BANGLADESH   

Algemeen

Dhaka Markt Bangladesh Foto:Kroisenbrunner

Bangladesh is, althans volgens de officiële cijfers, nog steeds een van de minst ontwikkelde landen ter wereld, ondanks een vrij stabiele economische groei van ca. 6% die de afgelopen jaren gerealiseerd werd. Zo schommelt het inkomen per hoofd van de bevolking nog steeds rond 2.100 dollar per jaar (2014).
Bangladesh heeft een gereguleerde markteconomie met ontwikkelingsplanning en een groot aantal staatsbedrijven. Voor de Bengaalse economie is het geld van in het buitenland werkzame burgers van groot belang. Daarnaast heeft Bangladesh grote behoefte aan ODA-steun. Met valutareserves die nauwelijks voldoende zijn voor twee maanden import blijft Bangladesh kwetsbaar voor plotselinge economische tegenvallers, zoals de veelvuldig voorkomende overstromingen. In combinatie met de afnemende bevolkingsgroei stijgt het inkomen per hoofd van de bevolking licht, maar dit leidt vooralsnog niet tot een échte 'take-off' van de economie. Algemeen wordt dit laatste geweten aan de onmacht van regeringen van verschillende signatuur om een ingrijpend hervormings- en herstructureringsbeleid door te voeren.
Er worden stappen genomen voor hervatting van het hervormingsbeleid. Zo zijn er een groot aantal staatsondernemingen geprivatiseerd en zijn er een aantal belangrijke verbeteringen in de energiesector doorgevoerd. Ook is er een stap gezet in het terugdringen van de verliezen in de financiële sector en is het begrotingstekort teruggebracht.
Bezorgdheid bestaat er met name over het gebrek aan buitenlandse investeringen als gevolg van het gebrek aan "law and order".

Bovenstaande beschrijving van de economie komt echter op losse schroeven te staan door de informele economie, die in geen enkel officieel stuk voorkomt, maar naar schatting twee derde van de totale economie omvat!
De positie van vrouwen op de arbeidsmarkt is niet erg florissant, velen worden ondergewaardeerd, uitgebuit en zelfs misbruikt. Ook kinderarbeid komt nog op grote schaal voor. Miljoenen kinderen werken de hele dag in plaats van naar school te gaan.

Agrarische sector

Bangladesh Landbouw Foto:Balaram Mahalder

Bangladesh is als agrarische samenleving vooral afhankelijk van de akkerbouw en in mindere mate van de vis- en vleessector. Ook de bosbouw is nog van belang, met name in het noord- en zuidoosten van het land. Meer dan 60% van de bevolking is werkzaam in de landbouw en ca. 30% van het nationale inkomen is uit de landbouw afkomstig.
Rijst is het hoofdvoedsel voor de Bengalezen en wordt dan ook op grote schaal verbouwd. Er zijn drie hoofdsoorten die bestaan uit tientallen moderne variëteiten die een nog hogere opbrengst garanderen. De meeste van deze variëteiten worden in Bangladesh zelf gekweekt door het Bangladesh Rice Research Institute.
Naast rijst zijn rietsuiker, peulvruchten, tarwe, lijnzaad en tabak belangrijke akkerbouwproducten. Ook de teelt van groente wordt steeds belangrijker en plantages met bananen, ananassen, mango’s en papaja’s zijn op steeds meer plaatsen te vinden.
Thee is een belangrijk exportproduct voor Bangladesh, maar ook de Bengalezen zelf drinken veel thee. Bangladesh telt ca. 150 theeplantages (40.000 ha) en deze produceren samen meer dan 50 miljoen kilo thee. Ook jute is een voornaam exportgewas, met name naar Japan, Duitsland en Groot-Brittannië. Bangladesh is een van marktleiders op het gebied van jute en juteproducten.
Omdat uitbreiding van het landbouwareaal bijna niet meer mogelijk is, is de toename van de voedselproductie vooral te danken aan betere landbouwmethoden en een intensiever gebruik van de beschikbare landbouwgrond. Afname van de bevolkingsgroei en de toename van de voedselproductie zorgen ervoor dat Bangladesh redelijk zelfvoorzienend is op voedselgebied.

Visserij

Bangladesh Visserij Foto:Michael Foley

Van de dierlijke proteïnen die de Bengalezen tot zich nemen, bestaat ca. 70% uit visproducten. Bangladesh beschikt daarvoor over een visareaal van ca. 80.000 km2, bestaande uit twee gelijke delen rivierwater en zeewater. Veel beroepsvissers hebben nog kleine, langgerekte boten, maar er komen ook steeds meer gemechaniseerde vistrawlers.
Begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw werd, o.a. door de Wereldbank, de garnalenkweek gestimuleerd. Voornamelijk in het zuiden van het land kwam er een grote garnalenindustrie op gang. Bevroren vis en garnalen vormen op dit moment ca. 7% van de export van Bangladesh.

Dienstensector

Bangladesh Zakendistrict Foto:Md. Ishtiaque Mahmood Rohan

De dienstensector, o.a. overheid, bankwezen, handel, horeca en vervoer, leveren het grootste deel van het bruto nationaal product, op dit moment zo’n 50% van het totaal. Het toerisme is nog geen grote inkomstenbron voor Bangladesh, hoewel het aantal toeristen jaarlijks toeneemt. De meeste toeristen komen van landen als India, Pakistan, Japan, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten.

Textielsector

Bangladesh Textielindustrie Foto:Fahad Faisal

De kledingindustrie, die vrijwel alleen voor de uitvoer produceert, zorgt voor het belangrijkste exportproduct. In het kielzog hiervan is Bangladesh nog altijd de grootste juteproducent ter wereld. Er zijn op dit moment ca. 3000 naaiateliers, vooral in de steden Dhaka, Chittagong, Narayanganj, Savar en Tongi.
De textielsector geeft werk aan meer dan één miljoen vrouwen en enkele honderdduizenden mannen. Een kwalijke zaak is nog steeds het feit dat er veel kinderen werken deze sector. Ondanks wereldwijde protesten lopen de schattingen uiteen van 25.000 tot 300.000 kinderen!
De textielsector is echter zeer kwetsbaar. Dit bleek na de aanslagen van 11 september 2001, toen een boycot van producten uit islamitische landen de export naar vooral Noord-Amerika vrijwel stillegde. Vele bedrijfjes moesten sluiten en ca, 300.000 textielarbeiders werden ontslagen. Een nog grotere bedreiging vormen echter de landen die nog goedkoper kunnen produceren als Bangladesh, zoals verschillende Afrikaanse landen en vooral China.

Transportsector

Haven Cittagong Bangladesh Foto:Azim Al Jabber

Bangladesh heeft de beschikking over meer dan achtduizend kilometer aan waterwegen. Het grootste gedeelte daarvan is continu beschikbaar, de rest alleen in de regentijd. Bangladesh telt tien grote binnenlandse havens en ca. 1500 aanlegplaatsen voor veerboten.
Het vervoer over de weg wordt steeds beter. Bussen verbinden alle belangrijke steden en ook de meeste lokale bestemmingen zijn met een bus te bereiken. De meeste wegen zijn tweebaans en vaak overvol. Treinen zijn veel veiliger dan het wegvervoer, maar door de vele rivieren zijn ze genoodzaakt om vaak grote omwegen te maken. Vanuit de hoofdstad Dhaka zijn er mogelijkheden om naar de hoofdsteden van de andere ‘divisions’ te vliegen. Vele kleinere steden hebben airstrips, waar kleinere vliegtuigen kunnen landen.

Migratie

Jaarlijks trekken veel redelijk tot goed opgeleide Bengalezen naar het buitenland, met name naar Noord-Amerika, Groot-Brittannië en het Midden-Oosten. Al in de 18e eeuw vertrokken veel Bengalezen naar Groot-Brittannië, en zij waren daarmee de eerste immigranten naar dat land toe. Op dit moment vertrekken er jaarlijks ca. 200.000 Bengalezen naar het Midden-Oosten, waar 95% ongeschoold werk doet. Velen vertrekken zonder geldige papieren en worden daarbij voor veel geld geholpen door mensensmokkelaars. Een groot aantal vrouwen zonder papieren komt in de seksindustrie van landen als India en Pakistan terecht. In 25 jaar tijd vertrokken er meer dan drie miljoen Bengelezen voor kortere of langere tijd naar het buitenland
De regering van Bangladesh heeft zelfs een apart ministerie van ‘Overseas Employment’ opgezet, want de migranten worden steeds belangrijker voor de economie van Bangladesh. Op dit moment sturen de migranten meer dan 3 miljard dollar per jaar naar huis. Langs onofficiële kanalen kan men bij dit bedrag nog gerust één miljard dollar optellen.


BANGLADESH LINKS

Advertenties
• Cheaptickets Bangladesh
• Hotels Bangladesh
• Bangladesh Vliegtickets WTC
• Eliza was here

Nuttige links

Bangladesh Foto's
Bangladesh Reisbijbel (N)
Bangladesh Verzamelgids (N+E)
Reisinformatie Bangladesh (N)
Reizendoejezo – Bangladesh (N)
Romans over Bangladesh (N)
Startpagina Bangladesh (N)
Telefoongids Bangladesh
Willgoto Bangladesh (N)
Schrijf uw artikel over BANGLADESH

Bronnen

Beurden, J. van / Bangladesh : mensen, politiek, economie, cultuur, milieu
Koninklijk Instituut voor de Tropen

Brace, S. / Bangladesh
Thomson Learning

McAdam, M. / Bangladesh
Lonely Planet

Whyte, M. / Bangladesh
Marshall Cavendish

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt August 2017
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems