Geschiedenis   

Wil je persoonlijke reistips ontvangen? Klik hier.

Angola Vredesonderhandelingen Nzinga en Portugezen Foto:Publiek domein

In 1575 vestigden de Portugezen zich in Angola, in het huidige Luanda. Vanuit deze basis aan de kust leidde Portugal een bloeiende slavenhandel. In de 19de eeuw werd Angola formeel een Portugese kolonie en begin 20ste eeuw kwamen ook de binnenlanden in handen van de Portugezen. Van 1932 tot 1974 regeerde de Portugese dictator Salazar en werden antikoloniale bewegingen met harde hand onderdrukt. Rond 1960 begon een gewapende strijd tegen de Portugese overheersing, gevoerd door onderling sterk rivaliserende bewegingen. De drie belangrijkste hiervan waren ten eerste de marxistische Movimento Popular de Libertação de Angola (MPLA) vooral gesteund door de zuidelijke stammen en communistische bondgenoten; ten tweede de door de Ovimbundu en het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime gesteunde União Nacional para a Independência Total de Angola (UNITA) en ten derde de Frente Nacional de Libertação de Angola (FNLA) welke zijn steun vooral onder de noordelijke stammen en anticommunistische westerse landen genoot. Een geweldloze coup in Lissabon (de zogenaamde Anjerrevolutie) bracht een regering aan de macht die voorstander was van de onafhankelijkheid van de koloniën. Op 11 november 1975 werd de macht overgedragen aan de MPLA en werd de Volksrepubliek Angola uitgeroepen. Het land werd een eenpartijstaat met de MPLA als enige toegestane partij.

Onafhankelijkheid betekende voor Angola zeker geen vrede en stabiliteit. Onder de Angolese bevrijdingsbewegingen laaide de oude rivaliteit weer op en begon een zeer bloedige burgeroorlog die, enige onderbrekingen daargelaten, 27 jaar zou duren. De MPLA leidde tot 1990 het land volgens Marxistisch-leninistische ideologie. Met het einde van de Koude Oorlog werd in 1991 een meerpartijenstelsel ingevoerd. Maar de vrede die tussen beide partijen werd gesloten, was van korte duur. Na de verkiezingen van 1992 waarbij de MPLA als winnaar uit de bus kwam, laaide de strijd opnieuw op. De daarop volgende jaren voerde UNITA met hulp van Zuid-Afrika en de Verenigde Staten, een zeer gewelddadige strijd tegen de MPLA. Deze guerrillaoorlog kostte het leven aan honderdduizenden Angolezen en deed veel blanken het land verlaten. Bovendien ruïneerde het de economie en een groot deel van de infrastructuur. Het 'Lusaka vredesakkoord' dat in 1994 was gesloten, werd bij voortduring geschonden door zowel de MPLA als UNITA onder leiding van Jonas Savimbi.

Jonas Savimbi Angola Foto:Ernmuhl

Onder druk van de Verenigde Naties kwam in april 1997 een regering van nationale eenheid (Government of Unity and National Reconciliation (GURN) tot stand. Medio 1998 kwam het vredesproces echter opnieuw in een impasse. De VN trachtte de onderhandelingen weer op gang te brengen, maar de Angolese regering weigerde nog langer met Savimbi, de leider van UNITA, te praten. Eind 1998 werd de aanval ingezet op de UNITA-bolwerken Andulo en Bailundo, waarmee de burgeroorlog werd hervat. De rebellen sloegen hard terug. Ondanks VN-toezicht op het uitvoeren van het Lusaka-vredesproces en de demobilisatie bleken beide partijen zich op grote schaal te hebben herbewapend. Het vertrouwen van de Angolese regering in de rol van de VN was daarmee volledig verdwenen en het mandaat van de VN- monitoringmissie (MONUA) werd in februari 1999 beëindigd. De humanitaire situatie van de bevolking was inmiddels dramatisch verslechterd.

Eind jaren negentig werd UNITA steeds verder in het nauw gedreven en op 22 februari 2002 werd leider Savimbi in een vuurgevecht met het regeringsleger gedood. De dood van Savimbi maakte de weg vrij voor vredesonderhandelingen met het inmiddels zeer verzwakte UNITA. Deze onderhandelingen leidden op 4 april 2002 tot de ondertekening van een Memorandum of Understanding (MoU).In juni 2003 vond het partijcongres van UNITA plaats. Op dit congres werd de voormalige vertegenwoordiger van UNITA in Parijs en Londen, Isaias Samakuva, verkozen tot nieuwe leider van UNITA.

Dos Santos en Lula Angola Foto:Wilson Dias/ABr

Inmiddels is de veiligheidssituatie door de vrede in de meeste delen van het land sterk verbeterd. Wel bestaat er bij een groot deel van de bevolking angst voor de uitkomst van de komende verkiezingen. In de provincie Cabinda duurt het conflict tussen regeringstroepen en de naar onafhankelijkheid strevende FLEC-rebellen echter voort. In februari 2007 zegt president dos Santos in 2008 parlementsverkiezingen te organiseren en in 2009 presidentsverkiezingen. In juni 2008 komt het groene licht voor de parlementsverkiezingen later in het jaar, het zijn de eerste verkiezingen sinds 1992. In september 2008 wint de MPLA van President dos Santos met meer dan 80% van de stemmen de verkiezingen.
In december stelt president dos Santos voor om de verkiezingen nog jaren uit te stellen. In januari 2010 stemt het parlement daarmee in. In september 2012 worden de verkiezingen alsnog gehouden en opnieuw wint de MPLA en dos Santos blijft president. In mei 2014 wordt er een volkstelling gehouden, er zijn 24,3 miljoen Angolezen. In 2015 en 2016 bezet Angola een zetel in de Veilgheidsraad van de VN. In augustus 2017 wint de MPLA de verkiezingen, ondanks klachten van de oppositie. In 2018 wordt Jao Laurenco naast president van Angola ook voorzitter van de MPLA. In 2019 is er is er onrust vanwege brandstoftekort, een redelijk absurde situatie voor dit grote olie-exporterende land.

ANGOLA LINKS

Advertenties
• Angola Vliegtickets.nl
• Hotels Luanda
• Luanda Vliegtickets WTC
• Luanda Vliegtickets Tix.nl

Nuttige links

Angola Reisstart (N+E)
Angola Startnederland (N+E)
Willgoto Angola (N)
Schrijf uw artikel over ANGOLA

Bronnen


BBC - Country Profiles

CIA - World Factbook

Elmar Landeninformatie

Oyebade, Adebayo / Culture and customs of Angola
Greenwood Press

Stead, Mike / Angola
Lonely Planet

laatst bijgewerkt juni 2020
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems