Landenweb.nl

THAILAND
 

Basisgegevens
  Officiële
  landstaal
  Thai
  Hoofdstad  Bangkok
  Oppervlakte  513.115 km²
  Inwoners  69.288.210
  (mei 2019)
  Munteenheid  baht
  (THB)
  Tijdsverschil  +6
  Web  .th
  Code.  THA
  Tel.  +66

To read about THAILAND in English - click here

Steden THAILAND

Bangkok

Geografie en Landschap

Geografie

Thailand (officiële naam: Ratcha Anachak Thai, verkorte vorm: Prades of Prathet Thai, Muang-Thai = 'land van de vrije mensen'; tot 1939 in Europa bekend als Siam), is een koninkrijk in Zuidoost-Azië en ligt op het schiereiland van Indo-China. De totale oppervlakte van het land bedraagt 513.115 km2 en daarmee is Thailand ongeveer dertien keer zo groot als Nederland en iets kleiner dan Frankrijk .

advertentie

Thailand: Satellietfoto

Foto:Publiek Domein

Van noord naar zuid meet Thailand maximaal 1500 kilometer en van oost naar west 800 kilometer. Op het smalste gedeelte, de landengte van Kra Buri, is Thailand slechts 13 kilometer breed.

Thailand grenst in het noordoosten aan Cambodja (803 km), in het noorden aan Laos (1754 km), in het westen aan Myanmar (1800 km: het voormalige Birma) en in het zuiden aan Maleisië (506 km).

Zuid-Thailand bestaat uit een lang schiereiland van meer dan 1200 kilometer, dat in het westen begrensd wordt door de Andamanse Zee als deel van de Indische Oceaan, en in het oosten door de Golf van Thailand als laatste uitloper van de Zuid-Chinese Zee. Voor de kust liggen honderden kleine en grote eilanden, zowel aan de westkust als aan de oostkust.

Phuket (Maleisisch: bukit = heuvel) ligt in de Andamanse Zee net voor de kust van de provincie Phang-nha en is door de Sarasinbrug verbonden met het vasteland. Het is met 810 km2 Thailands grootste eiland. Ko Chang is het tweede eiland met 500 km2, Samui is met 247 km2 het grootste eiland in de Golf van Thailand.

Landschap

Thailand heeft een gevarieerd landschap met beboste bergen, diepe valleien met snelstromende rivieren, bebouwde akkers met grote waterwegen, dichte regenwouden en gebieden met onvruchtbare, droge grond.

Ongeveer de helft van Thailand bestaat uit bergachtig gebied en het land is te verdelen in vier natuurlijke landschappen:

Het Noord-Thaise bergland bestaat uit de laatste uitlopers van de Himalaya, die min of meer parallel aan elkaar van noord naar zuid lopen. Langs de westgrens met Birma strekt zich een jong plooiingsgebergte uit dat van noord (gemiddelde hoogte 1500-2500 m) naar zuid (50-100 m) in hoogte afneemt.

Het westelijke bergland gaat in het noordoosten over in het Noord-Thaise bergland (gemiddelde hoogte 1500 m), dat door de belangrijkste vier bronrivieren van de Chao Phraya in een aantal bergketens, dalen en bekkens is versneden. De smalle valleien worden gevormd door de rivieren de Nan, de Yom, de Wang en de Ping.

De Doi Inthanon of Angka in het westelijke bergland is met 2576 meter de hoogste bergtop van Thailand. Deze streek staat ook bekend om zijn spectaculaire watervallen en een overvloed aan grotten, verborgen in de kalkstenen bergen.

advertentie

Twee heiligdommen op de top van de Doi Inthanon

Foto:Lester Mathias Andersson CC Attribution-Share Alike 3.0 Unportedno changes made

Het centrale laagland ten zuiden van het Noord-Thaise bergland is een vruchtbare moerasbodem die zeer geschikt is voor rijstbouw, en opgebouwd uit het slib dat door de Chao Phraya of Mae Nam (moeder der wateren) en andere rivieren (o.a. Wang, Ping, Yom, Nan) wordt aangevoerd. Het gebied heeft vrijwel de vorm van en rechthoek en meet ca. 200 bij 440 kilometer. Het vlakke land wordt in het noorden en westen door gebergten begrensd en in het oosten door de heuvelruggen op de grens met het Khoratplateau. In dit gebied ligt onder andere de miljoenenstad Bangkok en het is tevens het belangrijkste industriegebied.

De Chao Phraya is de belangrijkste waterweg van Thailand, die ontspringt in het noorden en vlak onder de hoofdstad Bangkok in de Golf van Thailand uitmondt. Jaarlijks groeit de delta door aanslibbing ongeveer zes meter.

Het Khoratplateau, dat Noordoost-Thailand (Isan) beslaat, is een komvormig tafelland, in het noorden en oosten begrensd door de Mekong en in het westen en zuiden door gebergten. Het plateau wordt door steile hellingen, tot meer dan 1000 meter hoog, van de Centrale Laagvlakte gescheiden en loopt in het zuidoosten dood op het Dangrekgebergte op de grens met Cambodja.

De bodem bestaat voornamelijk uit onvruchtbare fijnzandige leem en is dan ook de armste streek van het land. Toch bestaat de schrale bodem bijna volledig uit akkerland. Vroeger was dit gebied bedekt met uitgestrekte bossen, die echter door intensieve roofbouw vrijwel volledig verdwenen zijn. Men schat dat nog geen vijftig jaar geleden 70% van Thailand bebost was; tegenwoordig is dat nog maar 15%. Herbebossingsprogramma’s hebben maar weinig succes opgeleverd, integendeel, er worden nog steeds stukken bos illegaal omgehakt.

De belangrijkste rivieren zijn de Chi en de Mun, die in de Mekong stromen, de op vier na grootste rivier ter wereld.

advertentie

Mekong Rivier, Thailand

Foto:Jeremy Holton Creative Commons Attribution 3.0 Unported no changes made

De Thaise landtong in het zuiden wordt ingenomen door uitlopers van het westelijke bergland, met aan weerszijden veelal smalle kustvlakten. De kust is sterk geleed en het binnenland bestaat uit heuvels en regenwouden. De bergen hier zijn uitlopers van het Cardamomgebergte, een Cambodjaanse bergketen die trapsgewijs van 500 tot 1600 meter hoogte oploopt.

Voor de kust liggen veel kleine eilandjes, waarvan het toeristische Phuket in de Andamanse zee en Ko Samui in de Golf van Thailand de bekendste zijn. Meest opvallend in dit gebied zijn de gigantische kalksteenformaties die uit de Andamanse Zee oprijzen.

Klimaat en Weer

advertentie

Moesson storm boven Bangkok, Thailand

Foto:Daniel Julie Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

Het grootste deel van Thailand heeft een tropisch moessonklimaat, te verdelen in drie seizoenen met een gemiddelde hoge dagelijkse temperatuur van 25°C.

De temperatuur stijgt bijna nooit boven de 35°C en daalt nooit verder dan 16°C. Op de hoogste bergtoppen kan het wel eens vriezen en in de winterperiode kan het behoorlijk koel zijn met temperaturen rond de 10°C.

De dag- en nachttemperaturen kunnen in het noorden en midden van het land zeer groot zijn, tot een verschil van 20°C.

De gemiddelde jaarlijkse neerslag voor het grootste deel van het land bedraagt 1200-1400 mm. Aanzienlijk vochtiger zijn het zuiden (1400-2400 mm) en de streek ten oosten van Chanthaburi (meer dan 2400 mm). Minder dan 1200 mm per jaar ontvangt het gebied dat in de regenschaduw ligt van het westelijke bergland, alsmede de westelijke provincies van het Khoratplateau.

Het hete seizoen valt tussen maart en half juni, met april en mei als heetste maanden van het jaar; het is dan warm en droog met een temperatuur die incidenteel tot 40°C kan oplopen. Een bezoek aan Bangkok in deze periode is niet erg aangenaam door de hoge luchtvochtigheid (nooit minder dan 50% en vaak meer dan 80%!) waardoor het drukkend en broeierig aanvoelt. Volgens het Guiness Book of Records heeft Bangkok de hoogste gemiddelde temperatuur (dag en nacht; zomer en winter) ter wereld.

In het zuiden en zuidoosten kan in deze periode nog een flinke regenbui vallen.

In de regentijd, die duurt van midden juni tot november, heerst de natte zuidwestmoesson. Er kan dan, vaak in de namiddag of ’s avonds, in een korte tijd zeer veel regen vallen, met in de maand oktober zelfs kans op overstromingen. Moessonperiodes kunnen het ene of het ander jaar sterk van elkaar verschillen. In sommige jaren regent het zeer veel, in andere jaren is het weer veel droger. Vaak liggen er tussen de stortbuien meerdaagse droge perioden.

In het noorden valt minder regen en het noordoosten is het droogste gebied van het land. De gemiddelde jaarlijkse neerslag over geheel Thailand bedraagt 1600 mm, waarvan ca. driekwart in de regentijd valt. In de droogste gebieden is de gemiddelde jaarlijkse neerslag van 1000 mm nog altijd veel hoger dan in Nederland.

De meeste regen wordt van juni tot oktober aangevoerd vanuit de Indische Oceaan, waardoor de hoogste neerslag wordt gemeten op de bergachtige westkust van het schiereiland (Ranong: 5000 mm) en het zuidoosten (Chanthaburi: 4000 mm).

De winter in Thailand duurt van november tot maart en deze periode waait de vrij droge noordoostmoesson. Het is dan droog en aangenaam weer (niet zo benauwd) en de gemiddelde temperatuur schommelt dan tussen de 25 en 30°C, met uitschieters naar beneden in het noorden en noordoosten. Deze periode is toeristisch gezien dan ook het hoogseizoen.

Het zuidelijk schiereiland van Thailand heeft een eigen klimaat met neerslaghoeveelheden die vrij regelmatig over het jaar zijn verdeeld, maar in totaal valt er meer neerslag dan in de rest van het land; de meeste regen valt in oktober en november.

Op het eiland Phuket regent het voornamelijk in mei-juni en op het eiland Ko Samui in oktober-november, vaak gepaard gaand met hevige stormen.

Planten en Dieren

Planten

advertentie

Indische Goudenregen, Thailand

Foto:Dinesh Valke Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic no changes made

De verscheidenheid aan planten is groot in Thailand door de langgerekte vorm van het land en de hoogteverschillen, en sluit in het noorden grotendeels aan bij die van India en Myanmar (Birma) en in het zuiden bij die van Maleisië en Indonesië. Men schat dat zes procent van de bekende soorten vaatplanten op aarde in Thailand te vinden zijn. Er zijn ca. 15.000 inheemse vaatplanten, waaronder meer dan 500 boomsoorten en meer dan 1000 soorten orchideeën. De orchidee wordt dan ook beschouwd als een nationaal symbool, maar de echte nationale boom/bloem is de Indische goudenregen. Tropische planten, waaronder hibiscus, acacia, lotus, rode jasmijn en bougainvillea, zijn in overvloed aanwezig. In de koelere noordelijke streken bloeien azalea’s en rododendrons.

Oorspronkelijk was het land grotendeels met wouden bedekt (nu nog ca. een kwart van het land, zo’n 130.000 km2), van mangrovebossen aan de kust tot naaldhoutbossen (Pinus) op de bergtoppen. Bladverliezend moessonbos met eiken overheerst in het noorden; hier komen ook veel teakbossen voor. Gemengd regenbos komt voor in het zuiden en op berghellingen in het noorden. Delen van Zuid-Thailand zijn bedekt met eeuwig groen tropisch regenwoud. Hier groeit onder andere ijzerhout, rotan, rozenhout en palmen.

advertentie

Teak boom Thailand

Foto:Photo Dharma Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

De teak is veruit de bekendste boom van Thailand, maar er zijn ook nog andere inheemse boomsoorten: onder meer de yang, de teng-rang, de daeng en de tabaek.

De flora van het nationaal park Khao Sok op Phuket bestaat onder meer uit lianen, bamboe, rotan, varens, en de spectaculaire ‘rafflesia’, een gigantische parasiet, met een diameter van 80 centimeter is het de grootste bloem ter wereld. Het is een parasiet zonder eigen wortels of bladeren, die woekert in de wortels van een liaan. Een andere biologische zeldzaamheid die alleen is te zien op Phuket en in het Khao Sok nationaal park, is de ‘lahng kao’, een inheemse palmsoort.

Aan de kust en de monding van de delta’s gedijen mangrovebossen. Mangrovebossen zijn vloedbossen in de tropen, waarbij de wortels van de bomen in het slik van de zeekust staan. Bij eb komt het wortelstelsel bloot en bij vloed staat het onder water. Deze bossen komen in Thailand nog voor bij Chantaburi, Koh Chang, Phuket, Krabi, Trang en Songkla. In dertig jaar tijd is het areaal mangrovebossen verminderd van 3680 km2 tot 1650 km2 vanwege het feit dat het uitstekend brandhout oplevert. Tussen de wortels bevinden zich de broedplaatsen van vele vissen.

advertentie

Rafflesia, Thailand

Foto:Klaus Polak Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Veel van de oorspronkelijke vegetatie heeft plaats gemaakt voor cultures, savannes (vooral in het laagland van de centrale vlakte) en secundaire vegetaties waaronder veel bamboebos. De belangrijkste cultuurgewassen zijn rubberbomen, tabak, suikerriet en katoen. Sinds 1989 is er om het tij te keren een verbod op houtkap afgekondigd door de Thaise regering.

Dieren

advertentie

Thaise Waterbuffel

Foto:Heiko S Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

De zeer gevarieerde dierenwereld van Thailand behoort in het noorden tot de Indo-Chinese zone en in het zuiden tot de Soenda-zone, waarvan ook Maleisië en grote delen van Indonesië deel uitmaken. Tussen deze twee zones loopt een uitgestrekt overgangsgebied. Men schat dat 10% van de soorten vissen, 10% van de vogels, 5% van de reptielen en 3% van de amfibieën in Thailand te vinden zijn.

Er zijn ca. 300 soorten zoogdieren, waaronder bantengs, gaurs, blaf- en dwerghertjes, sambarherten, geitantilopen, Maleise tapirs, panters, tijgers (nog maar een handvol langs de grens met Myanmar), Maleise beren, Birmese zonnedas, Tibetaanse zwarte beren, vliegende maki's en talrijke apen (waaronder kuifgibbons). De Javaanse neushoorn is waarschijnlijk geheel uitgeroeid, evenals de kouprey, een wild rund; misschien komt de Sumatraanse neushoorn nog wel in Thailand voor.

De Thaise waterbuffel, iets kleiner dan zijn Indiase soortgenoot, is nog steeds een belangrijk dier voor de mensen op het platteland. Hij wordt vooral gebruikt voor het ploegen van de rijstvelden en verder wordt vrijwel alles van de buffel gebruikt. Waterbuffels komen ook voor in China, India, en de rest van Zuidoost-Azië.

advertentie

Ayutthaya olifantenkamp, Thailand

Foto:Yosemite Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

De Aziatische olifant is een belangrijk symbool voor Thailand en was vroeger onmisbaar bij de teakhoutproductie. Een volwassen olifant is ongeveer 3 meter hoog, kan tot 4000 kilo wegen en wel 100 jaar oud worden. Er zijn twee soorten olifanten in de Thaise cultuur: de werkolifant en de krijgsolifant. Van de werkolifanten zijn er nog ongeveer 25.000 over en in de bossen leven naar schatting nog ongeveer 1500 olifanten. De speciale berijders van de olifanten worden ‘mahouts’ of ‘kornaks’ genoemd.

Ook de vogelwereld is zeer rijk en telt ca. 1000 soorten, o.a. de argusfazant en in het zuiden veel watervogels. Thailands laatste natuurlijke laaglandregenwoud is ’s werelds enige habitat van de loopvogelsoort Gurney’s pitta. Nimmerzatten trekken naar de Thaise moerassen om zich voort te planten, moeraspurperkoeten komen veel voor en de gekuifde bospatrijzen leven in het zuiden, in de laaglandbossen langs de kust. De nationale vogel van Thailand is de Siamese vuurrugfazant.

advertentie

Neushoornvogel Thailand

Foto:Francesco Veronesi CC Attribution-Share Alike 2.0 Generic no changes made

Noord-Thailand ligt op de Oost-Aziatische trekroute, een belangrijke route voor trekvogels. Alleen al rond de heuvels van Chiang Mai komen 380 vogelsoort voor. In Thailand komt ongeveer 10% van alle vogelsoorten van de wereld voor. Noord-Thailand is de habitat van onder meer de zwartkruinkwak, roodlelplevier, zilverfazant, waterfazant, roodborstparkiet, havikarend, purperreiger, fazantspoorkoekoek, langstaartbreedbek, Goulds honingvogel, Aziatische paradijsvliegenvanger, roodkeellijster, bruine uil, zwarthalsspreeuw, witkuif-timaliagaai en grote vlaggendrongo. In het watervogelpark Thale Noi in het diepe zuiden van Thailand zijn het moerashoen, de jassana, de fluittaling, de witkeelijsvogel, de langpotige nok i-kong en de zeldzamere witte ibis en blauwe reiger te zien. De neushoornvogel behoort tot de spectaculairste vogels van Thailand. De dubbelneushoornvogel is met zijn fel gele en zwarte veren het opvallendst.

De serow, een antilopensoort, wordt steeds zeldzamer in Noord-Thailand; de sambar, het grootste Thaise hert, leeft onder andere op de centrale laagvlakte. Brillangoers komen voor op het Thais-Maleisische schiereiland. er leven in Thailand nog drie andere soorten langoers.

Daarnaast huisvest Thailand veel reptielen, o.a. 76 soorten slangen, waarvan zes giftige. Gevaarlijk zijn de cobra, de Maleise adder, de krait en de groene adder; zeer gevaarlijk en bovendien erg agressief zijn de koningscobra en de Russels pit viper. De rivierschildpad en de Indische krokodil behoren tot de bedreigde dieren.

Reuzenmeerval Thailand

Foto:Gv-fishing Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

In de mondingen van de rivieren en de kustwateren komen dolfijnen voor, waaronder de zeldzame Irrawady-dolfijn. Verder wordt er gevist op de blauwe marlijn, de zeilvis, de barracuda en verschillende soorten haaien. In de Mekong-rivier komt de met uitsterven bedreigde reuzenmeerval of ‘pla buek’ nog voor, de grootste zoetwatervis ter wereld. Er zijn al exemplaren van twee meter gevangen die rond de 300 kilogram wogen.

Befaamd is de ‘siamees’ (Thailand heette vroeger Siam), een kattensoort die over de hele wereld verspreid is geraakt.

Siamese kat

Foto:Dan Taylor Creative Commons Attribution-ShareAlike 2.5 no change made

Hagedissen (‘chingchongs’) en gekko’s of ‘tukae’ komen in groten getale voor. Thailand kent verder honderden soorten vlinders, waaronder de imposante atlasvlinder, de grootste vlindersoort ter wereld.

Het ecosysteem op de hoogste berg van Thailand, de Doi Inthanon, behoort tot het sub-Himalayasysteem. Het is mogelijk om daar zeldzame dieren te zien, zoals vliegende eekhoorns, roodgetande spitsmuizen, Chinese pangolins (schubdieren) en Père-Davidsveldmuizen. Dit beschermde gebied is ook rijk aan vogels, zoals de blauwvleugelminla’s, groene cocha’s, roodkoptrogons en groenstaarthoningvogels.

De mooiste koraalriffen van Thailand liggen in de Andamanse Zee. Ze bestaan uit ontelbare zeediertjes en groeien erg langzaam: één meter in 1000 jaar. Duizenden planten en dieren leven rond deze koraal riffen, waaronder grondels, clownstrekkervissen, murenen, luipaardhaaien, reuzenmantas, snappers en grote heremietkreeften. De onderwaterfauna rond Phi Phi (Eiland van de Geesten) is schitterend met bijzondere haaiensoorten, zoals de gladde haai, de zwartvinrifhaai en de zwartpunthaai.

Makaak, Thailand

Foto:Charles J Sharp CCAttribution-Share Alike 4.0 International no changes made

Mangrovebosen liggen in het zuiden van Thailand, vooral in de Phang-nga-baai. In dit ecosysteeem paaien, broeden, eten kreeftachtigen, vissen, vogels, slangen en zelfs zoogdieren; bovendien is het een uitstekende schuilplaats. Hier leven onder meer slijkspringers, dwergotters, wenkkrabben, makaken, de zwart-gele waterslang Boiga dendrophia en zeldzame zeekrokodillen.

De doejong (zeekoe) dreigde uit te sterven in de Thaise wateren. Nu neemt hun aantal weer langzaam toe. Het gebied rond de Andamanse eilanden van Trang is een van de weinige plaatsen waar ze kunnen worden gezien. Ze eten zeegras dat groeit bij Ko Libong en de Trang-monding. Ze bereiken een lengte van drie meter en een gewicht van ca. 400 kilo.

De Lawa-grot in het Nationaal Park Sai Yok is een van de 21 grotten in de provincie Kanchana Buri waar de kitti-vleermuis of Craseonycteris thonglongyai leeft. Het is het kleinste zoogdier ter wereld, niet groter dan een vlinder en met een gewicht van slechts twee gram. Er zijn nog maar zo’n 2000 exemplaren over en behoort daarmee tot een van de meeste bedreigde diersoorten ter wereld. Het diertje werd pas in 1973 ontdekt door een Thaise bioloog.

In het Khao Sam Roi Yot National park komt de zeldzame liangpha voor, een Aziatische berggeit.

Walvishaai Silimaneilanden Thailand

Foto:Abe Phao Lak CCAttribution-Share Alike 4.0 International no changes made

De Similaneilanden zijn echte eilanden voor natuurliefhebbers. Er zijn in de wateren rond de eilanden walvishaaien, mantaroggen, tuimelaars en grote diepzeevissen te zien. Op de eilanden nestelen meer dan 30 vogelsoorten zoals het witborstige waterhoentje en de Brahminy-havik en verder zijn er trekvogels zoals de zilverreiger, pijlstaartsnip, grijze kwikstaart en Dougals stern. Verder kleine zoogdieren als stekelvarken, gewone palmcivet en vliegende maki. Ook veel reptielen en amfibieën zijn er in soorten en maten, waaronder giftige ringkraits, pythons, witlippige en gewone groefkopadders, leder- en karetschildpadden en Bengaalse en gewone watervaranen.

Het land is betrekkelijk dun bevolkt, waarbij bovendien de grootste concentratie zich aan de kust bevindt. Toch hebben kaalslag van het bos, dierenhandel en weinig gereguleerde jacht veel schade aangericht. Tegenwoordig wordt meer aandacht besteed aan de natuurbescherming, die onder de dienst van het bosbeheer ressorteert; sinds 1961 bestaat in een aantal nationale parken hier en daar adequate bescherming. Thailand heeft nu ongeveer 80 nationale parken, inclusief 19 zeereservaten. Ca. 15% van het landareaal is beschermd gebied. Het eerste park was Khao Yai in Centraal-Thailand met een oppervlakte van meer dan 2000 km2. Het grootste natuurpark is Kaeng Krachan ten zuidoosten van Bangkok.

Humes karekiet komt weer voor in Thailand

Foto:Pavel Kvartalnov CCAttribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Ornithologen ontdekten in 2006 in de buurt van Bangkok per toeval de Humes karekiet, een vogelsoort waarvan al 139 jaar gedacht werd dat die was uitgestorven. Voor het laatst werd in 1867 een exemplaar van deze moeras- en zangvogel gevangen in Noord-India.

Geschiedenis

Oudheid

Thailand, Beeld van een waterbuffel, 2300 voor Christus

Foto:PHGCOM Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International no changes made

Ondanks gebrekkig bewijs waren de Mekong-riviervallei en het Khorat-plateau in Noordoost-Thailand en delen van Cambodja en Laos zeer waarschijnlijk al meer dan 10.000 jaar geleden bewoond. Over de oudste geschiedenis van Thailand is verder weinig bekend. Bij Mae Hong Song en bij Kanchanaburi zijn landbouwwerktuigen van rond 3500 v.Chr. aangetroffen. In de buurt van Ban Chiang zijn de meest opvallende archeologische artefacten gevonden; aardewerk dat ca. 5000 jaar oud is. Het is onbekend van welk volk het aardewerk afkomstig is. Het gevonden grondplan van een dorp dat meer dan 5000 jaar oud zou moeten zijn, zou daarmee een van de oudste beschavingen ter wereld zijn geweest.

Middeleeuwen

Beeld van Vishnu uit de HKhmer periode 10e eeuw, Thailand

Foto:Publiek domein

De oudste bekende bewoners van het huidige Thaise grondgebied zijn de Mon. Men neemt aan dat dit volk vele eeuwen voor Christus uit Centraal-Azië via de grote rivieren afzakte naar het zuiden van Myanmar (vroeger Birma) en daarna Thailand binnentrokken. De Mon waren sterk beïnvloed door Indiase culturen. Bekend is dat de Mon van de vijfde tot de zevende eeuw koninkrijkjes hadden die Dvavarati genoemd werden. De hoofdstad was toen Nakom Pathom, en deze stad lag niet ver van de huidige hoofdstad van Thailand, Bangkok. De Mon vermengden zich met de Thai, die in de dertiende eeuw in het noorden van Thailand verschenen.

De Khmer uit Cambodja heersten bijna vier eeuwen over Thailand, met als bekendste koning Jayavarman II (790-850). In 1001 kwam Suryavarman uit Maleisië aan de macht, en in deze tijd werden er veel prachtige gebouwen gebouwd.

Een vermeend Thai-koninkrijk uit 568 viel enkele eeuwen later al in handen van de Khmer. Na de dood van koning Chieng Saen (ook wel Prohm genaamd) in 1177, werd het gebied ingenomen door de Khmer, die toen echter al niet meer zoveel macht hadden in dit gebied.

De Thai

Zittende Boeddha, Thailand 14e eeuw

Foto:Publiek domein

De Thai kwamen in de dertiende eeuw, maar misschien al veel eerder, vanuit de huidige Chinese provincie Yunnan Thailand binnen. Ze hadden in Yunnan het koninkrijk Nanchao gesticht, maar werden verdreven door de Chinezen, trokken weer zuidwaarts en vestigden zich opnieuw in Thailand. De Thai splitsten zich in drie groepen, en een van deze groepen trok naar de vallei van de Maenam Chao Praya.

Een andere versie van het verhaal is dat de Thai op de vlucht waren geslagen door de expansiedrift van de Mongoolse keizer Kublai Khan. Twee Thai-prinsen maakten zich in 1238 los van de Khmer-overheersing door het garnizoen van Sukhotai te overvallen. Khun Bang Tao werd tot koning uitgeroepen en kreeg de naam Sri Intratit. Khun Bang Tao werd opgevolgd door zijn tweede zoon, die zijn broer Ramkhamhaeng aanstelde als plaatsvervangend koning over Jalieng. Ramkhamhaeng was een groot strateeg en hij veroverde al snel grote delen van Birma (nu Myanmar), Laos en het zuiden van Thailand tot in Maleisië. Hij was naast een goede militair ook bestuurlijk zeer vooruitstrevend. Zo voerde hij een administratie in en gaf het land een eigen taal. Ook zorgde hij ervoor dat het Theravada-boeddhisme uit Ceylon geïntroduceerd werd.

Vanaf 1279 regeerde in China Kublai Khan, en hij was van plan Birma te veroveren, maar wilde tevens Ramkhamhaeng niet voor het hoofd stoten gezien zijn goede reputatie als krijgsheer. Hij wilde zelfs een verbond sluiten, maar die missie mislukte door domme pech. Daarop startte Ramkhamkaeng een diplomatiek offensief richting China wat ertoe leidde dat de relatie met China zeer hecht werd. En dat was weer goed voor de Thai in hun strijd tegen de Khmer. In dezelfde tijd, eind dertiende eeuw, stichtte koning Mengrai in het noorden het koninkrijk Lanna, dat precies grensde aan het gebied van Ramkhamkaeng. De twee koningen lieten elkaar echter met rust. Mengrai leverde vele succesvolle veldslagen en wist daardoor zijn rijk uit te breiden en oorlogvoerende vorstendommen te verenigen. In 1281 overwon hij de Mon te Hariphunchai en in 1292 verplaatste hij de hoofdstad naar Chiang Mai.

Ayuthaya

Wat Phra Si Sanphet, Ayutthaya, Thailand

Foto:Disapong Deeprom CC Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Na de dood van Ramkhamkaeng in 1300 raakte het Sukhotai-rijk in verval. Koning Ramatibodi (eigenlijke naam was U Thong) maakte in de eerste helft van de 14e eeuw Ayuthaya tot hoofdstad en benoemde zijn zoon tot gouverneur van het Lopburi-rijk dat grensde aan het koninkrijk Sukhotai. Ramatibodi regeerde van 1350 tot 1369 en was een totaal andere heerser dan Ramkhamkaeng, die voor de ‘gewone’ man zeer toegankelijk was. Ramatibodi was juist onbenaderbaar en voerde onder krijgsgevangenen de slavernij in, die tot in de 20e eeuw zou voortduren. De eerste tweehonderd jaar van het koninkrijk Ayuthaya waren erg belangrijk. In deze periode werd er een samenleving gemaakt die ‘gebukt’ ging onder vrij strakke regels en gewoontes. De Thai vielen ook voortdurend de Khmer aan en in 1393 trokken ze Cambodja binnen onder leiding van koning Ramesuan. Het Cambodjaanse leger werd verslagen en er werd voor eens en altijd met de Khmer afgerekend.

Aan de andere kant van het Ayuthaya-rijk waren er voortdurend problemen met de Birmanen; Sokhutai werd in 1378 veroverd door de Birmaanse koning Boromaraja. Deze koning trachtte ook het koninkrijk Lanna te veroveren, maar dat mislukte. In de zestiende eeuw vielen de Birmanen wederom aan en veroverden nu het prinsdom Chiang Mai, waar een Thaise prins als bestuurder werd aangesteld. Ayuthaya werd een Birmaanse provincie en het hele gebied stond vanaf 1569 onder heerschappij van koning Maha Tammarajatiat. Een zoon van hem, prins Naresuan, was er alles aan gelegen om de Thai van de Birmanen te bevrijden. Hij wist hiertoe een leger bij elkaar te krijgen en wist de Birmaanse kroonprins te verslaan bij de slag bij Nong Sa Rai, waardoor de macht van Ayuthaya weer hersteld werd. Zijn broer Ekatotsarot werd in 1605 koning en onder zijn bewind mochten de Hollanders zich in Ayuthaya vestigen.

De Europeanen melden zich

Kommem Thailand 16e eeuw

Foto:Daderot in het publieke domein

In 1511 arriveerden de Portugezen voor de zuidkust van Thailand, bij de havenplaats Pattani. De Portugese onderkoning Albuquerque stuurde in dat jaar vanuit Goa in India een afgezant naar de hoofdstad van Thailand. In 1608 kregen de Hollanders toestemming om zich te vestigen in Pattani, en aldaar een handelspost in te richten. De Verenigde Oostindische Compagnie had op dat moment haar hoofdkantoor op Java in Batavia. Hier vond de overslag van goederen plaats en van daaruit werden ze verder vervoerd naar Ayuthaya en Japan. Een jaar later vertrok de eerste Thaise missie naar Europa, en deed als eerste Holland aan.

In de eerste helft van de 17e eeuw kwamen er nog meer Europeanen naar Thailand: de Engelsen in 1612, de Denen in 1621 en de Fransen tijdens het bewind van koning Narai (1657-1688). De betrekkingen tussen de Fransen en de Thai waren erg goed te noemen, maar dat veranderde na de dood van Narai in 1688. Het gevaar ontstond voor een volkomen Franse dominantie, die slechts werd verhinderd door het nationalistische verzet. Na de dood van Narai (1689) besteeg de leider daarvan, Phra Petraja, de troon.

Ondertussen was Ayuthaya al weer over haar hoogtepunt heen en de hardnekkige Birmanen bleven het koninkrijk aanvallen. De Birmaanse koning Mangra veroverde eerst Chiang Mai en rukte daarna op naar Ayuthaya, waar de hoofdstad in april 1767 in Birmaanse handen viel en totaal verwoest werd.

In november 1767 werden de Birmanen echter alweer uit Ayuthaya verjaagd door generaal Taksin, die eerder al de steden Chantaburi en Thonburi had ingenomen met een zelf samengesteld leger. Hij vestigde zich in het beter verdedigbare Thonburi waar hij tot koning gekroond werd. Het lukte Taksin om alle afvallige prinsdommen te verenigen en in 1776 kwam de stad Chiang Mai zelfs in het bezit van de koning. Taksin bleek echter geen echte leider. Hij verwaarloosde zijn administratieve plichten, werd steeds hardvochtiger en werd geleidelijk aan krankzinnig. In 1782 werd Taksin vermoord.

Chakri-dynastie: 1782 tot heden

Chakri-dynestie, Thailand

Foto:Kolomaznik Creative Commons Attribution 3.0 Unported no changes made

De nieuwe vorst werd zijn proconsul in Khmer, Phya Chakri, die als Rama I de troon besteeg en deze dynastie heerst nog steeds in Thailand (op dit moment Bhumipol Adulyadey ofwel Rama IX). In 1782 verplaatste Rama I de hoofdstad over de rivier heen naar het eiland Rattanakosin in het huidige Bangkok en beveiligde de stad tegen de nog steeds agressieve Birmanen. Daarna begon hij de grandeur van de Thaise kunst en architectuur te herstellen en ook zijn opvolgers gingen door met de wederopbouw van de Thaise beschaving.

De negentiende eeuw zou zeer belangrijk worden voor de ontwikkeling van Thailand. De Europeanen en Amerikanen hadden op dat moment een grote invloed in Azië en de progressieve koningen Mongkut (Rama IV) en Chulalongkorn (Rama V) beseften dat Thailand mee moest in de vaart der volkeren. Buitenlandse mogendheden mochten handel gaan drijven met Thailand en er werden deskundigen en adviseurs uit Europa en Amerika gehaald om Thailand verder te ontwikkelen. In deze tijd werd de nadruk gelegd op het onderwijs en de infrastructuur maar ook de immigratie van Chinezen, die geleidelijk in handel en ambacht gingen overheersen, nam sterk toe.

De regeringen van Rama I (1782-1809) en Rama II (1809-1824) werden tevens beheerst door Thailands pogingen Khmer en Laos te overheersen. Vooral Vietnam was hierbij Thailands tegenspeler. In 1845 werd Khmer onder gemeenschappelijke Thais-Vietnamese suzereiniteit gesteld.

Periode Chulalongkorn

Ruiterstandbeeld van koning Chulalongkorn (Rama V) van Thailand

Foto:Mirtage Strike CC Attribution-Share Alike 4.0 International no changes made

De aan malaria overleden Mongkut (Rama IV) werd opgevolgd door zijn zoon Chulalongkorn (Rama V, 1868-1910), en die zou de grootste koning van Thailand ooit worden. Hij wordt ook gezien als de grondlegger van de moderne staat Thailand. Zo stuurde hij veel van zijn kinderen naar het Westen om daar te gaan studeren en hijzelf legde vele contacten met buitenlandse machthebbers. Hierdoor is Thailand waarschijnlijk ook nooit overheerst door buitenlandse mogendheden. In de 42 jaar dat Chulalongkorn regeerde werd er veel bereikt: de slavernij werd in 1905 officieel afgeschaft; in 1897 werd de eerste spoorlijn geopend, de stad Bangkok werd flink uitgebreid en er werden kanalen en irrigatiewerken aangelegd voor de rijstbouw. Thailand was op dat moment groter dan het nu was; het noordelijke deel van Maleisië en een stuk van Cambodja hoorden er ook nog bij.

De immigratie van Chinezen, die geleidelijk in handel en ambacht gingen overheersen, nam toe. In 1893, na een Franse vlootdemonstratie, stond Thailand zijn gebied ten oosten van de Mekong aan Frankrijk af. In 1904 kreeg Frankrijk de soevereiniteit over Luang Prabang en in 1907 die over de Cambodjaanse provincies Siem Reap en Battambang. In ruil hiervoor stond het in feite de extraterritorialiteit af, iets wat Engeland in 1909 deed, toen het de suzereiniteit over vier staten in Noord-Malakka verwierf.

De moderniseringen werden voortgezet onder Vajiravudh (Rama VI) en Prajadhipok (Rama VII). Tijdens het bestuur van Vajiravudh vond de eerste poging plaats om de absolute monarchie omver te werpen, door het Thaise leger in 1912. Daarna zouden militaire coups het 20-eeuwse politieke strijdtoneel kenmerken.

Periode Prajadhipok

Standbeeld van Prajahdhipok voor het parlementsgebouw van Thailand

Foto:ludexvivorum in het publieke domein

Onder het bewind van Prajadhipok (1925-1935) brak de wereldwijde economische crisis van de jaren dertig uit die ook Thailand trof. Hoge ambtenaren, die vaak in het buitenland gestudeerd hadden, waren zeer ontevreden over de gang van zaken in Thailand en dat leidde tot een staatsgreep in 1932. De staatsgreep, door een groep democratisch ingestelde studenten met behulp van het leger, gebeurde zonder bloedvergieten en op 10 december 1932 tekende de koning de eerste grondwet en kwam er een einde aan de absolute monarchie die werd vervangen door een constitutionele. Het vorstenhuis kreeg vanaf die tijd alleen nog een ceremoniële rol in staatszaken toebedeeld. In 1933 probeerde een groep sympathiserende royalisten via een staatsgreep vergeefs de absolute monarchie te herstellen.

Hierna vertrok de koning naar het buitenland en zou daar ook blijven en in 1935 officieel aftreden. Hij had geen opvolger aangewezen, dus moest er grondwettelijk een nieuwe koning benoemd worden. De tienjarige Anada Mahidol, die in Zwitserland woonde, werd benoemd als de nieuwe koning Rama VIII. Ananda keerde pas in 1945 terug naar Thailand, maar werd een jaar later al vermoord. Pas in 1950 werd er weer een nieuwe koning ingehuldigd: Bhumipol of Rama IX, de kleinzoon van de befaamde koning Chulalongkorn.

Siam word Thailand

Generaal Pibul

Foto:Publiek domein

In 1938 was de nationalistische generaal Pibul (Phibun Songkhram) premier van het land geworden en hij bleef met wat intervallen tot na de Tweede Wereldoorlog aan de macht. Hij was het die in 1939 de naam Siam veranderde in Thailand en de Japanners een vrije doortocht gaf tijdens de Tweede Wereldoorlog. Japan werd zeer door hem bewonderd en het was dan ook niet vreemd dat Thailand in 1942 de oorlog verklaarde aan Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. In ruil daarvoor kreeg Thailand van Japan gebieden in Birma en Cambodja terug die het had moeten afstaan aan Frankrijk en Engeland. Hij ondernam ook pogingen het economische leven te 'thaiseren', dat wil zeggen de Chinezen te elimineren.

In 1944 werd Pibul aan de kant geschoven en opgevolgd door Seni Pramoj. In 1946 werd Pridi Phanomyong premier, maar hij werd in 1947 na een staatsgreep alweer afgezet. Hij werd opgevolgd door Pibul, die tot 1948 aan de macht bleef en onder andere op het gebied van het onderwijs vooruitgang boekte, maar aan de andere kant ook de grondwet buiten werking stelde. Hij was een verklaarde anticommunist en speelde daarbij in op het Amerikaanse en Franse beleid in Zuidoost-Azië.

In het Korea-conflict werden Thaise eenheden naar het slagveld gestuurd. In zijn binnenlandse politiek had hij weinig succes. Pibul was niet in staat leger en politie in toom te houden. In september 1957 schoof het leger onder Sarit Thanarat Pibul door een coup opzij en via een zesjarenplan wist hij op allerlei terrein progressie te boeken. De industrie ontwikkelde zich, buitenlandse investeerders werden aangetrokken en het verplichte onderwijs werd verhoogd van vier naar zeven jaar. Ook werden er universiteiten en hogescholen door het hele land opgericht om de hoofdstad Bangkok te ontlasten. De infrastructuur werd grondig aangepakt met de bouw van stuwdammen, waterkrachtcentrale en de aanleg van wegen. In 1958 ondernam Sarit 'een tegen hem zelf gerichte coup'. Hij schafte de grondwet af en trad nu zelf als premier op. Hij zou zijn plannen echter niet afmaken want in december 1963 overleed hij.

Na zijn dood werd maarschalk Thanom Kittikatsjorn premier. In de buitenlandse politiek bleef Thailand de Verenigde Staten steunen inzake Vietnam, onder meer door het beschikbaar stellen van luchtmachtbases en door deelname van Thaise troepen aan de operaties in Vietnam. De ontwikkelingen in Vietnam en in Laos en Cambodja deden de Thaise regering besluiten lid te worden van de ASEAN.

In 1968 kondigde Kittikatsjorn een nieuwe grondwet af, in 1969 werd de parlementaire democratie geïntroduceerd.

Jaren zeventig

Portret van Koning Bhumipol

Foto:Government of Thailand Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

In november 1971 echter werd de grondwet weer afgeschaft. Als motieven werden opgegeven het terrorisme in verschillende provincies, acties van studenten en boeren en de twijfelachtige loyaliteit van de drie miljoen Chinezen.

In oktober 1973 leidde dat in hevige rellen en vechtpartijen aan de Thammarat-universiteit. Er vielen tientallen doden en honderden gewonden en verschillende overheidsgebouwen werden in brand gestoken. De leiders van dat moment, de generaals Thanom Kittikachorn en Praphat Charusathien, vluchtten naar het buitenland en de koning benoemde de rector van de universiteit, Dharmasakdi, tot premier. Er werd een nationale conventie in het leven geroepen waarin 2347 mannen en vrouwen zittin konden nemen. Geheel volgens Thaise traditie zaten in de nieuwe regering ministers die in het weggestuurde kabinet hadden gezeten en men keek er ook niet van op dat de gevluchte leiders na verloop van tijd weer gewoon terugkeerden naar Thailand. Er werden verkiezingen uitgeroepen na het aftreden van Dharmasakdi, die gewonnen werden door Sani Pramoj. Het vertrouwen van het Huis van Afgevaardigden kreeg hij echter niet, waarna zijn broer Kukrit Pramoj de nieuwe regeringsleider werd. De periode dat Kukrit Pramoj aan de macht was kenmerkte zich door meer vrijheid en de poging om de welvaart van de allerarmsten te verbeteren. Ook wilde hij, net als de studenten, de Amerikanen het land uithebben na afloop van de Vietnam-oorlog, maar de Amerikanen waren te belangrijk voor de economie dus die poging mislukte. Ook de betrekkingen met China en andere buurlanden werden in deze periode steeds hechter.

In 1976 braken er opnieuw onlusten uit en het leger greep weer de macht met de conservatieve Thanin Kraivichien als premier. De communisten werden als schuldigen van de onrust gezien en velen werden gearresteerd. Premier Kraivichien werd in 1977 alweer afgezet en opgevolgd door Kriangsak. Onder Kriangsak werden de betrekkingen met vooral China en Cambodja nog sterker aangehaald, maar ook het buitenlandse beleid naar het westen toe werd steeds belangrijker. De verhouding met Cambodje liep een deuk op door de vele vluchtelingen na de bezetting van Cambodja door Vietnam. Ook in Myanmar (Birma) zorgden binnenlandse problemen ervoor dat vele mensen vluchtten naar buurland Thailand.

In 1979 werden er weer vrije verkiezingen gehouden en de nieuwe premier werd Prem Tinsulamond, een opperbevelhebber van het leger. Ook Prem raakte echter in de problemen en vluchtte naar het noordoosten, maar werd weer

teruggehaald door koning Bhumipol, die daarmee aantoonde meer dan alleen een ceremoniële functie te hebben.

Jaren tachtig en negentig

Chuan Leekpai, Thailand

Foto:Government of Thailand Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

In 1988 volgden weer parlementsverkiezingen waaraan 16 partijen deelnamen en Chatichai Choonchavan als premier opleverde. Deze regering werd echter beschuldigd van corruptie en trok zich ook weinig aan van de militairen. Dit leidde wederom tot een staatsgreep op 23 februari 1991, die echter zonder geweld verliep. Chatichai kreeg huisarrest opgelegd door de militairen en er werd zeer snel een regering samengesteld van zakenmensen en technocraten onder leiding van Anand Panyarachun, de National Peace-Keeping Council (NPKC). Iets meer dan een jaar later werd er alweer een staatsgreep gepleegd en generaal Suchinda Krayapoon werd de nieuwe premier.

Suchinda benoemde de diplomaat-zakenman Anand Panyarachun tot waarnemend premier, maar een jaar later nam hij zelf dat ambt op zich en trad als dictator op. Opnieuw werd het democratiseringsproces in Thailand teruggedraaid. Grote demonstraties onder aanvoering van oppositieleider Chamlong Srimuang eindigden in mei 1992 tot hevige onlusten in de hoofdstad Bangkok. Na bemiddeling van koning Bhumibol moest Suchinda aftreden en werd Anand Panyarachun opnieuw tot interim-premier benoemd. In september 1992 werd hij opgevolgd door Chuan Leekpai.

In de jaren tachtig waren er grensincidenten met Laotiaanse/Vietnamese troepen. Met Laos werd in 1988 een wapenstilstand overeengekomen, waardoor de betrekkingen aanzienlijk verbeterden. Het streven van Thailand een einde te maken aan de aanwezigheid van Vietnamese troepen in Cambodja werd, aanvankelijk door middel van (militaire) hulp aan het Cambodjaanse verzet maar later door diplomatieke bemiddeling, uiteindelijk beloond met het Vredesakkoord van Cambodja van okt. 1991. Hiermee kwam de terugkeer van tienduizenden Cambodjaanse vluchtelingen naar hun vaderland dichterbij.

Bij de vervroegde parlementsverkiezingen van juli 1995 werd de Chart Thai Partij (CTP) de grootste, net voor de Democratische Partij van de afgetreden premier Chuan Leekpai. CTP-leider Banharm Silpa-archa vormde een regeringscoalitie, bestaande uit de voormalige oppositie, de PDP en de eind 1994 uit de regering gestapte Partij van de Nieuwe Aspiraties (NAP) van Chavalit Yongchayud.

In september 1996 moest Banharm echter al aftreden, nadat gebleken was dat hij zijn verkiezingcampagne had gefinancierd met verduisterd geld, als zoon van Chinese immigranten op onjuiste wijze de Thaise nationaliteit had verworven, over vervalste onderwijspapieren beschikte en zijn afstudeerscriptie op plagiaat was gebaseerd. Banharm schreef nieuwe verkiezingen uit voor november, die werden gewonnen door de NAP van Chavalit, net voor de Democratische Partij en ruim voor de Chart Pattana, de derde partij en bondgenoot van de NAP. Chavalit vormde een coalitieregering van de NAP en de Chart Pattana.

Ook de regering-Chavalit (1996-1997) had een ongelukkige hand in de pogingen de oververhitte economie te saneren en het vertrouwen van buitenlandse investeerders te winnen. Hij wist een ernstige economische crisis in juli 1997 niet te voorkomen, maar behalve monetaire en economische factoren speelde de politieke instabiliteit van het land een rol bij de Thaise ineenstorting van de economie.

In september 1997 werd ten slotte een nieuwe grondwet aangenomen, die een eind probeert te maken aan een lange traditie van politieke omkoopbaarheid. In november trad Chavalit af en de verkiezingen werden een overwinning voor zijn Partij van de Nieuwe Aspiratie (PNA), op korte afstand gevolgd door de Democratische Partij (DP). DP-leider Chuan Leekpai vormde opnieuw een regering met bekwame economen op belangrijke posten als financiën en industrie.

De regering concentreerde zich op financiële hervormingen en het aantrekken van buitenlandse ondernemingen. De wetsvoorstellen om buitenlandse investeerders meer garanties en een grotere flexibiliteit te bieden, leidden eind 1998 tot scherpe politieke tegenstellingen. De oppositie en vele anderen verweten de regering 'de natie te verkopen'. In het algemeen werd de positie van de regering echter niet bedreigd. Ondanks het voortduren van de crisis bleef premier Chuan verreweg de meest populaire politicus. De oppositie onder leiding van ex-premier Chawalit Yongchaiyudh, kon geen moment de indruk wekken beter tegen de problemen opgewassen te zijn.

Door de toenemende invloed van de pers en publieke opinie kwam een groot aantal corruptieschandalen aan het licht. De ministers van Gezondheid en Landbouw moesten vertrekken na beschuldigingen van verkwisting van overheidsgeld. Ook verloren enkele parlementsleden hun zetel nadat was aangetoond dat ze stemmen hadden gekocht.

In 1999 loofde het Internationaal Monetair Fonds de hervormingsdrang van de regering Chuan Leekpai en trok de economie weer aan.

21e eeuw

Tsunami 2004 Thailand

Foto:FlyAkwa Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International no changes made

In 2001 werden de verkiezingen gewonnen door de Democratische Partij van Thaksin Shinawatra. De nationalistische partij van premier Thaksin, Thai Rak Thai (‘Thai houden van Thai’) had door fusies met andere partijen een grote meerderheid in het parlement.

Bij gevechten tussen het Thaise leger en rebellen in het islamitische zuiden werden in april 2004 minstens 74 opstandelingen gedood. Een van hen droeg een t-shirt met een Arabische tekst en de letters JL. Dat was mogelijk een verwijzing naar Jemaah Islamiah, een moslimextremistische groep in Zuidoost-Azië die banden heeft met al-Qaeda en werd verdacht van bomaanslagen op Bali in 2002.

De regering beschuldigde de militante moslims van een geweldsgolf die al in januari 2004 begon. Daarbij waren al zestig doden gevallen. Er was vrees voor een terugkeer van islamitisch separatisme in het zuiden van Thailand, dat gesteund zou kunnen worden door internationale netwerken. Premier Thaksin zei echter dat de opstandelingen ‘jongeren uit de zuidelijke provincies’ waren die ‘geen banden hebben met internationale terroristen'.

Op tweede kerstdag in 2004 werden veel landen in het zuiden van Azië getroffen door een enorme natuurramp, waaronder Thailand.

Er deed zich een zeebeving voor die een kracht van 9,0 op de schaal van Richter had. Het epicentrum van de beving lag voor de westkust van Sumatra, ter hoogte van de provincie Atjeh.

De beving veroorzaakte een muur van water die over de kust van Thailand en veel andere landen spoelde. De golven van deze zogenaamde tsunami bereikten op sommige plaatsen een hoogte van tien meter. In totaal vielen er meer dan 140.000 doden, waaronder meer dan 5.200 in Thailand. Onder de doden in Thailand waren veel buitenlandse toeristen.

President Thaksin Shinawatra kreeg in de loop van de jaren 2005 en 2006 steeds meer kritiek en werd beschuldigd van machtsmisbruik en corruptie. Op 19 september 2006 werd een coup gepleegd door militairen en politie.

Begin oktober werd de voormalige Thaise legerleider generaal Surayud Chulanont door koning Bhumibol Adulyadej beëdigd als de nieuwe premier van Thailand. Tegelijkertijd stemde Bhumibol in met een interim-grondwet die per direct in werking trad. De militaire junta van couppleger genraal Sonthi Boonyarayglin kreeg daardoor grote bevoegdheden tot de parlementsverkiezingen van 2007.

De junta beloofde binnen een jaar een nieuwe grondwet te zullen opstellen en verkiezingen te zullen houden, waarna de macht overgedragen zal worden aan een democratisch gekozen regering. De nieuw premier Surayud Chulanont heeft herhaaldelijk laten weten zich te willen houden aan dit tijdpad. Er blijft echter zorg over de grote rol van de junta in dit hele proces, en over de lange periode, tot oktober 2007, die daarvoor is uitgetrokken. Bovendien lijkt binnen de strijdkrachten sprake van onenigheid over het optreden van de regering, dat zijn weerklank vindt binnen de junta, en zijn er spanningen tussen junta en regering. Een reeks bomaanslagen in Bangkok op oudejaarsavond en in de nieuwjaarsnacht van 2007 met drie dodelijke slachtoffers als gevolg illustreert dat de situatie nog steeds weinig stabiel is. Geen enkele organisatie heeft voor deze aanslagen verantwoordelijkheid opgeëist. De staat van beleg zal in Thailand waarschijnlijk voorlopig nog van kracht blijven. In december 2007 wordt een belangrijke stap gezet richting terugkeer van een burgerlijk bestuur. Bij de verkiezingen wint de People Power Party (PPP), die gezien wordt als voortzetting van de partij van Thaksin, de meeste stemmen. Dit proces wordt afgerond in februari 2008 als Samak Sundaravej de nieuwe premier wordt.

In september 2008 demonstreren veel mensen tegen de premier. Hij ruimt het veld vanwege optredens in een kookshow op televisie. Hij wordt opgevolgd door Somchai Wongsawat, maar het blijft onrustig. Ook Somchai Wongsawat is geen blijvertje en wordt al in december 2008 ontslagen door het constitutionele hof. Oppositieleider Abhisit Vejjajiva wordt de nieuwe premier. In april 2009 protesteren aanhangers van de oud-premier Thaksin Shinawatra en roept premier Abhisit Vejjajiva de noodtoestand uit en stuurt troepen naar Bangkok om de protesten te smoren. In de periode van maart tot mei 2010 protesteren tienduizenden aanhanger van Thaksin in rode shirts en leggen grote gedeelten van Bangkok lam. Regeringstroepen treden hard op, het toerisme neemt dramatisch af.

Koning Vajiralomgkorn (Rama X) van Thailand

Foto:Amrufm Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

Op 5 augustus 2011 werd Yingluck Shinawatra, jongste zus van de vroegere minister-president Thaksin Shinawatra, tot premier van Thailand gekozen. In de jaren 2012 en 2013 blijft het erg onrustig met veel protesten die soms hard worden neergeslagen. De oppositie eist in november 2013 dat Yingluck Shinawatra af moet treden. Ze weigert dat en kondigt vervroegde verkiezingen aan in februari 2014. Deze verkiezingen zijn inderdaad gehouden, maar in een aantal districten zijn ze geboycot of verstoord. Daar moet opnieuw gestemd worden. De uitslag wordt pas bekend als alle stemmen geteld zijn. Uiteindelijk wordt het resultaat van de verkiezingen ongeldig verklaard. In mei 2014 pleegt het leger een coup en grijpt de macht. In augustus 2014 wordt de leider van de coup Prayuth Chan-Ovha premier. In augustus 2016 stemmen de kiezers voor een nieuwe grondwet die de invloed van de militairen vergroot. In oktober 2016 overlijdt Koning Bhumibol, de langst zittende monarch ter wereld, en wordt er een jaar van nationale rouw afgekondigd. In december volgt kroonprins Vajiralomgkorn hem op. In april 2017 tekent de koning een nieuwe grondwet die een terugkeer naar de democratie mogelijk moet maken. Bij de verkiezingen in mei 2019 wordt generaal Prayut Chan-o-cha de nieuwe premier.

Bevolking

Samenstelling en spreiding

Thai

Foto:John Shedrick Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

De inwoners van Thailand zijn afstammelingen van de vele volkeren die hier vanuit alle windstreken neerstreken. De huidige bevolking bestaat voor 97,5% uit de Thai, die uit Zuidwest-China afkomstig zijn en in de 13e eeuw naar Thailand trokken. De Midden-Thai (de Siamezen) zijn de grootste groep en wonen op de centrale vlakte en in de delta van de rivier de Chao Phraya. De nauw verwante Zuid-Thai (Thai Pak Tai), de Lao en de Noord-Thai zijn andere grote Thaise bevolkingsgroepen. De Shan (Thai Yai) zijn ook verwant aan de Thai en bewonen de heuvels in het noordwesten, langs de grens met Myanmar. In de omgeving van Changrai woont nog een andere Thaise bevolkingsgroep, de Thai Lü.

Chinese straatvoedsel verkoper in Thailand

Foto:Furibond Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic no changes made

De belangrijkste minderheidsgroep wordt gevormd door de Chinezen (Sino-Thai), die een belangrijk aandeel hebben in handel-, bank- en transportwezen. De meesten bezitten echter de Thailandse nationaliteit en zijn zonder veel problemen in de Thaise cultuur geïntegreerd. De eerste Chinese immigranten kwamen in de 14e eeuw als kooplui naar Thailand. Aan het einde van 18e en het begin van de 19e eeuw werd na lange jaren van oorlog de immigratie van Chinezen aangemoedigd, omdat zij konden helpen bij de wederopbouw van de economie.

In het zuiden wonen Maleiers, die zich door hun taal (Maleis) en godsdienst (islam) als minderheidsgroep onderscheiden. In het zuiden zijn ze de grootste bevolkingsgroep. De islamitische Maleise Thai voelen zich onderdrukt door de boeddhistische Thai en als reactie daarop ontstond een islamitische verzetsbeweging die niet terugdeinst voor aanslagen.

Vooral in de steden werken nogal wat Indiërs, die oorspronkelijk uit verschillende delen van India komen. De Sikhs, afkomstig uit de Punjab, domineren de textielhandel.

Lisu, Thaiand

Foto:Steve Evans Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

In de gebergten in het noorden woont een aantal zogenaamde bergvolken (verzamelnaam ‘Chao Khao’ of ‘hilltribes’), zoals de Karen, Meo, Yao, Lawa, Lahu, Lisu en Akha. Ze wonen in het gebied dat de Gouden Driehoek wordt genoemd, de woeste streek waar Thailand, Laos en Myanmar samenkomen Ze maken maar ca. 1-1,5% van de totale bevolking van Thailand uit, maar vallen door hun taal, religie en kleding het meeste op en zijn het minst geïntegreerd. De bergvolkeren zijn verdeeld over 3500 dorpen in een vijftiental provincies.

Oorspronkelijk waren het animisten, maar de meesten zijn door missionarissen gekerstend en anderen hebben zich bekeerd tot het boeddhisme. Het gebied is ook bekend geworden door de verbouw van papaver, de plant waar opium van gemaakt wordt. Op dit moment probeert de regering hen met redelijk veel succes ertoe te bewegen andere producten dan papaver te verbouwen. Zo zijn er al sinds 1965 geen papavervelden meer te zien in de echte “Gouden Driehoek’, aan de oever van de Mekong, waar zich het daadwerkelijke drielandenpunt bevindt. De autoriteiten hebben ze vervangen door andere gewassen: koffie en tabak.

De Lisu of Lissou wonen het hoogst, zo rond de 1800 meter, en verspreid over 80 dorpen. Dit Tibetaans-Birmaanse volk heeft het eeuwenlang zonder enige vorm van schrift moeten stellen. Het zijn landbouwers en verdienen ook goed met de opiumteelt. Ze zijn sterk beïnvloedt door de Chinese cultuur en vieren bijvoorbeeld ook het Chinese nieuwjaar.

Meo vrouw met kind, Thailand

Foto:Gerd Eichmann CCAttribution-Share Alike 4.0 International no changes made

De Meo (Hmong) leefden aanvankelijk in de bergen van China en Laos. Zij spreken een toontaal en hebben geen schrift. Hun geschiedenis is gelardeerd met opstanden tegen het centrale gezag. Daardoor werden ze steeds verder naar het zuiden gedreven en kwamen zo in het noorden van Thailand terecht, in de driehoek Tak-Chinag Mai-Nan. De Thaise groep telt ca. 38.000 leden, die in 148 dorpen wonen. De Meo zijn te onderverdelen in drie subgroepen: de Blauwe Meos, de Witte Meos en de Guas Mbas-Meos. Hun godsdienst is een combinatie van pantheïsme en sjamanisme.

Het totale volk van de Yao of Mien telt enkele miljoenen zielen, verspreid over het bergland van Zuidoost-Azië. In Noordoost-Thailand, op een hoogte van 1000-1300 meter, wonen er ongeveer 20.000 in meer dan honderd dorpen in de provincies Chiang Rai en Nann.

De ca. 40.000 Akha, van Tibeto-Birmaanse oorsprong, vestigden zich sinds het begin van de twintigste eeuw in de districten Mae Chan en Mae Sai. In regeringskringen worden de Akha als de meest primitieve groep beschouwd; ze kunnen lezen noch schrijven. Ze leven in de bergen en verbouwen daar opium, maar ook rijst, maïs, gierst, groenten en fokken dieren: pluimvee, varkens en buffels. Favoriete gerecht: hondensoep. De Akha zijn pantheïsten, waarvoor voorouderverering en offerplechtigheden belangrijke gebeurtenissen zijn.

Lahu, Thailand

Foto:Steve Jurvetson Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

De Lahu wonen in 160 dorpen tussen Chiang Mai, Chiangrai en Mae Hong Son. Er zijn vier verschillende groepen, waaronder de Lahu Shi, Lahu Nyis en de Lahu Nas. De Lahu verbouwen opium, rijst en maïs, maar het zijn ook veehouders en vooral jagers met pijl en boog. Ze wonen in dorpjes die ver uit elkaar liggen, meestal vrij hoog in de bergen.

De Lawa of Lue komen alleen in Thailand voor en leven al vanaf 660 in Noord-Thailand. De meesten wonen nu in het grensgebied met Myanmar in de streek tussen Mae Hong Son en Mae Sariang. Ze zijn aanhanger van een mengvorm van boeddhisme, animisme en voorouderverering.

Karen, Thailand

Foto:Deror Avi Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

De Karen, het grootste bergvolk, wonen her en der langs de grens en de verschillende groepen binnen deze volksstam onderscheiden zich van elkaar door de kleur van de vrouwenkleren, het dialect, de godsdienst en de lange nekken van de vrouwen. Sommige groepen zijn tot het christendom overgegaan. De Karen worden onderverdeeld in vier subgroepen: de Saw Karen of Witte Karen, de Pwo Karen of Plong, de Taungthus of Zwarte Karen, en de Kayahs of Rode Karen.

Het jongste bergvolk van Thailand vormen de Kwo Min Tang. Zij behoorden tot het leger van de Chinese generaal Tsjang Kai Chek, die streed tegen de communisten van Mao tse Tung. Toen hij in 1949 verslagen werd, vluchtten een aantal van zijn volgelingen naar Myanmar en Thailand. Er zouden in de vijf noordelijke provincies van Thailand enkele tienduizenden KMT Chinezen wonen in 64 dorpen.

Kleine groepen zijn de Khamus, de Htins, de Lawas en de Mrabris die ook wel Phis Thongs Luangs worden genoemd. De Mrabris is Noord-Thailands meest geïsoleerd levende bergstam en deze in totaal honderden nomadische jagers werden pas enkele decennia geleden ontdekt. Hun doden worden niet begraven, maar in bomen gehangen om door vogels te worden opgegeten.

In het dicht beboste berggebied van de provincie Mae Hong Son in het noorden van Thailand woont nog een bijzondere groep, de Padong. Ze zijn verwant aan de Karen en pas sinds de jaren vijftig aanwezig in dit gebied. Net als andere Karen-stammen kwamen ze in opstand tegen de junta in Myanmar en werden gedwongen te vluchten.

Ze zijn vooral bekend door de zogenaamde giraf-vrouwen of long-necks, die tegenwoordig meer gezien worden als een toeristische attractie en in die zin vaak uitgebuit worden. Aan de andere kant is toerisme hun enige bron van inkomsten, omdat ze als vluchtelingen niet het recht hebben om landbouwactiviteiten te ontplooien.

Boten van Zeezigeuners, Thailand

Foto:Kjfmartin at en.wikipedia Creative Commons Attribution 3.0 Unported no changes made

In Zuid-Thailand leven nog enkele kleine bevolkingsgroepen, zoals de Ngo’s en de Chao Lae (‘mensen van de zee’) of Chanam, die ook wel bekend staan als zeezigeuners. Ze leven van de visvangst en van de verkoop van kostbare schelpen. Deze zeezigeuners komen mogelijk van de Andamanse of Nicobar-eilanden aan de overkant van de Andamanse Zee. De zeezigeuners van Phuket vestigden zich zo’n 200 jaar geleden in het gebied. Ze kwamen van de Mergui-archipel ten westen van het Birmese vasteland. Er zijn drie etnische groepen: de Moklen, de Moken en de Urak Lawoi.

Zeezigeuners wonen in het Andamanse Zee-gebied op Ko Surin, Ko Phra Tong in Phangnga en verder op de eilanden Phi Phi, Lanta, Talibong, Tarutao en Langkawi. Ze hebben een eigen taal en een animistisch geloof. De Thaise regering beschouwd ze niet als burgers en ze hebben daarom geen politieke rechten en geen gewaarborgde veiligheid.

Ten slotte telde Thailand enkele honderdduizenden vluchtelingen uit Cambodja, Vietnam en Laos. Zij waren uit hun land gevlucht als gevolg van oorlogen en onderdrukkende regimes. In 1992 en 1993 keerden de Cambodjaanse vluchtelingen onder begeleiding van de Verenigde Naties naar hun land terug.

Langs de 2500 km lange grens met Myanmar bevinden zich ruim 100.000 tot de Birmese etnische minderheden Karen, Mon en Karenni behorende vluchtelingen in vluchtelingenkampen.

Naar schatting wonen ca. 1,3 miljoen buitenlandse werknemers, van wie 986.000 illegaal, in Thailand.

Demografische gegevens

Bevolking Thailand 1950-2015

Foto:World24 at German Wikipedia Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Op 2 november 1996 werd officieel de zestig miljoenste inwoner van Thailand geboren. In 2017 heeft Thailand 68.414.135 inwoners, waarvan ongeveer de helft in de steden woont. Door een sterke nadruk op gezinsplanning te leggen wist men de bevolkingstoename terug te dringen tot minder dan 1,5% per jaar. De bevolkingstoename bedroeg in 2017 0,3%

De levensverwachting voor mannen bedraagt in 2017 71,7 jaar, voor vrouwen 78,3 jaar.

Leeftijdsopbouw in 2017:

0-14 jaar:16,9%
15-64 jaar:73,5%
65+:10,6%

De gemiddelde bevolkingsdichtheid bedraagt ca. 133 inwoners per km2, maar de bevolking is zeer ongelijkmatig over het land verdeeld. De noordelijke hooglanden hebben de laagste bevolkingsdichtheid, de centrale laaglanden en het zuidelijke deel van het schiereiland zijn dicht tot zeer dicht bevolkt.

De grootste stad is Bangkok met rond de 10 miljoen inwoners (2017).

Taal

Getallen op de klok in het Thais

Foto:Jorge Láscar Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

De officiële taal is het Thai, dat de moedertaal is van ca. 80% van de bevolking en in 1283 officieel door koning Ramkamhaeng werd ingesteld. Het Thai behoort tot de Kadai-taalfamilie, is verwant aan het Lao, Shan (Noord-Myanmar), enkele Zuid-Chinese dialecten, en is een toontaal. Als tweede taal komt het Engels veel voor.

Evenals het Chinees is het Thais een éénletterige taal met vijf toonhoogten, hoog, laag, neutraal, stijgend en dalend. De toonhoogte wordt door middel van accenttekens boven de klinkers aangegeven

In principe is elke lettergreep een woord; identiek gespelde woorden krijgen een verschillende betekenis door de toonhoogte die ermee verbonden is. Zo kent men in het Thai de beroemde zin ‘Mai mai mai mai mai?’ dat ongeveer betekent ‘Het groen bos brandt niet, nietwaar’?

Toch kent het huidige Thais inmiddels veel meerlettergrepige woorden. Een groot deel daarvan bestaat uit leenwoorden die afkomstig zijn van het Pali, Sanskriet of Khmer. De Thaise taal werd hiermee vermengd toen de Thai vanuit Zuid-China naar het huidige Thailand migreerden en in contact kwamen met de Mon en Khmer.

Het Thaise alfabet is aan het Sanskriet ontleend; aan 44 medeklinkers en 32 klinker- of tweeklanktekens worden vier accenten toegevoegd.

Thai wordt geschreven van links naar rechts. Thai wordt zonder tussenruimtes tussen de woorden geschreven: complete zinnen worden gevormd door een aaneengesloten rij van letters want de taal kent geen hoofdletters, komma’s of punten; geen voor- en achtervoegsels en geen accenten, vervoegingen of geslachten van zelfstandige naamwoorden.

De grammatica van het Thai is eenvoudig. De basiszin bestaat uit een onderwerp, een werkwoord en een voorwerp. Het bijvoeglijk naamwoord staat achter het zelfstandig naamwoord. Van een werkwoord kan een zelfstandig naamwoord gemaakt worden door er een prefix voor te zetten.

Woorden en uitdrukkingen

Er zijn in Thailand verschillende dialecten die in vier grote gebieden van het land gesproken worden.

In de centrale vlakte spreekt men het ‘algemeen beschaafd’ Thai, vroeger ook wel Siamees genoemd.

In het noordoosten spreekt men het Lao-Thai, die vrijwel hetzelfde is als het Laotiaans dat in Laos gesproken wordt.

In het noorden spreekt men het zeer afwijkende ‘Kam Muang’.

De meeste bergvolken spreken een taal die behoort tot de Sino-Thai taalgroep en de Chinese minderheid spreekt over het algemeen Thai, maar ook wel mandarijn, kantonees of Fukienees.

De moslims in het zuiden spreken vaak een oud Maleis dialect, het Yawi, dat in sommige opzichten vergelijkbaar is met Maleis en het Bahasa Indonesia.

Dan is er nog het ‘rachasap’, een bijzonder vocabulaire, dat gebruikt wordt in de tegenwoordigheid van vorsten en dat veel weg heeft van de taal die nu nog in Cambodja wordt gesproken.

De Thai spreken elkaar altijd met de voornaam aan, die wordt vooraf gegaan door de aanspreektitel ‘kuhn’ (meneer of mevrouw). Meestal hebben de Thai ook een koosnaam (‘tschu len’, letterlijk: speelnaam).

Godsdienst

Beeld van een vastende Boeddha in chiang Mai, Thailand

Foto:Akuppa John Wigham Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

Het boeddhisme is in de 6e eeuw v.Chr. in India ontstaan. De grondlegger was Siddharta Gautama (560-480 v.Chr.). In Thailand houdt men onze jaartelling aan, maar ook de boeddhistische telling wordt wel gebruikt. Hoewel niet precies bekend is wanneer Boeddha werd geboren, houdt men als geboortejaar 543 voor Christus aan. Het jaar 2004 is 2546 in de boeddhistische jaartelling.

Kern van de leer van Boeddha zijn de vier edele waarheden:

-Het leven is lijden.

-De oorzaak van dit lijden is de begeerte en het hechten aan het leven. Daardoor zit de mens gevangen in een heilloze kringloop van geboorte, sterfte en wedergeboorte.

-Door de begeerte los te laten en zich te onthechten kan de mens het lijden opheffen.

-Het achtvoudige pad (juist inzicht, leven, streven, mediteren, denken, doel, woord en daad) is de enige uitweg uit de heilloze kringloop van reïncarnatie en leidt naar nirvana, de toestand van gelukzaligheid.

Door zicht te houden aan enkele grondbeginselen kan de mens zijn lot of ‘karma’ beïnvloeden. De Vijf Geboden zijn: niet doden, stelen, overspel plegen, liegen en alcohol, tabak of drugs gebruiken.

Het boeddhisme is eigenlijk geen godsdienst, maar een filosofisch stelsel en een levenshouding. Er zijn geen goden. Het boeddhisme kent wel monniken, maar weer geen kerkelijke organisatie.

De koning is traditioneel de beschermer van alle godsdiensten.

Hoofd van een toekomstige priester wordt geschoren in de traditie van het therevada-boeddhisme

Foto:Tevaprapas Creative Commons Attribution 3.0 Unported no changes made

Na de dood van Boeddha viel de religie uiteen in twee richtingen: het mahayana-boeddhisme en het hinayana-boeddhisme.

Het mahayana-boeddhisme gaat uit van de universele verlossing van alle levende wezens en wordt daarom het ‘grote voertuig’ genoemd. Deze stroming kent ‘bodhisattwa’s’, stervelingen die de verlichting al hebben bereikt, maar op aarde blijven om de mensen de juiste weg te wijzen. Het mahayana-boeddhisme heeft zich onder andere verspreid over China, Nepal, Japan, Korea en Vietnam.

Het hinayana- of theravada-boeddhisme staat ook bekend als ‘School van de Ouderen’. Deze richting binnen het boeddhisme beperkt zich tot de individuele verlossing van de mens, zonder tussenkomst van anderen, en heet daarom het ‘kleine voertuig’. Wie zelfstandig de verlichting bereikt, wordt ‘arhat’. Deze status is echter alleen voorbehouden aan de monniken. Leken kunnen tijdens hun leven op aarde hoogstens iets toevoegen aan hun karma en herboren worden in een hogere positie. Men kan zijn karma verhogen door het doen van goede werken, zoals het geven van aalmoezen aan monniken en donaties aan tempels. Het onbaatzuchtig geven of ‘dana’ is dan ook de belangrijkste vorm van deugdzaamheid die leidt tot een goed karma. Vandaar dat er in Thailand over geofferd wordt.

Volgelingen van het hinayana-boeddhisme zien zichzelf als de ware voortzetters van de leer van Boeddha, zoals die is vastgelegd in het heilige schrift, de Tripitaka.

Phra Pathom Chedi, Thailand

Foto:Supanut Arunoprayote Creative Commons Attribution 4.0 International no changes made

De Phra Pathom Chedi is het hoogste boeddhistische bouwwerk ter wereld en staat in de provinciehoofdstad Nakhon Pathom, een uur rijden ten westen van Bangkok. De prachtige ‘chedi’ (ook wel stupa genoemd- een klokvormige reliekzaal met een spits dak) heeft een lengte van 120 meter, is bedekt met goudoranje tegels en is omgeven door een complex van extra ‘bots’, (een centrale kapel of wijdingszaal van een ‘wat’) boeddhabeelden en andere merkwaardige bouwwerken. De top van de toren heeft een gouden drietand, symbool van de hindoegod Shiva, met de koninklijke kroon van Thailand erbovenop.

De bekendste nieuwe boeddhistische sekte is Santi Asoke (‘Vrede en geen Samrt’), die is gesticht door Phra Bodhirak. Hij is half Chinees en was tv-producent en zanger. Zijn volgelingen werden in 1989 uit de ‘sangha’ gezet. Een belangrijk thema in hun groepering is dat monniken zich onder de mensen moeten begeven en zich niet afzijdig van politiek moeten houden.

Andere invloedrijke sektes zijn Dhammakaya (‘Lichaam van Waarheid’) en Suan Mokh (‘Tuin der Bevrijding’).

De staatsgodsdienst in Thailand is het theravada-boeddhisme, dat door ca. 94% van de bevolking wordt beleden en dat vrijwel het gehele culturele en openbare leven beheerst. Principes als tolerantie en onbevooroordeeldheid zijn daarbij essentieel en men legt grote nadruk op de heiligheid van familie, vrienden en sociale harmonie.

In Thailand bestaan verschillende scholen binnen het theravada, die zich behalve door theoretische debatten onder andere van elkaar onderscheiden door de eisen die ze aan hun volgelingen stellen.

Bedelmonniken Thailand

Foto:Tevaprapas Creative Commons Attribution 3.0 Unported no changes made

Iedere Thaise man behoort zich enkele maanden of weken als 'bhikku' ('bedelmonnik') terug te trekken in een soort kloostergemeenschap ('sangha'), waarvan er zo’n 32.000 bestaan. Meestal valt deze periode tussen school of universiteit en een baan, carrière of trouwen in. Dat het in de moderne tijd er anders aan toe gaat mag duidelijk zijn. Tegenwoordig beschouwen veel Thai deze plicht als een lastige en volstrekt overbodige oefening.

Het Thaise boeddhisme vertoont een grote mate van tolerantie ten opzichte van andere godsdiensten.

Bangkok heeft de hoogste concentratie belangrijke tempels. De bekendste tempel is Wat Phra Keo, ook wel de tempel van de Smaragden Boeddha genoemd, die het mysterieuze Boeddhabeeld van Smaragd, een Thais nationaal symbool, huisvest. Hij werd in 1782 gebouwd naast het Grote Paleis en wordt gebruikt als ceremoniële tempel van de Thaise koningen.

Wat Mahathat,Thailand

Foto:Adam Jones Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic no changes made

Wat Mahathat is de belangrijkste tempel van de grootste kloostergroepering, de Mahanikai. Het nationale hoofdgebouw van de Thammayut-sekte is Wat Bowonniwet. Wat Po is de grootste en oudste ‘wat’ (boeddhistisch klooster) in Bangkok en bevat de grootste collectie boeddhabeelden van Thailand. Het totale aantal boeddhabeelden in Thailand wordt geschat op meer dan vijf miljoen. Oude religieuze geschriften bevatten strikte voorschriften voor afbeeldingen van Boeddha. Deze moesten 32 primaire en 80 secundaire kenmerken vertonen en hebben vier basishoudingen: staand, zittend, lopend of liggend.

Phra Phum Thailand

Foto:W. Horsch Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Toch is het boeddhisme niet de enige godsdienst van Thailand. Ook vormen van animisme of geestenverering zijn bewaard gebleven en hebben hun plaats gekregen binnen het boeddhisme. De meeste Thai geloven nog altijd in de krachten van het bovennatuurlijke en zijn ervan overtuigd dat deze verweven zijn met het dagelijkse leven. Tatoeages, amuletten, toekomstvoorspellers en sjamanen spelen nog steeds een belangrijke rol in het dagelijkse leven. Ook wordt de geest die over de woning waakt nog steeds door vrijwel alle Thai vereerd. De wereld van de Thai is vol met ‘phii’, geesten waar huisjes (‘phra phum’ is de oude naam in de Khmer-taal) voor moeten worden gebouwd, zodat zij geen onheil zullen stichten. Het maakt dan niet uit of deze nu klein en eenvoudig als vogelhuisjes zijn of metershoog en even fraai als een tempel. Er brandt altijd wierook, er staan verse bloemen en er ligt voedsel.

Thailand telt meer dan drie miljoen moslims, voornamelijk onder de Maleiers in het de zuidelijke provincies Satun, Pattani, Yala, Narathiwat, Phuket, Krabi, Trang en Songkhla. Moslims klagen regelmatig over sociale en politieke discriminatie en radicale islamitische groeperingen gebruiken deze gevoelens om te steun te vergaren voor autonomie of aansluiting bij Maleisië. In de jaren negentig van de vorige eeuw heeft de Thaise regering gehoor gegeven aan verschillende islamitische wensen en wetten erkend die conflicten over huwelijk, nalatenschap en andere familiekwesties regelen. Het christendom (overwegend rooms-katholiek) is vooral vertegenwoordigd onder de inwoners van Chinese afkomst.

Vegetarisch Festival, Phuket, Thailand

Foto:Joseph Ferris III Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

Dit alles kon niet verhinderen dat in april 2004 bij gevechten tussen het Thaise leger en rebellen in het islamitische zuiden minstens 74 opstandelingen werden gedood. De regering beschuldigde de militante moslims van een geweldsgolf die al in januari van dat jaar begon. Daarbij vielen ook al zestig doden en men vreesde voor een terugkeer van islamitisch separatisme in het zuiden van Thailand.

Jaarlijks vindt in september/oktober in Phuket-City het negen dagen durende Chinees-taoïstische Vegetarian Festival plaats. Dit feest is een van de meest spectaculaire van Thailand en sommige van de opgevoerde rituelen zijn absoluut niet geschikt voor gevoelige toeschouwers. Sommige priesters en mediums bewijzen hun vertrouwen in de taoïstische godheden door zich te kastijden, hun tongen en wangen met spiesen te doorprikken, de rug met vleeshaken te doorboren en als in trance over gloeiende kolen te lopen.

Samenleving

Staatsinrichting

Wapen van Thailand

Foto:Krokodyl Creative Commons Attribution 3.0 Unported no changes made

In tegenstelling tot landen als Myanmar (Birma), Laos, Cambodja en Maleisië, heeft Thailand nooit aan een Europese mogendheid toebehoord.

Thailand is sinds 1932 een constitutionele monarchie, waar het koningschap nog een belangrijke rol speelt. De koning is het staatshoofd en de bevelhebber van de strijdkrachten. Hij bemoeit zich praktisch nooit met dagelijkse politieke aangelegenheden, maar de regering kan geen besluiten nemen die tegen de koning gekeerd zijn. Koning Bhumibol Adulyadej (Rama IX) is op 9 juni 1946 tot koning gekroond en was daarmee de langst regerende monarch ter wereld. De invloedrijkste functie is die van de premier, die verstrekkende bevoegdheden heeft. De uitvoerende macht berust bij de premier en het kabinet. De premier wordt sinds 1992 niet meer benoemd, maar gekozen door het volk.

Het parlement bestaat uit een Senaat of Hogerhuis met 270 benoemde senatoren en een Huis van Afgevaardigden of Lagerhuis met 360 zetels. Het parlement, dat eens in de vier jaar wordt gekozen, had traditioneel weinig bevoegdheden, maar in een grondwetswijziging van juni 1992 werd zijn macht uitgebreid: de premier moet een gekozen parlementslid zijn en het recht van interpellatie en het indienen van moties werd uitgebreid. In de praktijk spelen militairen echter een doorslaggevende rol in het politieke leven. De laatste staatsgreep vond nog in 1991 plaats en een demonstratie voor meer democratie werd in mei 1992 bloedig onderdrukt door de militairen.

In september 1997 werd een nieuwe Grondwet aangenomen, de meest democratische en liberale in de geschiedenis van het land. Hij voorziet er onder andere in dat de burgers meer betrokken worden bij het politieke systeem en dat politici ontmoedigd worden hun stem te kopen, zoals te doen gebruikelijk was. Senaatsleden worden nu direct gekozen via een districtenstelsel en niet meer op voordracht van de premier door de koning benoemd. De kiesgerechtigde leeftijd werd in 1995 verlaagd van twintig naar achttien jaar.

Corruptie, bescherming en het ronselen van stemmen maken nog steeds deel uit van het politieke systeem in Thailand, maar de meeste sectoren, ook de militaire, lijken zich in te zetten voor stabiliteit en democratie. Voor de huidige politieke situatie zie hoofdstuk geschiedenis.

Administratieve indeling

Administratiev indeling van Thaland

Foto:TUBS Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Thailand is bestuurlijk ingedeeld in 73 provincies of ‘changwats’, die door een gouverneur bestuurd worden. De provincies zijn genoemd naar de provinciehoofdstad.

De gouverneurs worden benoemd door het ministerie van Buitenlandse Zaken.

De provincies zijn onderverdeeld in meer dan 600 districten of ‘amphoes’ en verder in bijna 5000 gemeenten of ‘tambons’. De meeste tambons bestaan uit een aantal dorpen of ‘meobans’, ieder met een zelfgekozen dorpshoofd of ‘kamnan’.

provincieaantal inwonersoppervlakte
Amnat Charoen378.0003.161 km2
Ang Thong285.000968 km2
Buri Ram1.580.00010.322 km2
Chachoengso671.0005.351 km2
Chai Nat381.0002.470 km2
Chaiyaphum1.162.00012.778 km2
Chanthaburi503.0006.338 km2
Chiang Mai1.563.00020.107 km2
Chon Buri1.081.0004.363 km2
Chumphon473.0006.009 km2
Kalasin976.0006.947 km2
Kamphaeng Phet712.0008.607 km2
Kanchanaburi778.00019.483 km2
Khon Kaen1.834.00010.886 km2
Krabi355.0004.708 km2
Krung Thep6.710.0001.565 km2
Lampang827.00012.534 km2
Lamphun437.0004.506 km2
Loei641.00011.425 km2
Lop Buri789.0006.200 km2
Mae Hong Son222.00012.681 km2
Maha Sarakham1.000.0005.292 km2
Mukdahan329.0004.340 km2
Nakhon Nayok256.0002.122 km2
Nakhon Pathom859.0002.168 km2
Nakhon Phanom726.0005.513 km2
Nakhon Ratchasima2.707.00020.494 km2
Nakhon Sawan1.156.0009.598 km2
Nakhon Si Thammarat1.611.0009.942 km2
Nan483.00011.472 km2
Narathiwat702.0004.475 km2
Nong Bua Lam Phu511.0003.859 km2
Nong Khai936.0007.332 km2
Nonthaburi860.000622 km2
Pathum Thani710.0001.526 km2
Pattani631.0001.940 km2
Phangnga248.0004.171 km2
Phatthalung527.0003.424 km2
Phayao533.0006.335 km2
Phetchabun1.017.00012.668 km2
Phitsanulok840.00010.816 km2
Phrae522.0006.539 km2
Phra Nakhon Si Ayutthaya766.0002.557 km2
Phuket254.000543 km2
Prachin Buri430.0004.762 km2
Prachuap Khiri Khan470.0006.368 km2
Ranong171.0003.298 km2
Ratchaburi837.0005.196 km2
Rayong552.0003.552 km2
Roi Et1.229.0008.299 km2
Sa Kaeo514.0007.195 km2
Sakon Nakhon1.100.0009.606 km2
Samut Prakan1.077.0001.004 km2
Samut Sakhon485.000872 km2
Samut Songkhran217.000417 km2
Saraburi603.0003.576 km2
Satun263.0002.479 km2
Sing Buri247.000822 km2
Si Sa Ket1.489.0008.840 km2
Songkhla1.328.0007.394 km2
Sukhothai628.0006.596 km2
Suphan Bur907.0005.358 km2
Surat Thai921.00012.891 km2
Surin1.407.0008.124 km2
Tak514.00016.407 km2
Trang630.0004.917 km2
Trat231.0002.819 km2
Ubon atchathani1.790.00015.745 km2
Udon Thani1.549.00011.730 km2
Uthai Thani322.0006.730 km2
Uttaradit492.0007.839 km2
Yala440.0004.521 km2
Yasothon593.0004.162 km2

Onderwijs

Schoolkinderen Thailand

Foto:Anthonu Hartman Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

Thailand heeft een verouderd en preferentieel onderwijssysteem, waarvan gedegen middelbaar onderwijs, middelbaar/hoger beroepsonderwijs en universitaire opleidingen grotendeels buiten bereik van grote delen van de bevolking liggen. Inspraak van ouders bestaat eigenlijk niet; het ministerie van Onderwijs bepaalt alles en van overleg is geen sprake. Veel rijke Thai laten hun kinderen in het buitenland laten studeren, waardoor het land maar een kleine groep hoogopgeleiden heeft en een zeer grote groep laagopgeleiden en ongeschoolden. Tijdens de economische ‘boom’ verdubbelde het aantal studenten dat hoger onderwijs volgde tot bijna 700.000, waarvan 125.000 bij particuliere universiteiten en hogescholen.

Volgens een wet uit 1921 was lager onderwijs verplicht voor alle kinderen van zeven tot twaalf jaar. In het jaar 2000 werd het verplichte onderwijs verhoogd tot negen jaar. Het percentage kinderen dat de gratis basisschool bezoekt, wordt geschat op zo’n 97 procent en met maar 6% analfabeten scoort Thailand het beste van alle landen in Zuidoost-Azië. Naast openbare scholen is er met name op het platteland ook boeddhistisch onderwijs.

Na het basisonderwijs kunnen leerlingen doorstomen naar het middelbaar onderwijs en het hoger voortgezet onderwijs, dat recht geeft op toelating tot een universitaire opleiding. Me dient dan wel eerst een pittig toelatingsexamen af te leggen. Een derde van de jongeren tussen twaalf en achttien jaar heeft enige vorm van middelbaar onderwijs gevolgd en een kwart daar weer van gaat naar de universiteit. Een stuk of twaalf universiteiten en hogescholen leidt op voor beroepen op academisch niveau. Bangkok heeft zeven universiteiten en hogescholen, waaronder de gerenommeerde Thammasat Universiteit (in de jaren zeventig het toneel van studentenrellen), een van de beste van Azië. Het beste medische instituut is de Mahidol Universiteit in Bangkok. De grootste boeddhistische universiteit staat in de Wat Mahathat, het nationale centrum voor de kloosterorde van de Mahanikai. De ‘wat’ is te vinden in de Oude Stad, het geestelijke en historische hart van Bangkok.

Bijzonder is Wat Pho, de oudste en grootste tempel van Bangkok, tegelijkertijd het voornaamste centrum voor openbaar onderwijs van Thailand. Sinds de jaren zestig van de 20e eeuw beschikt Wat Pho over de meest gerespecteerde massageschool van de stad. Traditionele Thaise massage (‘nuat paen boran’) stamt vermoedelijk uit de tijd van Boeddha en is verwant aan Chinese accupunctuur en Indiase yoga.

Typisch Thais

Thaiboxen

Foto:Gerrit Phil Baumann Creative Commons Attribution 3.0 Unported no changes made

THAIBOKSEN OF ‘MUAY THAI’

Deze nationale vechtsport is meedogenloos van karakter, en er wordt gevochten met de vuisten, de knieën, de ellebogen en de voeten. De bokser mag geen kopstoten geven, niet bijten of spugen en een tegenstander die op de grond ligt, niet trappen.

Voordat het echte gevecht begint, vindt er een bizar uitziende rituele dans (‘ram wai khru’) plaats, een kruising tussen yoga en lichaamstaal. Dit persoonlijke ritueel is eigenlijk een gebed, een soort bezweringsformule, (soms) uitgesproken op de melodie van een populair liedje. De bedoeling hiervan is de kunde van de bokser te tonen en de geesten aan zijn kant te krijgen en om eer te bewijzen aan trainer en boksschool.

Een orkest begeleidt de wedstrijd en speelt tijdens het hele gevecht. De toeschouwers zetten grote sommen geld in tijdens vijf rondes van drie minuten.

Sinds 1990 is ‘muay thai’ een internationale sport geworden die onder de World Boxing Council valt. Na de Tweede Wereldoorlog kwamen er de eerste muay thai-professionals.

Bangkok, Thailand

Foto:Milei.vencel Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

BANGKOK

De volledige naam van Bangkok is de langste stadsnaam ter wereld met maar liefst 172 letters: Krungthepmahanakhon Amonratankosin Mahintharayutthaya Mahadilokphop Nophosin Ratchathaniburirom Udomrathaniwetmahasa Amonphiman Awatansathit Sakkathatiya Witsanukamprasit. Dit betekent: Stad der Engelen, Grote Stad der Onsterfelijken, Prachtige Stad van de Negen Edelstenen, Zetel van de Koning, Stad van Koninklijke Paleizen, Huis van de Vleesgeworden Goden, Gebouwd door Visvakarman in Opdracht van Indra. De Thai nomen hun hoofdstad meestal Krung Threp of ‘Engelenstad’.

Bangkok (‘bang’ betekent ‘stad aan rivieroevers’ en ‘kok’ betekent ‘wilde olijf’) werd de hoofdstad van Thailand toen Rama I de stad in 1782 van Thon Buri over de rivier Chao Phraya heen verplaatste als versterking tegen de Birmezen, die de hoofdstad van Ayutthaya hadden geplunderd.

In de late jaren vijftig van de vorige eeuw begon de stad zich ongehoord te ontwikkelen en er verschenen in zeer korte tijd ontelbare winkels, hotels, kantoor- en flatgebouwen.

Koninklijk Paleis, Thailand

KONINKLIJKE FAMILIE

Koning Bhumibol Adulyadej (Rama IX) werd geboren op 5 december 1927 in Cambridge, Massachussetts, en is een van de meest gerespecteerde en geliefde koningen van de Chakri-dynastie. Zijn vader studeerde daar toen aan de Harvard University. Bhumibol kwam in de koninklijke lijn na zijn oom (de regerende koning Prajadhipok), zijn vader (prins Mahidol) en zijn oudere broer (prins Ananda). De vader van Bhumibol stierf echter onverwacht in 1929 en Prajadhipok deed in 1935 troonsafstand zonder een directe opvolger. Ananda volgde hem op, maar hij kwam onder mysterieuze omstandigheden om in 1946 en Bhumibol volgde hem op.

Bhumibol is nu de langst regerende koning in de geschiedenis van Thailand. De koning en zijn vrouw, koningin Mom Rajawongse Sirikit Kitiyakara, hebben vier kinderen: prinses Ubol Ratana, kroonprins Maha Vajiralongkorn, prinses Mahachakri Sirindhorn en prinses Chulabhorn.

De grondwettelijke status van Bhumibol is slechts ceremonieel, maar hij kan wel grote invloed uitoefenen op de politiek. In 2017 werd hij opgevolgd door

kroonprins Maha Vajiralongkorn als Rama X.

Birma Spoorweg, Thailand

Foto:Deror Avi Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

BIRMA-SPOORLIJN

De Japanners hadden in de herfst van 1942 het plan om een 414 kilometer lange spoorlijn aan te leggen dwars door Thailand naar Thanbyuzayat in Birma (nu Myanmar). De Japanners beslisten dat de spoorlijn in slechts twaalf maanden gebouwd moest worden, het werden er uiteindelijk zestien. Geallieerde gevangenen werden vanuit Singapore, Hongkong en andere bezette gebieden, waaronder Nederlands-Indië, overgebracht. Daarnaast werden er tienduizenden Aziatische dwangarbeiders ingezet. Door de slechte behandeling, ondervoeding en tropische ziekten kwamen duizenden arbeiders om het leven. Ongeveer 7000 geallieerde soldaten, waarvan 1896 Nederlanders, die stierven bij de aanleg van de spoorlijn liggen begraven in Kanchanabur.

De eerste gammele spoorbrug die de gevangenen bouwden over de rivier Kwai, werd in 1943 vervangen door een sterke ijzeren constructie die nog steeds bestaat. In 1945 werd de brug door Amerikaanse bommenwerpers verwoest, maar na de oorlog met medewerking van de Japanners weer gerestaureerd en herbouwd. De spoorlijn zelf functioneerde maar twee jaar.

De beroemde film ‘The Bridge on the River Kwai’ (gebaseerd op het boek ‘Le pont de la rivière’ van de Franse auteur Pierre Boule) van de Engelse regisseur David Lean verhaalt over de bouw van de brug. Het boek en de film zijn echter een zeer vrije interpretatie van wat er werkelijk gebeurd is. Zo suggereert men dat geallieerde gevangenen verantwoordelijk waren voor de bouw van de brug, maar in werkelijkheid waren het hooggeschoolde Japanse ingenieurs die de brug ontwierpen.

Thaise Zijde

Foto:ben klosek Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

THAISE ZIJDE

Het weven van Thaise zijde of ‘mudmee tie-dye’ is in Noordoost-Thailand een eeuwenoude Thaise traditie. Het weversambacht floreerde al in het Khmer-rijk (802-1431) en ontwikkelde zich verder tijdens de Sukhotai-, Ayutthaya-, en Chakri-dynastieën.

In veel noordoostelijke dorpen is de zijdeproductie in al die eeuwen nauwelijks veranderd. Eind 19e eeuw overspoelde echter een golf van goedkopere machinaal gemaakte stoffen uit China en Japan de markt en raakte de Thaise zijde-industrie in verval en stierf bijna uit.

De opleving van de bewondering van de handgemaakte Thaise zijde is te danken aan een Amerikaanse ex-militair, Jim Thompson. Dankzij zijn ondernemersgeest en oog voor de prachtige Thaise zijde kwam de zijde op de internationale markt en werd er een wereldwijde klantenkring opgebouwd. In de provincie Nakhon Ratchasima staan nu meer dan 70 fabrieken. Op 27 maart 1967 verdween Jim Thompson zonder een spoor achter te laten toen hij in zijn eentje door Maleisië trok. Belangrijke promotor is op dit moment de huidige Thaise koningin Sirikit.

De kostbaarste producten hebben soms wel meer dan twintig harmoniserende kleuren in ingewikkelde geometrische patronen, die vanuit de verte bekeken tot één pasteltint moeten samensmelten, om van dichtbij bekeken hun volle rijkdom aan kleuren en de details te ontplooien.

Thaise Massage

Foto:Tara Angkor Hotel Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

THAISE MASSAGE OF ‘NUAT PHAEN BORAN’

Net als andere vormen van oosterse massage wordt de energie in het lichaam en evenwicht gebracht door acupressuur en psychische beïnvloeding, ‘sen’, net als bij acupunctuur.

Massagesalons met seks ontstonden ten tijde van de oorlog in Vietnam, toen vooral Bangkok de plaats was waar Amerikaanse soldaten hun verlof mochten doorbrengen.

Rosse buurt Bankok, Thailand

Foto: J.J Harrison Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International no changes made

SEKSINDUSTRIE

Thailand heeft een lange traditie op het gebied van prostitutie. Zo was het in de 17e eeuw al voor de adel gebruikelijk er naast de echtgenote een aantal courtisanes op na te houden. De eerste rosse buurt verscheen halverwege de 19e eeuw in Chinatown in Bangkok. Van daaruit verspreidde het fenomeen zich over het land en nam een enorme vlucht tijdens de oorlog in Vietnam, toen massa’s Amerikaanse soldaten naar Thailand kwamen. Het aantal vrouwen dat nu in de seksindustrie werkzaam is, wordt op een kwart miljoen geschat.

Sinds 1997 is in Thailand de prostitutie legaal, met uitzondering van het souteneursbedrijf. Waar de Thaise overheid wel streng tegen optreedt, is de kinderprostitutie. Het aantal minderjarigen dat desondanks werkzaam is in de prostitutie ligt tussen de 200.000-800.000. Een groot deel daarvan is afkomstig uit Myanmar en Zuid-China. Ze worden door pooiers naar Thailand gelokt en gedwongen tot prostitutie. Tegenwoordig kunnen mensen die in Thailand kinderen misbruiken ook in Nederland vervolgd worden. Een van de ernstige gevolgen van de toenemende prostitutie is de verspreding van aids. De WHO berichtte in 2000 dat het aantal HIV-geïnfecteerden in Thailand was gestegen tot 4 miljoen.

Opium Pijjp, Thailand

Foto:Theo V. Bresler Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 no changes made

OPIUM

"Papaver somniferum' is de Latijnse naam van de bolpapaver of slaapbol, die een van de gevaarlijkste drugs ter wereld levert. De werkzame stof bevindt zich in het papaversap, dat met de hand wordt gewonnen en tot heroïne verwerkt in raffinaderijen langs de Thaise grens.

Jaarlijks komt er meer dan 2000 ton uit de Gouden Driehoek, die per schip of vliegtuig wordt gesmokkeld en verspreid wordt over de hele wereld. Een deel gaat naar de grote steden in Thailand, een ander deel wordt gebruikt door de bergvolken, die vaak verslaafd zijn.

Recente inspanningen hebben geleid tot een sterk veminderde opiumproductie in Thailand zelf, maar de drugsstroom uit de aangrenzende landen gaat onverminderd door.

Chang en Eng, Siamese tweeling

Foto:Wellcome Images Creative Commons Attribution 4.0 International no changes made

SIAMESE TWEELING

Door een speling van de natuur was er in de 19e eeuw een sinds de geboorte met elkaar vergroeide tweeling in Thailand. Zij werden beroemd in de Verenigde Staten en daarna in Europa door de exploitatie van hun gebrek.

Van hen is de uitdrukking 'Siamese tweeling' afgeleid, waarmee sindsdien een dergelijke vergroeiing aangeduid wordt. De twee heetten Chang en Eng, waren van Chinees-Thaise oorsprong en trouwden met twee Amerikaanse zussen. Zij kregen 19 normale kinderen en werden meer dan zestig jaar oud.

Economie

Algemeen

Overzicht economische groei, Thailand

Foto:GiovanniMartin16 C.C Attribution-Share Alike 4.0 International no changes made

Thailand heeft een vrijemarkteconomie, waarin de particuliere sector de belangrijkste is. In 2017 was 31,8% van de beroepsbevolking werkzaam in landbouw en visserij, 16,7% in de industrie en 51,5% in de dienstverlenende sector. In 2017 telde de beroepsbevolking 38,4 miljoen mensen.

De Thaise economie groeide in 2017 met 3,9%. De groeiende export, overheidsuitgaven en consumentenbestedingen liggen ten grondslag aan de economische groei. De Thaise export steeg in 2017 ligt, vooral de export naar de ASEAN-landen en China nam sterk toe.

Door de gestegen consumentenuitgaven en de sterke economische groei kende de arbeidsmarkt een opleving. Het percentage werklozen bedroeg in 2017 0,7%. De werkloosheid is het hoogst in Noord- en Noordoost-Thailand en het laagst in en om de hoofdstad Bangkok.

Ondanks het feit dat bijna een derde van de beroepsbevolking van landbouw en visserij afhankelijk is en het merendeel van de export gevormd wordt door landbouwproducten, is het relatieve aandeel van de agrarische sector in de samenstelling van het Bruto Nationaal Product (bnp) afgenomen van 30% in 1970 tot 8,2% in 2017 (dienstverlening 55,6%; industrie 36,2%).

Het economische beleid van de regering is gericht op vergroting van de economische groei door stimulering van de binnenlandse vraag, bedoeld om minder afhankelijk te worden van externe invloeden. Voor een land dat tot nu toe altijs sterk afhankelijk was van export en buitenlandse investeringen zal dat niet meevallen. Met veel overheidsgeld tracht men de binnenlandse consumptie op te krikken. En andere doelen zijn plattelandsontwikkeling en het verbeteren van de levensstandaard van het arme deel van de bevolking.

Belangrijk voor de economie is de op 1 januari 1993 opgerichte Association of South East Asian Nations (ASEAN). De oorspronkelijke leden waren Thailand, Indonesië, Singapore, Maleisië, Filippijnen en Brunei. De doelstelling was om een open markt van ca. 450 miljoen consumenten te creëren. De later toegetreden lidstaten Vietnam, Laos, Cambodja en Myanmar Maken de interne markt nog groter.

Landbouw, veeteelt, bosbouw en visserij

Rijstverbouw, Thailand

Foto:Takeaway Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International no changes made

De agrarische sector, inclusief visserij, speelt ondanks de sterke opkomst van de industrie een belangrijke rol in de Thaise economie. De export van landbouwproducten (inclusief vis- en bosbouwproducten) vormt een groot deel van de totale export van Thailand.

Rijstverbouw (vooral jasmine rijst of ‘hom mali’) is de voornaamste landbouwactiviteit en Thailand is samen met India en Vietnam de belangrijkste rijstexporteur ter wereld.

Op het schiereiland wordt rubber gewonnen en verder verbouwd men maïs, sojabonen, hennep, jute, kokosnoten en vooral cassave (tapioca), waarvan de EU, m.n. Nederland, ca. 90% afneemt in de vorm van veevoeder. Thailand is verder de grootste orchideeënproducent in de wereld en na Hawaii de grootste producent ter wereld van ananassen.

De veehouderij wordt steeds belangrijker voor de Thaise economie, met name de zuivelindustrie en de pluimvee- en varkenshouderij. De pluimveesector neemt de belangrijkste plaats in en Thailand is de op drie na grootste exporteur van kippen en kippenvlees ter wereld. De vogelgriep in januari 2004 zorgde voor een invoerstop door de belangrijkste afnemerlanden. De totale verse melkproductie bedroeg in 2003 ca. 760.000 ton.

Visserij is van belang voor eiwitaanvullingen op de dagelijkse rijstconsumptie en wordt zowel op de binnenwateren als op zee bedreven. Veel vis is ook voor de export bestemd en vooral de garnalenteelt is van belang (50% gaat naar de Verenigde Staten; bijna 400.000 werknemers), naast de export van kreeft, tonijn en inktvis. Thailand is na China en Japan het belangrijkste visserijland van Azië.

In 1981 was nog ruim 53% van het land met bos bedekt, in 2003 was dit percentage door overmatige houtkap teruggelopen tot ruim 20%. Thailand is dan ook al enkele decennia geen belangrijke houtproducent meer. De overheid probeert het bosareaal weer uit te breiden naar 40% van het totale landoppervlak. Illegale houtkap en smokkel naar de buurlanden vormen echter een groot probleem. Het zuiden levert yanghout; het teakbos in het noorden is nagenoeg geheel verdwenen door de rampzalige ontbossing, waardoor Thailand teakhout is gaan importeren uit Birma en Laos. In 1989 werd de commerciële kap en export van teakhout verboden. Er zijn nog steeds geïsoleerde stukken teakbos te zien in hun natuurlijke omgeving of in grote, nieuwe plantages. Teakbomen zijn te herkennen aan hun enorme omvang, ze kunnen meer dan 100 meter hoog worden, en aan hun grote, slappe bladeren. Thailand is één van ’s werelds belangrijkste importeurs van tropisch zaaghout.

Energievoorziening

Rasisalai dam, Thailand

Foto:Pongsak ksm Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

De energie in de vorm van elektriciteit wordt vnl. door aardgas geleverd, naast waterkracht, bruinkool en aardolie. Ca. twee derde van de totale energievoorziening wordt geleverd door aardolie, waarvan het grootste deel geïmporteerd moet worden. De regering wil de import van olie drastisch beperken door de uitvoering van energiebesparende projecten en een toenemend gebruik van de eigen gasvoorraden. De afgelopen jaren is de vraag naar aardgas dan ook sterk toegenomen; ca. 40% van de totale vraag naar energie wordt door aardgas gedekt. Van het gewonnen aardgas wordt bijna driekwart gebruikt voor de opwekking van energie.

De Thaise regering gaat de opwekking van elektriciteit uit zonne-, wind-, en herwinbare energie stimuleren, maat op dit moment dekken alternatieve energiebronnen nauwelijks één procent van de Thailands energiebehoefte. Langs de noordelijke grens met Myanmar werd in 2004 een zeer grote elektriciteitscentrale op zonne-energie in gebruik genomen.

Ruim 60% van de energie wordt verbruikt door de industrie en de dienstensector; het energieverbruik in woningen bedraagt zo’n 22%.

Mijnbouw

Oliewinning Thailand

Foto:Vidar Lokken Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

De mijnbouw draagt ca. 2,1% aan het nationale inkomen bij. Naast olie en gas heeft Thailand ook grote voorraden zink en bruinkool. Exploitabele voorraden zijn er ook nog van goud, zilver, koper, tungsten, mangaan, antimoon en lood.

Tin is voor de economie een zeer belangrijke delfstof, maar sinds de tin crisis in 1985 overstijgen de toenemende exportopbrengsten van edelstenen (saffier, robijn, granaat, kwarts) die van tin.

In de Golf van Thailand zijn grote olievelden ontdekt. De oliereserves werden eind 2002 geschat op 516 miljoen vaten. Thailand telt vier raffinaderijen met een totale capaciteit van ca. 700.000 vaten per dag.

De aardgasvoorraad wordt geschat op 12,7 triljoen kubieke voet. Het grootste deel van het aardgas wordt gebruikt voor de opwekking van elektriciteit.

In bijna alle provincies van Thailand is goud aanwezig. De goudreserves worden geschat op 32 ton en de zilverreserves op 98 ton. De hoeveelheden koper worden geschat op 900 ton en verder komen in Thailand onder meer saffieren, beril, jadeïet, robijnen, zirkoon en granaat voor. De edelstenen worden gebruikt voor het maken van gouden en zilveren sieraden en decoraties.

Industrie

Industrie Thailand

Foto:Wikisay Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

ALGEMEEN

Thailand kent praktisch geen zware industrie, maar de kleine industrie is de laatste decennia zeer sterk gegroeid.

Voornaamste takken zijn de textiel- en voedingsmiddelenindustrie en andere industrieën zijn autoassemblage, cement en elektronica industrie, bouwindustrie, suiker en olieraffinaderij.

Het beleid van de regering richt zich op het stimuleren van industrieën die de import grotendeels moeten vervangen.

BOUW

Belangrijk voor de Thaise economie. Vooral particuliere huizenbouw, maar ook kantoren en hotels. Architecten, leveranciers van bouwmaterialen en producenten van woonartikelen en accessoires voor de inrichting van woningen en bedrijfsgebouwen profiteren mee.

CHEMIE EN KUNSTSTOFFEN

Thailand is de grootste verfproducent van Zuidoost-Azië, met ca. 300.000 ton per jaar.

De petrochemische industrie is een belangrijke toeleverancier voor de productie van kunststofproducten, elektronica en auto-onderdelen. Grondstoffen en machines voor deze sector worden vooral geïmporteerd uit Japan en de Verenigde Staten.

In de kuststoffenindustrie zijn ca. 5000, voornamelijk kleine bedrijven, actief. Van de totale productie wordt ca. 30% geëxporteerd naar vooral Japan, de Verenigde Staten, Hongkong, Singapore, Australië, Maleisië, China en de Europese Unie.

ELEKTRONICA

De elektronica-industrie is één van de belangrijkste pijlers van de Thaise economie, met veel buitenlandse investeerders uit Japan en de Verenigde Staten.

In 2003 werden er ongeveer 33 miljoen harddiskdrives geëxporteerd en Thailand heeft daarmee wereldwijd een aandeel van bijna 18%.

Handel

Export Thailand

Foto:R. Haussmann, Cesar Hidalgo, et.al. C.C 3.0 Unported no changes made

De Thaise handelsbalans kenmerkte zich tot het crisisjaar 1997 door een voortdurend tekort, ondanks de sterk toegenomen export. Al tijdens het crisisjaar steeg het handelsoverschot naar 1,6 miljard dollar, en ook de jaren daarna bereikte men een handelsoverschot. In 2017 had Thailand een handelsoverschot van $ 32 miljard. De totale uitvoer van Thailand bedroeg in 2017 $ 235 miljard.

De industriële sector is de voornaamste motor voor de Thaise export. Voornaamste exportproducten zijn machines, elektrische apparaten, computer en computeronderdelen, rijst, maïs, tapioca, rubber, tinmetaal, textielproducten en levensmiddelen (Thailand is 's werelds grootste exporteur van ingeblikte tonijn en ananas). Belangrijkste afnemers zijn: China (inclusief Hongkong), Japan, Maleisië, Singapore, Austrarlië en de Verenigde Staten.

De totale invoer van Thailand bedroeg in 2017 $ 203 miljard, waarvan bijna de helft bestond uit kapitaalgoederen. Door de verschuiving van landbouw naar industrie is Thailand wel sterk afhankelijk geworden van de import van grondstoffen, halffabricaten en kapitaalgoederen. Ingevoerd worden vooral: grondstoffen, machines, aardolie en chemische producten. Belangrijkste leveranciers zijn: Japan, Verenigde Staten, Verenigde Arabische Emiraten, Singapore en China (inclusief Hongkong).

Verkeer

Bangkok Skytrain

Foto:My Train Pix Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic no changes made

In de jaren zeventig is het wegennet om economische en strategische redenen in versneld tempo uitgebreid, maar is thans met 80.000 km niet meer toereikend, want slechts 40.000 kilometer is van goede kwaliteit. Om de handel tussen India, Myanmar en Thailand te bevorderen is er een snelweg met een lengte van 1400 kilometer aangelegd. Een groot probleem vormt de toenemende verkeerschaos in Bangkok. Om het vervoer over de weg in Bangkok te ontlasten, is een belangrijk stedelijk transportplan ontwikkeld. De aanleg van de eerste 20 kilometer van een metrolijn is voltooid en kan worden verbonden met een al operationeel zijnde bovengrondse ‘skytrain’.

De weg- en spoorverbindingen tussen Chiang Mai, Bangkok en de rest van Thailand zijn uitstekend.

De State Railway of Thailand onderhoudt het bijna 4500 km lange spoorwegennet, met slechts 100 kilometer dubbelspoor. De overheid voorziet in de aanleg van nieuwe spoorlijnen en uitbreiding van het dubbelspoor. De belangrijkste lijnen lopen vanuit Bangkok naar het noorden richting Myanmar, naar het noordoosten richting Laos en Cambodja en naar het zuiden richting Maleisië en Singapore. Van historisch en thans toeristisch belang is de legendarische Birmaspoorweg.

De belangrijkste zeehaven van Thailand is die van Bangkok, Klong Toey. Hier wordt ca. 90% van alle zeevracht afgehandeld. Door congestieproblemen in Klong Toey werden een containerhaven in Laem Chabang en een industriehaven in Ma Ta Phut aangelegd. Andere belangrijke havens in het land zijn Songkhla en Phuket in het zuiden van het land. Pattaya is een belangrijke haven voor cruiseschepen langs de Golf van Thailand en het zuidoosten van het land. Van de Indische Oceaan naar de Golf van Thailand zal een kanaal worden aangelegd, waarschijnlijk in samenwerking met China en Japan.

Nationale luchtvaartmaatschappij is Thai Airways International (TAI). Don Muang International Airport bij Bangkok is de belangrijkste internationale luchthaven; meer dan tachtig maatschappijen vliegen hier aan en er worden meer dan 30 miljoen passagiers per jaar verwerkt. Ten zuidoosten van de hoofdstad werd eind 2001 begonnen met de bouw van een tweede internationaal vliegveld, Suvarnabhumi International Airport, met de grootste terminal ter wereld. Andere internationale luchthavens zijn Chiang Mai in het noorden, Phuket en Hat Yai in het zuiden.

Vakantie en Bezienswaardigheden

Strand Thailand

Foto:dronepicr Creative Commons Attribution 2.0 Generic no changes made

Thailand is vooral sinds de jaren zeventig een populaire vakantiebestemming, met een keur aan toeristische attracties. De toeristische industrie wordt dan ook steeds belangrijker voor de Thaise economie. Men verwacht dat het aantal inkomende toeristen sterk zal stijgen.

Tuk Tuk Taxi in Chiang Mai, Thailand

Foto:© CEphoto, Uwe Aranas C C Attribution-Share Alike 4.0 International no changes made

De toeristische infrastructuur heeft echter bij lange na geen gelijke tred gehouden. Bangkok, Chiang Mai en de badplaatsen ontvangen het leeuwendeel van de toeristen en beschikken over een groot en gevarieerd aanbod van accommodatie, maar andere streken, zoals het Khorat-plateau, worden niet zo druk bezocht en hebben veel minder faciliteiten voor toeristen.

Bangkok in de nacht

Foto:Alter Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Bangkok heeft vele mooie paleizen en tempels, die adembenemend zijn verfijnd vanwege het vakmanschap waarmee ze gebouwd zijn. De ultieme manier om Bangkok te zien is om te ontspannen en genieten van een cruise langs de meanderende Chao Phraya rivier. Verschillende pleziertochten zijn te boeken en je passeert veel aantrekkelijke bezienswaardigheden aan de waterkant onderweg. Lees verder ook de Bangkok pagina van landenweb.

Klik op de menuknop bovenaan het scherm voor meer informatie

THAILAND LINKS

Advertenties
• Thailand verre reizen van ANWB
• Vliegtickets naar Bangkok
• Thailand Tui Reizen
• Djoser Rondreizen Thailand
• Rondreis Thailand
• Thailand Blog
• Vakantie Thailand
• Thailand rondreizen met kinderen
• Bangkok Hotels
• Rondreizen Thailand
• Travelworld Thailand
• Autoverhuur Sunny Cars Thailand
• Bangkok Vliegtickets Tix.nl
• Rondreis Thailand

Nuttige links

Backpacktips Thailand (N)
Dieren in Thailand (N)
Duiken en reizen Thailand - Phuket (N)
Reisinformatie Thailand (N)
Reizendoejezo – Thailand (N)
Rondreis Thailand (N)
Startpagina Thaise eilanden
Thailand Foto's
Thailand Jouwpagina België (N)
Uitgebreid foto- en reisverslag Thailand
Vakantie Thailand Jouwpagina (N+E)
Worldphotos Thailand

Bronnen

Clutterbuck, M. / Thailand

Van Reemst

Davies, B. / Thailand

Kosmos-Z&K3

Forbes, A. / Thailand

Kosmos-Z&K

Hahn, W. / Thailand

Van Reemst

Hauser, S. / Thailand : mensen, politiek, economie, cultuur, milieu

Koninklijk Instituut voor de Tropen

Hoskin, J. / Thailand

Van Reemst

Macdonald, P. / Thailand

Kosmos-Z&K

Miethig, M. / Thailand

Lannoo

Peterse, L. / Thailand

Gottmer/Becht

Steinmetz, P. / Thailand

Elmar

Thailand

Uitgeversmaatschappij The Reader’s Digest

Thailand

Lannoo

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt juni 2021
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems