Landenweb.nl

ZWEDEN
Economie

To read about SWEDEN in English - click here

Steden ZWEDEN

Stockholm

Economie

Algemeen

advertentie

Stockholm zakencentrum van Zweden

Foto: Brorsson CCAttribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Zweden heeft zich de laatste honderd jaar ontwikkeld van een betrekkelijk arm agrarisch land tot een moderne geïndustrialiseerde samenleving. Zweden is nu een van de welvarendste landen ter wereld, met hoge inkomens en goede sociale zekerheden.

Zweden heeft een vrijemarkteconomie waarin het particuliere bedrijfsleven de grootste rol speelt. Bijna 90% van de bedrijven is in particuliere handen. De staat neemt door middel van enkele staatsbedrijven en deelname in het kapitaal van een aantal particuliere ondernemingen aan het economisch leven deel. Met name na de Tweede Wereldoorlog, waaruit Zweden door zijn neutraliteit met een ongeschonden productieapparaat te voorschijn kwam, heeft de economie een snelle groei doorgemaakt. Dit betekende tegelijkertijd een ingrijpende verandering van de sociale structuur. Zo moesten om aan de grote vraag naar arbeidskrachten te voldoen op grote schaal buitenlanders worden aangetrokken.

De economische crisis trof in de jaren tachtig ook Zweden. Het leidde tot een stijgende inflatie, een groeiend begrotingstekort, devaluaties van de Kroon en een groeiende arbeidsonrust ondanks een laag werkloosheidscijfer (gemiddeld tussen de 1 en 3%). Een ander probleem was de voortdurende groei van de overheidsuitgaven, vooral voor sociale voorzieningen. De regering stelde een fiks bezuinigingsbeleid met belastingverlagingen en inkrimping van overheidsuitgaven voor om uit de problemen te komen.

In de 21e eeuw is Zweden nog steeds een zeer welvarend land. In september 2003 wezen de Zweedse kiezers toetreding tot de Euro af vanwege angst voor het inleveren van de soevereiniteit van het beleid. De economie is steeds meer gericht op de buitenlandse handel. Particuliere bedrijven zorgen voor het overgrote deel van de industriële productie, waarbij de technische sector goed is voor ongeveer 50% van de productie en de export. Ondanks de sterke financiën en de onderliggende goed structuur gleed de Zweedse economie in een recessie in het derde kwartaal van 2008 en de krimp zette door in 2009 als gevolg van verslechterende omstandigheden in de wereld en verminderde vraag en export. Door de stijging van de export van grondstoffen en een herstel van de winstgevendheid van de banksector leefde de economie op in 2010, maar de groei zwakte af in 2013 (0,9%), als gevolg van de voortdurende economische zwakte in de EU, de grootste exportmarkt van Zweden. In 2017 bedroeg de groei 2,1% en het BNP per hoofd van de bevolking was $ 51. 200.

advertentie

Landbouw, veehouderij, bosbouw en visserij

advertentie

Landbouw Zweden

Foto: W carter in het publieke domein

De landbouw wordt zeer beïnvloed door natuurlijke factoren. De noordelijke ligging is van invloed op de lengte van het groeiseizoen en bodem en reliëf zijn van invloed op het oppervlak dat voor de landbouw gebruikt kan worden. In de 19de eeuw was driekwart van de beroepsbevolking nog in de landbouw werkzaam; in 2017 minder dan 2% (visserij en bosbouw meegerekend). Ook is het aantal agrarische bedrijven gedaald. De overgebleven bedrijven zijn over het algemeen wel veel groter geworden.

De Zweedse boerenbedrijven zijn voornamelijk familiebedrijven en het land is eigendom van degenen die het bewerken. Het coöperatiewezen, zowel voor afzet, inkoop, als kredietverschaffing, is sterk ontwikkeld. Driekwart van de agrarische productie wordt via coöperatieve organisaties verder verwerkt of afgezet. Ongeveer 7,5% van het land is economisch te benutten. Men slaagt er echter in om daarmee 80% van de binnenlandse behoefte te voorzien. In het zuiden worden vele gewassen verbouwd, zoals allerlei soorten granen, suikerbieten en bonen. In Midden-Zweden wordt met name graan verbouwd en meer naar het noorden worden voedergewassen geteeld.

Veeteelt vindt plaats in het zuiden, de smalle kustvlakte langs de Botnische Golf en langs de rivierdalen. De veehouderij richt zich voornamelijk op het houden van rundvee, voor de slacht en de zuivelproductie; daarnaast worden varkens, pluimvee en schapen gehouden.

Ongeveer 62% van het oppervlak is met bos bedekt; het hout vormt de basis voor de belangrijke hout-, celstof- en papierindustrie. Bijna de helft van het voor exploitatie geschikte bestand bestaat uit sparren. Vooral in het noorden is het de enige economische activiteit. Zweden is de grootste houtproducent van West-Europa. Enkele grote bedrijven bezitten samen ongeveer de helft van het bosgebied.

Het belang van de visserij voor de economie is sinds de jaren zestig voortdurend minder geworden. Er zijn nog ongeveer 3000 professionele vissers De helft van de visvangst bestaat uit kabeljauw en haring. De meeste vissersbedrijven zijn klein en leggen zich toe op de kustvisserij. Vanaf de westkust wordt ook de grote visserij op de Atlantische Oceaan bedreven. Op de binnenwateren is het vrijetijdsvissen van belang.

Industrie

advertentie

Volvofabriek Olofström, Zweden

Foto: Bulver in het publieke domein

Sinds het begin van de 20ste eeuw is de industrie als economische sector steeds belangrijker geworden. Zij geeft aan 12% van de werkende bevolking werk en draagt voor 33% bij aan het Bruto Nationaal Product (2017). De metaalverwerkende en elektrotechnische industrie is de belangrijkste sector, daarbij inbegrepen de automobiel- en scheepsbouwindustrie en de vervaardiging van huishoudelijke apparaten. De tweede belangrijke industriële sector is de houtverwerkings- en papierindustrie (20% van de industriële bijdrage aan het bnp), gevolgd door de staal- en ijzerindustrie. De petrochemische industrie is van toenemende betekenis. De belangrijkste industriële centra liggen in Midden-Zweden en aan de zuidkust.

Mijnbouw en Energievoorziening

advertentie

IJzermijn Kiirunavaara, Zweden

Foto: Publiek domein

Zweden is rijk aan bodemschatten. Het belangrijkste mijnbouwproduct is ijzererts, dat in het noorden in Lapland gewonnen wordt. De mijn van Kiruna is de belangrijkste, met name door het hoge gehalte ijzer dat in het erts zit. Zweden beschikt over ca. 1% van de wereldijzererts voorraad.

Verder worden nog koper, lood, zink en kleine hoeveelheden goud en zilver gedolven. Arsenicum wordt ook in grote hoeveelheden aangetroffen en de grootste loodreserves bevinden zich in Zweden. Er bevinden zich belangrijke uraniumvoorraden in Västergötland (Zuid-Zweden), waar zich ongeveer 80% van de totale Europese voorraden bevindt. Er is een kleine kolenvoorraad, die op kleine schaal wordt geëxploiteerd.

Het energieverbruik in Zweden is zeer groot door het klimaat, de hoge levensstandaard, de grote afstanden en de relatief lage energieprijzen.

De belangrijkste binnenlandse bron voor de energievoorziening is de waterkracht, die 44% van de energiebehoefte dekt. Daarnaast is kernenergie een belangrijke energiebron (30%). De rest (26%) van de energie wordt door olie- en kolengestookte centrales geleverd. Er is een uitgebreide discussie in de tweede helfft van de jaren zeventig en na de kernramp van Tsjernobyl in 1986 van de grond gekomen met betrekking tot de uitbreiding van het aantal kerncentrales. Dit heeft ertoe geleid dat men besloten heeft vanaf het begin van de 21ste eeuw het aandeel van de kernenergie te verminderen en uiteindelijk afschaffing daarvan binnen Zweden te komen.

Handel

advertentie

Export Zweden

Foto: R. Haussmann, Cesar Hidalgo, et.al. CC 3.0 Unported no changes made

De Zweedse economie is grotendeels afhankelijk van de handel met het buitenland, zowel wat de import als de export betreft. De handelsbalans is sinds 1983 positief. Na de Tweede Wereldoorlog heeft zich een belangrijke verschuiving voorgedaan van de uitvoer van ruwe grondstoffen naar die van technisch hoogwaardige producten. De belangrijkste uitvoerproducten zijn: elektrotechnische apparatuur, transportmiddelen, telecommunicatiemiddelen, papierpulp, hout, papier, textiel, aardewerk en meubelen. De belangrijkste afnemers zijn: Duitsland, Engeland, de Verenigde Staten, Denemarken, Finland, Nederland en Noorwegen. De totale waarde van de export bedroeg in 2017 $ 165,5 miljard.

Ingevoerd worden: voedingsmiddelen, aardolie, ijzer en staal. De belangrijkste leveranciers zijn: Duitsland, Nederland de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Finland, Denemarken, Rusland en Noorwegen. De totale waarde van de import bedroeg in 2017 $ 153,2 miljard.

Belangrijk voor de Zweedse economie waren het lidmaatschap van de EG en het akkoord tussen de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA).

Verkeer

advertentie

SAS vliegtuig stijgt op van Stockholm Airport

Foto: Brorsson Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported no changes made

Zweden beschikt met name in het zuiden en midden over een goed onderhouden en uitgebreid wegennet. De belangrijkste verbindingen met het dunbevolkte noorden worden gevormd door twee spoorlijnen en een autoweg. Het autotransport is het belangrijkste middel voor personen- en goederenvervoer. Ondanks sluiting van onrendabele lijnen heeft Zweden nog steeds een van de grootste spoorwegnetten van Europa (totale lengte 9930 km). De spoorlijnen zijn vooral belangrijk voor het goederenvervoer.

De elektrificatie van het net wordt voortgezet, vooral om aansluiting te krijgen bij het Europese spoorwegennet. In het binnenland rijdend flitstreinen. Voor de binnenscheepvaart, van belang voor het vervoer van ertsen, olie en steenkool, is een uitgebreid net van kanalen aangelegd. In de zeescheepvaart is Zweden een belangrijk land. Göteborg, Hälsingborg, Malmö en Stockholm zijn de belangrijkste zeehavens.

Zweden neemt met Noorwegen en Denemarken deel aan het Scandinavian Airlines System (SAS), dat ook het binnenlands luchtverkeer in Zweden voor zijn rekening neemt. Internationale vliegvelden liggen bij Stockholm, Göteborg en Malmö.

Klik op de menuknop bovenaan het scherm voor meer informatie

ZWEDEN LINKS

Advertenties
• ANWB vakantie boeken Zweden
• Zweden Vliegtickets.nl
• Zweden Tui Reizen
• Autohuur Zweden
• Fiets- Wandel- en Rondreizen
• Stockholm Hotels
• Zweden Vliegtickets Tix.nl
• Autoverhuur Sunny Cars Zweden

Nuttige links

Dieren in Zweden (N)
Lies & Teije's Reiswebsite (N+E)
Reisinformatie Zweden (N)
Reizendoejezo – Zweden (N)
Rondreis Zweden (N)
Vakantiebestemming.info Zweden (N)
Vakantie-Zweden (N)
Zweden 2 Link Belgie (N)
Zweden Reisstart (N)

Bronnen

Best, J. / Zweden

Gottmer

Carlsson, B. / Zweden

Corona

Danse, W. / Zweden

ANWB

Europese Unie

Europees Platform voor het Nederlandse Onderwijs

Meesters, G. / Zweden

ANWB

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt mei 2021
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems