Populaire bestemmingen PORTUGAL

MADEIRA   

planten

Madeira heeft vele bijnamen, maar de meeste refereren aan de bloemen-, planten-, en bomenpracht van het eiland: ‘bloemeneiland’, ‘eiland van de eeuwige lente’ en de ‘drijvende tuinen van de Atlantische Oceaan’. Er zijn 760 plantensoorten op het eiland geteld die tot 112 plantenfamilies behoren. Maar ca. 20% van al het moois op Madeira is echter inheems (endemisch).

De bloeitijd gaat het hele jaar door:

lentezomerherft/wintergehele jaar
aloëslangewortelleliebalonnenplant
bremchrysantvenusschoenbougainvillea
cameliafrangipanikerststerflamingobloem
orchideejacaranda kaasjeskruid
passiebloemclivia hibiscus
trompetbloemmagnolia strelitsia
oleander
roos
belladonna-lelie
hortensia

Madeira was ten tijde van haar ontdekking zeer rijk aan boomsoorten. Door grote branden en het eeuwenlang kappen van bomen voor bouwmateriaal en brandstof, zijn er weinig oorspronkelijke bossen op Madeira overgebleven. Toch zijn er in het noorden nog een aantal oorspronkelijke laurierbossen te zien en in de bergen de machtige boomheide (‘urze’). De vier belangrijkste lauriersoorten zijn de ‘vinhático’, de ‘til’, de ‘loureiro’ en de ‘barbusano’. Het ‘laurasilva’ (laurierbos) van Madeira werd door de Unesco in 1999 uitgeroepen tot werelderfgoed. Nog steeds is een vijfde van het eiland begroeid met bossen, maar 90% daarvan bestaat uit uitheemse soorten.
Hagen van boomheide worden vaak gebruikt om gewassen te beschermen tegen de noordelijke winden. Een andere zeer oude boom, de ‘pau branco’, een olijfachtige, groeit nog in de onherbergzame kloven in het noorden.
Verder zijn er enorm veel boomsoorten ingevoerd, waaronder kastanjes, mimosa’s, pijnbomen, Douglas-sparren, cipressen, Japanse ceders, Indiase zilversparren en eucalyptussen.
Bossen beginnen op Madeira boven 600 meter, nog hoger, boven 1200 meter, bestaat de vegetatie hoofdzakelijk uit heide, varens en bosbessen. Op de schrale bodem van het noordoostelijke Ponta de São Lourenço groeit een andere vegetatie dan op de rest van het eiland. Hier groeien onder andere de Mariadistel, de Mexicaanse papaver en de kardoen, ook een distelsoort. Opvallend is de ‘tuna’, een cactussoort, geïntroduceerd vanuit Centraal-Amerika in 1826.
Op Madeira gedijen 67 soorten varens, waarvan er twaalf endemisch zijn. Sommige levada’s zijn overwoekerd door slangenkruid. Een daarvan is de ‘Trots van Madeira’, een endemische variant met mooie blauwviolette bloemen.

Nog niet genoemd zijn: wijnrode Afrikaanse madeliefjes, ijskruid, geraniums, vuursalie, wilgen, watsonia’s, gladiolen, paaslelies, hibiscussen, begonia’s, zwanenbloemen, kamperfoelie, en witte en blauwe agapanthussen. De mooie blauwe agapanthus woekert als onkruid langs bijna alle straten en wegen op Madeira.

Levadas

Voor deze groei- en bloei-explosie van al deze prachtige bloemen en planten zorgen smalle, in de bergen uitgehakte kanaaltjes die het regenwater naar plekken leiden waar het nauwelijks regent. Hier wordt het water verdeeld door een ‘levadeiro’, die het water aan de verschillende landeigenaren distribueert en zijn deel van het kanaal onderhoudt. Deze unieke irrigatiekanalen, ‘levadas’ genaamd, komen tot in alle hoeken en uithoeken van het eiland en zijn veelal met de hand gegraven. De levadas worden gevoed door bronnen en reservoirs, gigantische bassins hoog in de bergen. Het systeem is in totaal duizenden kilometers lang. Zonder de kanaaltjes - de kleinste zijn niet breder dan 20 centimeter - zou de zuidzijde van het eiland er ‘s zomers verdord uitzien.
Met de bouw van het systeem is rond het jaar 1500 begonnen, en de aanleg ervan was een gigantische en levensgevaarlijke klus. Sommige kanalen zijn uitgehakt in steile rotswanden, door arbeiders hangend in touwen. Naast de levadas zijn smalle voetpaden gecreëerd, die worden gebruikt voor onderhoudswerkzaamheden. De levadas hebben in de loop der jaren een tweede functie gekregen als domein voor wandelaars, die echter geen hoogtevrees moeten hebben!.

Dieren

Grote wilde dieren komen op Madeira nauwelijks voor. Wilde geiten, egels, patrijzen, kwartels en konijnen zijn noemenswaard. De enige reptielen zijn de zeer kleine lagartixa-hagedissen, een soort muurhagedis. Verder zijn er ca. duizend insectensoorten en tweehonderd vogelsoorten, waaronder de groene kanarie, waarvan onze huiskanarie van afstamt. Verder komen op Madeira nog o.a. voor: buizerd, valk, vuurgoudhaantje en boekvink. Tot de oudste oorspronkelijke bewoners van Madeira behoren vleermuizen.
Kabeljauw of ‘bacalhau’ is het Portugese volksvoedsel bij uitstek, en ook tonijn wordt veel door de bevolking gegeten. De beroemdste vis op Madeira is de ‘espada’, de zwarte degenvis, die alleen in de diepzee bij Madeira en Japan gevangen wordt. Rond de Madeira-archipel wordt verder gevangen: zwaardvis, marlijn, haai, makreel, sardine, papegaaivis, brasem, baars, barbeel en de witte degenvis. Wat schaaldieren betreft is de napjesslak ‘lapa’ een specialiteit op de menu’s. In de rivier Ribeiro Frio worden verder nog forellen gekweekt. Voor de oostkust strekt zich Madeira’s eerste beschermde onderwater-natuurgebied, de ‘Reserva Natural de Garajau’ uit.
Op Deserta Grande, een van eilanden van de Ilhas Desertas, komt een zeldzame, zeer giftige zwarte wolfsspin voor. In 1990 is het eiland tot natuurreservaat verklaard, en vanuit een observatorium proberen een aantal biologen de flora en fauna van het eiland te behouden, in het bijzonder de kolonie monniksrobben op het eiland. Onder de vele vogelsoorten bevinden zich de Kuhls pijlstormvogel, de noordse pijlstormvogel, de kleine Madeirenzer pijlstormvogel of Bulwer en de donsachtige Madeirenzer stormvogel.

MADEIRA LINKS

Advertenties
• Vakantie Madeira
• D-Reizen Madeira
• Madeira Zonvakanties WTC
• KRAS Madeira aanbiedingen
• Ferry overtochten van en naar Madeira
• Autohuur Madeira
• Madeira
• Jouw reis voor de beste prijs - Prijsvrij.nl
• Djoser Wandel - wandelreis Madeira
• SRC Cultuurvakanties Madeira
• Madeira Hotels
• Funchal Vliegtickets Tix.nl
• Fietsen in Madeira met Bajabikes
• Autoverhuur Sunny Cars Madeira

Nuttige links

Madeira Boogolinks (N)
Madeira Eigen Start (E+N)
Madeira Foto's
Madeira Reisfoto's
Madeira Reislocaties (N)
Madeira Reisstart (N)
Madeira StartBelgiƫ (N+E)
Madeira Startkabel (N)
Reisinformatie Madeira (N)
Wandelen Madeira (N)
Artikelen en Reisverhalen over MADEIRA
  Schitterende rondreis over het b..

Bronnen

Catling, C. / Madeira
Kosmos-Z&K

Lipps, S. / Madeira
Elmar

Madeira
APA Publications

Schetar, D. / Madeira
Het Spectrum

Stiller, R. / Madeira
Van Reemst

Underwood, J. / Het Madeira-boek
Sunflower Books

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt september 2018
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems