Landenweb.nl

ETHIOPIE
 

Basisgegevens
  Officiële
  landstaal
  Amhaars
  Hoofdstad  Addis Abeba
  Oppervlakte  1.104.300 km²
  Inwoners  109.780.185
  (mei 2019)
  Munteenheid  birr
  (ETB)
  Tijdsverschil  +2
  Web  .et
  Code.  ETH
  Tel.  +251

Geografie en Landschap

Geografie

Ethiopië ligt in OostAfrika. Ethiopië ligt precies tussen de evenaar en de Steenbokskeerkring in. Ethiopië grenst in het westen aan Soedan, in het noorden aan Eritrea, in het oosten aan Djibouti en Somalië en in het zuiden aan Kenia De oppervlakte van Ethiopië is ruim 1,1 miljoen vierkante kilometer. Eritrea is daarmee ongeveer 30 keer zo groot als Nederland en België samen.

advertentie

Photo:Publiek domein

advertentie

Landschap

Landschappelijk gezien is Ethiopië in vier delen in te delen: Het noordelijk centraal massief (Abessinië), de hoogvlakte van Choa, het zuidwesten en de laaglanden in het westen en noordwesten. Er is ook veel variatie in landschap. Er zijn massieve rotspartijen met enorme tafelbergen (amba), steile massieven, diepe canyons, vulkaankegels, goudkleurige savannen en golvende vlakten. Van de mineraalrijke Danakilwoestijn (120 meter onder de zeespiegel) tot en met de besneeuwde top van de Ras Dashen (4620 meter hoog) vertoont Ethiopië een afwisselend reliëf. In het Ethiopisch Hoogland ontspringt de Blauwe Nijl (in het Tanameer), die samen met de Witte Nijl en de eveneens in Ethiopië ontspringende Tekeze-rivier de Nijl vormt.

advertentie

Photo:Florian Fell Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unportedno changes made

Klimaat en Weer

Ethiopië heeft voornamelijk een tropisch moesson klimaat. Er zijn wel heel veel lokale verschillen, voornamelijk vanwege de afwisseling in hoogte. De gemiddelde jaartemperatuur in de tropische lager gelegen gebieden is 30 graden Celsius. In de bergstreken kan het echter 5 graden worden. De regentijd is van juni tot en met augustus.

Planten en dieren

advertentie

Planten

De plantengroei in Ethiopië is buitengewoon divers. In de droge gebieden vind je alleen planten die weinig tot geen water nodig hebben. In de hoogvlaktes valt veel regen en daar is het erg koel. Maar hoe hoger je gaat, hoe minder planten je tegenkomt. Alleen bergplantjes kunnen overleven op de immens hoge bergen van Ethiopië. Veel voorkomende vegetatie in Ethiopië zijn: , aloë, den, eucalyptus, jeneverbes, olijf, tamarinde en vijg.

advertentie

Dieren

Ethiopië kent vele inheemse soorten zoals de waliasteenbok, de Simenvos, de bergnyala, de gelada, de wilde Somalische ezel en de Ethiopische nyala. Ook onder de vogels bestaan veel inheemse soorten. Verder zie je er de baviaan, koedoe, leeuw, nijlpaard, panter, spiesbok en de zebra.

Geschiedenis

Ethiopië is de oudste onafhankelijke staat van Afrika (de periode 1936-1941 onder Italiaans bestuur niet meegerekend) en een van de langst, minstens 2000 jaar, centraal bestuurde staten ter wereld.

De Ethiopische beschaving vindt haar oorsprong in het rijk van Axum. Dit rijk kwam in de derde eeuw voor Christus tot bloei en heeft tien eeuwen stand gehouden. Rond 330 n.C. kregen Syrische monniken invloed op het hof van Axum. Zo deed het christendom dat uitgroeide tot Ethiopische orthodoxie, zijn intrede in deze handelsnatie. In de zevende eeuw veroverden moslims grote delen van de Hoorn van Afrika. Zij stichtten vele havensteden (o.a. Berbera, Mogadishu en Mombasa) en sloten zo het rijk van Axum in. Vluchtende Afars van het rijk van Axum trokken zuidwaarts en brachten het christendom weer tot grote bloei. Zij bouwden de rotskerken van Lalibela. Yekuno-Amlak greep de macht in 1268. Hij beweerde af te stammen van de bijbelse koningin van Sheba. Tot 1855 bestond het huidige Ethiopië uit christelijke en islamitische staatjes die regelmatig aangevallen werden door Oromo's, Afars en Somali's. In 1855 riep de christelijke edelman (Ras) Kassa zichzelf uit tot keizer Tewodros. Hij delfde het onderspit tegen de Britten, die trachtten het gebied rond het Suez-kanaal te beheren. De opening van dit kanaal in 1869 leidde tot een run op de Rode Zeekusten door de Britten (Aden), Italië (Assab en later Eritrea) en Frankrijk (Djibouti).

De nieuwe Ethiopische machthebber Menelik sloot in 1896 een verdrag met Italië (het Verdrag van Wichale), waarover al spoedig onenigheid ontstond. Zijn (Afrikaans) leger versloeg de Italianen, tot ontsteltenis van Europa. Italië behield Eritrea. De Ethiopisch-Eritrese grens werd vastgelegd. Dit belette Menelik niet gebieden in het oosten, zuiden en westen te veroveren. In 1887 werd Addis Abeba ('Nieuwe Bloem'), de nieuwe hoofdstad van Ethiopië.

Na zijn dood in 1908 werd Menelik opgevolgd door zijn dochter Zawditu onder regentschap van eerst Ras Tefema en later Ras Tafari. In 1930 werd Ras Tafari gekroond tot keizer Haile Selassie. Zijn regeerperiode tot 1974 werd van 1935 tot 1941 onderbroken door Mussolini. In 1962 annexeerde Ethiopië Eritrea, waarna de bloedige Eritrese afscheidingsoorlog begon. Ook in Ethiopië groeide de ontevredenheid, o.a. door de verdeel- en heerspolitiek en het slechte beleid na de grote droogte van 1973. Dit mondde in 1974 uit in studentenprotesten en een succesvolle legercoup. De militaire Derg-regering oefende evenwel een terreurbewind uit. Dit heeft vele honderdduizenden slachtoffers gekost en was aanleiding voor zowel Tigrayers als Oromo's hun eigen bevrijdingsoorlog te beginnen.

De leider van de Derg, kolonel Mengistu Haile Mariam, kreeg steun van de Sovjet-Unie toen de Somalische President Siad Barre met steun van de Verenigde Staten de Ogaden-woestijn trachtte te veroveren. Het einde van de Sovjet-Unie en de Eritrese militaire successen braken het Dergbewind op. Het Tigrayse People's Liberation Front (TPLF) trok aan het hoofd van een brede coalitie van verzetsbewegingen, in mei 1991 Addis Abeba binnen. Deze beweging vormde een coalitie met de Amhara National Democratic Movement (ANDM), de Southern Ethiopia People’s Democratic Front (SEPDF) en de Oromo People’s Democratic Organisation (OPDO). Deze verschillende etnisch gebaseerde partijen vallen onder de noemer de Ethiopian People's Revolutionary Democratic Front (EPDRF). Een verzetsbeweging zoals de Oromian Liberation Front (OLF), maakte aanvankelijk deel uit van deze coalitie, maar keerde zich later tegen de macht van de EPDRF. Dit heeft meermaals geleid tot gewapende gevechten tussen de regering en de OLF die zich schuil hield in Ethiopische grensgebieden met Kenia. De EPDRF regeert sinds 1991 in Ethiopië.

Sinds 24 mei 1993 werd Eritrea, de voormalige Italiaanse kolonie en Ethiopië’s meest noordelijke provincie, onafhankelijk. Dit was een doorbraak in het 30-jaar durende conflict tussen Ethiopië en Eritrea. In mei 1998 brak echter een grensconflict uit tussen Ethiopië en Eritrea. Tijdens de eerste weken van dit conflict werden aan beide zijden bombardementen uitgevoerd. Ondanks bemiddelingspogingen van de Afrikaanse Unie (AU), de Verenigde Staten (VS) en Rwanda braken begin 1999 de eerste hevige grondgevechten uit. Medio 1999 raakte het conflict in een patstelling en hervatten beide partijen de onderhandelingen onder leiding van de AU. Deze mislukten echter. Op 12 mei 2000 begon Ethiopië wederom een grootschalig militair offensief, dat aanzienlijke terreinwinst opleverde. Na bemiddeling van de AU in nauwe samenwerking met de VS tekenden beide landen op 18 juni 2000 een staakt-het-vuren overeenkomst en op 12 december 2000 een vredesovereenkomst. November 2000 overlijdt Haile Selassie.

In de periode van 2000 tot en met 2008 blijven er spanningen tussen Eritrea en Ethiopië. In 2005 worden omstreden verkiezingen gehouden, de regering beweert voldoende zetels te hebben om opnieuw een regering te vormen. Er komen ook spanningen met Somalië van 2006 tot en met 2008. Ethiopische troepen bestrijden Islamitische milities in Somalië. In januari 2009 trekt Ethiopië alle troepen uit Somalië terug In augustus 2009 worden Ethiopië en Eritrea veroordeeld tot het betalen van compensatie aan elkaar vanwege de grensoorlog. In mei 2010 haalt de EPDRF een overwinning bij de parlementsverkiezingen. Premier Meles Zenawi gaat op voor een vierde termijn. Waarnemers van de EU zien veel onregelmatigheden.

In 2011 lopen de spanningen met Eritea op en Ethiopië verklaart de rebellen te steunen. President Meles Zenawi komt in augustus 2012 te overlijden en wordt opgevolgde door Hailemariam Desalegn. In juni 2013 spreken Egypte en Ethiopië over een dispuut over een dam in de blauwe Nijl, Egypte is bang voor een verminderde watertoevoer. In mei 2015 wint de regeringspartij EPDRF met overweldigende meerderheid de nationale verkiezingen. In januari 2016 laat de regering de plannen voor uitbreiding van de grenzen van Addis Abeba vallen na bloedige protesten van de Oromi boeren. De regering roept voor zes maanden de noodtoestand uit in oktober 2016 na aanhoudende gewelddadige anti-regerings protesten. In 2017 duurt de onrust voort, er zijn de afgelopen twee jaar minimaal 670 mensen omgekomen bij de protesten volgens het mensenrechten commitee.

Bevolking

In Ethiopië wonen 105.350.020 mensen (2017). De bevolkingsdichtheid bedraagt ongeveer 100 inwoners per vierkante kilometer.

De natuurlijke bevolkingsgroei bedraagt 2,85%. (2017)

Geboortecijfer per 1000 inwoners is 36.5 (2017)

Sterftecijfer per 1000 inwoners is 7.7 (2017)

De levensverwachting is 62,6 jaar. (mannen 60,1 en vrouwen 65,1 jaar (2017)

Er zijn een groot aantal bevolkingsgroepen in Ethiopië ondermeer de Oromo 34,4%, Amhara en Tigre 33%, Sidamo 4%, Shankella 4%, Somali 6%, Afar 2%, Gurage 2,5% en overige 9%

Taal

Er worden meer dan 70 talen met meer dan 200 dialecten gesproken in Ethiopië. De meest gesproken talen zijn Amhaars, Tigrinya, Afar, Somali en Oromya.

Godsdienst

In Ethiopië is ongeveer 45 % van de bevolking aanhanger van de Islam. 35 % is koptisch Christen en 10% hangt een animistische religie aan.

Samenleving

Staatsinrichting

Ethiopië is een federale republiek. Eind 1994 werd een nieuwe grondwet aangenomen. De Tweede Kamer bestaat uit gekozen volksvertegenwoordigers; de Eerste Kamerleden worden gekozen door de leden van de regionale overheden. De President wordt op voordracht van The House of People’s Representatives gekozen in een gezamenlijke zitting van beide kamers. De president vervult een ceremoni ële functie en heeft geen politieke macht. De Minister-President en de leden van het kabinet zijn verantwoording schuldig aan The House of People’s Representatives. De minister-president is opperbevelhebber van de strijdkrachten.

Bestuurlijk valt Ethiopië uiteen in verschillende regio’s op basis van etnische scheidslijnen. Dit ‘etnisch federalisme’ is vastgelegd in Artikel 39 van de grondwet. Artikel 39 is in het leven geroepen om regionale afscheidingsoorlogen van de federatie in de toekomst te voorkomen. Het Artikel stelt dat iedere etnische bevolkingsgroep in Ethiopië het recht heeft zijn eigen identiteit te waarborgen. Artikel 39 voorziet eveneens in de mogelijkheid dat de zelfstandige regionale bestuurseenheden gebruik kunnen maken van het recht op volledige soevereiniteit (afscheiding) van de federale republiek. De federale republiek Ethiopië valt zodoende uiteen in negen etnische regio’s en twee stadsregio’s. De negen zijn respectievelijk: Tigray, Afar, Amhara, Oromia, Somalia, Gambela, Beni Shangul, Gumuz en de Southern Nations, Nationalities and People’s Region (SNNPR). De SNNPR bestaat uit meerdere sub-regio’s die bevolkt worden door diverse volken. Dire Dawa en Addis Abeba zijn de stadsregio’s.

Politiek

Sinds 1993 was er zichtbaar een positieve trend op het vlak van democratisering en goed bestuur. Het proces kende een sterke terugval na de verkiezingen van 2005. Arrestatie van oppositieleden en toegenomen overheidsrepressie volgden. De overheid lijkt in 2006 voorzichtig te werken aan hervatting van het democratiseringsproces. Zo kent het parlement weer een kritische oppositie en wordt het maandelijkse debat tussen de premier en het parlement live uitgezonden op radio & TV.

De aanloop naar de algemene verkiezingen van 15 mei 2005 verliep rustig en zeer hoopvol. Er was volop ruimte voor openbare debatten tussen de regering en de oppositie. De nasleep daarentegen niet. Eerste uitslagen van de verkiezingen wezen op een sterke winst door de oppositiepartij CUD, ook al zou deze partij geen meerderheid behalen. De internationale gemeenschap, waaronder waarnemers van de Europese Unie (EU Election Observation Mission), constateerden grote onregelmatigheden bij de verkiezingen, maar er waren geen aanwijzingen dat de onregelmatigheden zouden hebben geleid tot een overwinning voor de oppositie. De verkiezingscommissie (National Election Board of Ethiopia) ging echter voorbij aan alle aanwijzingen van onregelmatigheden en verklaarde zonder meer dat de zittende regering de verkiezingen had gewonnen.. Dit leidde tot demonstraties van de oppositie waarbij de standpunten aan beide zijden snel verhardden.

Ongenoegen onder de bevolking volgde met als dieptepunt gewelddadige confrontaties met de politie in juni en november 2005 waarbij dodelijke slachtoffers vielen. Op 2 november 2005 werd er een groot aantal leden van de oppositie gearresteerd (waaronder kopstukken van de CUD), journalisten, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en academici waarna een einde kwam aan de ongeregeldheden. Ondanks oproepen van de internationale gemeenschap om onmiddellijke vrijlating blijft de voorlopige hechtenis van de gevangenen voortduren.

Dankzij bemiddeling door de internationale gemeenschap besloot de –weliswaar van haar leiderschap beroofde- oppositie toch zitting te nemen in het nationale parlement op basis van de officiele maar betwiste verkiezingsuitslag.

Een onafhankelijke Ethiopische onderzoekscommissie werd opgericht om een onderzoek te doen naar de onlusten in november 2005 waarbij honderden doden vielen. De commissie kwam in de zomer van 2006 met een concept rapport dat zeer kritisch was op het overheidsoptreden. Uit angst voor represailles zijn de voorzitter en vice-voorzitter van de commissie naar Europa gevlucht. De onderzoekscommissie heeft sindsdien haar rapport sterk verzwakt en de resultaten in oktober 2006 uitgebracht. De herschikte commissie concludeerde aanzienlijk milder nl. dat er 197 demonstranten zijn gedood, maar dat de regering naar omstandigheden geen buitenproportioneel geweld heeft gebruikt. Op dit moment buigt het Ethiopische parlement zich over de conclusies van de commissie. Gezien de machtsverhoudingen in het parlement is het niet waarschijnlijk dat er politieke consequenties zullen worden getrokken uit dit rapport.

Voor de actuele politieke situatie zie hoofdstuk geschiedenis.

Economie

Ethiopië is het een van de grootste en armste landen van Afrika. 30% van de bevolking leeft onder de armoedegrens (2017). Ethiopië ligt in het hart van een conflictueuze en arme regio. Naast Eritrea, Somalië, Soedan, is ook de wetteloosheid in Noord-Kenia een belemmerende factor voor economische groei en stabiliteit.

De economie blijft zwaar afhankelijk van de export van een beperkt aantal landbouwproducten waarvan de prijzen op de wereldmarkt sterk fluctueren. Een groot gedeelte van de buitenlandse deviezen en 10% van het overheidsinkomsten komt uit koffie. Fluctuatie in de koffieprijs heeft direct consequenties voor 25% van de bevolking. Ethiopië kende in 2017 een economische groei van 11%.

Inmiddels is de bloementeelt sterk in opkomst waar ook Nederlandse ondernemingen bij betrokken zijn. In slechts enkele jaren tijd is Ethiopië de derde grootste toeleverancier geworden voor de Nederlandse bloemenveilingen. Ook in een beperkt aantal andere sectoren, met name in de landbouwsfeer worden buitenlandse investeringen door de overheid aangemoedigd en gefaciliteerd.

Vakantie en bezienswaardigheden

De hoofdstad van Ethiopië Addis Abeba ligt vlak bij de 3200 meter hoge Entoto. Je kunt wandeltochten maken over de beboste heuvels met snelstromende beekjes. Vanaf de Entoto berg in het noordelijke deel van de stad krijg je een mooi panorama over Addis Ababa. Het Nationaal Museum heeft een groot assortiment archeologische en culturele artefacten over Ethiopië. Hier kun je Lucy (Dinknesh) het 3,2 miljoen jaar oude beroemdste skelet bekijken. Door deze ontdekking is de theorie ontstaan dat Ethiopië de bakermat van de mensheid is. De Trinity kathedraal is een prachtige kerk met een barokke Europese architectuur, die uniek is voor zowel Ethiopië als Afrika. De kerk is gewijd aan de Heilige Drie-eenheid. Er zijn mooie glas-in-lood ramen met afbeeldingen uit het Oude en Nieuwe Testament. Je kunt er ook de doodskist van keizer Haile Selassie zien. De Merkato is de grootste openluchtmarkt in Afrika. Hier kun je alles wat je maar wenst kopen.

Lalibela ligt 642 kilometer van Addis Abeba en is internationaal bekend om zijn rotskerken die soms het"Achtste Wereldwonder" worden genoemd. Deze monolithische kerken dateren in het algemeen uit de 12e eeuw en zijn gebouwd tijdens het bewind van koning Lalibela. Maar sommige stammen al uit de 10e eeuw. Er zijn in totaal elf kerken. Bete Medhane Alem met het Lalibela Kruis is de grootste monolithische kerk in de wereld.

De gracieuze stad Gondar werd gesticht door keizer Fasilidas in 1635. De stad was hoofdstad van Ethiopië tot aan het koninkrijk van Keizer Tewodros II, ook wel bekend als Theodore. Het was een belangrijk centrum van handel met de rijke landen ten zuiden van de Blauwe Nijl, evenals met Soedan in het westen, en de Rode Zee haven van Massawa in het noordoosten. Gondar is beroemd om de vele middeleeuwse kastelen. De oudste van de kastelen is gebouwd door Fasilidas zelf en is nog steeds in zo'n uitstekende staat van onderhoud dat het mogelijk is om helemaal naar het dak te klimmen, je krijgt een adembenemend uitzicht over een groot deel van de stad.

De Ethiopische Rift Vallei maakt deel uit van de beroemde Oost-Afrikaanse Rift Vallei en heeft talrijke warmwaterbronnen, prachtige meren en een verscheidenheid aan wild. Er zijn zeven meren met elk een eigen karakter en een uitbundige verscheidenheid aan flora en fauna die de regio een prachtige en exotische bestemming voor toeristen te maken. De meeste meren zijn geschikt om te zwemmen en andere watersporten te beoefenen. De meren Abiata en Shalla zijn ideale plekken voor vogelaars. De Rift Vallei is een plek waar veel hardlopers trainen vanwege de goede omstandigheden en de grote hoogte. Ook Nederlandse marathonlopers trainen hier veelvuldig.

Klik op de menuknop bovenaan het scherm voor meer informatie

ETHIOPIE LINKS

Advertenties
• Ethiopie Vliegtickets.nl
• Rondreis Ethiopie Djoser
• Hotels Ethiopië
• Rondreizen Ethiopie
• Addis Abeba Vliegtickets Tix.nl

Nuttige links

Ethiopië Startkabel (N+E)
Reisinformatie Ethiopië (N)
Rondreis Ethiopië (N)
Telefoongids Ethiopië (N)

Bronnen

Elmar Landeninformatie

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt april 2021
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems