Landenweb.nl

NIEUW-ZEELAND
 

Basisgegevens
  Officiële
  landstaal
  Engels, Maori
  Hoofdstad  Wellington
  Oppervlakte  270.534 km²
  Inwoners  4.786.509
  (mei 2019)
  Munteenheid  Nieuw-Zeelandse dollar
  (NZD)
  Tijdsverschil  +11
  Web  .nz
  Code.  NZE
  Tel.  +64

To read about NEW ZEALAND in English - click here

Steden NIEUW-ZEELAND

Auckland Christchurch Wellington

Geografie en Landschap

Geografie

Nieuw-Zeeland (officieel: Dominion of New Zealand), is een constitutionele monarchie in de Grote Oceaan, lid van het Gemenebest en behoort bij het werelddeel Oceanië.

advertentie

Nieuw-Zeeland Satellietfoto

Photo:publiek domein

De totale landoppervlakte is 267.515 km² en de totale kustlijn bedraagt 15.134 kilometer. Nieuw-Zeeland omvat het Noordeiland (115.000 km² en in het Maori: Maui), het Zuideiland (151.000 km² en in het Maori: Pounamu), Stewarteiland (1735 km²), de Chathameilanden (963 km²) en een aantal kleinere onbewoonde eilanden (totaal 320 km2) zoals, Campbell, Bounty, Antipodes, Auckland, Snares en Kermadec.

Daarnaast zijn er overzeese gebieden die onder de jurisdictie van Nieuw-Zeeland vallen, te weten de Tokelau-eilanden en de Ross Dependency in het Antarctisch gebied, en de zelfbesturende overzeese gebieden de Cookeilanden en het eiland Niue.

Nieuw-Zeeland is bijna acht keer zo groot als Nederland en ongeveer net zo groot als Groot-Brittannië. Australië ligt op 2200 kilometer afstand en de twee landen worden door de Tasman-zee van elkaar gescheiden. Tussen Noord- en Zuideiland ligt de Straat Cook. Tussen Zuideiland en Stewart Island ligt de Straat Foveaux.

Het meest noordelijke punt van Nieuw-Zeeland zijn de Surville Cliffs op het Noordeiland. Het meest zuidelijke punt is de zuidwestkaap van het eiland Stewart. De afstand tussen deze twee punten bedraagt ca. 1600 kilometer. De maximum-breedte bedraagt ca. 450 kilometer op het Noordeiland. Nieuw-Zeeland ligt precies halverwege de evenaar en de Zuidpool. Wellington is de meest zuidelijke hoofdstad ter wereld.

advertentie

Surville Cliffs, noordelijkste punt van Nieuw-Zeeland

Photo: LawrieM, Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International no changes made

Ongeveer 100 miljoen jaar geleden raakte Nieuw-Zeeland los van het Australische gedeelte van het supercontinent Gondwana, dat bestond uit Zuid-Amerika, Antarctica, Afrika en Australie. Nieuw-Zeeland ligt nu op de grens van de twee grootste tektonische schollen ter wereld. Op de Australische schol liggen het Noordeiland en het westelijke deel van Zuideiland. Op de Pacifische schol liggen het oostelijke en zuidelijke deel van Zuideiland. Ca. 10 miljoen jaar bewogen de beide schollen over elkaar heen en ontstonden de bergen op Zuideiland. De meeste heuvels en bergen op Noordeiland zijn van vulkanische oorsprong. Verschillende eilanden voor de kust van Zuideiland zijn ook van vulkanische oorsprong. Gebergtevorming vindt nog steeds plaats door vulkanisme en het langs elkaar bewegen van de twee schollen, en regelmatig komen er dan ook lichte en zware aardbevingen voor.

Landschap

Driekwart van de oppervlakte van Nieuw-Zeeland ligt boven de 200 meter. Verder zijn het Noord- en Zuideiland bergachtig. De hoogste top is Mount Cook (3764 meter) in de Nieuwzeelandse Alpen op het Zuideiland. Andere hoge bergen zijn Mount Dampier (3440 meter) en de Mount Tasman (3499 meter). In totaal zijn er 223 toppen met hoogten van meer dan 2300 meter. Verspreid over Noordeiland staan indrukwekkende kraterkegels: aan de westkust Mount Egmont (2518 meter), uitgedoofd en zwaar bebost; oostelijker de nog werkzame Ruapehu (2797 meter), de Ngauruhoe (2291 meter), met soms stoom- en gaswerking, en de Tongariro (1986 meter). De laatste grote uitbarsting van de Ruapehu dateert van 1997. In de Zuidelijke Alpen liggen een aantal spectaculaire gletsjers. De grootste gletsjer van het zuidelijk halfrond buiten Antarctica is de Tasman-gletsjer die meer dan 28 kilometer lang is. De Franz Josef-gletsjer en de Fox-gletsjer omvatten een gebied van meer dan 4000 hectares.

De kustlijnen zijn vrij regelmatig van vorm met alleen een aantal diepe fjorden aan de westkust van Zuideiland. De Dusky Sound is met 44 kilometer de langste fjord van het land. Deze fjorden zijn ontstaan na het stijgen van de zeespiegel, toen de valleien in de ijstijden met water werden overspoeld. In dit gebied ligt ook de Sutherland-waterval die zich 580 meter naar beneden stort. De westkust van het Noord- en Zuideiland kennen hoge zandduinen, spectaculaire rotsformaties en klifachtige kusten.

advertentie

Dusky Sound, langste fjord van Nieuw-Zeeland

Photo: Gérard Janot, CCAttribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Op het Zuideiland liggen ook de zogenaamde Punakaiki Pancakerocks, een naam die voor zich spreekt. De oostkust van beide eilanden kenmerkt zich door soms prachtige zandstranden en mooie baaien en de zee is hier veel kalmer dan aan de westkust. In het subtropische noorden liggen in de Bay of Islands de mooiste zandstranden van Nieuw-Zeeland en tevens ca. 150 kleine, veelal onbewoonde eilandjes.

Vele gletsjerdalen zijn sinds de ijstijden gevuld met regen- en smeltwater. In de Zuidelijke Alpen en in Fiordland liggen daardoor enkele grote meren waaronder de meren Pukaki, Wanaka, Wakatipu en Manapouri. Rondom het grote Taupomeer ligt nog een zeer actieve centrale zone. Behalve kortdurende lava-uitvloeiingen zijn er in deze door"puimsteen" bedekte vlakte van maximaal 600 meter hoogte vele kokende springbronnen. Lake Hauroko is het diepste meer van Nieuw-Zeeland (462 meter).

In de Plentybaai ligt de zeer actieve vulkaan White Island waar voortdurend hoge aswolken de lucht in geslingerd worden. In het Whakarewarewa-park komen veel spuitende geisers, kokende modderpoelen, warmwaterbronnen en dampende rotsformaties voor. Het grootste warmwatermeer ter wereld ligt in de Waimangu Thermal Valley. De geiser Lady Knox spuit 's morgens om kwart over tien tot hoogtes van meer dan twintig meter. De grootste geiser van Nieuw-Zeeland is de"Pohutu", die een fontein van 30 meter omhoogspuit.De vele rivieren zijn alle kort en door het grote verval vaak onbevaarbaar, maar daardoor zeer geschikt voor hydro-elektrische energieopwekking, vooral in samenhang met de talrijke hooggelegen meren, die dienen als waterreservoir.

advertentie

Pohutu geiser, Nieuw-Zeeland

Photo: Carl Lindberg, CC Attribution-Share Alike 3.0 Unporteno changes made

De langste rivier van het land is de Waikato Rivier (425 km) op het Noordeiland. De langste bevaarbare rivier is de Whanganui rivier, ook op het Noordeiland. Nieuw-Zeeland heeft ook nog fantastische grottenstelsels te bieden. Op het Noordeiland bijvoorbeeld de Waitomo-grotten en op het Zuideiland de glimwormgrotten van Te Anau en de Ngarua-grotten.

Klimaat en Weer

De seizoenen zijn in Nieuw-Zeeland precies tegenovergesteld als in Nederland. Het is zomer van december tot en met februari en winter van juni tot en met augustus. Van het noorden naar het zuiden wordt het steeds kouder.

advertentie

Regenachtige dag in Te Anau, Nieuw-Zeeland

foto: mjb84, Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

Ten noorden van Auckland is het subtropisch en de rest van het land kent een gematigd zeeklimaat met lange warme zomers en zachte winters met af en toe vorst. In het voor- en najaar valt de meeste regen. In de Bay of Islands valt gemiddeld 1648 mm neerslag, in Auckland 1300 mm, in Wellington 1271 mm en in Christchurch 658 mm. De meeste neerslag valt in Milford Sound aan de zuidwestkust van het Zuideiland met ca. 7000 mm per jaar. De minste neerslag valt in Los Angeles met ca. 400 mm per jaar. Op de hoogste bergtoppen van het Mount Egmont nationaal park, het Tongariro nationaal park en in de Zuidelijke Alpen ligt eeuwige sneeuw. De zomers zijn in deze berggebieden fris en 's winters koud met sneeuw.

De gemiddelde dag- en nachttemperaturen in de zomer en in de winter bedragen in de Bay of Islands 25/15°C, in Auckland 23/14°C, in Wellington 20/11°C en in Christchurch 22/12°C. Het Zuideiland kent de grootste temperatuurverschillen met warm en droog weer in het noorden en oosten en in het westen en zuiden kouder en natter weer.

advertentie

Sneeuwlandschap Nieuw-Zeeland

foto: Rachael, Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

Nieuw-Zeeland ligt in een gordel van westenwinden, die hier dominant zijn. De luchtstroom wordt langs de gehele westkust tot opstijging gedwongen, wat met veel neerslag gepaard gaat en de dalende luchtstroom brengt ten oosten van de bergketens veel minder neerslag. Daar is het landschap vrij droog en dor.

Cookstraat tussen het Noord- en het Zuideiland staat als zeer stormachtig bekend door een soort schoorsteeneffect.

Planten en Dieren

Algemeen

Meer dan 7% van de oppervlakte van Nieuw-Zeeland wordt ingenomen door zeven nationale parken en 1300 natuurreservaten. Bovendien beslaan de bosreservaten 15% van de oppervlakte van het land. Het grootste nationale park is het Fiordland of Sounds National Park, op het Zuideiland. Het belangrijkste bosreservaat is het Waipoua Kauri Forest Sanctuary (900 ha), op het Noordeiland, waar de bijna uitgeroeide kauri-boom in stand wordt gehouden.

Het Department of Conservation (DOC) beheerd en bezit alle National Parks, Maritime Parks en Forest Parks. De nationale parken Westland, Fiordland, Mount Cook, Mount Aspiring en Tongariro staan op de werelderfgoedlijst van de Unesco.

Planten

De plantenwereld van Nieuw-Zeeland is zeer soortenrijk en gevarieerd en heeft door de vele endemische soorten een geheel eigen karakter. Maar liefst 2500 soorten zijn endemisch, evenals 1450 van de 1650 bloemdragende planten. Alle bomen die in de winter hun blad verliezen zijn ingevoerd terwijl de inheemse boomsoorten het hele jaar door groen zijn. De overeenkomst met de plantenwereld van Australie is opvallend gering. Nieuw-Zeeland vormt een overgang tussen de plantenrijken Paleotropis en Antarctis ; vooral door het bergachtige karakter van het land overwegen antarctische elementen in het bijzonder op het Zuideiland.

Het noorden van het Noordeiland droeg oorspronkelijk een dicht, zeer rijk, subtropisch regenwoud, het kauribos, met meer dan 100 verschillende boomsoorten uit 47 families; de kauri en Beilschmiedia tarairi zijn hier het meest kenmerkend. Dit bos is ook zeer rijk aan boomvarens, epifyten en lianen. De kauri-boom is een sparrensoort en na het Noord-Amerikaanse redwood de grootste boomsoort ter wereld. Pas na ca. 800 jaar is de boom volwassen. De grootste kauri ter wereld staat in het Waipoua Kauri Forest, heet"Tane Manhuta" en is ongeveer 1200 jaar oud, 52 meter hoog en 13 meter in omvang. Het aantal kauri-bomen slonk in de zeventiende en achttiende eeuw snel en de meeste wouden waren toen verdwenen. Tegenwoordig is het een beschermde soort en mag dus niet zo maar gekapt worden.

advertentie

Kauri boom

foto:W. Bulach Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International no changes made

De"rimu" is een rode pijnboom die in gemengde bossen voorkomt en ca. 25 meter hoog kan worden. De totara werd door de Maori's gebruikt voor het maken van kano's en bij de huizenbouw. De kahikatea is een smalle witte den die o.a voorkomt in moerassige gebieden. Inheemse bomen zijn verder de kaikawaka, de matai, de tawa, de rata, de rewarewa en de kamahi. De gele bloemen van de kowhai zijn tot nationale bloem uitgeroepen. Houtbouw wordt vaak gecompenseerd door het aanplanten van de Californische radiata-den. De pohutukawa of Christmastree komt in de noordelijke kuststreken voor en de nikau-palm, de zuidelijkste palmsoort ter wereld, op het Zuideiland. De cabbagetree is botanisch niet gezien geen boom, maar een soort lelie.

Een groot deel van de bossen op Noordeiland werden al in het jaar 200 door een uitbarsting van de Taupo-vulkaan weggevaagd. Toen de eerste Europeanen arriveerden bestond zestig procent van het land nog uit bossen. De meeste inheemse bossen hebben nu plaatsgemaakt voor gras- en bouwland. In het zuidelijk deel van het Noordeiland en het noorden van het Zuideiland is het westelijk regenwoud nog voor een groot deel intact. In de laagvlakte wordt het vooral gekenmerkt door Podocarpus- en Dacrydium-soorten. Op grotere hoogte wordt het vervangen door loofverliezende Nothofagus-bossen, die in het zuiden van het Zuideiland gaan overheersen. Naar het zuiden wordt het bos steeds lager, zodat epifyten en lianen ten slotte"grondplanten" worden.

Er komen in Nieuw-Zeeland meer dan negentig soorten varens voor. Meest voorkomend is de koningsvaren met een blad dat aan de bovenkant donkergroen en aan de onderkant zilverkleurig is. Dit blad is een nationaal symbool.

advertentie

Het blad van de koningsvaren is een nationaal symbool van Nieuw-Zeeland

Photo:Tatiana Gerus Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

De boomvarens zijn het meest imposant. De zwarte mamaku kan 20 meter hoog worden en de op de koningsvaren lijkende ponga kan 10 meter lang kan worden. De meeste planten zijn door de Europese kolonisten geïmporteerd, o.a. vingerhoedskruid, distel, gaspeldoorn, lupine en hondsroos. Enkele van deze soorten zijn een ware plaag voor bijvoorbeeld schapenboeren geworden. Langs rivieren en in moerassen kan het endemische Nieuw-Zeelandse vlas veel voorkomen.

Op het Zuideiland begint boven 1200 meter een zeer dicht en sterk vertakt struikgewas, o.a. gekenmerkt door soorten van Dracophyllum (Epacridaceae), Olearia (Composietenfamilie) en Hoheria glabrata (Kaasjeskruidfamilie). Bij 1350 meter begint de alpine zone, een aan voortdurende, heftige winden blootgestelde halfwoestijn, gekenmerkt door planten waarvan de dichte"vegetable sheep" (Raoulia-soorten en Haastia pulvinaris) het meest opvallen. Deze kussenplanten, het plantaardige schaap en het grote plantaardige schaap groeien op aardhopen die bedekt worden met crèmekleurige bladeren die vanuit de verte op rustende schapen lijken. Hier komen ook de bergmadelief en de gentiaan voor. Op de schaars begroeide puinhellingen zijn de Nieuw-Zeelandse edelweiss (Leucogenes grandiceps), een witbloeiende boterbloem (Ranunculus buchanani), en Ourisia-soorten van de helmkruidfamilie karakteristiek. De Ranunculus buchanani is de grootste boterbloem ter wereld en wordt ook Mount Cook lily genoemd.

advertentie

Ranunculus buchanani is de grootste boterbloem ter wereld

foto: Bernard Spragg. NZ in het publieke domein

De droge oostelijke hellingen van het Zuideiland waren oorspronkelijk begroeid met de"tussock"-steppe, voornamelijk bestaande uit Danthonia-soorten, Festuca novaezelandiae en Poa colensoi. Op grotere hoogte wisselt het steeds spaarzamer wordende gras af met zeer eigenaardige, xeromorfe, grasachtige schermbloemigen en composieten, alsmede op heide lijkende, struikvormige Hebe-soorten van de helmkruidfamilie.

Dieren

Voordat de mens op Nieuw-Zeeland arriveerde kwamen er door de geïsoleerde positie van Nieuw-Zeeland maar twee landzoogdieren voor; twee vleermuissoorten. Vossen, herten, gemzen, konijnen, opossums, fretten en hermelijnen werden door de Europeanen ingevoerd. Dit voorbeeld bij uitstek van faunavervalsing zette de inheemse fauna zwaar onder druk. Zo zijn de ca. 70 miljoen opossums een ware plaag geworden die elke nacht naar schatting 21.000 ton aan groene en bloeiende vegetatie opvreten. Op al deze dieren mag onbeperkt gejaagd worden om de schade die ze aanrichten enigszins te beperken.

advertentie

Opossums worden in Nieuw-Zeeland ook met gif bestreden

foto: Andy king50, Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Het aantal soorten vogels was en is maar beperkt, ca. 300 soorten. Al deze vogels kregen ineens veel natuurlijke vijanden, maar ondanks dat leven er nog vele inheemse vogels in Nieuw-Zeeland. Ook het kappen van veel bossen zorgde ervoor dat nog steeds een aantal soorten met uitsterven bedreigd worden.

Vogels

Nieuw-Zeeland kent ca. 300 vogelsoorten waarvan maar ongeveer de helft ook daadwerkelijk als broedvogel bestempeld kan worden. De kiwi is de bekendste vogel van Nieuw-Zeeland. Deze vleugelloze, bijna blinde vogel is een nachtdier dat zich voedt met bessen, insecten en wormen. Het vrouwtje legt één ei dat door het mannetje wordt uitgebroed.

Het gaat niet goed met de nationale trots van Nieuw-Zeeland. Ooit telde het land twaalf miljoen van deze vogels, nu nog maar zeventigduizend. Gevreesd wordt dat de kiwi, er leven in Nieuw-zeeland verschillende soorten, zonder maatregelen binnen een eeuw uitgestorven is.

Kleine grijze kiwi, Nieuw-Zeeland

foto: Judi Lapsley Miller, Creative Commons Attribution 4.0 International no changes made

De makomako komt veel voor op het Zuideiland; op het Noordeiland alleen in de bossen van Taranaki. De kakapo of uilpapegaai is bijna uitgestorven. Het is een grondvogel die nauwelijks kan vliegen. Met name ingevoerde katten, vossen en opossums hebben een makkelijke prooi aan deze vogel. De kakapo voedt zich onder andere met knoppen, wortels en bessen. De morepork is een inheemse uilensoort die nestelt in dode bomen en zich voedt met vogels, insecten en kleine knaagdieren.

De zwarte saddleback met zijn roodbruine rug komt alleen nog maar op speciale vogeleilanden voor. Op het vasteland zou hij snel ten prooi vallen aan de roofdieren en wordt daar dan ook niet uitgezet. De zeldzame kokako is een familielid van de saddleback en leeft alleen nog maar in de bossen van Noord-Taranaki en in het Puketi Kauri Forest. De kea is de enige bergpapegaai ter wereld en deze groene vogel leeft in de Nieuw-Zeelandse Alpen. Hij voedt zich voornamelijk met planten.

Kea, enige bergpapegaai ter wereld, leeft in Nieuw-Zeeland

foto: gambier20, Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

De Nieuw-Zeelandse valk komt voor in Fiordland en de Zuidelijke Alpen en eet kleine vogels en knaagdieren. De zwartgroen gekleurde pukeko leeft in waterrijke gebieden en is een goede zwemmer. De zeldzame takahe is een rallensoort die leeft in het nationaal park van Fiordland. Er leven nog maar ca. 150 exemplaren die zich voeden met varenwortels.

Wat bij ons de nachtegaal is, is in Nieuw-Zeeland de"bellbird" met zijn hele hoge luide stemgeluid.Op de Chathameilanden komt het zeer zeldzame zwarte roodborstje nog voor. Via een speciaal programma is het aantal van zeven in 1979 opgelopen naar ongeveer 150 exemplaren. De kereru of Nieuw-Zeelandse duif komt overal voor, in tegenstelling tot de blauwe eend die alleen nog voorkomt in hooggelegen gebieden. Voorbeelden van door de Britten ingevoerde soorten zijn de havik, de valk, de leeuwerik, de zwaluw, de merel, de spreeuw, de Australische zwarte zwaan, de witkopreiger en de Californische kwartel.Bekende zeevogels zijn meeuwen, sternen, kluten, pluvieren, scholeksters en stormvogels en een aantal grote kolonies jan-van-gents. Van de kaki of zwarte steltkluut, de zeldzaamste waadvogel ter wereld, bestaan waarschijnlijk nog maar enkele exemplaren. De koningsalbatros met een spanwijdte van drie meter komt nog voor op het schiereiland Otago, bij Taiaroa Head. De zwarte stormvogel komt wereldwijd alleen nog maar voor bij de Punakaiki Pancakerocks aan de westkust van het Zuideiland.

Twee andere zeer zeldzame vogels zijn de Fiordland-kuifpinguïn en de geeloogpinguïn, die uiterlijk veel op elkaar lijken. De blauwe pinguïn komt nog wel veel voor, maar is alleen 's nachts te zien als hij aan land komt.

Fjordlandkuifpinguïn, zeldzame pinguïnsoort in Nieuw-Zeeland

foto: travelwayoflife, Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic no changes made

De"scaup duck" is een kleine watervogel die tot 10 meter diep kan duiken en alleen in Nieuw-Zeeland voorkomt.Na de komst van de eerste mensen duurde het niet lang voordat de moa of reuzenstruisvogel uitgestorven was. De gebeurde al in het begin van de 14e eeuw. Een andere spectaculaire uitgestorven vogel is de Nieuw-Zeeland adelaar, vermoedelijk de grootste adelaar die ooit geleefd heeft.

Reptielen en insecten en ongewervelde dieren

Reptielen zijn zeer spaarzaam vertegenwoordigd met wat hagedissen zoals skinks, gekko's en de beroemde brughagedis of tuatara. De tuatara heeft een stamboom die 220 miljoen jaar teruggaat naar het Trias, en wordt dan ook als het oudste dier ter wereld beschouwd. Amfibieën zijn beperkt tot enkele archaïsche kikvorsen van het geslacht Leiopelma. Slangen komen op Nieuw-Zeeland niet voor. De grote weta is een ongevleugelde sprinkhaan die alleen nog voorkomt op Barrier Island en de Poor Knight Islands.

Tuatara of brughagedis komt alleen in Nieuw-Zeeland voor

foto:Michael Hamilton Digitaltrails CC3.0 Unported no changes made

De zwarte zandmug is het bekendste insect van Nieuw-Zeeland en tevens het lastigste; op zoek naar bloed jagen ze op alles wat in beweging is, dus ook en vooral de mens! Een bekende vlindersoort is de distelvlinder. Gewapend met een dodelijk gif is de katipo-spin. De fauna van ongewervelde dieren is eveneens naar verhouding zeer arm, behalve wat de landslakken betreft; Nieuw-Zeeland heeft per oppervlakte-eenheid de grootste diversiteit aan longslakken ter wereld. Verder komen o.a. ook de merkwaardige wormduizendpoten voor.

Zeezoogdieren en zoetwatervissen

In de zeeën rond Nieuw-Zeeland komen potvissen, orca's, dolfijnen, zeeleeuwen en pelsrobben in grote getale voor. In totaal 80 soorten walvissen en negen soorten dolfijnen waaronder de tuimelaars, witflankdolfijnen en de zeldzaamste dolfijn ter wereld, de hectordolfijn.

Hectordolfijn, endemische zeebewoner van Nieuw-Zeeland

foto: Avenue, Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Inheemse zoetwatervissen ontbreken geheel in Nieuw-Zeeland. Forellen en zalmen in de meren en rivieren zijn afstammelingen van in de negentiende eeuw uitgezette exemplaren. Door voedsel in overvloed en het ontbreken van natuurlijke vijanden leven er inmiddels miljoenen bruine forellen in de meren. Bovendien zijn ze inmiddels gemiddeld vijf keer zo groot dan hun Britse voorouders. Ditzelfde verhaal geldt voor de regenboogforel. Catfish, baars en karper zijn andere geïntroduceerde soorten.

Schotse wetenschappers zijn er in november 2009 in geslaagd om in de buurt van Nieuw Zeeland een zeldzame vissoort in beeld te brengen op een diepte van ruim zeven kilometer. De vissen zijn gefotografeerd in de Kermadectrog, een kloof in de zeebodem voor de kust van Nieuw Zeeland op een diepte van 7560 meter. Geen enkele andere vis op het zuidelijk halfrond leeft zo diep onder water. De dieren zijn roze van kleur en hebben een opvallend bolvormig lichaam met een lange staart. De soort staat bekend onder de naam Notoliparis kermadecensis.

Geschiedenis

Ontdekking van Nieuw-Zeeland: mythe of realiteit?

De vroegste geschiedenis van Nieuw-Zeeland is gehuld in een mengsel van feit en fictie, van waar gebeurd tot mythe. Omstreeks het jaar 925 zou de Polynesische zeevaarder Kupe Nieuw-Zeeland ontdekt hebben. Door de laaghangende bewolking werd het land door hem Aotearoa genoemd:"het land van de lange witte wolken". Hij bekeek en onderzocht de eilanden en keerde daarna weer terug naar de Hawaiki-eilanden met enthousiaste verhalen. Sommigen nemen aan dat Hawaiki een van de Society Islands in Oost-Polynesië was.

Standbeeld van Kupe, verondersteld ontdekker van Nieuw-Zeeland

foto:David Han Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic no changes made

Pas rond 1200 gingen de Maori's weer terug naar Nieuw-Zeeland, als gevolg van overbevolking, ziektes en stammenoorlogen op Hawaiki. Toch was Nieuw-Zeeland al enkele honderden jaren bewoond door primitieve stammen die afkomstig waren van de eilanden uit Oost-Polynesië. Ze werden Moriori's genoemd en waren waarschijnlijk rond ca. 700 naar Nieuw-Zeeland en de Chatham-eilanden overgestoken.

Moriori's eind 19e eeuw

foto:publiek domein

Het waren jagers en vissers en in beperkte mate landbouwers. Zij zijn grotendeels verantwoordelijk geweest voor het uitsterven van de moa, een grote vleugelloze vogel. De Moriori's die zich op de Chatham-eilanden gevestigd hadden, werden pas in de 19e eeuw in hun bestaan bedreigd. Door een gebrek aan wapens waren de Moriori's op Nieuw-Zeeland kansloos tegen de krijgslustige Maori's. In 1933 stierf de laatste volbloed Moriori.

Abel Tasman en James Cook

In 1642 kreeg de Hollander Abel Janszoon Tasman (1603-1659) opdracht om het"Zuidland" of het"terra incognita Australis" op te sporen en te onderzoeken. Hij kreeg die opdracht van gouverneur-generaal Anthony van Diemen en de Raad van Indië. In augustus 1642 vertrokken de twee schepen de"Heemskerck" en de"Zeehaen" uit Batavia, Indonesie eerst naar Mauritius om goederen af te leveren en om proviand water en brandhout in te slaan. Vanaf 8 oktober koerste Tasman richting het huidige Australië en arriveerde eerst op een onbekend land dat"Diemensland" genoemd werd later het tegenwoordige eiland Tasmanië bleek te zijn. Australië zelf kregen ze niet te zien maar enkele weken later op 13 december 1642 zag Tasman als eerste Europeaan de westkust van het Zuideiland van Nieuw-Zeeland,"een groot hooch verheven landt".

Dutchman Abel Tasman ontdekte Niew-Zeeland op 13 december 1642

foto: National Library of Australia, publiek domein

Hij vervolgde zijn reis richting noorden en ontmoette op 19 december een groepje vijandige Maori's die een aantal van zijn manschappen doodden. Het nieuw ontdekte land werd"Statenland" genoemd en later gewijzigd in Nieuw-Zeeland, ter ere van de provincie Zeeland waar zoveel zeehelden vandaan kwamen. Tasman zeilde verder naar het noorden langs de westkust van het Noordeiland. De noordkaap van Nieuw-Zeeland werd de Kaap Maria van Diemen genoemd. Er werden nog wat eilandjes ontdekt en daarna koers gezet naar Batavia, waar Tasman op 15 juni 1643 aankwam. De VOC was teleurgesteld in de resultaten die Tasman geboekt had en hijzelf rapporteerde dat de bevolking zo vijandig was dat handeldrijven er vooralsnog niet inzat.

James Cook ontdekker van de Oostkust van Nieuw Zeeland in 1769

Foto:National Maritime Museum, United Kingdom, pubiek domein

Meer dan een eeuw later maakte de Britse ontdekkingsreiziger James Cook (1728-1779) tussen 1768 en 1774 twee reizen rondom de wereld. Hij ontdekte op 7 oktober 1769 de oostkust van het Noordeiland met zijn schip de"Endeavour". Verder ontdekte hij de doorgang tussen het Noord- en Zuideiland en hij knoopte wel goede betrekkingen aan met de Maori's. De Hollanders en de Britten toonden verder echter weinig interesse in Nieuw-Zeeland en richtten zich nog steeds op respectievelijk Nederlands-Indië en India.

Coromandèl

Coromandèl is de naam van een kleine handelsnederzetting (factorij) van de VOC op het Noordereiland van het huidige Nieuw-Zeeland. De factorij werd gesticht door de bemanning van een verdwaald schip. Hier werden met de bevolking specerijen verhandeld en naar Nederland verscheept.

Schiereiland Coromandel

foto: Alexander Klink, Creative Commons Attribution 3.0 Unported no changes made

Deze kleine handelspost had de naam Coromandèl, en was genoemd naar een familielid van Abel Tasman. Het kleine gebiedje was een Nederlandse factorij tussen 1687 en 1696. De Nederlanders verlieten de handelspost op het Noordereiland in 1696 toen deze niet veel winst meer opleverde.

Nieuw-Zeeland wordt Britse kolonie

De eerste walvisvaarders bereikten Nieuw-Zeeland in het begin van de 19e eeuw. Ze waren afkomstig van Tasmanië en Australië en vestigden zich in de Bay of Islands, het noordelijke deel van Noordeiland. Er werd zelfs enige handel gedreven tussen de Maori's en Groot-Brittannië zond een aantal missionarissen naar dit gebied. Verder gingen de bemoeienissen van Groot-Brittannië niet totdat de Fransen ten tonele verschenen. Zij hadden wel interesse in Nieuw-Zeeland met als gevolg dat de Britten op 30 januari 1840 de soevereiniteit over Nieuw-Zeeland proclameerden. Daarna werd er snel een verdrag gesloten tussen de Maori's en de Britten, het Verdrag van Waitangi op 6 februari 1840. Nieuw-Zeeland werd daardoor een Britse kolonie en de Fransen hadden het nakijken.

Te Tiriti o Waitangi, het Verdrag van Waitangi is niet één document, maar negen, zeven op papier en twee op perkamentocuments: seven on paper and two on parchment.

foto: Archives New Zealand, CC Attribution-Share Alike 2.0 Generic no changes made

Door dit verdrag erkenden de Maori's de soevereiniteit van Groot-Brittannië en op hun beurt kregen de Maori's dezelfde rechten als Britse onderdanen en erkenden ook het bezit van hun grond. Door dit laatste punt ontstonden later grote problemen door interpretatieverschillen. De Maori's dachten dat ze nog steeds alle Nieuw-Zeelandse grond bezaten. De Britten bedoelden alleen de gronden die de Maori's op dat moment bewerkten en bebouwden. Dit gaf aanleiding tot bloedige conflicten zoals bijvoorbeeld de Taranaki-oorlog, ook wel genoemd de Eerste Maori-oorlog. Hierbij werd de Britse nederzetting in Taranaki door de Maori's in brand gestoken en vernield. Een leger van tienduizend Britse militairen nam wraak in een strijd die toch nog vijf jaar zou duren. Na ondertekening van het verdrag besloten de Britten om de kolonisatie van Nieuw-Zeeland gestructureerd aan te pakken. Hiertoe werd in 1840 de New Zealand Company opgericht door Edward Gibbon Wakefield (1796-1862).

Edward Gibbon Wakefield Nieuw-Zeeland

foto: Benjamin Holl (1808-1884), publiek domein

Besloten werd om de grond tegen vastgestelde prijzen te verkopen en met het geld werd de overtocht van de emigranten bekostigd. Dit was zo aantrekkelijk dat binnen een paar maanden alle grond verkocht was. Toen de eerste kolonisten arriveerden bleek er echter meer grond verkocht te zijn dan er in werkelijkheid voorhanden was. De Britse regering sprong in de bres en ging op grote schaal land kopen waardoor de kolonisatie alsnog voltooid werd en de New Zealand Company kon worden opgeheven. Rond deze tijd werd ook de stad Wellington gesticht.

Om de orde te herstellen werd George Grey als gouverneur met bijzondere volmachten in 1845 naar Nieuw-Zeeland gezonden. Grey trad enerzijds met zeer harde hand op, maar herwon anderzijds door eerlijk optreden het vertrouwen van de Maori's. Op 23 december 1846 kreeg Nieuw-Zeeland een nieuwe constitutie. Het kreeg de namen New Munster en New Ulster en werd verdeeld in provincies, elk onder een eigen gouverneur.

George Grey, premier van Nieuw-Zeelandfoto: William Henry Whitmore Davis, publek domein

In 1848 werd de grondwet voorlopig buiten werking gesteld. In 1851 werd de New Zealand Company ontbonden en in 1852 werd een nieuwe constitutie uitgevaardigd. Er kwamen provinciale bestuursraden, een algemene raad naast de gouverneur en een algemeen vertegenwoordiger. Het actieve kiesrecht voor al deze lichamen werd aan de census gebonden. Dit systeem functioneerde op een wijze die de zes provincies in feite tot even zovele zelfstandige staatjes deed worden. De regeling van de verhouding ten opzichte van de inheemse bevolking bleef aan de Britse regering voorbehouden. In 1856 kreeg Nieuw-Zeeland een zekere mate van autonomie.

Intussen voelden de Maori's zich door de steeds grotere aankopen van grond door de regering in het nauw gebracht, terwijl de blanke bevolking, de groeiende spanning onder de Maori's voelend, vreesde te zullen worden uitgeroeid. Zo kwam het tot de Tweede Maori-oorlog (1860-1870), in feite een reeks bloedige onlusten die hoofdzakelijk tot het Noordeiland beperkt bleven. De Maori's trachtten tot onderlinge eenheid te komen onder een koning, maar slaagden daarin niet. Hun Hau-Haubeweging (sinds 1865), die gebaseerd was op een ideologie waarin elementen van eigen en bijbels geloof vermengd waren, richtte zich tegen christendom en vreemde overheersing.

De Maori's konden zich echter ten slotte niet staande houden. Zij verloren hun land door gedwongen verkoop of confiscatie. Een enorme toevloed van kolonisten was intussen gevolgd op de ontdekking van goud te Otago (1861). In 1862 werd het systeem van voorkoop van grond door de regering prijsgegeven, waarmee de laatste bescherming van de inheemse bevolking tegen verlies van haar grondeigendom weggenomen was. In 1865 werd Wellington in plaats van Auckland hoofdstad. Van 1870 tot 1890 was één ministerie, onder Sir Harry Atkinson, aan de regering. Deze periode werd gekenmerkt door een diepe depressie en in 1875 werden regering en bestuur weer gecentraliseerd. De invoering van koelkamers op schepen betekende voor Nieuw-Zeeland een omwenteling (1882) want voortaan werden schapen ook voor de slacht gefokt. In 1881 werden de eerste maatregelen tegen massale immigratie van Chinese arbeidskrachten genomen.

Sir Harry Atkinson Nieuw-Zeeland

foto: fotograaf onbekend, publiek domein

In 1887 werden de Kermadeceilanden geannexeerd en in 1900 de Cookeilanden, Savage-eiland en Suvoroveiland. In 1888 werd onder druk van de arbeiders tot protectie. De conservatieven geraakten daarop verdeeld. In 1889 werd het algemeen annenkiesrecht ingevoerd en in 1890 kwamen de gecombineerde liberale en arbeiderspartijen aan het bewind. Door voor die tijd unieke sociale wetgeving, staatssocialisme en economische planning werden in de volgende twintig jaar enorme vorderingen gemaakt. De landbouw werd geïntensiveerd; het kleingrondbezit werd zeer begunstigd. In 1893 kregen ook de vrouwen kiesrecht en in 1909 scheidde de Labour Party, die met de Liberale Partij één geheel had gevormd, zich als aparte partij af. In deze tijd kwamen grote stakingen voor. In 1912 kwam de conservatieve National Party weer aan het bewind.

Intussen was Nieuw-Zeeland op 26 september 1907 een autonoom dominion geworden. Zowel in de Eerste als in de Tweede Wereldoorlog vormden Nieuw-Zeelandse soldaten samen met Australische soldaten het ANZAC, Australia, New Zealand Army Corps, dat in Europa, Afrika en Azië vocht tegen de Duitsers en Japanners. In 1919 werd West-Samoa mandaatgebied van Nieuw-Zeeland. In 1930 werd Nieuw-Zeeland zwaar getroffen door de wereldcrisis en de regering ging o.a. over tot drastische bezuiniging en loonsverlaging. Tevens werd de uitgebreide sociale wetgeving grotendeels buiten werking gesteld. De Labour Party kwam daarop in de oppositie terecht maar won in november 1935 weer de verkiezingen. Michael Joseph Savage (1872-1940) kwam daarop met een Labour-kabinet en de regering nationaliseerde het bankwezen, regelde de export, herstelde het systeem van arbitrage in arbeidsconflicten, stelde een minimumloon in en nationaliseerde de spoorwegen.

Michael Joseph Savage, 23e premier van Nieuw-Zeeland

foto:Archives New Zealand CC Attribution-Share Alike 2.0 Generic no changes made

Nieuw-Zeeland onafhankelijk

In 1947 werd Nieuw-Zeeland een onafhankelijk, autonoom lid van het Britse Gemenebest. In november 1949 kwamen de conservatieven onder S. Holland weer aan het bewind, maar de politieke en sociale structuur onderging geen belangrijke wijzigingen meer. Op 1 januari 1951 werd het Hogerhuis opgeheven. De op de landbouw gerichte economie van Nieuw-Zeeland bloeide in de jaren vijftig als nooit tevoren en de inkomens van de Nieuw-Zeelanders waren zeer hoog. Men"vergat" echter om te industrialiseren en men bleef voor de export zeer afhankelijk van de grootste afnemer, Groot-Brittannië.

In 1957 kon Labour weer een regering vormen, onder leiding van Walter Nash (1882-1968).

Walter Nash, 27e premier van Nieuw-Zeeland

photo: unknown, public domain

Op 1 januari 1962 verkreeg het mandaatgebied West-Samoa onafhankelijkheid. De regering, die sinds 1960 weer gevormd werd door de conservatieven, steunde in 1964 Maleisie in het conflict met Indonesië en de betrekkingen met de Verenigde Staten werden hecht als gevolg van de steun van Nieuw-Zeeland aan de Amerikaanse Vietnam-politiek.Bij de parlementsverkiezingen van november 1972 moest de conservatieve Nationale Partij haar meerderheid afstaan aan de Labour Party.

De nieuwe premier, David Lange van de Labour Party, kondigde direct na zijn aantreden een aanlegverbod voor door kernenergie aangedreven orlogsschepen in Nieuw-Zeelandse havens aan. Dit leidde tot grote spanningen met de Verenigde Staten en Australië. In 1973 werd Groot-Brittannië lid van de EEG en dat veroorzaakte, samen met de oliecrisis, voor een economische ramp. De agrarische producten werden door Groot-Brittannië voortaan met name uit de EG-landen geïmporteerd. Nieuw-Zeeland moest flink wat geld lenen waardoor de buitenlandse schuld sterk opliep met als gevolg een enorme inflatie. Deze situatie verandert ook nu nog steeds langzaam ten goede. Verkiezingen van november 1975 brachten de Nationale Partij, nu geleid door R. Muldoon (1921-1992), weer een overwinning.

Robert Muldoon, premier van Nieuw-Zeeland

foto: onbekend, publiek domein

Tot 1984 bleven zij aan het bewind. Muldoon verloor echter de verkiezingen van 1984 na een conflict over de vraag of werknemers wel of niet vrij waren zich bij een vakbond van hun keuze aan te sluiten. In 1985 kwam Nieuw-Zeeland zeer negatief in het nieuws toen de Fransen de Rainbow Warrior in de haven van Auckland tot zinken werd brachten. Het schip van Greenpeace voerde actie tegen de Franse nucleaire proeven in de Stille Zuidzee.

Rainbow Warrior in de haven van Auckland (1985)

foto: Ot, Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 Internationa no changes made

National Party en Labour wisselen elkaar af

De naoorlogse politiek werd lange tijd gedomineerd door de National Party van Robert Muldoon. Via zijn interventionistische politiek wilde hij alles, van prijzen, lonen tot subsidies centraal regelen, maar bracht daarmee Nieuw-Zeeland aan de rand van de financiële en economische afgrond. Dit werd nog versterkt nadat Groot-Brittannië toegetreden was tot de beschermde markt van de EEG (Europese Economische Gemeenschap).

In 1984 kwam de Labour Party van David Lange (1942-2005) aan de macht; zij richtten zich meer op privatisering, deregulering en het afschaffen van subsidies. Hierdoor verminderde het begrotingstekort maar de werkloosheid liep steeds verder op. Lange werd in 1987 herkozen en begon met de privatisering van de vele staatsondernemingen. Zijn populariteit daalde echter snel, ook binnen de Labour Party.

David Lange, premier van Nieuw-Zeeland

foto: Courtesy of Horowhenua Historical Society inc, Levin, New Zealand, CC3.0 Unported no changes made

In 1988 trad hij af en werd opgevolgd door G. Palmer. Hij voerde een economische laisser faire-politiek en moest bij gebrek aan resultaat eveneens voortijdig het veld ruimen en werd eind 1990 vervangen door Mike Moore. Verkiezingen in 1990 leverden na zes jaar Labour-bewind weer een grote overwinning op voor de National Party, wiens nieuwe leider, James Brendon Bolger (1935-), premier werd. In 1991 werd een begin gemaakt met grootscheepse bezuinigingen in de sociale zekerheid. De verkiezingen van 1990 werden dan weer gewonnen door de National Party onder leiding van James Brendon Bolger. Deze ging door op de ingeslagen weg en de hervormingen pakten nu wel goed uit. In 1992 werd een akkoord gesloten tussen de regering en de Maori's over de regeling van de visrechten, zoals vastgelegd in het Verdrag van Waitangi (1840). De Maori's (12% van de bevolking) kregen krachtens het akkoord 50% van de binnenlandse visvangst.

In 1993 werd via een referendum het stelsel van evenredige vertegenwoordiging aangenomen. Dit betekende dat ook kleine partijen een stem in het parlement kunnen krijgen. Na de eerste verkiezingen nieuwe-stijl kreeg het door Maori's gedomineerde New Zealand First een sleutelrol in de Nieuw-Zeelandse politiek. Bij de verkiezingen van november 1993 verwierf de National Party 50 van de 99 zetels. Bolger bleef aan, maar was gedwongen concessies te doen aan zijn harde lijn van economische hervormingen. Bij het gelijktijdig gehouden referendum over het toekomstige kiesstelsel sprak een meerderheid zich uit voor evenredige vertegenwoordiging, waarmee het bestaande districtenstelsel werd verlaten. In 1995 groeide de economie fors in een sterk geliberaliseerd klimaat. Premier Bolger van de National Party vormde eind februari 1996 een coalitie met de United Party, waardoor de regering op een meerderheid van één zetel kon rekenen in het parlement.

James Brendon Bolger, 35e premier van Nieuw-Zeeland

foto: New Zealand Government, Office of the Governor-General, CC 4.0 International no changes made

De parlementsverkiezingen van oktober 1996 betekenden een flink verlies voor de National Party maar in december vormde Bolger toch zijn derde kabinet, een coalitie met de New Zealand First Party (NZFP). Na wat onduidelijk politiek gemanouvreer krijgt Nieuw-Zeeland met Jenny Shipley de eerste vrouwelijke premier en werd Bolger gedwongen terug te treden.

Jenny Shipley, eerste minister-president van Nieuw-Zeeland

foto: New Zealand Ministry for Women, CC4.0 International no changes made

Bolger was op dat moment in het buitenland. In november 1999 won Labour de verkiezingen en Helen Clark werd de eerste gekozen vrouwelijke premier. Labour vormde een coalitie met de linkse Alliance Party, maar zijn sterk afhankelijk van de steun van de Groenen.

21e eeuw

Bij de parlementsverkiezingen van 17 september 2005 bleef de Labour Party van premier Helen Clark met 50 zetels (41% van de stemmen) één zetel voor op de oppositiepartij National Party van Don Brash (49 zetels, 40%). Labour leverde hiermee twee zetels in ten opzichte van de verkiezingen in 2002, National won 22 zetels ten koste van de kleine partijen. Hoewel de"Foreshore and Seabed" -kwestie over Maori aanspraken op het Nieuw-Zeelandse kustgebied tijdens de afgelopen regeerperiode het politieke debat domineerde, werd dit bij de verkiezingsstrijd overschaduwd door het thema belastingverlagingen. Wel heeft de uit Labour afkomstige Maori Party vier zetels behaald.

Op 17 oktober 2005 heeft Helen Clark met de bekendmaking van het nieuwe kabinet haar derde regeerperiode ingeluid. Hiermee is zij de langst zittende Labour-premier uit de Nieuw-Zeelandse geschiedenis. Clark heeft samen met de Progressive Party van Jim Anderton een minderheidskabinet gevormd, dat echter via een 'Confidence and Supply Agreement' wordt gesteund door New Zealand First en United Future. Hiermee zijn de benodigde 61 zetels gehaald. Aangezien zij geen deel uitmaken van de coalitie, hebben de leiders van de twee laatstgenoemde partijen benoemingen gekregen als 'Ministers outside Cabinet'.

New Zealand First leider Winston Peters is minister van Buitenlandse Zaken geworden en United Future leider Peter Dunne is Minister van Inkomsten ('Revenue') geworden. In oktober 2007 worden Maori activisten aangehouden op beschuldiging van het plannen van gewelddadige acties.

Helen Clark, 37e minister-president van Nieuw-Zeeland

foto: Global Commission on Drug Policy, CC 3.0 Unported no changes made

In november 2008 leidt John Key de centrumrechtse Nationale partij naar een verkiezingsoverwinning. In juni 2009 krimpt de economie voor het vijfde kwartaal op een rij en is daarmee de langste recessie in Nieuw-Zeeland een feit. In november 2009 is 6,5 % van de bevolking werkloos, het hoogste percentage in 9 jaar. In januari 2010 worden de betrekkingen met Fiji herstelt na een maandenlange diplomatieke ruzie over visa's voor de militaire regering van Fiji. Begin september 2010 werd Christchurch, de grootste stad op het Zuidereiland, getroffen door een aardbeving met een kracht van 7.1 op de schaal van Richter. Het was de zwaarste aardbeving in Nieuw-Zeeland van de laatste tachtig jaar; bijna twee derde van de 160.000 woningen in en rondom de stad raakte min of meer beschadigd.

Gevolgen aardbeving in Christchurch

foto: Gabriel, Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

In 2011 wint John Key de verkiezingen. In april 2013 legaliseert Nieuw-Zeeland als eerste land van Oceanië het homohuwelijk. Eind 2013 en begin 2014 krijgt Nieuw-Zeeland weer een aantal aardbevingen te verwerken, maar de schade valt mee. In september 2014 wint premier Key de parlementsverkiezingen. Zijn nationale partij blijft aan de macht met behulp van drie kleinere partijen. In 2015 en 2016 bezet Nieuw Zeeland een zetel in de Veiligheidsraad van de VN. In december 2016 treedt John Key onverwachts af en hij wordt opgevolgd door Bill English.

John Key, 38e minister-president van Nieuw-Zeeland

foto: UNDP, Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

De verkiezingen van oktober 2017 geven geen duidelijke uitslag en Jacinda Ardern van de Labourpartij vormt een coalitieregering. Haar centrumlinkse partij had de gezamenlijke steun nodig van de populistische Nieuw-Zeelandse Eerste Partij en de Groenen om een meerderheidsregering te verkrijgen. Ze kreeg lof in binnen- en buitenland voor haar aanpak van twee grote crises: de schietpartij in de Christchurch-moskee in 2019 en de pandemie van Covid-19 in 2020.

Jacinda Ardern, 39e minister-president van Nieuw-Zeeland

foto:Labour Party CCAttribution-Share Alike 3.0 New Zealand no changes made

Bevolking

Algemeen

Nieuw-Zeeland telt 4.510.327 inwoners (2017). De gemiddelde bevolkingsdichtheid bedraagt ongeveer 16,4 inwoners per km2. Ca. 75% van de bevolking woont op het Noordeiland en alleen al in de agglomeratie Auckland wonen meer dan 1,5 miljoen mensen. De hoofdstad Wellington telt ca. 411.000 inwoners. De grootste steden op het Zuideiland zijn Christchurch, de eilandhoofdstad en Dunedin.

Ongeveer 86% van de bevolking leeft in verstedelijkte gebieden. De jaarlijkse bevolkingstoename bedroeg 0,79% (2017). De bevolkingsopbouw is als volgt: 0-14 jaar 20%, 15-64 jaar 65%, 65+ 15%. Het geboorte- en sterftecijfer bedraagt respectievelijk 13,2 en 7,5 per 1000 inwoners. De levensverwachting is voor mannen 79 jaar en voor vrouwen 83,5 jaar. De twee belangrijkste etnische groeperingen zijn de blanken van Europese, voornamelijk Britse afkomst (71,2%) en de Maori's, de oorspronkelijke bewoners (14,1%). Engelsen, Schotten Britten mochten tot 1974 zonder meer naar Nieuw-Zeeland emigreren als ze dat wilden.

Nieuw-Zeelanders na terroristische aanslag

foto: Kristina Hoeppner, CC Attribution-Share Alike 4.0 International no changes madeCa. 7,6% van de bevolking is van Polynesische afkomst. De meeste Maori's wonen op het Noordereiland (ca. 90%). Door een hoog geboortecijfer en verbeterde leefomstandigheden neemt het aantal Maori's snel toe. Aan de andere kant neemt het aantal rasechte Maori's af door de steeds meer in aantal toenemende gemengde huwelijken. Na de Tweede Wereldoorlog heeft er een aanzienlijke immigratie van Nederlanders (ca. 35.000 emigranten), Denen en Italianen plaatsgevonden en sinds de jaren zeventig voornamelijk nog Australiërs en Aziaten. Daarnaast zijn er kleinere groepen Chinezen, Indiërs en andere Polynesiërs.

De laatste golf van emigranten uit Azië betrof veelal rijke mensen uit Hongkong die na de teruggave van Hongkong aan de Volksrepubliek China, een goed heenkomen zochten. Een speciale groep vormen de meer dan honderdduizend immigranten van eilanden in de Stille Oceaan, allen op zoek werk dat ze echter vaak niet vinden. Emigratie naar Australie neemt steeds meer toe in de hoop op betere werk- en leefomstandigheden.

Maori's

Voorouderverering is nog steeds belangrijk in de traditionele Maori-samenleving. De vele goden vertegenwoordigen zaken als oorlog, hemel, zee en bergen. Andere belangrijke onderdelen van de religie zijn de levenskracht (mairu), de geest (wairua) en de spirituele kracht (mana). De afgelopen twee eeuwen heeft het christendom grote invloed gehad op de aloude Maori-tradities en rond 1840 waren bijna alle Maori's bekeerd tot het christelijke geloof. Belangrijke mannelijke Maori's hebben nog steeds tatoeages op delen van het lichaam. Vrouwen hebben alleen tatoeages op het gezicht.

Maori-chief met gezichtstattoo

foto: Parkinson, Sydney, 1745-1771, publiek domein

De traditionele Maori-samenleving is opgebouwd uit ongeveer 50 stammen die genoemd zijn naar de kano's waarmee hun voorouders in Nieuw-Zeeland aankwamen.De Maori waren van oudsher krijgers, maar er werd ook op het land gewerkt en gejaagd. Alle leden van een stam waren gezamenlijk eigenaar van het grondgebied waarop ze leefden. In het midden van alle dorpen bevond zich de"marae", een open binnenplaats die centraal stond in het sociale leven. Op dat gebied stond ook altijd een soort gemeenschapshuis of"whare runanga". De Maori's geloven dat in dit huis ook de voorouders verblijven. Vroeger was er een duidelijke scheiding in klassen, namelijk adel, priesters en slaven.

Maori's ceremoniële dans

foto: Jorge Royan, CC Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Tegenwoordig zijn de Maori's geïntegreerd in de Nieuw-Zeelandse samenleving. Het verhalen vertellen over historische gebeurtenissen van generatie op generatie is van groot belang voor de Maori-samenleving. Zang, dans, muziek, bepaalde gebaren en poëzie zijn hierbij ook belangrijk. Het maken van kunstige houtsnijwerken is altijd een specialiteit geweest van de Maori's. Textielbewerking en het maken van sieraden zijn ook populair.

De Maori's begroeten elkaar door de neuzen tegen elkaar te drukken. Deze manier van begroeten wordt"hongi" genoemd.

Hongi, begroetingsritueel van de Maori's

foto: New Zealand Defence Force, Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

Het toenemende schuldbewustzijn van de blanken heeft een eigen zelfbewustzijn ontwikkeld dat"Maoritanga" genoemd wordt betekent dat men trots is op het eigen culturele erfgoed. Toen de eerste blanken aankwamen gaven de Maori's zichzelf de naam"tangata maori" dat"het gewone volk" betekent. De blanken noemde ze daarentegen"pakeha", niet-Maori's. De maatschappelijk positie van de meeste Maori's is op dit moment niet zo best. Bijna de helft van de Maori's krijgt overheidssteun en een kwart verdiend maar NZ$ 400 per week. Maar een klein aantal heeft een leidende functie bij de overheid of het bedrijfsleven. Ook het aantal academisch geschoolde Maori's is maar gering. Dat dit vaak tot problemen leidt tussen de Maori's en de blanke bevolking van Nieuw-Zeeland mag duidelijk zijn.

De kwestie van de landrechten beheerst al sinds de negentiende eeuw de verhouding tussen de overheid en de Maori's. Door het Verdrag van Waitangi in 1840 werden de Maori's in feite onteigend van hun grond. Zelf dachten ze dat ze de Engelsen slechts het recht van bestuur over hun land gaven. In 1994 werd het Waitangi Tribunaal in het leven geroepen, waar geprobeerd werd het probleem definitief op te lossen. Ondanks een aantal uitspraken en toezeggingen is een definitieve regeling nog niet in zicht.

Taal

Engels, met een duidelijk hoorbaar accent, en Maori (sinds 1987) zijn de officiële talen van Nieuw-Zeeland. Er bestaat wel een soort"Kiwi-slang":

Enkele voorbeelden hiervan zijn:

Voornaamwoorden in het Maori

afbeelding: Wiremu Stadtwald Demchick, CCAttribution 4.0 International no changes made

Het Maori wordt door ruim 3% van de bevolking gesproken en de de Maori's zelf spreken beide talen. Het aantal Maori's dat onder elkaar nog Maori spreekt wordt wel steeds minder.

Het Maori kent enkele overeenkomsten met Indonesische dialecten en Polynesische talen zoals die gesproken worden op Tonga, Samoa, de Cookeilanden en Frans-Polynesië.

Het Maori-alfabet kent maar vijftien letters: de a, e, h, i, k, m, n, o, p, r, t, u, w, ng, en wh. De laatste letter wordt uitgesproken als een harde f. Het Maori kent geen s-klanken.

De meeste aardrijkskundige namen zijn van Maori-oorsprong en laten zich goed vertalen, zoals:

Het woord Maori werd voor het eerst gebruikt door de Europeanen en betekent normaal of gewoon.

Godsdienst

De Nieuw-Zeelandse bevolking is voor het grootste deel protestant. Van de reformatorische kerken is de anglicaanse kerk met een kwart van de bevolking de grootste, gevolgd door de presbyterianen (19%), methodisten en baptisten. Verder zijn er ca. 426.000 rooms-katholieken en o.a. mormonen, Jehova's getuigen, zevendedags-adventisten, islamieten, hindoes, en aanhangers van het baha'i-geloof.

De anglicaanse kerk is verdeeld in zeven diocesen en een apart diocees voor de Maori's. De presbyteriaanse kerk is verdeeld in 23 presbyteria en een Maori-synode. Jaarlijks wordt er een zogenaamde"moderator", de voorzitter van de presbyteriaanse kerk, gekozen. De methodistische kerk is verdeeld in tien districten en de"president" wordt ook jaarlijks gekozen. De rooms-katholieke kerk is verdeeld in vier diocesen, met aan het hoofd de Aartsbisschop van Wellington.

Oudste kerkgebouw van Nieuw-Zeeland (1836), Christ Church in Russell, Nieuw-Zeeland

foto: Chris Gilson, Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic no changes made

De meeste Maori's zijn na intensieve activiteiten van de zendingsmissionarissen toegetreden tot de verschillende protestantse kerkgenootschappen, maar velen van hen behoren tot de Ratana- en Ringatu-geloven, een vorm van Maori-christendom. Ringatu is gesticht door Te Kooti na een aantal verschijningen, en nieuw leven ingeblazen in het begin van de 20e eeuw door de Tuhoe-profeet Rua Kerana. Deze kerk heeft vooral veel aanhangers in de Bay of Plenty op het Noordeiland.

De Ratana-kerk werd gesticht door Tahupotiki Wiremu Ratana. Het Ratana-geloof had op een gegeven moment zelfs politieke invloed toen vier aanhangers van het geloof in het parlement zaten. Er zijn ongeveer 40.000 aanhangers. Ca. 20% van de bevolking is atheïst.

Tahupotiki Wiremu Ratana, oprichter Ratana-kerk

foto: Sam Dale, publiek domein

Samenleving

Staatsinrichting

Nieuw-Zeeland heeft geen grondwet, maar de staatsinrichting en de bevoegdheden, plichten en verantwoordelijkheden van de verschillende staatsorganen zijn vastgelegd in gerechtelijke uitspraken, een aantal statuten en in de UK Act to Grant a Representative Constitution to the Colony of New Zealand van 1852.

Het officiële staatshoofd van Nieuw-Zeeland is de Britse koning(in), die vertegenwoordigd wordt door een gouverneur-generaal die voor een periode van vijf jaar benoemd wordt. De Britse koningin heeft als officiële titel"Queen of New Zealand". Het parlement bestaat uit het Huis van Afgevaardigden, dat 120 leden telt, waarvan er statutair 5 Maori's moeten zijn. Zestig leden worden via algemeen kiesrecht gekozen en 55 leden via partijlijsten.

Parlementsgebouw Niew-Zeeland

foto: Michal Klajban, CC Attribution-Share Alike 4.0 Internationa no changes made

De leden van het parlement worden voor drie jaar gekozen en er is algemeen kiesrecht voor iedereen van 18 jaar en ouder die echter geen staatsburger hoeft te zijn. Iedereen die stemgerechtigd is heeft twee stemmen, één stem om op een partij te kiezen en één stem om op een persoon te stemmen. Elk parlementslid vertegenwoordigd een bepaald kiesdistrict. Het Hogerhuis werd in 1951 opgeheven.

De gouverneur-generaal en het parlement vormen de wetgevende macht. De gouverneur-generaal benoemt de minister-president en op aanbeveling van de minister-president de ministers. De gouverneur-generaal en het kabinet van ministers vormen tezamen de uitvoerende raad. De leden van het kabinet dienen tevens parlementslid te zijn.

De eerste vrouwelijke premier van Nieuw-Zeeland, Jenny Shipley, nam op 8 december 1997 het premierschap over van Jim Bolger. Nieuw-Zeeland was in 1893 ook het eerste land ter wereld waar vrouwen stemrecht kregen.Op grond van de Local Government Act van 1974 werden zestien regionale besturen aangesteld, die na een reorganisatie in 1989 werden teruggebracht tot twaalf. Deze regionale besturen zijn o.a. verantwoordelijk voor regioplanning, politie en bosbedrijf. Los hiervan bestaat al langer de"Auckland Regional Authority".

Wapen van de Auckland Regional Authority

foto: Jayswipe in het publieke domein

Op plaatselijk niveau zijn er stadsbesturen voor de"boroughs" en, met meer dan 20.000 inwoners, de"cities", districtsraden en gemeenten. Voor gegevens wordt ook wel gebruik gemaakt van zogenaamde statistische gebieden, die echter geen bestuurlijke status hebben. Voor de huidige politieke situatie zie hoofdstuk geschiedenis.

Onderwijs

Nieuw-Zeeland geeft hoge prioriteit aan het onderwijs en analfabetisme komt dan ook bijna niet voor. Het gratis onderwijs is verplicht voor alle kinderen tussen vijf en zestien jaar. De meesten starten dan ook met onderwijs op hun vijfde jaar en hebben vaak daarvoor al kleuteronderwijs gevolgd, allemaal gesubsidieerd door de staat. Voor kinderen die zeer afgelegen wonen is er de mogelijkheid voor schriftelijk onderijs.

Myers Park' kindergarten in Myers Park, Auckland City, New Zealand

foto: Ingolfson, publiek domein

Kohanga Reo kindergarten en Te Kura Kaupapa zijn taalleerscholen voor het Maori. Privé-scholen hebben vaak een religieuze achtergrond. Er zijn ongeveer 2300 scholen voor basisonderwijs en 350 scholen voor voortgezet onderwijs. Nieuw-Zeeland heeft zeven universiteiten en een aantal lerarenopleidingen en technische opleidingen. Er zijn twee hogere Maori-opleidingen,"Te Wananga O Raukawa" in Otaki en"Te Wananga O Aotearoa" in Awamutu.

De universiteit van Otage is de oudste universiteit van Nieuw-Zeeland

foto: Mr Bungle, Creative Commons Attribution 2.5 Generic no changes made

Economie

Algemeen

Meer dan de helft van de totale landoppervlakte van Nieuw-Zeeland wordt gebruikt als landbouw- of weideland. De economie van een modern land als Nieuw-Zeeland is dan ook sterk afhankelijk van een klein aantal landbouwproducten, met name wol, vlees en boter. Toch werkt maar een kleine 7% van de beroepsbevolking in deze agrarische sector die voor meer dan 50% van de exportinkomsten zorgt (2017). De overgang naar een meer industriële samenleving is bijna onmogelijk door de relatief kleine binnenlandse markt en de grote afstand tot overzeese markten. Toch probeert de regering al sinds 1984 om de agrarische economie die voor een groot gedeelte afhankelijk is van de Britse markt om te buigen naar een meer geïndustrialiseerde, vrije markteconomie die mondiaal kan concurreren.

Veel bedrijvigheid in de haven van Auckland

foto:http://www.freenzphotos.com CCAttribution-Share Alike 3.0 New Zealand no changes made

Deze aanpak heeft in ieder geval geresulteerd in een groei van het inkomen per hoofd van de bevolking en een verbetering van de technologische capaciteiten van de industriële sector. Ook het inflatiecijfer bleef binnen de perken en behoort tot de laagste in de geïndustrialiseerde wereld (2013: 1,9%). Toch blijft de economische toekomst onzeker door de grote afhankelijkheid van de economische situatie in Azië, Europa en de Verenigde Staten.

In 2017 bedroeg het Bruto Nationaal Product $189 miljard, dat wil zeggen $ 39.000 dollar per hoofd van de bevolking. De economische groei bedroeg in 2017 3%. Hoewel de toegang tot de Europese Unie moeilijker is geworden, is Nieuw-Zeeland er wel in geslaagd de export naar Aziatische landen, het Midden-Oosten en de Verenigde Staten te vergroten, zodat er nog steeds een overschot is op de handelsbalans. In 2017 was 4,7% van de beroepsbevolking werkloos. Het aandeel onder de Maori-bevolking is driemaal zo groot.

Landbouw, veehouderij, visserij en bosbouw

In de landbouw is de veehouderij met ca. 9 miljoen runderen de belangrijkste sector. De melkboerderijen en de bedrijven met intensieve schapen- en slachtveeteelt bevinden zich voornamelijk op het Noordeiland. Nieuw-Zeeland is een van de grootste exporteurs ter wereld van lams- en schapenvlees. De extensieve schapenteelt in de hooglanden van het Zuideiland dient voornamelijk voor de wolproductie. Nieuw-Zeeland is het derde wol producerende en tweede wol exporterende land in de wereld. Er zijn ca. 50 miljoen schapen en er zijn bedrijven die meer dan 12.000 schapen hebben.

Nieuw-Zeeland heeft veel schapen, héél veel schapen

foto: Rob Young from United Kingdom, CCAttribution 2.0 Generic no changes made

De opbrengst van de akkerbouw, die zich voornamelijk richt op de verbouw van graan, haver, gerst, aardappelen, groenten, fruit en tabak, dekt de binnenlandse vraag volkomen. Bijzondere producten zijn o.a. de"kumara", een zoete aardappel die alleen op het Noordeiland groeit en"tamarillos", een soort vlezige tomaten."Nashis" is een kruising tussen een appel en een peer. Belangrijke exportproducten zijn kiwi's, die zelf ooit ingevoerd zijn, passievruchten, appels en peren. Voor de binnenlandse markt worden sinaasappels, limoenen, kersen, pruimen en abrikozen gekweekt.

Kumara's te koop in Thames, North Island, New Zealand

foto:James Shook aka JShook, Creative Commons Attribution 2.5 Generic no changes made

Kiwi's, belangrijk exportproduct voor Nieuw-Zeeland

Photo:A.J.Morris Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

De rijke visgronden rondom Nieuw-Zeeland, waar o.a. ook oesters, kreeft en mosselen voorkomen, worden sinds de instelling van de 200-mijlszône aanzienlijk professioneler geëxploiteerd. Een jaarlijks quotastelsel zorgt ervoor dat de verschillende vissoorten verantwoord beheerd worden. Ook viskwekerijen zijn flink in opmars.

Een kwart van de oppervlakte van Nieuw-Zeeland is met bossen bedekt (ooit was dat 80%), die steeds meer grondstoffen voor de houtindustrie leveren. De houtindustrie exporteert o.a. hout, houtpulp, papier en fineer.

Mijnbouw, industrie en energie

De belangrijkste bodemschatten van Nieuw-Zeeland zijn steenkool, aardgas, goud, zilver en kalksteen. De zes aardgasvelden dekken een groot deel van de energiebehoefte maar men verwacht dat deze velden vanaf 2014 minder produceren. In de Tasman-zee zijn ook een aantal aardolie-velden in productie genomen.

In de industrie is 20% van de beroepsbevolking werkzaam en deze sector draagt voor 21,5% bij aan het bnp (2017). De mensen werken voornamelijk in kleine en middelgrote bedrijven en zware industrie komt bijna niet voor. De industrie neemt ca. 25% van de totale export voor haar rekening. Belangrijke takken van industrie zijn: metaal- en machine-industrie, de hout-, cellulose-, meubel- en papierindustrie, de leer- en bekledingsindustrie en de voedingsmiddelenindustrie.

In Bluff op het Zuideiland staat de grootste aluminiumsmelterij van het zuidelijk halfrond. De energieopwekking en -verzorging zijn in handen van de overheid en worden door waterkracht- en geothermische centrales verzorgd. Het land heeft door de talrijke rivieren en meren een groot potentieel aan waterkracht. Driekwart van de elektriciteit wordt door waterkracht opgewekt. Ook de zonne- en windenergie worden steeds belangrijker.

Tiwai Point Aluminium Smelter

foto: onbekend, Creative Commons Attribution 2.5 Generic no changes made

Handel

De uitvoer van agrarische producten is nog steeds de belangrijkste bron van inkomsten. Belangrijkste exportproducten zijn dan ook vee, vlees- en vleesproducten, wol, boter, pulp, papier, kaas en huiden. In 2017 werd er voor 37,4 miljard dollar geëxporteerd en de belangrijkste afnemers zijn: Japan, Australie, China en de Verenigde Staten. Geïmporteerd worden vooral machines en transportuitrustingen, brandstoffen en chemicaliën. In 2017 werd er voor 39,7 miljard dollar geïmporteerd. Belangrijkste leveranciers zijn: China, Australië, Japan, de Verenigde Staten en Duitsland.

Verkeer

Nieuw-Zeeland heeft zowel op het Noord- als op het Zuideiland een uitgebreid, in goede staat verkerend wegennet (totaal 100.000 km). Opmerkelijk is dat Nieuw-Zeeland 15.800 bruggen telt. Het spoorwegnet (4273 km) verbindt de belangrijkste bevolkingscentra en wordt door de in 1990 geprivatiseerde New Zealand Rail Ltd. geëxploiteerd, die ook een uitgebreid autobusnet onderhoudt.

Matangi electric multiple unit train FP/FT 4103 op het station vanat Wellington

foto: Matthew25187 at en.wikipedia, CCAttribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Het zeescheepvaartverkeer is zeer belangrijk voor de economie van Nieuw-Zeeland. De belangrijkste havens zijn: Whangarei, Wellington, Auckland, Picton, Lyttelton en Taurange. Voor het binnenlandse verkeer is de luchtvaart door de grote afstanden die soms afgelegd moeten worden, onontbeerlijk. Vele kleine particuliere luchtvaartmaatschappijen, Air New Zealand en luchttaxidiensten onderhouden de verbindingen. Het internationale luchtverkeer wordt onderhouden door Air New Zealand en door tal van buitenlandse maatschappijen. Internationale luchthavens zijn er in Auckland, Christchurch en Wellington.

Boeing 737 van Air New Zealand

foto: Benchill, Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Vakantie en Bezienswaardigheden

Toerisme wordt een steeds belangrijker onderdeel van de Nieuw-Zeelandse economie. Het toerisme levert ca. 80.000 banen op en elk jaar meer dan 1,5 miljoen bezoekers die meer dan 2,5 miljard dollar spenderen. Het toerisme groeit hier bijna drie keer zo snel als in de rest van de wereld. De top vijf van buitenlanders bestaat uit Australiërs, Amerikanen, Japanners, Engelsen en Koreanen. Nieuw-Zeeland zet sterk in op het zogenaamde"ecotoerisme", waarin maatregelen genomen worden om ervoor te zorgen dat het toerisme zich op een verantwoorde manier ontwikkeld.

In 1991 werd daartoe de wet op het beheer van natuurlijke bronnen, de Resource Management Act, aangenomen. Verantwoord omgaan met het milieu inclusief het culturele en historische erfgoed van het land staat in deze wet centraal. Nieuw-Zeeland loopt met deze wet mondiaal voorop wat betreft beleid ten aanzien van toerisme en natuurbeheer.

Huis op de NZ Heritage list no. 4054 in Shannon, Niew-Zeeland

foto: Michal Klajban, CCttribution-Share Alike 4.0 International no changes made

Auckland is de grootste stad en de grootste haven van Nieuw-Zeeland. De Auckland Town Hall heeft een concertzaal met een geweldige akoestiek en is daarmee één van de beroemdste concertzalen van de wereld. Mount Eden is een vulkanische kegel met een met gras begroeide krater. Mount Eden is het hoogste punt van Auckland City en biedt een fantastisch uitzicht over Auckland en is zeer populair bij toeristen. Lees meer op de Auckland pagina van Landenweb.

Christchurch is een bloeiende, bruisende stad op het Zuidereiland van Nieuw-Zeeland en de hoofdstad van de regio Canterbury. Het is de op twee na grootste stad van Nieuw-Zeeland, en de enige stad op het Zuidereiland met een internationale luchthaven. Christchurch heeft een gevarieerde mix van toeristische attracties, met historische gebouwen, stranden met uitzonderlijke surfmogelijkheden, tal van winkelstraten en restaurants. Je ziet er walvissen en dolfijnen zwemmen. Je kunt er zelfs skiën in de nabijgelegen zuidelijke Alpen, op slechts een klein stukje rijden van het centrum van de stad.

Christchurch International Airport

foto: Schwede66, CCAttribution-Share Alike 4.0 International no changes made

De Christ Church Cathedral was een spectaculair Anglicaanse gebouw uit 1865, het raakte zwaar beschadigd tijdens de recente aardbevingen en is inmiddels gesloopt. Het Cathedral Square in het centrum van de stad wordt omringd door de vier Avenues 'van Bealey, Fitzgerald, Moorhouse en Rolleston. De Christchurch Pier aan de oostelijke kant van de stad reikt meer dan 300 meter in de zee.

De Christchurch Town Hall is een vrij recent monument gebouwd in de vroege jaren 1970. De rivier de Avon kronkelt door het hart van het centrum van de stad. Wellington wordt over het algemeen beschouwd als de meest aantrekkelijke grote stad van Nieuw-Zeeland en fungeert als een belangrijk kruispunt tussen het Noordereiland en het Zuidereiland. Wellington heeft tal van toeristische attracties. Tot de meest bezochte horen: De City to Sea Bridge, dat is een prachtige voetgangersbrug die het stadscentrum met de wijk rond Lambton Quay verbindt.

City to Sea Bridge en op de achtergrond Wellington Town Hall

foto:Stuartyeates Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

De opvallende parlementsgebouwen met het adembenemende moderne Bijenkorf gebouw en de in het oog springende parlementaire bibliotheek. Het Government House is de thuisbasis van de vertegenwoordiger van de Queen. De Nationale Bibliotheek en Archieven bezitten een schat aan belangrijke kunstvoorwerpen en historische documenten. De Old Government Buildings zijn een van de grootste houten gebouwen ter wereld en dateren van 1876. Er zijn ook een aantal boeiende musea te bezoeken in Wellington. Nieuw-Zeeland wordt door veel mensen gezien als één van de mooiste landen ter wereld qua natuur.

Museum of Wellington City & Sea

foto: Musuems Wellington, CC Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Het land heeft een groot aantal nationale parken. Een derde van het grondgebied is beschermd in (nationale) parken en reservaten. Beroemde nationale parken zijn het Abel Tasman Nationaal Park en het Marlborough Sounds Maritime Park. Een enorme gletsjer is de Fox Glacier. Het prachtige vulkanische gebied van Rotorua is uniek in de wereld. De film The lord of the rings naar het gelijknamige boek van Tolkien is in Nieuw-Zeeland opgenomen en heeft een boost gegeven aan het (eco)toerisme.

Onder andere in Matamata werden scenes van Lord of the Rings opgenomen

foto: miss_rogue, Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic no changes made

Klik op de menuknop bovenaan het scherm voor meer informatie

NIEUW-ZEELAND LINKS

Advertenties
• Nieuw-Zeeland verre reizen van ANWB
• Nieuw-Zeeland Vliegtickets.nl
• Down Under
• Djoser Rondreis Nieuw-Zeeland
• Nieuw-Zeeland
• Rondreis Nieuw-Zeeland
• Autoverhuur Sunny Cars Nieuw-Zeeland
• Rondreizen Nieuw-Zeeland
• Vakantie Nieuw-Zeeland
• Nieuw-Zeeland Vliegtickets Tix.nl
• Auckland Hotels

Nuttige links

Campersite Nieuw-Zeeland (N)
Dieren in Nieuw-Zeeland (N)
Duiken, reizen, dieren, landschap, info, foto's Nieuw-Zeland N)
Nieuw-Zeeland Foto's
Nieuw-Zeeland Reisfoto's
Nieuw-Zeeland Reizendoejezo (N)
Reisinformatie Nieuw-Zeeland (N)
Rondreis Nieuw-Zeeland (N)
Worldphotos Nieuw-Zeeland

Bronnen

Driessen, J. / Reishandboek Nieuw-Zeeland

Elmar

Gebauer, B. / Nieuw-Zeeland

Lannoo

Gebauer, B. / Nieuw-Zeeland

Elmar

Hanna, N. / Nieuw-Zeeland

Kosmos-Z&K

Harper, L. / New Zealand

Rough Guides

New Zealand

Macmillan

Te gast in Nieuw-Zeeland

Informatie Verre Reizen

Williams, J. / New Zealand

Lonely Planet

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt juli 2021
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems