Populaire bestemmingen PORTUGAL

AZOREN   

Economie

Ananassen wordt op de Azoren in kassen verbouwd Foto:José Luís Ávila Silveira/Pedro Noronha e Costa

Gedurende dertig jaar vóór de economische crisis in Europa lagen de economische activiteiten op de Azoren vooral op het gebied van infrastructuur, o.a. nieuwe vliegvelden, havens en telecommunicatiesystemen. Hierdoor is het aangezicht van de Azoren, en dan met name de hoofdstad Ponta Delgada, flink veranderd de laatste jaren met industriële en commerciële complexen aan de randen van de stad en veel nieuwe winkels in de binnenstad. De meeste van die projecten werden vooral gefinancierd door de Europese Unie, de vlag van de Europese Unie wapperde prominent op al die projecten.

De bewoners van de tamelijk onvruchtbare Azoren leven hoofdzakelijk van de veehouderij en de productie van melk, en die bedrijven zijn op elk eiland aanwezig. Verder worden er ook wijndruiven, ananassen, passievruchten, bananen en thee verbouwd, maar dat is voornamelijk voor de eilanden zelf.
In de tweede helft van de 19e eeuw stapten boeren van de sinaasappelproductie over op de ananasproductie, met name in Fajã de Baixo in de buurt van Ponta Delgada op het eiland São Miguel. De ananasplant was afkomstig van Zuid-Amerika en werd aanvankelijk alleen gebruikt als een ornamentele plant. Het klimaat van de Azoren is niet geschikt voor deze van origine tropische vrucht, daarom worden de ananassen, die op de Azoren een bijzondere smaak hebben, al vanaf 1864 in kassen gekweekt. Op het hoogtepunt van de ananasteelt waren er zo'n 3000 kassen die meer dan 2000 ton ananassen opleverden. De vruchtbare streek Terra Chã op het eiland Terceira staat bekend om de tamme kastanjeteelt. De grootste haven van de Azoren is die van de stad Praia da Vitória op het eiland Terceira. Het eiland São Miguel is het economisch centrum van de Azoren.
De Azoren zijn eigenlijk de enige plaats in 'Europa' waar thee verbouwd wordt. Twee kleine plantages, Chá Porto Formoso (alleen zwarte thee) en sinds 1883 Chá Gorreana (zwarte en groene thee), net ten oosten van Ribeira Grande op het eiland Sãn Miguel zorgen voor, tegenwoordig, een productie van zo'n 40 ton biologisch gekweekte thee. In de 19e eeuw waren er nog veertien theefabrieken, die, met maximaal een productie van 250 ton thee, ook voor de export produceerden. De reden dat het op deze plaats mogelijk is om thee te verbouwen komt door het zachte, regenachtige klimaat, vergelijkbaar met bijvoorbeeld de Chinese klimaatzone waar het verbouwen van thee ideaal is. Op sommige plaatsen, onder andere op São Jorge, wordt op kleine schaal koffiebonen verbouwd.

Chá Porto Formoso, theeplantage op de Azoren Foto:Froth82

Visserij speelt op de Azoren, die toch midden in de oceaan liggen, een kleinere rol dan je zou verwachten, er worden alleen wat tonijnconserven vanuit Rabo de Peixe, de grootste vissershaven van de Azoren, naar Italië geëxporteerd. In Fajã Grande wordt in de Fábrica Santa Catarina nog steeds tonijn ingeblikt. Slechts vijftien procent van het toegestane vangstquotum wordt in het 38.000 vierkante kilometer vangstgebied daadwerkelijk gevangen. De vissersboten zijn meestal klein en verouderd en houden zich in de directe omgeving van de eilanden op. Het vissersdorp São Mateus da Calheta heeft op het eiland Terceira een moderne haven met een trawlervloot.
De wijnbouw is op dit moment nog vooral voor de interne markt, maar toch produceert men vooral op het eiland Pico, maar ook op Terceira, São Miguel en Graciosa, voortreffelijke wijnen. De wijn wordt gemaakt van de eeuwenoude klassieke druivenrassen verdelho, arinto en terantez, die samen met de basalten ommuurde (currais) wijngaarden (curraletas) en de wijnhuizen tot het werelderfgoed van de UNESCO behoren. De 'currais', tegen de schadelijke wind, zijn een grandioos staaltje van vakmanschap en doorzettingsvermogen, want zou men de vaak manshoge muurtjes achter elkaar leggen dan kan men gemakkelijk de wereld rond volbouwen.
De wijn van met name Pico en in mindere mate van Graciosa werd vanaf de 18e eeuw geëxporteerd naar bijna alle werelddelen, maar daar kwam een wreed einde aan toen de druifluis eind 19e eeuw een einde maakte aan de export van de eilanden Pico en Graciosa. Men produceert vooral nog voor eigen gebruik en op het eiland Graciosa is nog maar één wijnhuis over: Terra do Conde. Bekende 'wijndorpen' zijn Biscoitos, Santa Luzia, Cabrito, Cais do Mourato, Porto do Cachorro en Lajido.

Wijn van het huis Terra do Conde, Santa Cruz da Graciosa, Azoren foto: LuzaWines

Ommuurde 'currais' wijngaard op Pico, Azoren foto: Ulrich Thumult

São Jorge is het kaaseiland van de Azoren, en de Queijo São Jorge een door de Europese Unie beschermd merk. De eerste kaasrecepturen werden op de Azoren geïntroduceerd door Vlamingen die zich eeuwen geleden op de eilanden vestigden. Op dit moment tellen de Azoren ongeveer 200.000 zwartbonte koeien, waarvan ongeveer de helft bestaat uit melkkoeien die zorgen voor de rauwe melk waar de kaas van gemaakt wordt. De bijzondere smaak van de kaas is het gevolg van bergmunt, dat op de weiden groeit, en het zoutgehalte van de lucht boven de Azoren.
Andere bekende kazen gemaakt van rauwe melk zijn Queijo Ilha Gracios Reserva, Queijo do Corvo en Queijo São João do Pico. Van mindere kwaliteit zijn de van gepasteuriseerde melk gemaakte Queijo Ilha, Queijo Flamengo en Queijo Império do Pico. De diverse kazen, ook die van de andere eilanden, worden geëxporteerd naar vooral het Portugese vasteland en naar Madeira.

Queijo Sao Jorge, kaas van de Azoren foto: Adriao

Eind 19e eeuw waren Maia en Lomba da Maia twee centra van tabaksproductie op São Miguel. Op dit moment zijn er alleen in Ponta Delgada nog twee fabriekjes actief. De fabriek in Maia sloot in 1988, werd in 2008 weer geopend als Museu do Tabaco. Op het eiland Pico in het plaatsje Santo Amaro een scheepsreparatiewerf. Santa Maria en Graciosa zijn gespecialiseerd in de teelt van suikermeloenen.

Het toerisme is van groot belang voor de economie van de Azoren. Alle eilanden samen hebben ca. 10.000 bedden voor toeristen, waarvan de helft zich op het hoofdeiland Sao Miguel bevinden. De meeste toeristen komen sinds jaar en dag uit Duitsland en verder zijn de Azoren populair bij toeristen uit met name Europese landen als Zweden, Nederland, Spanje en uiteraard het vasteland van Portugal. Industrie is nauwelijks op de archipel aanwezig. Verder ontvangen de Azoren veel subsidiegeld van de Europese Unie, want de afgelegen archipel wordt als een enigszins achtergebleven randregio beschouwd.
Net als op het vasteland van Portugal is ook op de Azoren de keramiekproductie van belang voor de economie, al was het alleen maar voor de toeristen. De grote naam wat keramiek betreft is Lagoa, een stadje op het eiland São Miguel, opvolger van Vila Franca do Campo, waar de Fábrica Cerámica Viera sinds 1862 de mooiste dingen maakt en van van een zeer goede kwaliteit. Het servies, de vazen en de bloempotten, dat onder de naam Louça da Lagoa bekend staat, zijn over het algemeen wit geglazuurd en versierd met blauwe eiland-specifieke motieven. In Vila Franca do Campo is nog een collectieve keramiekoven intact, waar alle pottenbakkers van de stad vroeger hun werkstukken bakten.

In de plaatsen Urzelina en Fajá dos Vimes op het eiland São Jorge en op het eiland Pico zorgt haak- en borduurwerk en geweven dekens en wandtapijten voor inkomsten, niet alleen van toeristen maar ook uit export naar landen als Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en Frankrijk. Met name op het eiland Terceira is een ware industrie ontstaan, waarbij de eindafwerking van het thuis gemaakte hand-geborduurde werk in de fabriek gebeurt.

Een ander typisch handwerk van het eiland Faial zijn kunstwerken die van vijgenmerg gemaakt zijn, de 'miolo de figueira'. Sinds de 16e eeuw worden de delicate kunstvoorwerpen gemaakt in vrouwenkloosters en vanaf 1834 door ambachtslieden. Op de eilanden Pico en São Miguel wordt een variant gemaakt, de escamas de peixe, waarbij de kunstwerken gemodelleeerd worden met vissenschubben.

Het eiland Pico was tot in 1984 het walvisvaarderseiland bij uitstek van de Azoren. Tot in de jaren vijftig van de 20e eeuwsvingen de walvisvaarders van Pico nog zo'n 250 walvissen per jaar, in 1984 waren dat er nog maar zo'n vijftig, te weinig om er een winstgevende bezigheid van te maken. Tegenwoordig verdient Pico geld met het zogenaamde 'whalewatching' en verder staat een plaatsje als Lajes do Pico helemaal in het teken van de walvisvaart in onder andere de musea Museu dos Baleeiros en het Centro de Artes e de Ciências do Mar, diverse walvisvaarderscafé's en in augustus het walvisvaardersfestival Semana dos Baleeiros.

De Azoren hebben sinds 21 augustus 1941 een eigen luchtvaartmaatschappij: SATA (Serviço Açoriano de Transportes Aéreos) Air Açores met als thuisbasis vliegveld João Paul II in Ponta Delgada op het eiland São Miguel.

AZOREN LINKS

Advertenties
• Azoren Reizen
• D-Reizen Azoren
• Azoren Vliegtickets.nl
• KRAS.NL Azoren reizen
• Autohuur Azoren
• Azoren Tui Reizen
• Rondreis Baobab
• Djoser Wandel - wandelreis Azoren
• Azoren Vliegvakanties WTC
• Hotels Azoren
• Ferry overtochten van en naar Azoren
• Rondreis Azoren
• Autoverhuur Sunny Cars Azoren
• Azoren Vliegtickets Tix.nl

Nuttige links

Azoren Startnederland (N+E)
Duiken in de Azoren - Pico - Faial in de Atlantische Oceaan op haaien, mobula's, dolfijnen, walvissen en potvissen (N)
Duiken, reizen, dieren, landschap, info, foto's Azoren (N)
Reisinformatie Azoren (N)
Startpagina Azoren (N)
Artikelen en Reisverhalen over AZOREN
  Vijf redenen waarom je Sao Migue..

Bronnen

BBC - Country Profiles

CIA - World Factbook

Elmar Landeninformatie

Lipps, Susanne / Azoren
ANWB

Marsh, Terry / Azores
New Holland

Martin, Roman / Azoren
Elmar

Sayers, David / Azores
Bradt Travel Guides

Stieglitz, Andreas / Landscapes of the Azores : a countryside guide
Sunflower Books

Wikipedia




laatst bijgewerkt september 2020
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems