Landenweb.nl

SURINAME
 

Basisgegevens
  Officiële
  landstaal
  Nederlands
  Hoofdstad  Paramaribo
  Oppervlakte  163.820 km²
  Inwoners  572.435
  (mei 2019)
  Munteenheid  Surinaamse dollar
  (SRD)
  Tijdsverschil  -4
  Web  .sr
  Code.  SUR
  Tel.  +597

To read about SURINAME in English - click here

Geografie en Landschap

Landschap

advertentie

Suriname: SatellietfotoFoto: Publiek domein

Het landschap van Suriname is te verdelen in drie delen die van zuid naar noord lopen:

Het bergland van Suriname beslaat ruim 80% van de oppervlakte en is een onderdeel van het hoogland van Guyana. In tegenstelling tot de situatie in Guyana is binnen de grenzen van Suriname van de zandsteenbedekking vrijwel niets overgebleven. Door verwering is in het bergland een bovenlaag ontstaan van sterk wisselende dikte. In het zuiden strekken zich van west naar oost het Acaragebergte, het Grensgebergte en het Toemoek-Hoemakgebergte uit.

Laatstgenoemde keten vormt de waterscheiding tussen de naar de oceaan in het noorden en de naar het zuiden (Amazone) stromende rivieren. De gebergten van het midden van Suriname vormen in het algemeen de waterscheidingen tussen de grote rivieren. De hoogste bergen zijn de Julianatop (1280 m) en de Tafelberg (1080 m) in het Wilhelminagebergte.

Ten noorden van het bergland strekt zich een laag en golvend landschap uit , dat voor het merendeel bestaat uit zuivere kwartszanden die sterk waterdoorlatend en onvruchtbaar zijn. Vernieling van het oerwoud heeft als gevolg gehad dat hier een echte savanne is ontstaan. De overgang van oerwoud naar savanne is meestal geleidelijk.

De kustvlakte van Suriname bestaat uit een zuidelijk deel. Daar is de verwering erg intensief geweest. Hierdoor zijn bijna alle mineralen opgelost en is er bauxiet ontstaan. Het noordelijk deel bestaat uit jongere afzettingen die ontstaan zijn door de samenwerking van de rivieren en de zee. Door de rivieren aangevoerde en van de zeebodem afkomstige zanden vormden met schelpen uit zee strandwallen. In de lagunen daartussen werd slib afgezet. Zo ontstonden moerassen. Door inpoldering zijn hier in de 17de en 18de eeuw plantages ontstaan die later weer zijn verlaten.

De eigenlijke kust is een brede modderplaat, hierdoor ontbreken zandstranden helemaal. De kust van Suriname krijgt grote hoeveelheden slib te verwerken afkomstig van de Amazone. De aanslibbing bevorderd de groei van mangroven en parwawouden. Tussen de wortels wordt slib vastgehouden. Hierdoor komen de mondingen van de kleinere rivieren steeds verder naar het westen te liggen.

Rivieren van Suriname

advertentie

Suriname(rivier)Foto: Pvt pauline CC 3.0 Unported no changes made

De afwatering gaat via een aantal parallel lopende van zuid naar noord stromende rivieren.

De grootste rivieren van Suriname zijn de Corantijn en de Marowijne. In beide rivieren komen talrijke eilanden voor en aan de monding is de breedte ongeveer 10 km.

De andere grote rivieren zijn de Coppename, de Saramacca en de Suriname (rivier).

Kleinere rivieren zijn o.a. de Nickerie, de Commewijne en de Cottica. Alle rivieren zijn in de lage kuststreek goed te bevaren. Verder stroomopwaarts en op de kleine rivieren kan men gebruik maken van de grote stuwende werking van de vloed. De waterafvoer is zeer groot. In de regentijd overstromen de rivieren de moerasgebieden. Alle rivieren hebben bij de overgang van het bergland naar de savanne stroomversnellingen.

Klimaat en Weer

advertentie

Neerslag in Paramaribo, SurinameFoto: Ymnes in het publieke domein

Suriname heeft voor het grootste deel een tropisch regenwoudklimaat. De droogste maanden zijn in het algemeen september en oktober. Suriname heeft een dubbele regentijd. In januari regent het flink, maar van april tot en met juli is de grote regentijd. Aan het eind van de regentijden komen soms hevige buien voor.

De gemiddelde temperatuur is in Paramaribo 27,3 graden Celsius. De gemiddelde dagelijkse maximumtemperatuur is het hoogst in oktober en het laagst in januari. De gemiddelde minimumtemperatuur bedraagt het gehele jaar door ongeveer 23 graden.

De relatieve vochtigheid bedraagt gemiddeld 80%. De winden waaien overheersend uit oostelijke richtingen en zijn over het algemeen zwak met snelheden van tussen de een en twee meter per seconde. Het klimaat in het binnenland wijkt weinig af, in het algemeen is de neerslag er hoger.

Kort samengevat kent Suriname vier seizoenen:

De kleine regentijd, de eerste helft van december tot de tweede helft van januari.

De kleine droge tijd, de tweede helft van januari tot de tweede helft van maart. De grote regentijd, de tweede helft van maart tot de eerste helft van augustus. De grote droge tijd, de tweede helft van augustus tot de eerste helft van december.

Planten en Dieren

Planten

advertentie

Suriname MangroveFoto: Rob Oo CC 2.0 Generic no changes made

Suriname heeft een tropische plantengroei. De vegetatie heeft grote verwantschap met die van de aangrenzende Guyana's en met het Amazonegebied.

Het aantal soorten planten bedraagt ongeveer 5000. Voor een gebied van deze omvang en zonder hoge bergen is dat vrij veel. Enkele veel voorkomende soorten zijn de Vlinderbloemenfamilie, Walstrofamilie, Wolfsmelkfamilie, Palmen en verder Grassen, Bromelia`s, Cactussen en prachtige Orchideeën.

Kenmerkend voor Suriname is het kustbos dat bestaat uit mangrove (vloedbos), met voornamelijk de Parwa. De nationale bloem van Suriname is de paloeloe of Heliconia bihai. De nationale boom van Suriname is de koningspalm.

Dieren

advertentie

Brulaap SurinameFoto: Dennis Jarvis CC 2.0 Generic no changes made

De dierenwereld is van een tropisch Zuid-Amerikaans karakter en omvat in hoofdzaak de fauna van het tropisch regenwoud. De dierenwereld is nog vol verrassingen. De zoogdieren omvatten ongeveer 140 soorten, waaronder 8 soorten apen (o.a. brulapen en kapucijnerapen) en 14 soorten roofdieren (o.a. jaguar en poema). De vleermuizen zijn met 65 soorten goed vertegenwoordigd (o.a. de bloedzuigende vampiers). Verder zijn er drie soorten miereneters, twee soorten luiaards en vijf soorten gordeldieren (waaronder het reuzengordeldier). Tevens zijn er de Zuid-Amerikaanse tapir en drie soorten herten.

Voor de kust en in de riviermonden komt een zeekoeiesoort voor. De vogelwereld is zeer rijk en omvat meer dan 600 soorten. De trekvogels (vnl. steltlopers uit het noorden) omvatten ten minste 60 soorten. Typische vogels zijn o.a. de rode ibis, de zwarte gier, toekans en papegaaien. Amfibie en reptielen zijn in groten getale bekend geworden (wormsalamanders, de bizar uitziende Surinaamse pad, pijlgifkikkers, kaaimannen, kamhagedis of leguaan, boa constrictor, anaconda, bosmeester en ratelslangen onder de gifslangen, en zee-, water- en landschildpadden).

advertentie

Vieroogvissen SurinameFoto: James St John CC 2.0 Generic no changes made

De vissen omvatten in het zoete water tal van bekende aquariumvissen (karperzalmen en al of niet levendbarende tandkarpers); vooral meervalachtige zijn rijkelijk voorhanden. Speciale vermelding verdienen de piranha's, sidderaal, pijlstaartrog, vieroogvissen en de cichliden. Lagere dieren zijn o.a. vertegenwoordigd door reuzenduizendpoten, vogelspinnen, tot meer dan 13 cm lang wordende landslakken en een ontelbare insectenwereld, waaronder beroemde vlinders als Morpho en de merkwaardige lantaarndrager onder de cicadenachtige wantsen.

De kust en het goeddeels modderige continentale plat huisvesten een tropisch Caribische fauna, met o.a. commercieel belangrijke vissen en kreeftachtigen.

Talloze dieren worden gejaagd en gegeten, vooral apen, knaagdieren en hoefdieren; zeeschildpadeieren zijn eveneens zeer in trek. De jacht is voldoende gereguleerd, maar in de praktijk blijkt het moeilijk de besluiten toe te passen; stroperij is aan de orde van de dag en in delen van het binnenland is een aantal bepalingen niet van toepassing.

advertentie

Zeeschildpad legt eitjes in SurinameFoto: Jan Willem Broekema CC 2.0 Generic no changes made

Zeeschildpadden en hun legsels worden beschermd door een gemengd systeem van reservaten, quota en verboden. De natuurbescherming behoort daarmee tot de beste in Zuid-Amerika. In negen reservaten verspreid door het land worden fauna en flora redelijk tot goed beschermd. Op basis van deze gebieden is een bescheiden natuurtoerisme ontstaan; de bekendste van deze gebieden zijn stranden waar zeeschildpadden nestelen, het Raleighvallen-Voltzbergreservaat, de Tafelberg, de Sipaliwinisavanne en de Brownsberg. De Aziatische mungo (een mangoest) werd in het begin van deze eeuw ingevoerd ter bestrijding van ratten en de bosmeester (een gifslang); de verspreiding bleef tot op heden beperkt.

In 2007 maakte de Surinaamse natuurbeschermingsorganisatie CIS (Conservation International Suriname) bekend dat er 24 nieuwe diersoorten waren ontdekt in met name het Lely- en Nassaugebergte. Dit gebergte behoort tot het Guyana-schild, een aaneengesloten gebied met tropisch regenwoud dat verschillende landen omvat. Onder de nieuw ontdekte diersoorten bevinden zich een Dipsas indica, een slakkenetende slang, een dwergkatvis en een kikkersoort behorend tot het Antelopus-genus.

Geschiedenis

Voor-koloniale periode

Indiaanse jager-verzamelaars vestigden zich rond 10.000 voor Christus in het gebied van het huidige Suriname blijkt uit archeologische opgravingen. Bijlen en pijlpunten komen overeen met Europese vondsten uit de steen tijd. Ongeveer 3000 voor Christus vestigden zich landverbouwers bij de vruchtbare rivieren en zij produceerden aardewerk. Er zijn weinig geschreven bronnen uit de voor-koloniale periode van Suriname, maar uit archeologische vondsten blijkt dat er een soort terpen bewoond zijn geweest omgeven door akkers in de periode tot de eerste Europeanen voet aan wal zetten.

Spanjaarden, Engelsen en Nederlanders

advertentie

Vlag van de West-Indische CompagnieFoto: LTB CC 4.0 International no changes made

In 1593 werd Suriname door de Spanjaarden in bezit genomen, maar al snel weer verlaten. Ook Nederlanders stichtten er een vestiging, die echter evenmin stand hield. Na 1650 vestigde een groep Engelse kolonisten uit Barbados zich met succes aan de Surinamerivier. In 1667 telde hun kolonie 175 plantages en ruim 4000 kolonisten en slaven.

In 1667 veroverden de Zeeuwen onder leiding van Abraham Crijnssen Suriname en na de Vrede van Breda konden zij Suriname in bezit houden. In 1682 droeg de provincie Zeeland de kolonie over aan de West-Indische Compagnie (WIC), die een aparte naamloze vennootschap stichtte. Eenderde van de aandelen kwam in handen van de WIC, eenderde van de stad Amsterdam en eenderde van de familie Van Aerssen van Sommelsdijk.

Plantages, slavernij en contractarbeiders

Plantage in SurinameFoto: Publiek domein

Cornelis van Aerssen, werd de eerste gouverneur van Suriname. Hij zette zich in voor de vergroting van het aantal plantages. Door oorlog te voeren tegen de Indianen en de weggelopen slaven maakte hij Suriname aantrekkelijk voor Europese investeerders. Alle opvolgers van Van Aerssen zetten deze politiek ten gunste van de plantagelandbouw voort.

De Surinaamse koffie en suiker werden op de Nederlandse markt verkocht.

Nederlandse beleggers hebben tussen1751 en 1773 meer dan 60 miljoen in Suriname geïnvesteerd. In 1773 maakte een crisis op de Amsterdamse beurs een plotseling einde aan de kapitaaltoevoer naar Suriname. Veel planters hadden te veel geleend en konden de rentebetalingen en de aflossing niet voldoen en waren verplicht hun plantages te verkopen aan de geldschieters in Nederland. Voor de slaven was deze verandering van weinig betekenis. Zij bleven gedwongen om hun arbeid ter beschikking van de plantages te stellen. Hun aantal werd rond 1800 op 50.000 geschat. Na de verovering van Suriname door de Engelsen in 1799 werd in 1806 de aanvoer van slaven uit Afrika verboden. Door deze maatregel kon het sterfteoverschot onder de slaven niet langer door nieuwe aanvoer gecompenseerd worden. Doordat tweederde van de aangevoerde slaven mannen waren nam het aantal slaven langzaam af. Tevens liep een deel van de slaven weg en deze weglopers vormden aparte gemeenschappen, die de koloniale regering niet kon vernietigen en waarmee zij vredesverdragen afsloot om de plantages voor verdere aanvallen te vrijwaren. Deze voormalige slaven kregen de naam bosnegers.

Plantagehouder in Suriname met vrouwelijke tot slaaf gemaakteFoto: Publiek domein

In 1863 werd de slavernij in Suriname afgeschaft en in 1873 werden de ex-plantageslaven echt vrij. In dat jaar verviel hun verplichting om jaarlijks een arbeidscontract met een plantage-eigenaar af te sluiten. Om het tekort aan arbeidskrachten op te vangen werden vele plantages samengevoegd. In 1862 telde Suriname 216 plantages, in 1913 nog 79. De totale opbrengst aan suiker bleef overigens door de eeuwen heen vrijwel constant, wel verdwenen de koffie, de cacao en de katoen.

Hoewel deze vorm van landbouw steeds minder economische betekenis kreeg, bleef de koloniale politiek gericht op de bevordering van deze sector. De overheid voerde ruim 30.000 Brits-Indiers naar Suriname en ruim 33.000 Javanen, die zich voor hun verscheping hadden verplicht voor de duur van vijf jaar op de plantages te werken, waarna ze naar huis konden terugkeren. In 1916 kwam aan de invoer van Brits-Indiers een einde door nationalistische oppositie in India tegen deze vorm van arbeidsmigratie. Aan de aanvoer uit Java kwam een einde door de achteruitgang van de plantages. Ongeveer tweederde van de Indiase en Javaanse contractarbeiders keerde overigens niet naar huis terug, maar vestigden zich in de kolonie, nadat de koloniale overheid na 1890 het bezit van kleine percelen voor de voedsellandbouw begon te bevorderen.

Buiten de plantagelandbouw waren er maar weinig economische alternatieven. De vondst van goud zorgde voor werk voor een deel van de voormalige slaven., terwijl de groei van het overheidsapparaat eveneens een aantal arbeidsplaatsen schiep.

Van een industriële ontwikkeling in Suriname was maar beperkt sprake. Rond 1970 verdiende 23% van de beroepsbevolking zijn brood in de landbouw, 15% in de industrie en 40% in de dienstensector (overheid, ambachten).

De sociale structuur van Suriname werd in sterke mate beïnvloed door het gebrek aan contacten tussen de verschillende bevolkingsgroepen. De slavenemancipatie van 1863 had tot gevolg, dat een groot deel van de oorspronkelijk uit Afrika afkomstige bevolking de plantagelandbouw de rug toekeerde en zich richtte op werk in de bos- en mijnbouw en in de dienstensector. Hun plaats in de landbouw werd ingenomen door de Hindoestanen en de Javanen. Aan de top bevonden zich de blanke plantagehouders en de uit Nederland afkomstige bestuursambtenaren. De kleine creoolse middenstand voelde zich met de blanke bovenlaag verbonden.

De sociale machtsverhoudingen werden weerspiegeld in de Staten van Suriname, die in 1866 werden ingesteld. De leden van de Staten van Suriname werden tot 1901 benoemd door de gouverneur, daarna werden zij gekozen volgens het censuskiesrecht. In 1948 werd het algemeen kiesrecht ingevoerd.

Van zelfbestuur tot onafhankelijkheid

Pengel SurinameFoto: Harry Pot in het publieke domein

Na de oorlog werd Suriname een ruime mate van zelfbestuur verleend. In het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden (1954) werd de positie van Suriname en de Nederlandse Antillen geregeld. Sedertdien werd door de politieke partijen een lossere band met het Koninkrijk nagestreefd. Delen van de voornamelijk onder de creoolse bevolkingsgroep aanhangers tellende Nationale Partij Suriname (NPS) en de Partij Nationalistische Republiek (PNR) streefden naar zelfstandigheid op korte termijn. De door Lachmon geleide Hindoestaanse Vatan Hitkari Partij (VHP) wenste nog een band met Nederland.

Onder premier Pengel en zijn opvolger Jules Sedney nam het verzet tegen de slechte sociaal-economische situatie toe. Zo waren er stakingen bij het onderwijs (die tot de val van Pengel leidden) en bij de Suriname Aluminium Company (Suralco), terwijl begin 1973 een algemene staking plaatsvond. Bij parlementsverkiezingen in 1973 wist de Nationale Partij-kombinatie (NPK) de overwinning te behalen. Arron, voorzitter van de NPS en de NPK, vormde een nieuwe regering, die aankondigde het land voor eind 1975 onafhankelijk te willen maken. In oktober 1975 werd in het Nederlandse parlement een wet tot wijziging van het Koninkrijksstatuut aanvaard. In Suriname bereikten premier Arron en oppositieleider Lachmon, die zich tot dan toe zeer had verzet tegen onafhankelijkheid, overeenstemming over de Grondwet, die daarna werd aangenomen.

Op 25 november 1975 werd de onafhankelijkheid van Suriname een feit. Ferrier, tot dan toe gouverneur, werd de eerste president. Premier Arron bleef leider van een NPK-kabinet. Na de eerste parlementsverkiezingen in het zelfstandige Suriname in oktober 1977, die door de NPK werden gewonnen, vormde Arron opnieuw een regering.

Staatsgreep

Desi Bouterse SurinameFoto: We El CC 3.0 Unported no changes made

In februari 1980 kwam een oud conflict tussen regering en beroepsmilitairen over de oprichting van een vakbond tot uitbarsting, wat uitliep op een militaire staatsgreep (25 februari1980). De burgerregering verdween en een aantal van de opstandige militairen, ondermeer Sital en Desi Bouterse, vormde een Nationale Militaire Raad (NMR), die verklaarde de macht overgenomen te hebben. Zij kondigden aan dat zij de corruptie willen beëindigen en belangrijke hervormingen willen invoeren. President Ferrier was aanvankelijk bereid de staatsgreep min of meer te legaliseren op voorwaarde dat er een burgerregering zou komen. Deze werd half maart gevormd en geplaatst onder leiding van Chin A Sen, een vooraanstaand lid van de PNR. Half mei aanvaardde het parlement een machtigingswet, die de regering verstrekkende bevoegdheden gaf en de rol van de volksvertegenwoordiging sterk verminderde. In de volgende jaren kende Suriname regeringen van verschillende signatuur. Wel hadden de militairen onder leiding van Desi Bouterse ('Bevel') het laatste woord.

Gedenkteken decembermoorden 1982Foto: JvL CC 2.0 Generic no changes made

Een dieptepunt vormden de decembermoorden van 1982, waarbij vijftien prominente oppositieleden door de militairen werden geëxecuteerd. Door de politieke onvrijheid, de almaar verslechterende economische situatie en het ontstaan van een guerrilla onder leiding van Ronnie Brunswijk in de binnenlanden slonk de populariteit van Desi Bouterse.

1987-2000

Ronald Venetiaan, SurinameFoto: Ricardo Stuckert/PR CC 3.0 Brazil no changes made

Uiteindelijk zagen de militairen zich gedwongen met de oude politieke partijen in overleg te treden. Dit leidde tot het referendum en de verkiezingen van 1987, die de oude partijen weer in het kabinet brachten. De president, R. Shankar, werd de belangrijkste man in het land. De militairen behielden echter, ondanks hun zware nederlaag tijdens de verkiezingen, achter de schermen grote macht.

Vanaf 1987 kwam het overleg met Nederland over het hervatten van de ontwikkelingshulp weer op gang. Maar in 1990 werd de inmiddels hervatte hulp opgeschort na een nieuwe staatsgreep, door militairen op kerstavond. In de daarna uitgeschreven verkiezingen kwamen de oude partijen, verenigd in het Nieuw Front, als grootste partij naar voren.

Ronald Venetiaan werd in september 1991 als opvolger van interim-president J. Kraag tot president gekozen en vormde met leden van Nieuw Front een regering die een grotere toenadering tot Nederland zocht. In juni 1992 tekenden Nederland en Suriname een vriendschapsverdrag. Hiermee kwam ook een protocol tot stand over de besteding van de 1, 3 miljard gulden die Suriname nog krachtens een verdrag uit 1975 van Nederland te goed had. Beide staten spraken af vooral de georganiseerde grensoverschrijdende misdaad aan te pakken.

In 1994 was er grote sociale onrust vanwege de uit de hand lopende inflatie (meer dan 300% op jaarbasis), die vooral de salarissen van overheidspersoneel uitholde. De economische situatie was zo chaotisch dat het land op de been moest worden gehouden met geld en voedselpakketten uit Nederland.

Nieuwe hulptoezeggingen van Nederland en een vergelijk met Den Haag bleven uit, omdat Suriname het IMF en de Wereldbank niet wilde accepteren als toezichthouder op zijn herstelprogramma. Ook 1995 stond in het teken van de moeizame pogingen van de regering om te komen tot een economisch saneringsprogramma.

Bij de parlementsverkiezingen van mei 1996 verloor het Nieuwe Front (NF), een coalitieverband van vier partijen en raakte het de meerderheid in het parlement kwijt. De NPD van Desi Bouterse was een van de grote overwinnaars. Het was evenwel aan het uiteenvallen van de NF-coalitie te danken dat Jules Wijdenbosch bij de presidentsverkiezingen van september oud-president Ronald Venetiaan kon verslaan. Dit laatste tot grote teleurstelling van de Nederlandse regering en het parlement, die vreesden dat Bouterse zich achter de schermen de ware machthebber zou tonen.

Op het gebied van de drugshandel behield Suriname zijn slechte naam. Met name de cocaïnehandel speelde een belangrijke rol bij het slechte prestige van Suriname.

Bouterse zal in een strafproces voor de Nederlandse rechtbank misschien veroordeeld worden. Het is nog onduidelijk of hij ook daadwerkelijk zal verschijnen.

21 eeuw

Bouterse in 2010 SurinameFoto: Pieter van Maele CC 3.0 Unported no changes made

In augustus 2000 werd de 64-jarige Ronald Venetiaan gekozen tot de nieuwe president van Suriname. De voorman van de creoolse NPS, onderdeel van het vierpartijenblok Nieuw Front, kreeg in het Surinaamse parlement 37 van de 51 stemmen en verwierf daarmee de noodzakelijke twee derde meerderheid. Met de verkiezing van Venetiaan kwam er een einde aan de regeerperiode van Jules Wijdenbosch.

Venetiaan maakte de sanering van de zieltogende economie tot een van zijn belangrijkste speerpunten. Verder wilde hij het vertrouwen van de Surinaamse bevolking in de politiek herstellen, die gekenmerkt werd door corruptie, zelfverrijking en drugsbelangen. Ook de verbetering van de relatie met Nederland stond op zijn programma. Bij de op 25 mei 2005 gehouden verkiezingen gaat de regeringscoalitie van het Nieuw Front terug van 33 naar 23 zetels in het Parlement. Winnaar is de NDP van Bouterse die acht zetels winst boekt en daarmee op een totaal van 15 zetels komt. De VVV van Wijdenbosch haalt vijf zetels. Drie binnenlandpartijen, die zich verenigd hebben in de A-Combinatie onder leiding van Ronnie Brunswijk, behalen vijf zetels, waarvan één voor de partij van Brunswijk. Het Alternatief-1 onder aanvoering van Winston Jessurun krijgt drie zetels. Op 30 juni 2005 zijn de leden van De Nationale Assemblee (DNA) beëdigd. Parlementsvoorzitter is Paul Somohardjo, leider van de Javaanse partij Pertjaja Luhur, die deel uitmaakt van het Nieuw Front.

De Verenigde Volksvergadering (het parlement uitgebreid met districts- en ressortsraden tot ca. 900 personen) heeft Ronald Venetiaan en Ramdien Sardjoe tot president en vicepresident gekozen.

Chan Santokhi, SurinameFoto: Master9sword1 in het publieke domein

In september 2007 beslecht een VN-tribunaal een conflict over een olierijk gedeelte voor de kust tussen Guyana en Suriname. Beide landen krijgen een gedeelte. In juli 2008 begint het proces tegen Desi Bouterse. In oktober 2008 kondigt mijnbouwgigant Billiton na een ruzie met de regering aan in 2010 te stoppen met haar werkzaamheden. In mei 2010 wint de mega combinatie van Bouterse de verkiezingen. In juli 2010 wordt Bouterse tot president gekozen met steun van twee vroegere vijanden. Hij treedt in augustus aan. De Nederlandse minister van buitenlandse zaken Verhagen zegt dat Bouterse alleen welkom is in Nederland om zijn straf uit te zitten. Het Surinaamse parlement neemt in april 2012 de amnestiewet aan, waardoor de verdachten van de decembermoorden in 1982 vrijuit gaan. Als reactie hier op roept Nederland haar ambassadeur terug en stopt met betalingen aan Suriname. In 2013 treedt er een lichte verbetering op in de relatie tussen Suriname en Nederland. Ernst Noorman is door minister Frans Timmermans aangesteld als zaakgelastigde met als doel de betrekkingen zoveel mogelijk te normaliseren. In januari 2014 ontmoet Timmermans zijn Surinaamse ambtsgenoot Lackin dat is het eerste contact op dit niveau in twee jaar. Ze spreken af elkaar later dit jaar nog eens te spreken. In mei 2015 haalt De NDP van Bouterse de absolute meerderheid bij de parlementsverkiezingen en kan zo zonder coalitiepartners regeren. In december 2015 bepaalt het Hof van Justitie dat het proces tegen president Desi Bouterse voor de moorden op 15 politieke tegenstanders in 1982 moet worden hervat ondanks een amnestiewet. In mei 2016 verhindert Bouterse dat de autoriteiten hem opnieuw aanklagen voor de moorden in 1982 door een beroep te doen op artikel 148 van de grondwet dat de president toestaat de procedure te stoppen in het belang van de staatsveiligheid. in juli 2017 zou een nieuwe Nederlandse ambassadeur aanrtreden, maar hij is niet welkom. Bij de verkiezingen van mei 2020 verliest de NDP van Bouterse fors en treedt er in juli een coalitieregering aan onder leiding van Chan Santokhi aan met als vice-president Ronnie Brunswijk.

Bevolking

Suriname Keti Koti vieringFoto: StarNieuws CC 3.0 Unported no changes made

De bevolking vertoont een grote etnische verscheidenheid als gevolg van de gevoerde koloniale arbeidspolitiek tot instandhouding van de plantagelandbouw. Er zijn 8 verschillende bevolkingsgroepen te benoemen. In 2017 zijn de verhoudingen als volgt: Hindoestanen 27%, Marrons of Bosnegers 22%, Creolen 16%, Javanen 14%, Gemengden 13%, Indianen 2%, Chinezen 2%, Europeanen 1% en overigen.

De bevolking is geconcentreerd in de kuststreek, meer dan de helft woont in een straal van 35 km rondom Paramaribo. Groot-Paramaribo heeft ca. 239.000 inwoners. De resterende bevolking woont in kleine nederzettingen langs de kust en langs de rivieren. De enige andere plaats van betekenis is Nieuw Nickerie.

Naar schatting wonen er ongeveer 350.000 personen van Surinaamse afkomst in Nederland (zie ook emigratie).

In 2017 bedroeg het inwoneraantal van Suriname 591.3919. De natuurlijke bevolkingsaanwas bedroeg in 2017 1,02%. Het geboortecijfer was in 2017 15.8 per 1000 inwoners en het sterftecijfer 6.1. De gemiddelde levensverwachting bedraagt voor mannen 70,1 jaar en voor vrouwen 75,1 jaar.

Taal

Surinaams VolksliedFoto: Brokopondo CC 4.0 International no changes made

Er worden in Suriname ongeveer 20 talen gesproken. De officiële taal is het Nederlands. Het Surinaams of Sranantongo ontwikkelde zich reeds vroeg tijdens de slaventijd als creoolse taal. Het 'Sranan' is te onderscheiden van de door de Bosnegers gesproken talen zoals het Saramakaans en het Aukaans. De Indianen spreken verschillende Indiaanse talen. De in de 19de eeuw gearriveerde contractarbeiders brachten het Hindi, Javaans en Chinees. De omgangstaal tussen de groepen is het Sranantongo.

Godsdienst

Winti dansFoto:Tropenmuseum CC 3.0 Unported no changes made

De godsdienstige verscheidenheid komt in grote lijnen overeen met de etnische. De creolen behoren voornamelijk tot de christelijke kerken. Ruim 40% van hen is Rooms-katholiek en ongeveer eenzelfde percentage van de creolen is lid van de Evangelische Broedergemeente. Een groeiend aantal behoort tot verschillende pinkstergemeenten. Tot de religieuze uitingen van de creolen en van de bosnegers en de indianen moet ook de Winti-cultus gerekend worden. Vaak zijn deze bevolkingsgroepen zowel Winti als een christelijke godsdienst toegedaan. De joden (zowel Asjkenaziem als Sefardiem) vormen een zeer kleine minderheid. De Hindoestanen hangen voor ca. 80% het hindoeïsme aan, 15% is islamiet, 5% christen. De Javanen zijn overwegend islamiet. De Indianen zijn grotendeels, althans officieel, gekerstend.

Samenleving

Staatsinrichting

Nationale Essemblee, ParamariboFoto: Brokopondo in het publieke domein

Suriname heeft als staatsvorm de parlementaire democratie. Volgens de grondwet van 1987 berust de hoogste macht bij de voor vijf jaar door de Verenigde Volksvergadering (een uitgebreid parlement) gekozen president, die naast staatshoofd en opperbevelhebber van de strijdkrachten tevens regeringsleider is. Deze laatste functie wordt ex officio uitgeoefend door de vice-president. De Nationale Assemblee is het hoogste staatsorgaan en telt 51 leden.

Administratieve indeling

Districten van SurinameFoto: Golbez CC 3.0 Unported no changes made

Suriname is ingedeeld in tien districten plus de hoofdstad. De districten zijn Paramaribo, Brokopondo, Commewijne, Coronie, Marowijne, Para, Wanica, Sipaliwini, Saramacca en Nickerie. De districten worden beheerd door een districtscommissaris. Het district is een administratief onderdeel van de centrale regering in Paramaribo, en de districtscommissaris krijgt zijn instructies van de minister van Districtsbestuur en Decentralisatie. De districten zelf zijn weer onderverdeeld in gebieden die onder een bestuursambtenaar met vaste standplaats vallen. Er is geen gemeentelijke indeling. Wel onderscheidt men binnen een district verschillende gemeenschappen, zoals vestigingsplaatsen (oude plantages), dorpsgemeenschappen, waterschappen en dorpen (grondjes).

Politiek

Presidenteel paleis SurinameFoto: Ian Mackenzie CC 2.0 Generic no changes made

De volgende politieke partijen speelden voor de militaire staatsgreep van 1980 en na de herdemocratisering in 1987 een belangrijke rol. De Kaum Tani Persatuan Indonesia, nu genaamd Kerukanan Tulodo Pranatan Ingil (KTPI = Partij voor Nationale eenheid en saamhorigheid van de Hoogste Orde). Deze partij is sterk bij de Javaanse bevolkingsgroep. De Nationale Partij Suriname (NPS), de grootste partij voor de creolen. De Vooruitstrevende Hervormings Partij (VHP), steunend op de Hindoestaanse bevolkingsgroep. Samen vormen deze drie partijen het Nieuw Front voor Democratie en Ontwikkeling. Tevens zijn er de met legerleider Bouterse verbonden Nationale Democratische Partij (NDP) en het Democratisch Alternatief '91 (DA '91), een bundeling van vier partijen.

De vakbeweging speelt van oudsher een belangrijke rol in het maatschappelijk leven. De belangrijkste vakbonden zijn het Algemene Verbond van Vakverenigingen in Suriname, 'de Moederbond', de Centrale 47 (C-47) en de Centrale van Landsdienaren Organisaties. Deze drie bonden verenigden zich in 1987 in de Raad van Vakverenigingen Suriname.

De actuele politieke situatie staat beschreven in het hoofdstuk geschiedenis.

Economie

Algemeen

Surinaamse DollarFoto: Brokopondo in het publieke domein

De economie is van oudsher sterk afhankelijk van het buitenland. Tijdens de bloei van de plantagelandbouw dreef het land economisch op de export van tropische producten (suiker, koffie, cacao, katoen). In de 20ste eeuw werd de bauxietwinning steeds belangrijker. De economie wordt gedomineerd door de mijnbouw, de export van aluminium, goud en olie is goed voor ongeveer 85% van de export en 25% van de inkomsten van de overheid, waardoor de economie zeer kwetsbaar is en afhankelijk van prijsschommelingen. De economische groei tussen 2010-13 ligt op ongeveer 4-5% per jaar, maar de begroting van de overheid is getroffen door de hoge inflatie in 2010. In januari 2011 devalueerde de regering de munt met 20% en verhoogde de belastingen om het begrotingstekort terug te dringen. Als gevolg van deze maatregelen is de inflatie teruggelopen naar ongeveer 4% in 2013. De economische vooruitzichten van Suriname voor de middellange termijn hangen af van een verantwoord monetair en fiscaal beleid en de invoering van structurele hervormingen om de markten te liberaliseren en concurrentie te bevorderen. In 2017 groeit de economie met 1,9 %. Het BNP per hoofd van de bevolking bedraagt dan $ 14.900 per jaar.

Landbouw, veeteelt, bosbouw, visserij en industrie

Fabriek van de Surinaamse Bauxiet MaatschappijFoto: Willem van de Poll in het publieke domein

Ca. 11% van de werkende bevolking is werkzaam in de landbouw, visserij en bosbouw. De sector is goed voor 8 11,6% van het BNP (2017). Het in cultuur gebrachte gebied is beperkt tot een kleine strook bij de kustvlakte. Een aanzienlijk deel daarvan wordt in beslag genomen door grootlandbouwbedrijven. De productie van palmolie heeft vanaf 1975 een veelbelovende groei te zien gegeven. De overheid exploiteert een aantal bananenplantages De kleinere landbouwbedrijven worden veelal door Javanen en Hindoestanen gerund. Het land voorziet in de eigen behoeften aan suiker, citrusvruchten, rijst en bananen. De veeteelt is van weinig betekenis. Hoewel 85% van het grondgebied met bossen is bedekt, zijn bosbouw en houtverwerking economisch van beperkte betekenis, omdat het moeilijk is dit op een commercieel aantrekkelijke manier te doen. De visserij op de rivieren en in de kustwateren is voortdurend in betekenis toegenomen, in het bijzonder de vangst van garnalen.

Afgezien van de bauxietverwerking is de industrie van weinig betekenis. Er zijn enkele voedselverwerkende, kleding- en schoenbedrijven, gericht op de binnenlandse markt. De industrie draagt ca. 31,1% bij aan het bnp; 11,2% van de actieve beroepsbevolking werkt in deze sector (2017).

Mijnbouw en energievoorziening

Goudmijn SurinameFoto: Lamgold CC 3.0 Unported no changes made

De bauxietwinning is in handen van de Amerikaanse Suralco en de Nederlandse Billiton Maatschappij (Shell). Lange tijd is Suriname de belangrijkste bauxietleverancier (grondstof voor aluminium) van de wereld geweest, maar in 1989 kwam Suriname op de achtste plaats. De belangrijkste vindplaatsen zijn Moengo, Paranam en Smalkalden. Bij Paranam liggen aluinaardefabrieken. IJzererts, nikkel, platina, tin, koper, mangaan, diamanten en goud worden op kleine schaal gewonnen. Energieopwekking geschiedt door middel van dieselmotoren. De hydro-elektrische centrale te Afobaka in het district Brokopondo is de belangrijkste energiebron. De gasproductie geschiedt door steenkolenvergassing.

Handel

Export SurinameFoto:R Haussmann, Cesar Hidalgo, et. al. CC 3.0 no changes made

De belangrijkste uitvoerproducten zijn goud, aluminium, olie en voedingsmiddelen.

De belangrijkste afnemers zijn de Zwitserland, België, Verenide Arabische Emiraten, Hongkong en Guyana. Ingevoerd worden voedingsmiddelen, machinerieën, aardolie en transportmiddelen. De voornaamste leveranciers zijn de Verenigde Staten, Nederland, China, en Trinidad en Tobago. De totale waarde van de export bedroeg in 2017 $ 2 miljard en de totale waarde van de import bedroeg $ 1,3 miljard.

Suriname heeft dus een positieve handelsbalans.

Verkeer en vervoer

Brug over de SurinamerivierFoto: Mark Ashmann CC 3.0 Unported no changes made

Het wegennet strekt zich uit over ca. 9000 km, hiervan is ongeveer 25% verhard.

Als overblijfsel van een groter spoorwegnet is er nog een ca. 86 km lange spoorlijn van Onverwacht (bij Paramaribo) via Zanderij naar Bronsweg aan het Van Blommesteinmeer. In 1978 is in het kader van de ontwikkeling van West-Suriname een spoorlijn van 80 km geopend tussen het Bakhuysgebergte en Apoera aan de Corantijnerivier. Beide lijnen zijn niet meer in gebruik. De rivieren hebben, met een bevaarbare lengte van 1500 km, een functie voor het vervoer in het binnenland. De grootste zeehaven is Paramaribo.

De nationale luchtvaartmaatschappij is Surinam Airways (ook wel Surinaamse Luchtvaart Maatschappij), bij Paramaribo ligt de internationale luchthaven Johan Adolf Pengel International Airport, ook wel Paramaribo-Zanderij International Airport. Verspreid over het land zijn er ca. 35 airstrips voor kleine vliegtuigen. In 2000 is het grootste project op het gebied van verkeer voltooid. Dat is de Wijdenbosch-brug over de Suriname-rivier.

Emigratie

De economische ontwikkeling van Suriname heeft ernstig te leiden onder de emigratie naar met name Nederland. Men spreekt van een "Braindrain" omdat vooral de hoger opgeleiden massaal naar Nederland trokken. Minimaal 300.000 emigranten wonen en werken in Nederland, maar voelen zich wel sterk betrokken bij Suriname.

Vakantie en Bezienswaardigheden

Vogels kijken in Bigi Pan Nature Reserve, SurinameFoto: Jan Willem Broekema CC 2.0 Generic no changes made

Het toerisme staat nog in de kinderschoenen in Suriname. Een mogelijkheid zou het natuur- of ecotoerisme kunnen bieden. Het land is immers voor 85% bedekt met tropisch regenwoud. Een negatieve factor voor het toerisme is het ontbreken van mooie stranden. Veel Surinamers die in Nederland wonen bezoeken met enige regelmaat Suriname.

Parimaribo gezien vanaf de SurinamerivierFoto: Mark Ashmann CC 3.0 Unported no changes made

Paramaribo ligt aan de Surinamerivier en is de hoofdstad van Suriname en de uitvalbasis van de meeste toeristen. De binnenstad is erkend als werelderfgoed sinds het jaar 2002. Bezoek de Sint Petrus en Paulus Kathedraal, die helemaal van hout is gemaakt. Hier vind je een grafsteen van Peerke Donders, dat was een priester die werkte bij een kolonie voor melaatsen in de 19e eeuw. Beklim de torens en geniet van de schoonheid van het uitzicht.

Suriname markt in ParamariboFoto: M M CC 2.0 Generic no changes made

De centrale markt is het trefpunt van iedereen in de stad. Hier is vis, vlees, accessoires, schoenen en kleding te koop. De markt is geopend van de vroege ochtend tot vroeg in de avond. Fort Zeelandia is een overblijfsel uit de koloniale tijd. Het fort ligt mooi aan de oevers van de Surinamerivier. De Ahmadiyya Anjuman Isha'at Moskee is de grootste moskee in de Cariben en dit deel van de wereld.

Klik op de menuknop bovenaan het scherm voor meer informatie

SURINAME LINKS

Advertenties
• Suriname verre reizen van ANWB
• Paramaribo Vliegtickets
• Reis-Expert.nl
• Suriname Tui Reizen
• Rondreis Suriname Djoser
• Rondreis Suriname
• Hotels Suriname
• Vakantie Suriname
• Rondreizen Suriname
• Autoverhuur Sunny Cars Suriname

Nuttige links

Emigreren Naar Suriname (N)
Reisinformatie Suriname (N)
Reizendoejezo - Suriname (N)
Rondreis Suriname (N)
Startpagina Paramaribo (N)
Startpagina Suriname (N)
Surinaamse Recepten (N)
Suriname 2Link België (N)
Suriname Favorietje (N)
Suriname Foto's
Suriname Reisverslag (N)
Suriname Startsuper (N)
Waterkant (N)

Bronnen

Beatty, N.B. / Suriname

Chelsea House

Encarta Encyclopedie

Leuwsha, T / Reishandboek Suriname

Elmar,

Noordegraaf, W / Suriname

ANWB

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt november 2021
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems