Landenweb.nl

ROEMENIE
 

Basisgegevens
  Officiële
  landstaal
  Roemeens
  Hoofdstad  Boekarest
  Oppervlakte  238.391 km²
  Inwoners  19.496.610
  (mei 2019)
  Munteenheid  Roemeense leu
  (RON)
  Tijdsverschil  +1 (zomer +2)
  Web  .ro
  Code.  ROU
  Tel.  +40

To read about ROMANIA in English - click here

Steden ROEMENIE

BoekarestBrasov

Geografie en Landschap

Geografie

Roemenië (Roemeens: România), is een republiek in Zuidoost-Europa. De totale oppervlakte is 237.500 vierkante kilometer (waarvan 230.340 km2 land, 7160 km2 water) en Roemenië is daarmee bijna zes keer zo groot als Nederland.

advertentie

Roemenië SatellietfotoPhoto: Publiek Domein

Roemenië grenst in het noorden (362 km) en zuiden (169 km) aan de Oekraïne, in het noordoosten aan Moldavië (450 km), in het zuiden aan Bulgarije (608 km), en in het zuidwesten aan Servië (476 km) en Hongarije (443 km). Tweederde van de 3182 kilometer lange grenslijn bestaat uit water: de Donau als natuurlijke begrenzing met Bulgarije, de Prut met Moldavië, de Tisza met Oekraïne en de Zwarte Zee (225 km) in het oosten.

Landschap

Roemenië bestaat voor ongeveer even grote delen uit bergland, hoogvlakten en laagvlakten. Ondanks het bergachtige karakter van Roemenië is de gemiddelde hoogte slechts 350 meter. Het hoogste punt van Roemenië is de Moldoveanu in het Fagarasgebergte (Muntii Fagarasului) in de Transsylvaanse Alpen, 2548 meter. In het westen ligt het Bihorgebergte met als hoogste top de Curcubata, 1848 meter.

De Karpaten zijn minder hoog dan in de Alpen, maar stammen uit ongeveer hetzelfde geologische tijdperk. De Karpaten worden vaak onderverdeeld in de Oostelijke Karpaten (Carpatii Orientali), de Zuidelijke Karpaten (Carpatii Meridionali) en de Westelijke Karpaten (Carpatii Occidentali).

Het Karpatengebergte sluit de hoogvlakte van Transsylvanië (Roemeens: Transilvania)in. In het westen van Walachije (Romeens: Walachia of Tara Romaneasca) gaan de Transsylvaanse Alpen of Zuid-Karpaten over in de vlakte van Oltenië (Roemeens: Oltenia).

advertentie

Moldoveanu, hoogste berg van RoemeniëPhoto: Amorphisman CC BY-SA 3.0 no changes made

Het oostelijke deel van de Walachijse vlakte wordt ingenomen door de in cultuur gebrachte Baragansteppe. In Moldavië gaat het centrale deel van de Oost-Karpaten over in het Bîrladplateau. Ten noorden van dit plateau ligt de golvende vlakte van Iasi uit, ten zuiden ervan de vlakte van Focsani, die weer aansluit bij de Donauvlakte met het plateau van Dobroedsja (Roemeens: Dobrogea), een betrekkelijk hoge, heuvelachtige kuststreek bestaande uit een oeroude geërodeerde rotsmassa. In de bosrijke Oostelijke Karpaten liggen enkele vulkanische berggebieden, zoals de Muntii Calimani en de Muntii Harghitei.

Roemenië kent verschillende soorten bodems. In de gebergten overheersen podzolbodems, op de hoogvlakten veenbodems en in de verschillende laagten van Transsylvanië bruine bosbodems. In de vlakten ontwikkelden zich de voor Oost-Europa kenmerkende kastanjebruine bodems en zwarte aarde.

Roemenië is een land met veel druipsteengrotten en andere karstverschijnselen.

Rivieren en meren

advertentie

Donau, IJzeren poort, RoemeniePhoto: Denis Barthel CC 3.0 Unported no changes made

De waterhuishouding in Roemenië wordt sterk bepaald door de Karpaten en de Donau (Roemeens: Dunarea), waarvan het stroomgebied geheel Roemenië omvat. De Donau komt bij Bazias het land binnen en stroomt in eerste instantie als een snel stromende bergrivier in een 150 meter breed kloofdal – de IJzeren Poort of Portile de Fier– tussen het Banatergebergte en het Balkangebergte. In Walachije verbreedt de rivierbedding zich en neemt de stroomsnelheid sterk af. De delta van de Donau (ca. 5050 km2), het grootste deltagebied van Europa, ligt bijna geheel op Roemeens grondgebied (de rest ligt in de Oekraïne) en stroomt over 1075 km op Roemeens grondgebied.

De overige rivieren in Roemenië zijn in drie groepen te verdelen, naar herkomst en richting van afwatering. Ze hebben gemeenschappelijk dat ze uiteindelijk allemaal hun weg vinden naar de Donau.

De eerste groep ontspringt op de westelijke hellingen van de Karpaten en stroomt naar de Tisa (Theiss) of naar het Servische deel van de Donau. Een daarvan is Mures, waarvan de lengte in Roemenië 716 kilometer bedraagt en die van oost naar west stroomt.

De tweede groep zijn de rivieren (o.a. Jiu, Arges, Dîmbovita en Ialomita) die in de Zuid-Karpaten ontspringen en door Walachije in zuidoostelijke tot oostelijke richting naar de Donau stromen. De Olt (670 km) ontspringt in de Oostelijke Karpaten, stroomt door de Transsylvanische Hoogvlakte, doorsnijdt de Zuidelijke Karpaten en zoekt dan haar weg naar de Donau.

De derde groep bestaat uit rivieren die ontspringen in de Oost-Karpaten en in Moldavië en in zuidoostelijke richting naar de Donau afwateren.

De belangrijkste zijrivier van de Donau is de Prut, die in de Oekraïne ontspringt, 950 km lang is en over 716 km de grens met de Oekraïne vormt.

advertentie

Satellietfoto Donaudelta, RoemeniePhoto: Publiek domein

De ca. 3000 meren komen voornamelijk voor in het Donaudal, de Donaudelta, hoog in de Karpaten en de kustvlakte van Dobrogea.

De grootste meren zijn in feite lagunes die vlak achter de kustlijn liggen: de Lacul Razelm (394 km2), Lacul Sinoe (166 km2) en Lacul Golovita (119 km2).

Een andere veel voorkomende groep meren is die van de limans (verdronken rivierdalen), die zowel aan de kust als langs de Donau in Walachije voorkomen en meer dan 30 km2 groot zijn.

Grote stuwmeren zijn Lacul Vidraru en Lacul Bicaz.

Klimaat en Weer

Roemenië heeft een gematigd landklimaat met zeer warme zomers, koude winters, een kort voorjaar en een langere, meestal milde herfst. Duidelijke regionale verschillen kenmerken echter het kustgebied, de laagvlaktes en de bergen. In het zuiden en aan de Zwarte-Zeekust is de jaarlijkse gemiddelde temperatuur 11°C, in de bergen maar 2°C.

advertentie

Klimaatdiagram Boekarest, RoemeniePhoto: Hedwig in Washington CC 3.0 Unported no changes made

In de zomermaanden juli en augustus kan het in de laagvlakten erg heet worden; dagtemperaturen van boven de 35°C zijn dan geen uitzondering. Dit is bijvoorbeeld het geval in de Donauvlakte waar ook de hoofdstad Boekarest ligt.

Aan de kust en in de bergen is het in de zomer veel aangenamer met gemiddelde dagtemperaturen van 22°C. Het aantal zonnige dagen is aan de Zwarte-Zeekust ongeveer evenveel als aan de Franse Middellandse-Zeekust.

s’ Winters, vanaf ongeveer november, waait meestal de koude noordoostelijke ‘crivat’. In de Karpaten is de gemiddelde wintertemperatuur -3°C, en er ligt van december tot maart een dik pak sneeuw.

De neerslag kan in de Karpaten oplopen tot ca. 1400 mm per jaar, voor Boekarest bedraagt deze 580 mm per jaar. De minste regen valt aan de Zwarte-Zeekust. De natste maand is over het algemeen juni.

De gemiddelde maandtemperatuur in Boekarest is –2,8°C in januari en 22,9°C in juli; voor Cluj in het noordelijke Transsylvanië is dit respectievelijk –4,4 en 18,9°C.

In het noorden overwegen oostenwinden, in het zuiden winden uit het westen.

Planten en Dieren

Planten

De voetheuvels vormen een overgangszone tussen twee sterk contrasterende vegetatiegebieden: de dichtbeboste Karpaten en Transsylvaanse Alpen en de steppen van de vlaktes, die echter grotendeels ontgonnen zijn tot akkerland. Vooral Walachije, de Banaat, en delen van Moldavië, Transsylvanië en de Dobroedsja zijn kaal en uitgestrekt.

advertentie

Bossen RoemeniePhoto: Zaid.irshaid CC 4.0 International no changes made

Bos bedekt meer dan 25% van het Roemeense landoppervlak, met name in de heuvels en de bergen. Naaldhout overheerst in de oostelijke Karpaten, in de zuidelijke Karpaten komen ook veel loofbomen voor. Tot 1200 à 1440 meter komen berken, verschillende soorten eiken, esdoorns en populieren voor; tot 1800 meter dennen, sparren en lariksen; tussen 1700 en 1900 meter hoogte zijn typisch varens, haargras en bosbes; boven 1900 meter liggen alpenweiden met lage vegetatie, bijvoorbeeld gentianen en klok- en teunisbloemen.

Edelweiss RoemeniePhoto: Franz Xaver CC 3.0 Unported no changes made

In totaal zijn er ca. 1350 plantensoorten geteld in de Karpaten. Alpine soorten zijn gele papaver, steenbreek, Transsilvaanse akelei en edelweiss, een van de nationale bloemen van Roemenië, naast de rode pioenroos en de hondsroos.

Letea woud, RoemeniePhoto: Moroyanu in het publieke domein

De Donau is omzoomd door wilgen en populieren, behalve in de wijde delta, waar uiteenlopende soorten riet wijdverspreid zijn, soms in de vorm van drijvende rieteilanden. De plantengroei in de Donau-delta is zeer divers met o.a. gele en witte waterlelie, lisdodde, drijfvaren, kikkerbeet, moerasdistel en watermint. Het in de delta liggende Letea-woud ziet er wat tropisch uit met Grikekse liaan, klimop en wilde wingerd.

Dieren

Steenarend, RoemeniePhoto: Jarkko Järvinen CC 2.0 Generic no changes made

De dierenwereld is een typische fauna van de Balkan: een mengsel van Centraal-, Zuid- en Oost-Europese elementen met vanuit het oosten opdringende Aziatische soorten als bijvoorbeeld steppeadder, zeearend, gevlekte en steppebunzing.

Het grote nationale park in de zuidelijke Karpaten (West-Roemenië) huisvest o.a. nog gems, bruine beer (ca. 5400 exemplaren), karpatenhert, marter, lynx (2000), wolf (3500), steenarend en notenkraker, en is daardoor uniek voor Europa.

Goudfazant, RoemeniePhoto: PanWoyteczek CC 4.0 International no changes made

Op de vlakten en in de heuvels zijn patrijzen, hazen, vossen, reeën, everzwijnen en dassen te vinden. In de beukenbossen komen ca. 100 vogelsoorten voor, waaronder de groene specht, ringduif, grijze uil en Vlaamse gaai. In sparrenbossen leven o.a. berghaan, hazelhoen, zwarte specht en goudfazant.

Dalmatische Pelikaan, RoemeniePhoto: Dickdaniels CC 3.0 Unported no changes made

Het grote reservaat in de Donaudelta aan de Zwarte Zee is terecht beroemd door de rijke vogelwereld met o.a. aalscholvers, ibissen, ooievaars, lepelaar, reigers, eenden (o.a. de witkopeend), zeearend, hop, scharrelaar en ijsvogel. Het is tevens de enige plek in Europa waar Dalmatische pelikaankolonies voorkomen, en de Dalmatische pelikaan is dan ook, naast de steenarend, de nationale vogel van Roemenië.

Steur, RoemeniePhoto: Cacophony CC 3.0 Unported no changes made

De Donau-delta is verder een kruispunt van vijf vogeltrekroutes en ca. 300 vogelsoorten maken gebruik van deze plek om uit te rusten en te eten, o.a. de zwarte kormoraan. De delta is zeer visrijk en omvat ca. 100 soorten, waaronder 6 steurachtigen, karpers, meervallen, baarzen en snoeken. In de Zwarte Zee wordt op tarbot, harder en haring gevist en er komen ook dolfijnen voor.

Natuurparken

Bucegi Nationaal Park, RoemeniePhoto: Gabriel CC 2.0 Generic no changes made

Roemenië heeft elf nationale parken met een totale oppervlakte van bijna 4000 km2. Het oudste is het Retezat-park (10.000 ha), dat al in 1935 tot nationaal perk werd uitgeroepen. In het 10.000 ha groet park groeien ca. 900 plantensoorten. De hoogste top is de Peleaga, 2509 meter.

Verder zijn er nog bijna 600 beschermde gebieden, waarvan de meeste in de Karpaten liggen. Enkele bekende natuurgebieden zijn: Bucegi natuurreservaat, Piatra Craiului, Ceahlau massief, Apuseni-bergen, Slatioara reservaat en Todirescu bloemenreservaat. In dit laatste reservaat is het in juli een ware kleurenpracht met o.a. tulpen, wilde hyacint, gele narcis, madeliefje, chrysant en de giftige omagul (Aconitum anthora).

Geschiedenis

Oudheid en Middeleeuwen

Stenen cirkel uit de tijd van de daciërs, RoemeniePhoto: Calin Jorza CC 3.0 Romania no changes made

Het hedendaagse Roemeense grondgebied werd in de eerste eeuw v.Chr. bewoond door de Daciërs, een Indo-Europees Thracisch volk. Dit volk was een naaste buur van de Romeinen die zich in de tweede eeuw n.Chr. bedreigd voelden door de steeds machtiger Daciërs, met name onder koning Decebalus. Keizer Trajanus had er twee veldtochten voor nodig om Decebalus uit te schakelen en de Daciërs te onderwerpen.

Hierna werd Roemenië overspoeld met kolonisten die zich vermengden met de autochtone bevolking. Tegen het einde van de derde eeuw vertrokken de Romeinen weer vanwege de steeds verder opdringende barbaren.

Nadat de Romeinen zich hadden teruggetrokken werd Roemenië bevolkt door verschillende nomadische volken als de Hunnen en de Visigoten, en vanaf de 7e eeuw door Slaven die vanuit het noorden het Roemeense grondgebied binnenvielen en zich vermengden met de Daco-Romeinen en de Magyaren die zich in de 9e eeuw vestigden in de Pannonische vlakte. In de 11e eeuw maakten zij het gebied ten noordwesten van de Karpaten tot een deel van het Hongaarse koninkrijk. Dit gebied zou later Transsylvanië gaan heten. Halverwege de 14e eeuw vormden zich de eerste Roemeense vorstendommen: Walachije (Roemeens: Tara Româneasca) en Moldavië (Moldova).

Ottomaanse overheersing

Vanuit het zuiden werden de jonge Roemeense staatjes aangevallen door een zeer machtige vijand, de Osmanen of Ottomanen (Turken) die in 1453 Constantinopel veroverden. Constantinopel werd de hoofdstad van het Osmaanse Rijk en centrum van de islam. Alleen door heel veel geld te betalen wisten de Roemenen te voorkomen dat hun grondgebied bezet werd. Verder werd de soevereiniteit van de sultan door de Roemeense vorsten geaccepteerd, waardoor ze hun eigen wetten, sociale instellingen en politieke organen mochten behouden. Dit is de belangrijkste reden dat er in Roemenië praktisch geen moskeeën te vinden zijn.

De economische druk op de Roemenen werd echter steeds groter, en het was dan ook niet vreemd dat de Roemenen zich telkens weer van de Turken probeerden te bevrijden. Dit lukte echter nauwelijks en duurde vaak maar een korte periode. Zo wist Stefan cel Mare in de 15e eeuw 48 jaar over Moldavië te regeren en tientallen veldslagen van de Turken te winnen. Michaël de Dappere (Roemeens: Mihai Viteazul) was de vorst van Walachije, en hij wist in 1600 de drie latere provincies van Roemenië, Transsylvanië, Walachije en Moldavië, onder zijn gezag te verenigen.

Ottomaanse Rijk in 1622, RoemeniePhoto: Chamboz CC 4.0 no changes made

De Ottomanen bereikten het hoogtepunt van hun macht in de achttiende eeuw en verder zaten de Roemenen klem tussen het Habsburgse en Russische Rijk. De macht over Walachije en Moldavië werd nog eens bevestigd door de benoeming van een aantal Grieken als heersers over de genoemde koninkrijken. Deze Grieken waren afkomstig van de wijk Fanar of Fener in Istanbul en heetten daarom Fanarioten. Deze Fanarioten regeerden vanaf 1711 in Moldavië en vanaf 1716 in Walachije. Positief was de culturele bloeiperiode die door de Griekse invloeden ontstond. Ook werd de lijfeigenschap halverwege de achttiende eeuw afgeschaft en werden er belangrijke wettelijke en bestuurlijke hervormingen doorgevoerd.

In de loop van de achttiende eeuw verminderde de invloed van de Osmanen, maar nam de Russische invloed weer toe. In 1774 werd er een verdrag gesloten in Küçük Kaynarca, waardoor de Russen beschermheer werden van de orthodoxe christenen in het Osmaanse rijk. De Russen maakten van deze gelegenheid gebruik om het oostelijke deel van Moldavië (Bessarabië), te annexeren. Ondertussen stond Transsylvanië onder het bewind van de Habsburgers en werden de vele Roemenen gedomineerd door de Hongaarse aristocratie en Duitse burgers.

Rond 1700 gingen veel Roemeens-orthodoxe geestelijken een unie aan met de katholieke Kerk van Rome waardoor de Roemeense geestelijken dezelfde status hadden als de rooms-katholieken. In de tweede helft van de achttiende eeuw ontstond er een beweging die streefde naar erkenning van de Roemenen als gelijkwaardige bevolkingsgroep. Deze beweging werd geleid door bisschop Inochentie Micu-Klein en stond bekend als de “Scoala Ardeleana” ofwel de Transsylvanische School. Een petitie, aangeboden in 1791 aan de Oostenrijke keizerin Maria Theresia, leverde echter niets op.

Russisch-Turkse overheersing

In 1821 startte vanuit Moldavië de Griekse strijd voor de onafhankelijkheid van het Osmaanse Rijk. Hierdoor geïnspireerd begon de militair Tudor Vladimirescu aan een opstand tegen de Griekse landsheren van de vorstendommen. Deze opstand leidde echter tot een Russisch-Turkse bezetting van geheel Roemenië, maar had wel als resultaat dat Walachije en Moldavië sinds 1821 weer werden bestuurd door inheemse vorsten.

Territoriale veranderingen na het verdrag van AdrianopolisPhoto: Spiridon Ion Cepleanu CC 3.0 Unported no changes made

Door het Verdrag van Adrianopolis in 1829 werd de Russische invloed steeds sterker en werden de Roemeense vorstendommen in feite Russische protectoraten en was de rol van de Turken uitgespeeld. De bevelhebber van de Russische troepen, Pavel Kiseleff, voerde begin jaren dertig van de 19e eeuw het “Regulament Organic” in, een soort grondwet. De Roemeense bevolking richtte zich in deze tijd steeds meer tot het westen en de revoluties die zich in 1848 in Europa voordeden, hadden ook invloed op de Roemeense vorstendommen.

De leiders van de revolutie in Roemenië heetten “pasoptisti” (achtenveertigers), en wilden een liberale grondwet en vergaande sociale hervormingen. De revolutie in Moldavië werd snel onderdrukt, maar in de Walachijse hoofdstad Boekarest bleef gedurende enkele maanden een revolutionaire regering aan de macht. Hierna werd Boekarest door een Turks expeditieleger bezet en de rest van Walachije door de Russen werd bezet. In Transsylvanië liep de revolutie uit op een etnisch conflict tussen de Hongaren, die onder leiding van Lajos Kossuth een onafhankelijke Hongaarse staat uitriepen, en de Roemeen Avram Iancu, die hier uiteraard fel tegen was.

Er ontstond een strijd tussen deze twee groepen waar alleen de Oostenrijkse overheersers van profiteerden. In 1849 dolven de revolutionairen het onderspit.

Roemenië onafhankelijk

De jaren daarna stonden in het teken van de strijd om eenwording van Moldavië en Walachije. Rusland verloor de Krim-oorlog en daardoor kwamen de Roemeense vorstendommen onder bescherming van de westerse mogendheden. De bedoeling was dat elk vorstendom een afzonderlijk land zou blijven en zo kon dienen als bufferstaatjes tussen Oostenrijk, Turkije en Rusland. De Roemenen waren hier echter fel op tegen en kozen in 1859 kolonel Alexandru Ioan Cuza tot heerser van zowel Walachije als Moldavië.

Alexander Ioan Cuza, RoemeniePhoto: Publliek domein

Hiermee werd de eenwording van de vorstendommen onder de naam Roemenië een feit. Cuza was een groot voorstander van sociale en politieke vernieuwingen maar kreeg nauwelijks tijd om zijn ideeën te verwezenlijken. In 1866 werd hij afgezet door een verbond van een groot aantal tegenstanders. Na Cuza kreeg Roemenië een buitenlands staatshoofd: vorst Carol I van Hohenzollern-Sigmarinen, die tot 1914 zou regeren en positieve invloed zou hebben op de ontwikkeling en modernisering van Roemenië.

In 1866 werd er ook een nieuwe grondwet aangenomen die tot 1923 van kracht zou blijven. Tijdens de Russisch-Turkse oorlog van 1877-1878 verklaarde Roemenië zich volledig onafhankelijk van Turkije en in 1881 erkenden ook de grote mogendheden de onafhankelijkheid van Roemenië. Hierna werd Carol tot koning gekroond. Transsylvanië had ondertussen zijn autonome status verloren door de vorming van de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie in 1867.

Het officiële beleid in Hongarije was dat alle inwoners van het gebied als Hongaren beschouwd werden, dus ook de vele Roemenen die hier woonden. Ondanks deze situatie sloot men een zogenaamde “Triple Alliantie” met Duitsland en Oostenrijk-Hongarije, waardoor men hoopte tegenwicht te kunnen bieden tegen de Russische expansiedrift. Dat de relatie met Oostenrijk-Hongarije niet soepeltjes verliep mag duidelijk zijn. Het verbond werd dan ook angstvallig verborgen gehouden voor de gewone pro-Franse bevolking. De politieke verhoudingen zorgden in die periode voor een afwisseling van conservatieve en liberale regeringen.

Eerste en Tweede Wereldoorlog

De periode tot 1914 was er een van grote stabiliteit en vooruitgang, ondanks de vaak grote armoede waarin de boerenbevolking leefde. In 1907 brak er een grote boerenopstand uit die vele duizenden boeren het leven kostte. In de Eerste Balkanoorlog (1912-1913) bleef Roemenië neutraal, maar in de Tweede Balkanoorlog sloot men zich aan bij de coalitie tegen Bulgarije.

Roemenië verwierf na de Vrede van Boekarest in 1913 een aantal Bulgaarse districten, die echter bij het begin van de Tweede Wereldoorlog in 1940 weer moesten worden teruggegeven. In 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit en Roemenië bleef aanvankelijk neutraal. In 1916 sloot men zich toch bij de geallieerden aan, waarbij men hoopte op de hereniging met Transsylvanië. De hoofdstad Boekarest werd door de Duitsers bezet, maar met behulp van Russische eenheden kon voorkomen worden dat het hele land werd bezet. Na de revolutie in hun land trokken de Russen zich terug uit de strijd, waarna Roemenië in mei 1918 gedwongen werd vrede te sluiten met de zogenaamde As-mogendheden Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Turkije. Toen de geallieerden de strijd leken te gaan winnen sloot men zich echter weer aan bij de geallieerden.

Groot Roemenie tussen de oorlogen inPhoto: Bogdangiusca CC 3.0 Unported no changes made

Na de oorlog verwierf Roemenië een groot aantal gebieden: Transsylvanië, de Banaat van Hongarije, Bucovina, en Bessarabië. Het grondgebied verdubbelde en heette vanaf toen Groot-Roemenië. De bevolking nam toe tot zestien miljoen personen die echter voor een derde uit niet-Roemenen bestond. In het Interbellum werd de macht afgewisseld tussen de Liberale Partij en de Boerenpartij. De industrialisatie kwam goed op gang waardoor industriële productie tussen 1923 en 1938 verdubbelde.

In 1923 werd er een nieuwe grondwet ingevoerd die vooral de belangen beschermde van de industriële en economische middenklasse. Verder vond er een grote landbouwhervorming plaats waardoor veel landbouwgrond overging van grootgrondbezitters naar kleine boeren. In de jaren dertig had ook de Roemeense economie veel te lijden van de wereldwijde economische crisis en ook de opkomst van dictatoriale regimes elders in Europa liet zijn sporen in Roemenië na. Koning Carol II stelde in 1938 een koninklijke dictatuur in en verbood alle politieke partijen. Pas ca. vijftig jaar later zou de parlementaire democratie in ere worden hersteld.

In de Tweede Wereldoorlog nam Roemenië aanvankelijk een neutrale positie in maar werd na het pact tussen Hitler en Stalin en de nederlaag van Frankrijk gedwongen grote delen van het land af te staan. Het noordoosten van Transsylvanië kwam bij Hongarije en Bessarabië en Noord-Bucovina werden de Sovjet-Unie ingelijfd. Als gevolg hiervan trad Carol II af en werd opgevolgd door zijn zoon Mihai, terwijl de feitelijke regeringsmacht in handen kwam van de militaire dictator Ion Antonescu.

Rode leger wordt begroet in Boekarest, RoemeniePhoto: Publiek domein

Hij schaarde zich aan de kant van nazi-Duitsland en nam deel aan de oorlog met de Sovjet-Unie om zodoende de verloren gebiedsdelen terug te veroveren. Dit mislukte compleet en van het Roemeense leger bleef na de Slag om Stalingrad niet veel over. Om bezetting door de legers van de Sovjet-Unie te voorkomen probeerde de democratische oppositie tevergeefs vrede te sluiten met de geallieerden.

Op 23 augustus 1944 liet koning Mihai Antonescu arresteren en sloot Roemenië zich aan bij de geallieerden. Na de oorlog werd Roemenië niet tot mede-overwinnaar uitgeroepen en alleen Transsylvanië kwam weer bij Roemenië. Bessarabië en Bucovina bleven Sovjet-grondgebied. Het hele land was nu bezet door het Rode Leger en de communisten hadden de macht overgenomen. Alle democratische partijen werden verboden en de partijleiders belandden in de gevangenis. Op 30 december 1947 werd koning Mihai gedwongen om af te treden en op diezelfde dag werd de Volksrepubliek Roemenië uitgeroepen. Dictator Antonescu werd in 1948 geëxecuteerd door de communistische machthebbers van dat moment.

Volksrepubliek Roemenië

Wapen van de socialistische republiek RoemeniePhoto: Publiek domein

Door het communistische bewind raakte Roemenië volkomen geïsoleerd van het Westen. Het totalitaire regime werd een kloon van het Sovjet-model en in 1948 nam men een grondwet aan waarin alle macht in handen viel van de communistische partij. Banken en industriële ondernemingen werden genationaliseerd en alle particuliere initiatief werd afgewezen, ook op religieus en cultureel gebied.

De nadruk werd gelegd op de ontwikkeling van de (zware) industrie en dat maakte Roemenië op een gegeven moment tot een van de grootste staalproducenten ter wereld. Dat daarvoor kolen en ijzererts moesten worden ingevoerd, werd als volstrekt normaal ervaren. De landbouwgrond werd onder dwang onteigend en gecollectiviseerd.

Eind jaren veertig en in de jaren vijftig raakte Roemenië definitief verstrikt in het Sovjet-web. Honderdduizenden democraten werden gevangengezet of in werkkampen opgeborgen. En verzet daartegen werd met harde hand door de Securitate, de geheime dienst, de kop in gedrukt. De bevolking bleef al die tijd pro-westers gezind maar anti-communistische partizanen moesten hun strijd begin jaren zestig opgeven. De eerste naoorlogse leiders waren lid van de zogenaamde Moskou-groep: communisten, vaak niet eens etnische Roemenen, die lang in de Sovjet-Unie hadden gewoond en pas terugkeerden na de communistische machtsgreep.

Pas in 1952 kwamen de autochtone communisten aan de macht en werd de Moskou-groep op een zijspoor gezet door de partijleider Gheorghe Gheorghiu-Dej. In de jaren zestig brak er een periode van ontspanning aan. De levensstandaard ging wat omhoog, er kwamen meer consumptiegoederen op de markt, en op cultureel gebied was er zelfs contact mogelijk met het Westen. Op politiek gebied was er echter nog geen sprake van echte liberalisering, hoewel niet alle Sovjet-modellen meer werden nagestreefd. Ook ontstond weer een gespannen situatie tussen Gheorghiu-Dej en de Sovjetpartijleider Chroesjtjsov.

De Sovjets wilden dat Roemenië zich meer geen toeleggen op het produceren van landbouwproducten en grondstoffen aan de andere leden van het Oostblok. Gheorghiu-Dej weigerde dit plan door te voeren en nam zelfs afstand van de Sovjet-Unie. Hierna verlieten het Sovjetleger Roemenië en in 1964 nam de Roemeense communistische partij een officiële verklaring van onafhankelijkheid aan ten opzichte van de Sovjet-Unie.

Periode Ceausescu: het Duivelsrijk

In 1965 overleed partijleider Gheorghiu-Dej en hij werd opgevolgd door Nicolae Ceausescu. Eveneens in 1965 werd een nieuwe grondwet aangenomen waarin Roemenië werd uitgeroepen tot een socialistische republiek. Ceausescu’s beleid was om steeds zelfstandiger van de Sovjet-Unie te opereren; zo weigerde hij om troepen beschikbaar te stellen die in augustus 1968 een einde moesten maken aan de “Praagse lente”. Hierdoor werd hij populair bij de westerse mogendheden en ook de relatie met de Sovjet-Unie had nauwelijks te lijden van het beleid van Ceausescu. Men had goed door dat de communistische partij de machtigste zou blijven en dat Roemenië altijd lid van het Warschaupact zou blijven.

Ceaucescu en Carter in 1978Photo: Publiek domein

De periode van relatieve politieke dooi veranderde vanaf 1971 compleet na de bekendmaking van de zogenaamde “juli-thesen” van Ceausescu. Hierin werd een terugkeer naar de orthodox-communistische ideologie geëist en werd de functie “president voor het leven” in het leven geroepen. Ceaucescu liet zich hierna inderdaad tot president benoemen en in de jaren zeventig en tachtig kwam de Roemeense samenleving steeds meer onder de wurgende greep van de partij te staan en verstevigde Ceaucescu zijn greep op de partij. Hij kreeg zijn adviezen nog maar van een klein aantal getrouwen en steeds meer van zijn eigen familie.

Economisch ging de meeste aandacht uit naar de zware industrie en er werd veel geld gestoken in gigantisch dure projecten die niet ten goede kwamen aan het volk maar voornamelijk ter meerdere eer en glorie van hemzelf gerealiseerd werden. Ook besloot hij om de grote buitenlandse schuld versneld af te lossen. Alle invoer werd gestopt en alles werd gezet op de export van allerlei producten. Hierdoor stortte de economie totaal in en brak een donkere periode aan voor de Roemeense bevolking, een periode die ook wel bekend stond onder de drie f’s: Frica, foame, frig – angst, honger, kou.

Ondertussen werden er in de Sovjet-Unie onder Michail Gorbatsjov aanzienlijke hervormingen doorgevoerd die echter vooralsnog geen effect hadden in Roemenië. In de meeste andere socialistische landen kwam er een einde aan de alleenheerschappij van de communistische partijen, maar nog in november 1989 liet Ceaucescu zich weer tot partijleider kiezen. Het was echter duidelijk dat het nog maar een kwestie van tijd zou zijn dat de hele bevolking in opstand zou komen tegen de gehate dictator.

Op 15 december 1989 probeerde de geheime dienst van Roemenië, de Securitate, de gereformeerde etnisch-Hongaarse dominee László Tókës onder dwang over te plaatsen van zijn woonplaats Timisoara naar een provinciedorp. Hij werd echter beschermd door zijn parochianen en deze gebeurtenis groeide uit tot een rel die weer uitliep op een massale anti-communistische volksopstand in Timisoara.

Het leger en de veiligheidsdienst probeerden de opstand neer te slaan wat honderden mensen het leven kostte. Op 21 december sloeg de opstand over naar Boekarest en naar andere steden in Roemenië. Ceausescu en zijn vrouw probeerden het land te ontvluchten, maar werden door het leger, dat de zijde van het volk had gekozen, aangehouden en na een ‘proces’ ter dood veroordeeld en op 25 december geëxecuteerd.

Men denkt ook dat er tegelijkertijd een samenzwering in het paleis van de dictator heeft plaatsgevonden waar revolutionairen, partijbazen en dissidenten in verenigd waren (Front voor Nationale redding = FSN). Doordat snelle politieke hervormingen uitbleven, verlieten de dissidenten de FSN al snel en bleef het een partij van ex-commmunisten onder leiding van Ion Iliescu. In de eerste tijd na de revolutie was er veel sociale onrust. Zo verweet de democratische oppositie het FSN alle macht naar zich te hebben toegetrokken en daarop volgden verschillende demonstraties.

Jaren negentig

Ion Iliescu in 1990, RoemeniePhoto: Publiek domein

In Târgu Mures, een stad met veel Roemenen en Hongaren vonden in maart 1990 ernstige etnische rellen plaats waarbij ook doden vielen. Studenten demonstreerden tegen de deelname van de communisten aan de verkiezingen.

Op 20 mei 1990 werden de eerste vrije verkiezingen gemakkelijk gewonnen door de FSN onder leiding van Ion Iliescu, die daarna met een overweldigende meerderheid tot president gekozen werd. De studenten in Boekarest legden zich echter niet zomaar neer bij de overwinning van de FSN en demonstreerden gewoon verder. Het lukte de politie niet om het Universiteitsplein te ontzetten en Iliescu riep daarop de hulp van mijnwerkers uit het dal van de rivier de Jiu in. Deze grepen zeer hard in ten koste van zes doden en honderden gewonden, waardoor Roemenië in het buitenland een slecht imago kreeg.

Op 8 december 1991 werd er een referendum onder de bevolking gehouden waarin de nieuwe grondwet werd goedgekeurd. Toch waren er nog volop problemen om op te lossen. Zo bleven in Transsylvanië de etnische tegenstellingen het beeld beheersen en de economische problemen in Roemenië werden steeds groter, o.a. doordat de handel met de andere voormalige Oostbloklanden grotendeels was weggevallen. Ook waren er problemen ontstaan tussen president Iliescu en premier Petre Roman over het tempo van de hervormingen.

Dit leidde in 1992 tot een splitsing binnen het FSN. De Iliescu-aanhangers vormden het Democratisch Front van Nationale Redding 9FDSN), later de Partij van de Sociale Democratie in Roemenië (PDSR). De verkiezingen in 1992 werden gewonnen door de PDSR van Iliescu en hij werd voor de tweede keer tot president gekozen. De kandidaat van de verzamelde oppositiepartijen, Democratische Conventie van Roemenië (CDR), Emil Constantinescu, viste nu achter het net maar versloeg Iliescu wel in de verkiezingen van 1996.

Emil Constantinescu,RoemeniePhoto: Pelz CC 3.0 Unported no changes made

De CDR werd de grootste partij en vakbondsleider Victor Ciorbea werd premier. Het volk had hier lang op gewacht, een overwinning van de democratische oppositie op de ex-communisten en hun nationalistische bondgenoten. Op 15 september 1996 werd er een verdrag tussen Roemenië en Hongarije gesloten waardoor er een betere verstandhouding ontstond tussen Hongarije en Roemenië en tussen de Hongaarse en Roemeense bevolkingsgroepen. De economische problemen bleven echter voortduren onder het bewind van premier Ciorbea. Hij werd dan ook al gauw vervangen door Radu Vasile die het echter ook niet lang volhield en opgevolgd werd door de partijloze Mugur Isarescu, de gouverneur van de Roemeense Nationale Bank.

21e eeuw

Roemenie wordt in 2007 lid van de EUPhoto: Júlio Reis CC 2.5 Generic no changes made

Veel Roemeense kiezers wezen president Constantinescu aan als schuldige voor de economische ontwikkeling, maar het was toch een verrassing dat hij zich in het voorjaar van 2000 niet beschikbaar stelde voor een tweede termijn als president van Roemenië. In de opiniepeilingen had hij echter al een grote achterstand op zijn aloude rivaal Ion Iliescu.

Vanaf 1989 was het voor de Roemenen duidelijk dat ze lid wilden worden van zowel de Europese Unie als de NAVO. In 1995 werd het streven om lid te worden van de EU vastgelegd in de “Verklaring van Snagov”, die ondertekend werd door alle politieke partijen. In december 1999 volgden de eerste officiële onderhandelingen met de EU en Roemenië stelde zich ten doel om op 1 januari 2007 lid te zijn van de EU.

Wat de NAVO betreft was Roemenië in 1994 het eerste land dat de zogenaamde Partnership for Peace tekende onder groot enthousiasme van de bevolking. Roemenië verwachtte dan ook tijdens een top in Madrid in 1997 een uitnodiging om NAVO-lid te worden. Dit gebeurde echter niet en dat was een zware teleurstelling voor de Roemenen, te meer daar Hongarije, Polen en Tsjechië wel ter zijner tijd mogen toetreden.

De parlements- en presidentsverkiezingen van 26 november 2000 leverden een grote nederlaag op voor de zittende regering van Iliescu. De samenwerkende partijen onder de naam CDR 2000 haalden niet eens de kiesdrempel waardoor de regerende christen-democratische partij niet meer terug kwam in het parlement. De PDSR, de grootste oppositiepartij, behaalde 40% van de stemmen en vormde een minderheidsregering onder leiding van Adrian Nastase. Tweede partij werd de extreemrechtse partij Groot-Roemenië (PRM). De andere partijen die de kiesdrempel haalden waren de sociaal-democratische PD, de partij van etnische Hongaren UDMR, en de liberale PNL.

Iliescu in 2004, RoemeniePhoto: Aluísio CC 3.0 Brazil no changes made

In de strijd om het presidentschap ging het tussen de zittende president Iliescu en de extreem-rechtse Corneliu Vadim Tudor. Pas na een noodzakelijke tweede ronde op 10 december 2000 wist Iliescu een ruime meerderheid te scoren (65%). De kiezers hadden wel sterk het idee dat ze tussen twee kwaden moesten kiezen, maar het gevaar om internationaal geïsoleerd te raken zorgde ervoor dat Tudor de verkiezingen niet kon winnen. Te hopen voor Iliescu valt dat de economische toestand van Roemenië onder zijn bewind behoorlijk zal verbeteren. President Iliescu benoemd in januari 2001 Adrian Nastase tot premier, die een minderheidsregering vormd met de gedoogsteun van de centrum-rechtse partijen. In mei 2001 werd koning Mihai ontvangen door Iliescu en hij woont thans weer in Roemenië.

De tweede ronde van de presidentsverkiezingen van 12 december 2004, werden gewonnen door de burgemeester van Boekarest, Traian Basescu (Alliantie voor Gerechtigheid en Waarheid, DA). De linkse premier Adrian Nastase van de Sociaal Democratische Partij (PSD) had de eerste ronde van de verkiezingen op 28 november gewonnen, maar had minder dan de vereiste 50% van de stemmen.

De nieuwe president benoemde de leider van het liberale deel van de Alliantie, Calin Popescu Tariceanu, als formateur. Het lukte Tariceanu een meerderheidsregering te vormen en op 29 december werd deze regering, bestaande uit de D.A. Alliantie, de UMDR en de PUR, geïnaugureerd. De regering heeft de steun van de 18 parlementariërs in het huis van afgevaardigden die andere minderheden dan de Hongaarse vertegenwoordigen. Spanningen binnen de coalitie uitten zich gedurende de zomer van 2005.

In augustus 2005 heeft premier Tariceanu een herschikking van zijn regering doorgevoerd. Vijf ministers werden vervangen, te weten de minister van Europese Integratie, de minister van Financiën, de minister van Gezondheidszorg, de minister van Staat en de vicepremier voor Economische Aangelegenheden. De nu ruim een jaar regerende coalitie is ondertussen in rustiger vaarwater gekomen.

Na de verkiezingen van november 2008 wordt Napoca Emil Boc de nieuwe regeringsleider. In 2009 slaat de kredietcrisis hard toe in Roemenië en schiet het IMF te hulp. In oktober 2009 verlaten de sociaaldemocraten de coalitie. Na verkiezingen in december wordt Traian Basescu en vormt Boc een nieuwe coalitie.

Klaus Iohannes, RoemeniePhoto: Publiek domein

Premier van Roemenië is sinds 12 december 2012 Victor-Viorel Ponta. In maart 2014 vormt hij een nieuwe coalitie omdat de Nationale Liberale partij uit de coalitie stapte. In november 2014 Wint Klaus Iohannis de presidentsverkiezingen en verslaat Ponta. In november 2015 treedt Ponta af als premier na maandenlange verdachtmakingen van belastingontduiking en witwassen, uiteindelijk vanwege gebrekkige veiligheidsvoorzieningen bij een brand in een nachtclub waarbij 32 menden om het leven kwamen. Ciolos is tussenpaus als hoofd van een technocratische regering tot de parlementsverkiezingen van eind 2016. In Januari 2017 wordt Sorin Grindeanu premier na een overwinning van de sociaaldemocraten bij de verkiezingen. In juni 2017 verliest hij het vertrouwen en wordt opgevolgd door Mihai Tudose.

Nicolae-Ionel Ciuca, RoemeniePhoto: U.S. Secretary of Defense CC 2.0 Generic no changes made

In novemver 2019 verliezen de sociaaldemocraten het vertrouwen van het parlement en wordt Ludovic Orban een man van het midden de nieuwe premier. Minister van Defensie Nicolae-Ionel Ciuca wordt in december 2020 waarnemend premier na het aftreden van Ludovic Orban wegens slechter dan verwachte verkiezingsresultaten.

Bevolking

Bevolkingsgroepen RoemeniePhoto: Szabi237 CC 4.0 International no changes made

De bevolking van Roemenië bestaat voor ca. 83,4% uit etnische Roemenen en voor ca. 11% uit nationale minderheden; voor 6,1% uit Hongaren, die in de jaren tachtig opnieuw ernstig onderdrukt en gediscrimineerd werden en die na 1989 in grote getalen emigreerden naar het buurland Hongarije (ze wonen vnl. in Transsylvanië) en voor 0,5% uit Duitsers (Zevenburgse Saksen en Donau-Zwaben). Ook hun aantal neemt gestadig af als gevolg van emigratie. Daarnaast zijn er minderheden van Oekraïners (0,3%), Serven, Kroaten, Bulgaren, Slowaken, Tsjechen, Russen, Tataren, Turken, Grieken, Armeniërs en Polen.

Officieel bestaat de bevolking voor 3,1% (ca. 670.000) uit zigeuners (Romani). Officieus neemt men aan dat er tussen de 1 en 2 miljoen zigeuners in Roemenië wonen.

Naar schatting wonen er ca. 10.000 Roemenen in het buitenland, met name in de buurrepubliek Moldavië. Volken die een dialect spreken dat zeer sterk aan het Roemeens is verwant zijn: Istro-Roemenen op het Kroatische schiereiland Istrië, Megleno-Roemenen in Bulgarije, Armâni of Aroemenen in Albanië, Bulgarije, Macedonië en vooral Noord-Griekenland.

Korte beschrijving grootste minderheidsgroepen

Duitsers

Al in de 12e eeuw werden er groepen Duitsers of Saksen naar Roemenië gehaald om handel te drijven en om de grenzen te versterken. Daartoe bouwden de Saksen vestingsteden die uitgroeiden tot zeven burchten (Siebenbürgen is de Duitse naam voor Transsylvanië).

In de 18e eeuw vestigden zich vele Zwaben in Roemenië. Onder het regime van dictator wilden veel Duitse afstammelingen terug naar Duitsland. Tegen betaling van 8000 Mark werd dat toegestaan en het aantal Duitsers daalde in nog geen tien jaar tijd van 400.000 in 1975 tot 119.400 in 1992. De Duitse Roemenen wonen vooral in de Banaat en in Midden- en Zuid-Transsylvanië.

Hongaren

De grootste minderheidgroep in Roemenië vormen de Hongaren. Met name Transsylvanië is een echt “Hongaars” gebied omdat ca. 25% van de bevolking van Hongaarse afkomst is. In de districten Harghita en Covasna vormen zij zelfs de meerderheid. De Hongaren zijn in twee grote groepen te verdelen: de zogenaamde Széklers in Oost-Transsylvanië (Tirgu Mures) en de overigen die met name in Midden en Noordwest-Transsylvanië wonen (Cluj-Napoca, Arad, Oradea en Satu Mare).

Tussen de Roemeense boeren en de vroegere Hongaarse grootgrondbezitters botert het na al die jaren nog steeds niet erg. Nog in 1990 vonden er in Tirgu Mures rellen plaats tussen Roemenen en Hongaren, waarbij enkele doden vielen. Wel is er inmiddels weer Hongaarstalig onderwijs op alle niveaus.

Joodse begraafplaats in Timisuaru, RoemeniePhoto: Emmanuel Dyan CC 2.0 Generic no changes made

Joden

Vóór de Tweede Wereldoorlog woonden er ca. 750.000 joden in met name Noord-Roemenië. Synagogen zijn nog te vinden in o.a. Boekarest, Caransebes, Dej, Sighetu Marmatiei en Timosoara. In de oorlog werden ca. 400.000 joden afgevoerd en vermoord door fascistische elementen in het leger (o.a. maarschalk Ion Antonescu) en bij de politie.

Vanaf 1943 emigreerden veel Roemeense joden naar het toenmalige Palestina (nu: Israël) en daardoor leven er op dit moment minder dan 10.000 joden in Roemenië.

Lipovenen

Lipovenen zijn Russische Roemenen die in de 17e eeuw wegens godsdienstige redenen naar Roemenië vluchtten. Wijzigingen in liturgische gebruiken van de Russisch-orthodoxe kerk stuitten op veel weerstand in deze groep zogenaamde ‘Oudgelovigen’.

Zij werden daarop vervolgd en vluchtten naar o.a. Zuid-Moldavië en het noorden van de Dobroedsja, maar behielden sinds die tijd hun eigen identiteit. Er zouden op dit moment nog ca. 35.000 Lipovenen in Roemenië wonen.

De Lipoveense kerk van Roemenië heeft een eigen metropoliet, die zijn zetel heeft in Braila. Financieel worden ze gesteund door Canadese en Amerikaanse Lipovenen.

Zigeuners

Er leven op dit moment nog ongeveer 670.000 zigeuners (Roemeens: tigani) of Roma (Roemeens: rromi) in Roememië, althans volgens de officiële lezingen. Anderen beweren dat er ca. 2 miljoen zigeuners in Roemenië wonen, maar dat de meeste in de Roemeense bevolking zijn opgenomen en zodoende niet meer als zigeuners te herkennen zijn. De Roma kunnen verdeeld worden in ca. 40 verschillende groepen. De belangrijkste groepen zijn de Calderari (nomaden en ijzersmeden), de Lautari (gevestigde zigeuners en muzikanten) en Hongaarstalige zigeuners die door de Roemeense bevolking dubbel gediscrimineerd worden.

De meeste Roma wonen op vaste plaatsen maar enkele groepen trekken vooral in de zomer nog rond. De verhouding tussen de Roma en de autochtone Roemenen is van tijd tot tijd zeer gespannen en er is regelmatig sprake van vechtpartijen en brandstichtingen. De maatschappelijke positie van de Roma is na de revolutie van 1989 alleen nog maar verslechterd. Met name de werkloosheid onder de Roma is gigantisch en worden als hoofdschuldigen beschouwd van de sterk gestegen misdaadcijfers. Cijfers die trouwens op geen enkele wijze onderbouwd kunnen worden.

In april 2000 werd de eerste nationale Roma-bank geopend in Craiova. Deze bank werd opgericht om het economische en sociale leven van de Roma te verbeteren.

Andere groepen

De grootte van de vele andere bevolkingsgroepen is bijna niet vast te stellen. Nog wel is na te gaan waar de meeste leden van deze minderheidsgroepen wonen:

De Turken leven vooral in de Dobroedsja, een Turks grondgebied; de Oekraïners leven in de Maramures en het gebied rond Suceava; de Serviërs langs de grens met Servië.

Roemeense voetbalfansPhoto: Br'er rabbitons CC 3.0 Unported no changes made

In Roemenië wonen in 2017 21.529,967 mensen. De bevolkingsdichtheid is ongeveer 90 inwoners per vierkante kilometer. De bevolkingsdichtheid is buiten het hooggebergte, de Donaudelta en Dobrigea redelijk gelijkmatig. Het aandeel van de stedelijke bevolking aan het totaal is de laatste jaren sterk gestegen.

Mede als gevolg van de gewraakte ‘urbanisatiepolitiek’ van Ceausescu, waarbij hele plattelandsgemeenten, soms met geweld, in stedelijke conglomeraties werden gehuisvest om in de industrie te gaan werken, nam het aandeel van de stedelijke bevolking van 32% in 1969 toe tot 54% in 2017.

De grootste stad is de hoofdstad Boekarest met bijna 2 miljoen inwoners.

De jaarlijkse bevolkingstoename was in de periode 1985–1995 nihil, te weten 0,0% In de 21e eeuw is het licht negatief, in 2017 - 0,33%.

De gemiddelde levensverwachting was in 2017 voor mannen 71,9 jaar en voor vrouwen 79 jaar. Door het afnemende geboortecijfer zal de bevolking, net als in de rest van Europa in vrij snel tempo vergrijzen.

Taal

Plaats van het Roemeens binnen de romaanse taalfamiliePhoto: Maksim CC 3.0 Unported no changes made

De officiële taal van Roemenië is het Roemeens, een Oost-Romaanse taal die ook wordt gesproken door de inwoners van Moldavië en door minderheden in Griekenland, Albanië, Hongarije, Bulgarije en Servië. Het Roemeens behoort samen met het Italiaans en het verdwenen Dalmatisch tot de Oost-Romaanse talen, maar heeft zich door zijn isolement volledig zelfstandig ontwikkeld. Grammaticaal en lexicologisch is het Roemeens sterk beïnvloed door het Slavisch, met name het Bulgaars, maar ook het Russisch en het Servisch. Invloeden van het Nieuw-Grieks, Turks en Hongaars liggen vooral op het lexicologische vlak.

Wie wat Frans of Latijn kent zal in het Roemeens veel bekende woorden tegenkomen. Net als het Frans, Portugees, Italiaans en Spaans is het Roemeens een taal die uit het Latijn is voortgekomen.

Het eerste geschreven Roemeens stamt uit de 16e eeuw en in 1688 werd voor het eerst de complete bijbel in het Roemeens vertaald. Pas in de 19e eeuw werd het Roemeens de voornaamste cultuurtaal van de vorstendommen aan de Donau en verschenen de eerste Roemeense grammatica’s. Het cyrillische schrift werd na de eenwording van Walachije en Moldavië halverwege de 19e eeuw officieel vervangen door het Latijnse schrift

Binnen de grenzen van Roemenië kent men geen echte dialecten. Een echte variant van het Roemeens wordt in de republiek Moldavië gesproken. Verder is er nog het Aroemeens, dat wordt gesproken in enkele streken van vooral Noord-Griekenland en verder in Albanië, Bulgarije, Macedonië en Servië.

Roemeens alfabetPhoto: Publiek domein

Het alfabet bestaat uit 28 letters: de q ontbreekt, maar het Roemeens heeft de volgende letters extra, a, â, î, s, en t. Op enkele uitzonderingen na komt de uitspraak vrijwel overeen met het Nederlands.

Bijzonder is dat medeklinkers nooit verdubbeld worden, bijvoorbeeld: comisar = commissaris.

Enkele woorden en uitdrukkingen:

De talen van de minderheden hebben in de gebieden waar ze wonen de status van een officiële taal. Zij hebben dan ook hun eigen onderwijs, dagbladen en zendtijd op radio en televisie.

Godsdienst

De Roemenen zijn het enige Romaanse volk dat niet katholiek maar orthodox is.

Vanaf de 3e eeuw werd het gebied ten noorden van de Donau gekerstend door Latijnse en Byzantijnse missionarissen. In de Middeleeuwen namen de orthodoxe Roemeense christenen de Slavische ritus over en het kerk-Slavisch was eeuwenlang de liturgische taal. In een later stadium werd dit het Nieuw-Grieks en nog later uiteindelijk het Roemeens. In 1864 lukte het de Roemeens-orthodoxe kerk om zich los te maken van het patriarchaat van Constantinopel en werd zelfstandig.

Pariarchale Orthodoxe Kathedraal in Boekarest, RoemeniePhoto: Clay Gilliland CC 2.0 Generic no changes made

De vrijheid van godsdienst is gegarandeerd in de nieuwe grondwet van 1991. De verhouding tussen de kerk en de staat werd al in 1948 geregeld waarbij o.a. de salarissen van kerkelijke functionarissen gedeeltelijk werden betaald door de staat. Onder de communisten werd de Roemeens-orthodoxe kerk toegestaan maar haar bezittingen werden in 1974 allemaal geconfisqueerd. Verder werden veel rooms-katholieke priesters en bisschoppen gedeporteerd en werd het Grieks-katholieke geloof buiten de wet gesteld.

Veel kerkelijke gezagsdragers waren zelfs geheime agenten en speelden biechtgeheimen door aan de gehate veiligheidsdienst Securitate. Het hoofd van de Roemeens-orthodoxe kerk in die tijd, patriarch Teoctist, trad daarom af in januari 1990. Zijn opvolging was echter zo’n probleem dat hij al in april weer de leiding van de kerk op zich nam. Een echte vernieuwing van de Roemeens-orthodoxe kerk bleef daardoor uit. Sinds 1990 is de kerk weer losgekoppeld van de staat en werd bijvoorbeeld de Grieks-katholieke kerk weer legaal.

Rooms-Katholiek kerk RoemeniePhoto: Joe Mabel CC 3.0 Unported no changes made

Roemenië telt maar liefst zestien grote en kleine kerkgenootschappen. De onderlinge relaties lopen niet altijd even soepel en tot een oecumene is het nog steeds niet gekomen.

Ca. 70% van de bevolking behoort tot de Roemeens-orthodoxe kerk en ongeveer 6% van de bevolking is rooms-katholiek (uniaten) of Grieks-katholiek.

Kleinere bewegingen zijn de Evangelische Kerk van de Augsburgse Confessie of lutherse kerk, de Hervormde (Calvinistische) Kerk, de Synodale Presbyterianen, de Unitarische (antitrinitaristische) Kerk, de Pinkstergemeente, de evangelie-christenen en de Oude Rite-Christelijke Kerk. Verder kent Roemenië nog een klein aantal orthodoxe Armeniërs, joden en islamieten. De meeste islamitische moskeeën zijn te vinden in de Dobroedsja met Turkse gemeenschappen in Constanta en Mangalia.

Het hoogste gezagsorgaan van de Roemeens-orthodoxe kerk is de heilige Synode, die 33 bisschoppen telt en vanaf 1925 een eigen patriarchaat heeft. De Roemeens-orthodoxe kerk telt twintig theologische seminaries, waar meer dan 4000 studenten studeren.

László Tökes, RoemeniePhoto: Csanády in het publieke domein

De Hervormde kerk is de grootste protestantse geloofsgemeenschap in Roemenië en haar leden zijn voornamelijk van Hongaarse afkomst. De hervormde kerk werd in het buitenland vooral bekend door de activiteiten van dominee László Tökes in 1989. Hij werd gedwongen overgeplaatst naar een andere kerkgemeente, wat de aanloop vormde tot de val van dictator Ceausescu.

De joodse gemeenschap is sinds de komst van het communistische bewind in 1948 met ca. 400.000 personen geslonken, veel Roemeense joden emigreerden naar Israël. Op dit moment leven er officieel nog maar ca. 10.000 joden in Roemenië. Evenals bij de zigeuners ligt het aantal waarschijnlijk veel hoger, misschien wel ca. 20.000.

Samenleving

Staatsinrichting

Parlementsgebouw RoemeniePhoto: Arvid Olson in het publieke domein

Op 13 december 1991 werd er een nieuwe grondwet van kracht, waarin vastgelegd werd dat Roemenië een parlementaire republiek is met als staatshoofd een president. Een jaar eerder was er al een nieuwe kieswet tot stand gekomen waardoor er voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog weer vrije democratische gehouden konden worden.

Elke burger van 18 jaar en ouder is stemgerechtigd en vanaf 23 jaar kan men zich verkiesbaar stellen voor het Huis van Afgevaardigden (Camera Deputatilor, 345 zetels).

De leden van het parlement worden gekozen via algemene verkiezingen die elke vier jaar plaatsvinden door middel van een districtenstelsel. In het Huis van Afgevaardigden zijn dertien zetels gereserveerd voor vertegenwoordigers van etnische minderheden. Om in de Senaat (Senat, 140 zetels) verkozen te worden moet men zelfs ten minste 35 jaar zijn. De verkiezingen voor het presidentschap, het Huis en de Senaat vinden plaats op dezelfde dag.

Beide kamers hebben dezelfde bevoegdheden. Zo kunnen wetten alleen worden aangenomen bij meerderheid van stemmen in beide kamers, maar anders dan in Nederland voorziet de procedure niet in de volgorde waarin dat moet gebeuren (in Nederland moet de Tweede Kamer zich eerst uitspreken, daarna volgt de Eerste Kamer). Wanneer een wetsvoorstel door de ene kamer wordt aangenomen en door de andere wordt verworpen, de kamer die het wetsvoorstel heeft aangenomen zich er opnieuw over dient te buigen. Wordt het wetsvoorstel voor de tweede keer door de andere kamer verworpen, dan wordt het voorstel definitief ingetrokken.

Sinds 1990 zijn de wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht gescheiden. De president en de regering vormen in Roemenië samen de uitvoerende macht en in de grondwet wordt het land dan ook als een semi-presidentiële republiek omschreven.

Presidentiële verkiezingen vinden om de vier jaar plaats. Als geen enkele presidentskandidaat in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen meer dan 50% behaalt, dan volgt er een tweede ronde. De kandidaat die in de tweede ronde het grootste aantal stemmen bemachtigt, wordt president. De president kan voor maximaal twee ambtstermijnen worden gekozen. De rol van de Roemeense president is behoorlijk groot.

Zo wordt de regering aangevoerd door een minister-president, maar de president benoemt en ontslaat ministers. Ook kan hij binnen 60 dagen het parlement ontbinden als dit instituut het vertrouwen in de regering heeft opgezegd. Verder is de president de bevelhebber van het leger en voorzitter van de Opperste Raad voor de Nationale Veiligheid of Opperste Defensieraad. Voor de huidige politieke situatie zie hoofdstuk geschiedenis.

Administratieve indeling

Kaart van de 41 districten van RoemeniePhoto: TUBS CC 3.0 Unported no changes made

Roemenië is ingedeeld in 41 districten, die weer onderverdeeld zijn in gemeenten met uitgebreide bevoegdheden, steden en landsgemeenten. De hoofdstad Boekarest vormt een eigen gewest.

De overheid wijst voor elk district een prefect aan als vertegenwoordiger van de regering op lokaal niveau. Een prefect houdt toezicht op de activiteiten van de gedecentraliseerde ministeriële en overige centrale organen.

Onderwijs

Universiteit van Boekarest, RoemeniePhoto: Crislia CC 4.0 International no changes made

Aan het onderwijs wordt ongeveer 4% van het bnp uitgegeven, wat vergeleken met Europese maatstaven laag is. Van de huidige schoolpopulatie wordt verwacht dat ze gemiddeld 11-12 jaar onderwijs volgen, al beduidend meer dan enkele jaren geleden. Ook het aantal studenten dat hoger onderwijs volgt neemt sterk toe.

Het onderwijs in Roemenië is gratis van voorschoolse opvang tot universitair onderwijs. Volgens de wet bestaat er een leerplicht voor kinderen van 7 tot en met 16 jaar. In werkelijkheid gaan er veel kinderen niet of nauwelijks naar school, met name op het platteland waar ze vaak hun ouders moeten helpen om wat meer geld te verdienen.

Kinderen van 3 tot en met 6 jaar gaan naar de kleuterschool. Als de kinderen 7 jaar oud zijn, gaan ze naar de achtjarige basisschool. In het laatste jaar moeten de kinderen examens afleggen. Op grond van de examenresultaten kunnen ze kiezen tussen twee vervolgopleidingen: het vierjarige lyceum, dat de kinderen voorbereidt op een universitaire studie, of de tweejarige middelbare school, die aansluiting biedt op het beroepsonderwijs. Leerlingen die met goede cijfers hun lyceum-opleiding hebben afgerond, mogen toelatingsexamen doen voor de staatsuniversiteiten. Ze kunnen ook naar een particuliere universiteit, waarvoor het toelatingsexamen minder moeilijk is. Voor deze instituten moet echter wel duur betaald worden. De beroepsopleiding die volgt op de middelbare school duurt vier jaar.

Sinds 1989 zijn er een aantal privé-middelbare scholen en –universiteiten geopend. Ca. 32% van alle schoolgaande kinderen en studenten bezoekt heeft nu privé-onderwijs. Het aantal leerlingen dat voorgezet onderwijs volgt is sinds 1990 dramatisch gezakt, van 90,7% in 1990 tot maar 68% in 1999. Het aantal leerlingen dat universitair onderwijs volgt is daarentegen toegenomen, van 10% in 1990 tot 25,4% in 1998. De beste Roemeense universiteiten zijn te vinden in Boekarest, Iasi, Cluj-Napoca en Timisoara.

Engels en Frans wordt op alle middelbare scholen gegeven. Hongaars, Duits, Servisch en Oekraïens wordt gegeven in gebieden waar veel mensen van deze minderheidsgroepen wonen.

Stedenbanden met Nederlandse gemeenten:

Economie

Algemeen

Nationale Bank RoemeniePhoto: Gabriel CC 2.0 Generic no changes made

Tot het einde van de Tweede Wereldoorlog was Roemenië een agrarische natie waar het grootgrondbezit overheerste. Na 1945 werden er ingrijpende landhervormingen doorgevoerd en kwam er aan het grootgrondbezit een einde.

Tot de omwenteling kende Roemenië een sterk centraal geleide economie. De productiemiddelen waren tot die tijd veelal in handen van de staat of waren collectief eigendom. In de jaren vijftig werden ook de kleine boerenbedrijven, de zware industrie en de banken genationaliseerd. Deze situatie duurde tot de omwenteling toen een proces van privatisering in gang werd gezet. Halverwege de jaren negentig van de vorige eeuw was de landbouwsector het verst gevorderd met de privatisering.

Van 1998 tot en met 2000 kende de economie van Roemenië een periode van grote recessie. Vanaf 2001 zat de economie weer in de lift met een groeicijfer van 5,3%. Roemenië werd in 2007 lid van de Europese Unie en kreeg sinds die tijd steun van de EU en het IMF om de economie te verbeteren. Bruto nationaal product per hoofd van de bevolking is in 2017: $ 24.600. Bruto nationaal product verdeeld naar sectoren (2017):

Het werkloosheidscijfer ligt al enkele jaren rond de 5%. De inflatie in Roemenië is, vergeleken met andere landen in deze regio, historisch laag. In 2017 werd er een gemiddeld inflatiecijfer van 1,3% gemeten (in 2000 nog 45,6%).

De koopkracht van de Roemeense bevolking zal de komende jaren toenemen door de economische groei en het verhogen van de inkomens van de armste bevolkingsgroepen door de overheid. Toch leeft op dit moment nog 20% van de Roemenen onder de armoedegrens.

De milieuproblematiek drukt zwaar op Roemenië en milieubescherming staat nog niet erg hoog in het vaandel van de Roemeense regering. De EU en de wereldbank schatten dat er tot 2020 ca. 50 miljard euro nodig is om de milieuvervuiling tegen te gaan.

Opslag van afval, natuurbescherming en maatregelen ter ontlasting van de ozonlaag hebben de grootste prioriteit. Zones die ecologische gezien het meest bedreigd worden zijn de streken met veel metaalindustrie (Baia Mare, Zlatna, Ramnicu Valcea en Ploiesti) en waar papier en cellulose wordt geproduceerd (Braila, Savinesti).

In stedelijke gebieden is de luchtvervuiling aanzienlijk doordat veel huishoudens nog op kolen stoken en door het verouderde wagenpark, dat vaak nog op diesel rijdt met een hoog loodgehalte. Een rapport van het Roemeense Ministerie van Waterschappen en Milieubescherming beschrijft een derde van de 41 gewesten in Roemenië als “atmosferisch kritisch”, waar de lucht een hoog niveau van zware metalen als koper en ijzer bevat.

Ook de verwerking van huishoudelijk afval is hier een groot probleem.

Watervervuiling komt vooral voor langs de grensrivier tussen Roemenië en Moldavië, de Prut. Bodemvervuiling wordt veroorzaakt door mijnbouw en zware industrie. De intensieve landbouw zorgt ten slotte voor roofbouw op de kwetsbare bodem, die vaak ernstig uitgedroogd is.

Landbouw, veeteelt, visserij en bosbouw

Landbouw RoemeniePhoto: Diego_cue CC 3.0 Unported no changes made

Roemenië is nog altijd sterk agrarisch georiënteerd, ondanks de inspanningen van Ceausescu destijds om van zijn land een industriële samenleving te maken. De agrarische sector verschaft werk aan ca. 28,3% (2017) van de beroepsbevolking en daarmee is Roemenië nog steeds een van de meeste agrarische landen van Europa. Van de beschikbare landbouwgronden wordt 60% als akkerbouwland, 25% als weidegrond, 4% als wijngaarden, 6% als hooiland en 1,8% als boomgaarden gebruikt. De opbrengsten blijven al vele jaren achter bij de verwachtingen.

Nederland exporteert vooral plantaardige vetten en oliën, ruwe plantaardige producten als snijbloemen en bloembollen, vlees en vleesproducten en groenten en fruit. Nederland is de vijfde agro-exporteur, na Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk en Griekenland.

De akkerbouwgebieden zijn: Dobrogea, de Banaat, de Voor-Karpaten, Zevenburgen, Klein Walachije en Maramures. De voornaamste producten zijn: graan, aardappelen, peulvruchten, suikerbieten, maïs, vlas, fruit (o.a. pruimen voor de bekende pruimenjenever of “tuica”), rijst en wijn.

De zonnebloemproductie vertoont een constante groei door de grote vraag naar zonnebloemolie vanuit het buitenland. Op dit moment zijn er ca. 500 productiebedrijven en dat aantal groeit nog steeds. In de sector oliën en vetten worden zonnebloemzaden, sojabonen, lijnzaden en wonderolie verwerkt. De olieverwerkende industrie produceert meer dan 400.000 ton per jaar aan bewerkte oliën en 48.000 ton per jaar aan margarine.

De veehouderij onderging de laatste dertig jaar ingrijpende veranderingen. De van oudsher rondtrekkende herders in de Karpaten werden gedwongen zich te vestigen.

Na 1989 is het aantal runderen in Roemenië sterk afgenomen door de sluiting van grote coöperatieve boerderijen. Daardoor wordt er steeds meer rundvlees uit het buitenland geïmporteerd. Er is ook veel aandacht besteed aan de varkensteelt.

De visserij geschiedt op rivieren, meren, vijvers en kunstmatige meren bij waterkrachtcentrales en ook visvangst op de Zwarte Zee speelt sinds de laatste jaren een steeds belangrijkere rol.

Ongeveer 28% van het oppervlak is met bos bedekt. In het bijzonder zijn de zuidelijke en oostelijke Noord-Karpaten zeer bosrijk. De bosexploitatie is een belangrijke bron van inkomsten in deze gebieden.

Mijnbouw en energievoorziening

Hydrokrachtentrale RoemeniePhoto: Denis Barthei CC 3.0 Unported no changes made

Het belangrijkste mijnbouwproduct is aardolie. Er zijn grote aardolievelden in Prahova, Bacau, Gorj Crisgana en in Cuges. In de jaren tachtig werden grote hoeveelheden aardolie naar het buitenland geëxporteerd om zodoende de hoge buitenlandse schuld terug te betalen, maar de laatste jaren loopt de productie terug.

Er wordt aardgas gewonnen in de Voor-Karpaten en in het hoogland van Zevenburgen. Deze voorraden zijn echter bij lange na niet voldoende om de binnenlandse behoeften te dekken.

Dit geldt ook voor steenkool, ijzer-, lood-, koper- en mangaanerts. Tevens komen er bruinkool en bauxiet voor. In de afgelopen jaren zijn er veel steenkool- en bruinkoolmijnen, met name in het Jiu-dal, gesloten.

Roemenië heeft vrij grote voorraden olie en gas, maar de dagen dat Roemenië een van de belangrijkste olieproducenten en –exporteurs in de wereld was, zijn allang voorbij. De olie- en aardgassector is op dit moment sterk verouderd. Om de nodige moderniseringen te kunnen doorvoeren is het wachten op buitenlandse investeerders en het privatiseren van staatsenergiebedrijven.

De elektriciteitsvoorziening geschiedt door middel van warmtekrachtcentrales (aardolie en steenkool). In samenwerking met Joegoslavië is in de Donau bij de IJzeren Poort een waterkrachtcentrale neergezet.

In samenwerking met Bulgarije is een krachtcentrale bij Turnu Magurele gebouwd. In Cernavada wordt een hydro-elektrische centrale gebouwd en heeft al een kerncentrale op haar grondgebied. De eigen productie dekt driekwart van de binnenlandse vraag.

Industrie

Bacau Industriegebied, RoemeniePhoto: Felix O CC 2.0 Generic no changes made

Na de Tweede Wereldoorlog is de industrialisatie grootscheeps aangepakt, waarbij de nadruk werd gelegd op de ontwikkeling van de zware (in het bijzonder de chemische) industrie. Sinds 1989 wordt er meer aandacht geschonken aan de consumptiegoederenindustrie.

Industriële concentraties zijn te vinden in: Boekarest en omgeving, Galati en Iasi in het oosten, Brasov, Arad, Timisoara en Oradea.

De textielsector bestaat vooral uit kleine en middelgrote bedrijven. Nederlandse bedrijven besteden het productieproces vaak uit aan deze Roemeense bedrijven vanwege de lage loonkosten. Het machinepark is vrij modern en de werknemers in deze sector zijn vaak goed opgeleid. De textielsector levert ook een zeer belangrijke bijdrage aan de Roemeense export, ca. 26% van de totale export wordt gerealiseerd door deze sector.

Net als de textielindustrie neemt ook de metaalindustrie, o.a. wapenindustrie, een belangrijke plaats in de Roemeense economie in, zij genereert namelijk ca. 15% van de industriële productie.

De metaalindustrie in Roemenië is zeer arbeidsintensief, maar door de lage loonkosten en de goed gekwalificeerde werknemers is ook hier het uitbesteden van productiewerkzaamheden voor Nederlandse bedrijven zeer interessant. Zo zijn er in Roemenië nog volop lassers beschikbaar, vaklui die in Nederland bijna niet meer te krijgen zijn.

Handel en dienstensector

Export RoemeniePhoto:R. Haussmann, Cesar Hidalgo, et.al CC 3.0 no changes made

De Europese Unie neemt ongeveer twee derde van de totale handel met Roemenië voor haar rekening en is daarmee de belangrijkste handelspartner. Uitgevoerd worden: chemische en aardolieproducten, machines, kunstmest, grondstoffen voor de levensmiddelenindustrie en textiel. De voornaamste afnemers zijn op dit moment Duitsland, Italië, Frankrijk, Turkije en Hongarije.

Ingevoerd worden: grondstoffen, machines, transportmiddelen en consumptiegoederen. De voornaamste leveranciers zijn op dit moment Duitsland, Italië, Hongarije, Frankrijk, Rusland en Polen.

De totale waarde van de export bedroeg in 2017 $ 65 miljard en de totale waarde van de import bedroeg $ 78 miljard. Roemenië heeft dus een tekort op de handelsbalans.

Gunstige perspectieven zijn te vinden in de financiële dienstverlening, de verzekerings- en accountancy-branche, de juridische dienstverlening en de marketing- en reclamebranche.

Veel buitenlandse banken hebben zich ondertussen in Roemenië gevestigd o.a. ABN-Amro en ING.

De sinds 1880 bestaande Nationale Bank fungeert als centrale bank. Het netwerk van banken bestaat op dit moment uit 17 Roemeense banken en 24 banken die geheel of gedeeltelijk in buitenlandse handen zijn. Sinds 1995 heeft Roemenië weer een effectenbeurs.

Verkeer en transportmiddelen-industrie

Dacia RoemeniePhoto: Sludge G (CC BY-SA 2.0) no changes made

Het ca. 75.000 kilometer lange wegennet van Roemenië verkeert over het algemeen in slechte conditie en men heeft minder dan 1000 kilometer snelweg. Via een meerjarenplan wil men het aantal kilometers snelweg vergroten en nationale wegen verbreden. Boekarest zal dan een kruispunt vormen van verschillende snelwegen in zowel binnen- als buitenland. Men krijgt hiervoor steun van de Europese Unie, EIB, EBRD en de Wereldbank.

Sinds de jaren zeventig heeft Roemenië een eigen automobielindustrie die personenauto’s, vrachtwagens en bussen levert. Deze industrietak zakte na de omwenteling in door achterblijvende investeringen, waardoor de gebruikte technieken snel verouderden.

Het nationale merk is Dacia. De invoer van buitenlandse modellen stijg t sterk. Ook worden er veel tweedehands auto’s ingevoerd. Sinds 1999 is Dacia een onderdeel van het Franse Renault-concern.

Vanwege het matig ontwikkelde wegennet zijn de spoorwegen nog altijd van groot belang voor zowel personen- als zakelijk vervoer. Het spoorwegennet beslaat 11.275 km waarvan een groot deel geëlektrificeerd is. Ook hier is men hard bezig met de modernisering van de huidige infrastructuur, weer met hulp van bovengenoemde internationale organisaties. Ook wordt veel geld uitgetrokken voor modernisering van stations, digitalisering van communicatienetwerken, materieel voor toekomstig onderhoud en herstel en werkzaamheden aan de tram- en metrovoorzieningen in Boekarest.

Door de geografische positie vormt Roemenië een kruispunt van internationale spoorwegen dat verschillende delen van Europa met elkaar verbindt.

De Donau is met 1000 kilometer de belangrijkste waterweg, waarop een groot deel van het goederentransport tussen Oost- en Centraal-Europa plaatsvindt. Belangrijk is het 64 kilometer lange Donau-Zwarte Zeekanaal, waardoor zeeschepen ongeveer 380 kilometer van de Donau kunnen afsnijden.

Scheepswerf in Constanta, RoemeniePhoto: Acaro CC 2.5 Generic no changes made

De Zwarte Zee heeft dezelfde functie met de belangrijke haven Constanta. Ca. 60% van de buitenlandse handel passeert de grens via deze haven. Constanta heeft de mogelijkheden in zich om de belangrijkste haven aan de Zwarte Zee te worden. Daartoe worden onder andere met hulp van Japan grootschalige moderniseringsprojecten uitgevoerd. De off-shore dam wordt verlengd, het aantal havenbekkens verhoogd en een tweede containerterminal gebouwd.

Andere belangrijke havens zijn Mangalia, Sulina, Giurgiu, Galati, Braila en Tulcea.

De scheepsbouwsector is belangrijk voor de economie. Met name de productie van casco’s is belangrijk. Deze casco’s worden in het buitenland tot complete schepen afgewerkt. De werven komen steeds meer in handen van buitenlandse investeerders. (het Nederlandse scheepsbouwbedrijf Damen nam in 2000 een scheepswerf in Galati over).

De belangrijkste internationale luchthavens zijn Boekarest (Otopeni en Baneasa), Timisoara en Constanta. Verder zijn er nog tientallen andere vliegvelden.

Vakantie en Bezienswaardigheden

De grote massa blijft nog steeds weg door de gebrekkige toeristische infrastructuur, ondanks pogingen van de Roemeense overheid om dit te verbeteren. Ook zijn er toeristische bureaus in belangrijke buitenlandse steden gevestigd die proberen om het toerisme naar Roemenië te stimuleren. De eerste resultaten waren bemoedigend, want in de eerste helft van 2000 steeg het aantal buitenlandse bezoekers flink.

Roemenië is interessant voor het zakentoerisme in Boekarest en andere zakelijke centra, het bergtoerisme, geneeskrachtige bronnen en cultuur.

Boekarest, RoemeniePhoto: Seisdeagosto CC 2.0 Generic no changes made

De Roemeense hoofdstad is niet alleen het commerciële centrum van het land, maar ook het economische middelpunt. In het Roemeens wordt de stad Bucuresti genoemd.Bovenop een van weinige heuvels van de stad, die bekend staat als de Mitropoliei, staat de kathedraal, het middelpunt van het Roemeens-Orthodoxe geloof sinds de 17e eeuw. De kerk werd gebouwd door Constantin Serban Basarab, heerser van de provincie Walachije tussen 1656 en 1658, naar een ontwerp dat geïnspireerd is door het Curtea de Arges klooster. Het werd de zetel van de Roemeens-Orthodoxe Kerk in 1925. Het Byzantijnse interieur, met daarin de meest schitterende iconostase (wand van iconen) van de stad, evenals een paar prachtig gesneden zijaltaren, is van grote schoonheid. Een enorme menigte verzamelt zich hier voor de Paasdienst. De prachtige klokkentoren bij de ingang werd gebouwd in 1698 en gerestaureerd in 1958.

Brasov, RoemeniePhoto: Andrei Dan Suciu CC 3.0 Unported no changes made

Brasov is een van de grootste en meest aantrekkelijke steden in Roemenië. Het ligt in het centrale deel van het land. Brasov ligt op 160 km van Boekarest, de Roemeense hoofdstad. Brasov wordt omringd door de Karpaten, op het kruispunt van de oostelijke en de zuidelijke Karpaten. De stad is bekend omdat het de geboorteplaats is van het volkslied van Roemenië. In de oude stad zie je een van de smalste straten van Europa. De Strada Sforii is ongeveer vier meter breed. Als je een wandeling maakt over het oude stadhuisplein (Piata Sfatului), kun je genieten van kleurrijk beschilderde en fraai afgewerkte barokke gebouwen. Ga de Zwarte Kerk (Biserica Neagra) binnen, de grootste gotische kerk in Roemenië. Het interieur van de kerk is indrukwekkend en je ziet er een van de grootste orgels in Oost-Europa. Het centrale plein ligt in het hart van het oude middeleeuwse Brasov. Het plein wordt omgeven door prachtige koopmanshuizen met rode daken. In het midden van het plein zie je het oude stadhuis uit 1420, nu omgevormd tot het museum van de geschiedenis van Brasov.

Karpathen, RoemeniePhoto: Robert Anders CC 2.0 Generic no changes made

Roemenië is een zeer gevarieerd land. Het Karpatengebergte beslaat ongeveer een derde van het land. In het plateau van Transsylvanië, dat aan drie kanten door de Karpaten wordt omsloten, bevinden zich nog tal van pittoreske middeleeuwse stadjes.

De bergen en heuvels van Roemenië zijn geschikt voor wintersportvakanties en trektochten met overnachtingen in berghutten, de zogenaamde “cabana’s”. Bekende wintersportplaatsen zijn o.a. Predeal, Baie Borsa, Sinaia en vooral Poiana Brasov.

Op veel plaatsen vindt men druipsteengrotten en andere interessante karstverschijnselen.

Roemenie DobrogeaPhoto: Sorint CC 3.0 Romania no changes made

De Dobrogea, de strook tussen de Donau en de Zwarte Zee, wordt gekenmerkt door een glooiend landschap met vele wijngaarden. Roemenië is ook bekend om de badplaatsen aan de Zwarte Zee met vele hotelfaciliteiten, zoals Mamaia, Eforie en Constinestie. De Zwarte Zeekust heeft brede zandstranden en een rustige zee.

Bijzonder zijn de ruïnes van Histria, de belangrijkste Oudgriekse stad in Roemenië.

Bezienswaardige gebouwen en kastelen vindt men in Boekarest, Alba Iulia, Bran, Brasov, Cluj-Napoca, Curtea de Arges, Iasi, Orodea, Ploiesti, Sibiu, Sighisoara (met ommuurd hooggelegen centrum), Suceava, Timisoara, Tîrgoviste en Ulpia Trajanus.

Vooral Centraal-Roemenië, ofwel Transsylvanië, is cultureel-historisch van groot belang. Bijzonder in deze streek zijn de weerkerken, kerken waar soms wel drie muren ter verdediging omheen gebouwd zijn.

Beeldhouwwerk van Brancusi in Târgu JiuPhoto: Mike Master CC 3.0 Romania no changes made

Adamklissi heeft een beroemd Romeins oorlogsmonument. In Tirgu Jiu is veel werk van de beeldhouwer Constatin Brancusi te zien. Suceava is het uitgangspunt voor een rondreis langs de beroemde kerken van Boekovina, zoals die te vinden zijn in de plaatsen Sucevita, Moldivita, Voronet, Humor, Arbore, Putna en Agapia. Deze kloosterkerken zijn gebouwd in een gemengd Byzantijns-gotische stijl, versterkt en versierd met goed bewaard gebleven wandschilderingen uit de 16de eeuw, die niet alleen aan de binnenkant maar ook aan de buitenkant beschilderd zijn.

Roemenië telt ongeveer 160 kuuroorden, vooral aan de kust, ten zuiden van Constanta. Ook in het binnenland zijn kuuroorden te vinden, o.a. in Slanic Moldova en Baile Herculane.

Donau Delta, RoemeniePhoto: Ioan Cepaliga CC 3.0 Unported no changes made

Bezienswaardig zijn de romaanse houten kerken in o.a. Radauti en Babadag, en verder de oude havenstad Braila, de burcht Prejmer bij Brasov, het centrum van Sibiu en Sighisoara en de houten huizen in de Maramures. Mooie landschappen zijn behalve in de Karpaten vooral te vinden in het Prahovadal en in de Donaudelta, dat beschermd gebied is.

Op het gebied van de volkscultuur is Roemenië een van de rijkste landen van Europa. Op veel plaatsen lopen de mensen nog regelmatig in klederdracht door de straten en ook wat volksdansen en volksmuziek betreft heeft Roemenië een reputatie hoog te houden.

Klik op de menuknop bovenaan het scherm voor meer informatie

ROEMENIE LINKS

Advertenties
• ANWB vakantie boeken Roemenie
• Roemenie Vliegtickets.nl
• Roemenie Tui Reizen
• Boekarest Hotels
• Autoverhuur Sunny Cars Roemenië
• Djoser Rondreis Roemenie
• Transport Roemenië - TTS Quality Logistics B.V

Nuttige links

Dieren in Oost Europa (N)
Reisinformatie Roemenië (N)
Roemenië Reisstart (N)
Roemenië Startkabel (N)
Startpagina Roemenië-Vakantie (N)

Bronnen

Bos, J.W. / Roemenië : mensen, politiek, economie, cultuur, milieu

Koninklijk Instituut voor de Tropen

Democratisering aan de Donau : Roemenië na de revolutie van 1989

Instituut voor Publiek en Politiek

Roemenië

Steunpunt Oost-Europa Projecten

Versteegen, J. / Roemenië

Gottmer

Williams, N. / Romania & Moldova

Lonely Planet

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt november 2021
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems