JAMAICA   

Algemeen

De Jamaicaanse economie is thans gediversifieerder dan traditioneel het geval was. De landbouw, die in 2013 6,5% aan het bnp bijdroeg en werkgelegenheid bood aan 17% van de werkende beroepsbevolking, produceert zowel voor de binnenlandse consumptie als voor de export. De uitvoer van suiker maakte in 2013 9% van de totale exportwaarde uit, maar deze sector heeft geen goede vooruitzichten. De inkomsten uit de export van landbouwproducten viel terug van 50% in 1970 tot ca. 5% in 2013. Na de landbouw was het de winning van bauxiet, die decennia lang de economie beheerste. Na een terugval in de jaren zeventig en de eerste helft van de jaren tachtig, te wijten aan strubbelingen rond voorgenomen nationalisatie en later een mondiale recessie, tekent zich de laatste jaren een herstel af (5% bnp). De sector biedt werkgelegenheid aan minder dan 4000 mensen. Het toerisme heeft een sterke groei doorgemaakt, is nu een van de belangrijkste deviezenverschaffers en verschaft aan 12.000 mensen werkgelegenheid. Van groeiend belang is verder de (lichte) industrie, die 29,4% van het bnp uitmaakt en 19% van de arbeidsplaatsen biedt. De inflatie werd beteugeld en verminderde van 40% in 1978 tot 9,4% in 2013. De werkloosheid daalde van 30% in 1978 tot 16,3% in 2013. Het toerisme is vooral een groeisector. De economische groei bedroeg in 2013 0,13%. 16.5% van de Jamaicaanse gezinnen leeft beneden de armoedegrens.

Landbouw, veeteelt, bosbouw en visserij

Van de totale landoppervlakte is ca. 30% in gebruik voor de verbouw van gewassen, 20% is weidegrond en 20% is met bos bedekt; De suikerexport is deels in handen van de staat; ongeveer 50% van de suikerrietverbouw vindt plaats op grote plantages met elk een eigen raffinaderij. De belangrijkste landbouwgebieden zijn gelegen in de kustvlakten. Uit melasse, een bijproduct van suiker, wordt rum gestookt. Samen met suiker nemen deze bijproducten 40% van de totale landbouwproductie voor hun rekening. De suikerindustrie ondervindt hevige concurrentie van landen als Brazilië, Cuba en India.
Andere landbouwproducten zijn bananen, citrusvruchten, koffie, piment en gember. Van zeer groot belang, volgens sommige bronnen zelfs de belangrijkste agrarische verschaffer van buitenlands geld, is de verbouw van marihuana, die vooral wordt geëxporteerd naar de Verenigde Staten. Van de voedselgewassen zijn van belang yams, aardappelen, rijst, cassave en maïs, deels voor eigen gebruik en deels voor verkoop op de lokale markt. De overgrote meerderheid van de Jamaicaanse boeren heeft daarvoor minder dan één hectare grond ter beschikking. Extensieve veehouderij, bosbouw (tropische hardhoutsoorten) en visserij (makreel en tonijn) zijn van weinig betekenis voor de economie van het eiland. Er moet voedsel worden ingevoerd, inclusief vis.

Mijnbouw en energievoorziening

Jamaica is de op twee na (Australië en Brazilië) grootste producent van bauxiet. Een kwart van de Jamaicaanse bodem bevat bauxiet. Jamaica heeft nog geschatte reserves van 2,5 biljoen ton, 7% van de wereldreserve en nog genoeg om honderd jaar te kunnen produceren. De winning van bauxiet geschiedt in dagbouw en is sterk gemechaniseerd. Een derde van de opbrengsten uit deze sector werd verdiend met de export van bauxiet, twee derde met het halfproduct aluinaarde. Het merendeel van de ruwe bauxiet wordt direct uitgevoerd. De aluinaarde is een grondstof voor de productie van aluminium. De enorme expansie van de luchtvaartindustrie vanaf de jaren vijftig was natuurlijk voor de Jamaicaanse bauxietindustrie van eminent belang. Het aantal werknemers in de bauxietindustrie bedraagt slechts één procent van de beroepsbevolking!
De grootste bauxietmaatschappijen zijn Kaiser, Alcon, Alcoa en Acro, allen buitenlandse maatschappijen. Sinds de sterke daling van de bauxietprijs op de wereldmarkt sinds 1992 daalde dit aandeel tot 8,7%. De aluinaardemarkt trok vanaf 1994 weer aan.
Andere delfstoffen zijn gips (ca. 200.000 ton per jaar), kalk en marmer. Voor de productie van elektrische energie is Jamaica vrijwel uitsluitend aangewezen op ingevoerde aardolie. Dit is ook een van de redenen dat Jamaica niet zelf aluinaarde kan omzetten in aluminium; de elektriciteit die daarvoor nodig is, is te kostbaar voor Jamaica.

Industrie

De belangrijkste industriële activiteit is de verwerking van landbouwproducten voor de voedings- en genotmiddelenindustrie. Verder zijn van belang de productie van textiel en schoeisel en de bouwnijverheid. Kingston is een belangrijk industrieel centrum met o.a. metaalindustrie, telecommunicatieapparatuur en een aardolieraffinaderij.

Handel

De belangrijkste importen bestaan uit voedingsmiddelen, machines en grondstoffen. Suiker, koffie en bananen worden nog steeds uitgevoerd maar op veel kleinere schaal. Na Columbia is Jamaica de grootste producent van marihuana of ganja. Het is in ieder geval het grootste illegale exportproduct van Jamaica. Waar de ongetwijfeld hoge opbrengsten naar toegaan is niet duidelijk, maar het levert zeker een grote bijdrage aan de Jamaicaanse economie. Ongeveer ede helft van de export gaat naar de Verenigde Staten en 36% van de import komt ook van de Verenigde Staten. Het is dan ook niet vreemd dat Jamaica totaal afhankelijk van dit land is.
De markt voor duurzame consumptie- en kapitaalgoederen is te klein en voor zowel de technologie als de grondstoffen is Jamaica te zeer afhankelijk van het buitenland. De belangrijkste handelspartners zijn de Verenigde Staten, Canada, Venezuela, Engeland en de partners in de CARICOM. De centrale bank is sinds 1960 de Bank of Jamaica. Naast de twaalf handelsbanken zijn er twee ontwikkelingsbanken.

Verkeer

Jamaica beschikt over een goed wegennet; van de 18.200 km is 3200 km geasfalteerd. Van de ca. 389 km spoorweg die door de overheid geëxploiteerd worden is de 182 kilometer lange verbinding van Montego Bay met Kingston de belangrijkste.
Er zijn verder vier spoorwegen voor het vervoer van bauxieterts. Er zijn veertien vliegvelden, waarvan twee internationale: Norman Manley International Airport bij Kingston en The Donald Sangster International Airport bij Montego Bay. Kingston is de grootste haven met verschillende werven en dokken en kleinere havens zijn te vinden in Montego Bay, Port Antonio, Savanna-la-Mar, Port Royal en Ocho Rios.


JAMAICA LINKS

Advertenties
• Cheaptickets Jamaica
• Jamaica Zonvakanties WTC
• Jamaïca
• Vergelijk Vliegtickets vanaf Schiphol
• Jamaica Sawadee Reizen
• Jouw reis voor de beste prijs - Prijsvrij.nl
• Autoverhuur Sunny Cars Jamaica
• Jamaica Vliegtickets Tix.nl
• Jamaica Hotels
• Eliza was here

Nuttige links

Jamaica Reisforum (N)
Jamaica Reisfoto's
Jamaica Reisstart (N+E)
Jamaica Start België (N+E)
Reisinformatie Jamaica (N)
Reizendoejezo - Jamaica (N)
Romans over Jamaica (N)
Telefoongids Jamaica
Willgoto Jamaica (N)
Artikelen en Reisverhalen over JAMAICA
  Jamaica no problem

Bronnen

Baker, C. / Jamaica
Lonely Planet

Baker, C. / Jamaica
Kosmos-Z&K

Bayer, M. / Jamaica
Koninklijk Instituut voor de Tropen/Novib

Helm, R. van der / Jamaica
Elmar

Jamaica
Cambium

Wilkins, F./ Jamaica
Chelsea House Publishers

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt mei 2017
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems