500 m³, een gewicht van misschien wel 1200 ton en een geschatte ouderdom van 2300-2700 jaar. De op één na grootste reuzensequoia is de General Grant Tree in de General Grant Grove van Kings Canyon; een ander gigant is de Robert E. Lee Tree. Deze bomen zijn allemaal vernoemd naar beroemde generaals uit de Amerikaanse Burgeroorlog.

Langlevende den in de White Mountains, Californië

Rick Goldwaser, Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

Californië, reuzensequoia 'General Sherman Tree'

Jim Bahn, CC BY 2.0 no changes made

20 grootste reuzensequoia's

naamlocatievolumehoogteomtrekdiameter
1General ShermanGiant Forest Grove1487 m³83,8 meter31,3 meter10,0 meter
2General GrantGeneral Grant Grove1320 m³81,7 meter32,8 meter10,4 meter
3PresidentGiant Forest Grove1278 m³73,4 meter28,3 meter9,0 meter
4LincolnGiant Forest Grove1260 m³78,0 meter30,0 meter9,5 meter
5StaggAlder Creek Grove1205 m³74,1 meter33,2 meter10,6 meter
6BooleConverse Basin Grove1203 m³81,9 meter34,4 meter11,0 meter
7GenesisMountain Home Grove1186 m³77,1 meter26,0 meter8,3 meter
8FranklinGiant Forest Grove1169 m³68,2 meter28,9 meter9,2 meter
9King ArthurGarfield Grove1151 m³82,4 meter31,8 meter10,1 meter
10MonroeGiant Forest Grove1136 m³75,5 meter27,8 meter8,9 meter
11Robert E. LeeGeneral Grant Grove1136 m³77,6 meter26,9 meter8,6 meter
12John AdamsGiant Forest Grove1103 m³76,4 meter25,4 meter8,1 meter
13Ishi GrantKennedy Grove1080 m³75,6 meter32,0 meter10,2 meter
14ColumnGiant Forest Grove1056 m³74,3 meter28,3 meter9,0 meter
15Summit RoadMountain Home Grove1040 m³74,4 meter25,1 meter8,0 meter
16EuclidMountain Home Grove1023 m³83,1 meter25,4 meter8,1 meter
17WashingtonMariposa Grove1017 m³71,9 meter29,2 meter9,3 meter
18General PershingGiant Forest Grove1015 m³75,0 meter27,8 meter8,8 meter
19DiamondAtwell Mill Grove1000 m³87,2 meter29,0 meter9,2 meter
20AdamMountain Home Grove992 m³75,4 meter28,7 meter9,1 meter
Californië telt ook twintig verschillende eikensoorten, waaronder de grootste van allemaal, de Quercus lobata of valley oak (ook wel roble). Verder onder andere nog de Quercus durata of leather oak, de Quercus douglasii of blue oak, de Californische zwarte eik (ook wel black oak of Kellogg oak), de Quercus chrysolepis of canyon live oak (ook wel canyon oak, golden cup oak of maul oak), de Quercus wislizenii of interior live oak, de Quercus tomentella of island oak (ook wel Channel Island oak of island live oak), de Quercus engelmanni of Engelmann oak (ook wel Pasadena oak), de Quercus agrifolia of California live oak (ook wel coast live oak) en de giftige poison oak.
Andere veel voorkomende bomen zijn de aromatische Californische laurier, de montereyden, de grootkegelden, de gele den, de draaiden, de suiker- of reuzenden (grootste en meest volumineuze den ter wereld), de Amerikaanse witte den en de vossenstaartden.

Torrey Pines State Reserves, aan de kust en in de buurt van San Diego, en Santa Rosa Island, zijn de enige plaatsen op de wereld waar de Torrey pine of Pinus torreyana (8-17 meter hoog) voorkomt.

Pinus Torreyana, uniek in Californië

Richard O. Barry, Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

De Sierra Nevada heeft drie ecozones: de droge westelijke uitlopers met eiken en 'chaparall' een soort maquis uit het Middellandse Zeegebied met taaie, houtige struiken met dikke schors en kleine bladeren; coniferenbossen vanaf 600 meter; en de alpine zone boven de 2400 meter. De Sierra Nevada telt enkele tientallen coniferensoorten waaronder de Douglas spar en de Pinus ponderosa of gele den. Bekende loofbomen zijn de Amerikaanse ratelpopulier

Van de vele palmsoorten die in Californië voorkomen, is de Californische waaierpalm de enige soort die van oorsprong in Californië voorkomt. De dadelpalm werd in 1890 vanuit Algerije ingevoerd.

In de Zuid-Californische woestijngebieden hebben cactussen en andere planten zich aangepast aan de harde omstandigheden, niet minder dan ca. 900 verschillende plantensoorten zijn er geteld. Als er in de winterperiode voldoende regen valt kan de bodem in de lente bedekt worden met een kleurig bloementapijt. Veel voorkomend maar gevaarlijk prikkend zijn de 'jumping cholla' (Cylindropuntia fulgida), die door zijn wollige uiterlijk ook wel 'teddy-bear cactus' genoemd wordt, en de 'catclaw acacia' (Senegalia greggii).
Bijna even wijd verbreid zijn verschillende soorten vijg(en)- of schijfcactussen met hun vleesachtige schijven en de ocotillo, geen echte cactus, die dood lijkt maar alleen wat water nodig heeft om tot volle bloei te komen.
Een bijzondere woestijnplant is de creosootstruik, de oudste levende schepsels op aarde, waarvan sommige exemplaren al ca. 5000 jaar oud zijn. Een andere opmerkelijke woestijnplant is Yucca brevifolia of 'Joshua tree' (max. 15 meter hoog en daarmee de hoogste yucca-soort of palmlelie ter wereld), die voornamelijk in de Mojavewoestijn voorkomt vanaf een hoogte van minimaal 600 meter en enkele honderden jaren oud kan worden.

Yucca breviola komt veel voor in Californië

Stan Shebs,Creative CommonsAttribution-Share Alike 3.0 Unportedno changes made

Dieren

Een groot gedeelte van Californië is een biologisch eiland dat door de Sierra Nevada in feite afgesneden is van de rest van Noord-Amerika. Net als in andere soortgelijke gevallen in de wereld creëerde de evolutie in deze biologische geïsoleerde omstandigheden een keur aan en dieren. Californië heeft dan ook van alle Amerikaanse staten de meeste endemische amfibieën, reptielen, zoetwatervissen en zoogdieren. Indrukwekkende feiten: 50% van alle vogelsoorten en 50% van alle zoogdieren in de Verenigde Staten komen in Californië voor.

Langs de Californische kust komen tuimelaars, bruinvissen, zeeotters, Californische zeeleeuwen, grijze walvissen, noordelijke zeeolifanten en gewone zeehonden voor.

Noordelijke zeeolifant komt voor langs de kust van Californië

Brocken Inaglory, Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0no changes made

Het meest symbolische zoogdier van Californië, het dier staat zelfs op de staatsvlag, is nog steeds de gigantische grizzlybeer. Uitgeroeid sinds de jaren twintig van de vorige eeuw bevolkten de grizzly's de stranden en graslanden van Californië, alles opetend wat er op hun weg kwam. Ze kwamen echter vooral veel voor in de Central Valley, maar weken uit naar de hellingen van de Sierra Nevada naarmate er meer op ze gejaagd werd.
De kleinere zwarte beer, die ook vaak veel lichter gekleurd is, komt nog wel algemeen voor in Californië, zo'n 25.000-30.000 exemplaren houden zich op in de bosachtige hellingen. ook deze berensoort is een alleseter, en komt ook voor in de buurt van menselijke bewoning voor.
Kolonisten hebben er voor gezorgd dat er al in de 19e eeuw veel meer (grote) zoogdieren in de verdrukking kwamen, voorbeelden hiervan zijn de tule-wapiti en de gaffelbok. Kwamen ze vroeger nog in grote kuddes voor, nu zijn ze nog maar op een paar plaatsen te zien.
De poema, ook wel bergleeuw of zilverleeuw, komt overal in Californië voor, met name in gebieden met veel herten.

Ook in de woestijnen van Californië komen veel dieren voor, maar de meeste dieren laten zich overdag uiteraard niet zien. Renkoekoeken (roadrunners) komen vaak aan de wegkant voor. Andere typische woestijndieren zijn de grootoorkitvos, de boomklimmende grijze vos, de zwartstaarthaas of zwartstaartezelhaas, de woestijnkangoeroegoffer uit de familie der wangzakmuizen, de woestijnschildpad, het woestijndikhoornschaap en een grote variëteit aan slangen (o.a. de zeer giftige hoornratelslang), hagedissen (o.a. de chuckwalla) en spinnen.

Californië is een essentiële rustpunt voor ongeveer de helft van alle trekvogelsoorten die vanuit Alaska naar Mexico vliegen, met name in het nattere winterseizoen. Zo komen in oktober en november ca. twee miljoen eenden en ganzen samen in het Klamath Basin in het uiterste noorden van Californië. Mono Lake in de oostelijke Sierra Nevada is de broedplaats voor zo'n 85% van alle prairiemeeuwen ter wereld en in het zeer zoute water zwemmen onder meer pekelkreeftjes.
Het uitsterven van de Californische condor, een gierensoort van de Nieuwe Wereld, met een spanwijdte van meer dan drie meter, is voorlopig een halt toegeroepen. In 1987 waren er wereldwijd nog maar 27 exemplaren in leven, allemaal verblijvend in een beschermde (dierentuin)omgeving. Vandaag de dag zijn er meer dan 400 condors, en steeds meer in gevangenschap opgegroeide exemplaren worden in het wild uitgezet, waarbij men hoopt dat ze broedparen gaan vormen. In het wild zijn de condors onder andere te zien aan de kust bij Big Sur en in het Pinnacles National Park.

Californische condor

Stacy, Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

Endemisch voor de Mojavewoestijn is de badwaterslak, een slakkensoort die zich prima thuis voelt in de zilte leefomgeving van Badwater, het laagste punt van Noord-Amerika waar temperaturen van tegen de 50°C geen uitzondering zijn.

De Californische bruinvis of vaquita (lokaal ook wel cochito genoemd) is een van de zeldzaamste zoogdieren op aarde, er zouden volgens een telling in 2016 nog maar zo'n dertig exemplaren rondzwemmen in het noordelijke gedeelte van de Golf van Californië.

Het vissen-staatssymbool van Californië is de oranjekleurige Garibaldi of Garibaldi damselfish (Hypsypops rubicundus), een straalvinnige vissensoort uit de familie van rifbaarzen of koraaljuffers.

Garibaldi, staatsvis van Californië

star5112 / John, Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic no changes made

Op twee zeer geïsoleerde plaatsen in het Death Valley National Park komen twee ondersoorten van de tandkarpersoort Cyprinodon nevadensis of Death Valley pupfish voor, de Cyprinodon salinus salinus komt voor in de Salt Creek en de Cyprinodon salinus milleri in de Cottonball Marsh. De vis kan overleven in water dat maar liefst vier keer zouter is dan het water van de oceaan en ook watertemperatuursverschillen van ca. 45°C zijn geen probleem voor deze vissoorten.

Pinnacles National Park (nationaal park sinds 2012) staat bekend om zijn enorme bijen-diversiteit: ca. 400 soorten zijn hier te vinden.

Om te overwinteren verzamelen zich miljoenen oranje-zwarte monarchvlinders (ook wel Amerikaanse monarch) vanuit het westen van de Verenigde Staten en Canada in onder andere Pacific Grove, Pismo Beach, Ventura en het Montana de Oro State Park.

Monarchvlinders in Pacific Grove, Californië

Agunther, Creative Commons Attribution 3.0 Unported no changes made

Op Catalina Island komen planten en dieren voor die niet op het vasteland van Californië voorkomen. Enkele endemische plantensoorten zijn de extreem giftige wilde tomaat en zeldzame mahonie- en ironwoodbomen.
Verschillende ondersoorten hebben zich op het eiland ontwikkeld, waaronder de Catalina Californische grondeekhoorn en de grijze Catalina eilandvos. Sinds 1924, voor een filmopname naar het eiland gebracht, komen er ook bizons voor.

Ook op de Channel Islands komen veel inheemse unieke diersoorten voor, ca. 150 soorten. Naast de eilandvos, het gevlekte eilandstinkdier en de eilandnachthagedis, leefde hier in vervlogen tijden de dwergmammoet.

Eilandvossen komen in ieder habitat voor, behalve in gebieden die te zwaar leden onder menselijke activiteiten of overbegrazing. De eilandvos komt enkel voor op de zes grootste van de acht Kanaaleilanden voor de kust van Zuid-Californië, namelijk San Miguel, Santa Rosa, Santa Cruz, San Nicholas, Santa Catalina en San Clemente. De zes verschillende populaties worden soms als aparte ondersoorten beschouwd.


In de Coachella Valley komt een zeldzame franjevinger-hagedissensoort voor, de Uma inornata.

Uma inornata, franjeteenhagedis in Californië

U.S. Fish and Wildlife Service, public domain

44 Kilometer ten westen van Point Bonita in de Bay Area liggen de Farallon Islands, belangrijk voor broedende zeevogels en als rustplaats voor trekvogels., waaronder Californisch stormvogeltje, Brands aalscholver, Cassins alk, zeekoet, duifzeekoet, neushoornalk, kuifpapegaaiduiker en Californische meeuw.

Anacapa island herbergt de grootste kolonie Californische zeeleeuwen ter wereld.


CALIFORNIE LINKS

Advertenties
• Cheaptickets San Francisco
• AmerikaPLUS
• Rondreis Californie
• Vliegtickets naar Los Angeles
• Droomvakanties naar Californie vergelijken
• Californie Vliegtickets WTC
• Amerika rondreizen met kinderen
• Vergelijk Vliegtickets vanaf Schiphol
• Camperreizen Californie
• Californie Hotels
• Los Angeles Vliegtickets Tix.nl
• Autoverhuur Sunny Cars Californie
• Eliza was here

Nuttige links

Californië Startnederland (N+E))
Het Beste van West-Amerika: Californië
Romans over Californië (N)
Sportclubs in Los Angeles (N)
Telefoongids Verenigde Staten
Schrijf uw artikel over CALIFORNIE

Bronnen

BBC - Country Profiles

Benson, Sara / California
Lonely Planet

Benson, Sara / Discover California
Lonely Planet

Californië
Uitgeverij Cambium B.V.

CIA - World Factbook

Elmar Landeninformatie

Hansen, Preben / 100% Californië & West-USA
Mo'Media

Heetvelt, Angela / Zuidwestelijke staten van Amerika
Gottmer/Becht

Mangin, Daniel / Californië : de reisgids voor een actieve & culturele vakantie
Wat & Hoe

Ominalowska, Malgorzata / Californië
Uitgeverij Unieboek/Het Spectrum

The Rough Guide to California
Rough Guides Ltd.

Schmidt-Brümmer, Horst / Lannoo's autoboek Californië en Zuidwest-USA : on the road
Lannoo

Vlahides, John A. / Northern California
Lonely Planet

Wikipedia

Zuidwest-USA
Uitgeverij Terra Lannoo





laatst bijgewerkt maart 2017
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems