Landenweb.nl

SIERRA LEONE
 

Basisgegevens
  Officiële
  landstaal
  Engels
  Hoofdstad  Freetown
  Oppervlakte  71.740 km²
  Inwoners  7.860.823
  (mei 2019)
  Munteenheid  leone
  (SLL)
  Tijdsverschil  +7
  Web  .sl
  Code.  SLE
  Tel.  +232

Geografie en Landschap

Geografie

Sierra Leone ligt in West-Afrika. Sierra Leone grenst aan de Atlantische Oceaan en ligt tussen Guinee en Liberia. De oppervlakte van Sierra Leone is 71.740 vierkante kilometer. Sierra Leone is daarmee ongeveer 2 keer zo groot als Nederland.

advertentie

Sierra Leone SatellietfotoPhoto: Publiek Domein

advertentie

Landschap

Aan de kustlijn van Sierra Leone ligt een heuvelachtig gebied met heuvels van ongeveer 450 meter hoog. Ongeveer 25 tot 35 procent van het land bestaat uit savanne en grasland. Dit gebied ligt met name in het noorden van het land. De rest van het land bestaat uit bos en regenwoud.

advertentie

Landschap in het zuidoosten van Sierra LeonePhoto: Lindsay Stark CC BY 2.0 no changes made

Sierra Leone bestaat uit van uit het noordoosten geleidelijk in de richting van de zee afdalende plateaus, die bestaan uit onder meer graniet en leisteen. Ze zijn gemiddeld ongeveer 450 m hoog, met enkele toppen van bijna 2000 m. De plateaus gaan over in een strook laagland, ongeveer 50 m boven zeeniveau. Langs de kustvlakte strekken zich mangrovebossen uit, met kreken en lagunen; de enige verheffing vormen de circa 60 m hoge heuvels van het schiereiland waarop Freetown ligt. Voor de kust liggen onder meer de Banana-eilanden, de Turtle-eilanden en Sherbro.

Klimaat en Weer

Sierra Leone heeft een tropisch moessonklimaat. Het regenseizoen begint in juni en duurt tot oktober. De hoeveelheid neerslag varieert sterk per streek van 1900 mm tot maar liefst 6350 mm in de Gumavallei, aan de kust vlak bij Freetown. Tijdens de droge wintermaanden zijn er uit de Sahara afkomstige stofstormen, de Harmattan. De temperaturen komen in vrijwel het gehele land gedurende het gehele jaar boven de 25°C uit.

Planten en Dieren

Planten

Aan de kust zijn er moerassen, in het binnenland bos en ook savanne. De volgende planten, bomen en gewassen komen in Sierra Leone voor: cacao, grondnoot, koffie, mahonie, maïs, mangrove, palm, rijst en teak. De nationale boom van Sierra Leone is de palmboom.

Dieren

Vooral de bosfauna is zeer rijk en omvat onder meer talrijke apen en verwanten (16 soorten, waaronder 12 apen en de chimpansee) en antilopen (bijvoorbeeld 8 soorten duikers). Ook de vogelwereld is zeer rijk. Verder komen voor: buffel, krokodil, nijlpaard en de olifant. Hetnationale dier van Sierra Leone is de leeuw.

Geschiedenis

Europese overheersing

De Europese interesse voor dit deel van Afrika gaat terug tot 1495 toen de Portugezen een fort bouwden op de plaats waar nu Freetown ligt. Vanuit Sierra Leone werden de eerste slaven naar Amerika getransporteerd. Het Verenigd Koninkrijk bracht, nadat het de slavernij had afgeschaft in 1772 een groep ex-slaven naar Sierra Leone. Zij stichtten een gemeenschap die later zou uitgroeien tot Freetown, de hoofdstad van Sierra Leone.

In 1896 werd Sierra Leone uitgeroepen tot een Brits protectoraat. In 1961 werd Sierra Leone een onafhankelijke staat (lid van de Britse Commonwealth).

Zelfstandige republiek

Sierra Leone werd in 1971 een republiek. Het land kende sinds de onafhankelijkheid veel economische problemen, politieke onrust en enkele staatsgrepen. Desondanks stonden de inwoners van Sierra Leone bekend als goed opgeleide en handige ambachtslieden, uitstekende handelaren en geweldige kunstenaars. Belangrijker bleek het optreden vanaf het begin van de jaren negentig van een rebellenbeweging, het Revolutionary United Front (RUF) onder leiding van Foday Sankoh.

Dit front rekruteerde onder werkloze of anderszins in de problemen geraakte jongeren. Deze ‘lompenjeugd’ ging de kern uitmaken van een uiterst destructieve en gewelddadige beweging, die erin slaagde het land in een orgie van geweld te storten. Het leger bestreed het RUF op al even gewelddadige wijze. Burgers trachtten zich door het opzetten van zelfverdedigingsgroepen te beschermen tegen zowel het RUF als het leger.

RUF, leger en Afrikaanse interventies

Onder druk van de Economic Community of West African States (ECOWAS) en de internationale gemeenschap kwam het in 1997 in Abidjan tot een akkoord, dat onder andere een wapenstilstand en een plan voor vrede betrof. Er kwam echter niets van terecht. Het RUF weigerde te ontwapenen en ook het regeringsleger werkte tegen. Toen het leger een staatsgreep pleegde, vluchtte president Ahmad Tejan Kabbah (in 1996 democratisch gekozen) de grens over.

De orde in Sierra Leone werd hersteld door ECOWAS-troepen, in het bijzonder door het Nigeriaans contingent daarvan. De hoofdstad Freetown werd heroverd en president Kabbah kon terugkeren. In 1999 kwam het tot een nieuw vredesakkoord, gesloten in Lomé. Ter naleving daarvan zetten de Verenigde Naties een vredesmacht in: de UN Aid Mission in Sierra Leone (UNAMSIL). Met 17.000 soldaten was deze vredesmacht de grootste ter wereld en de grootste in Afrika ooit.

Het bleef echter onrustig in Sierra Leone. In 2000 braken grootscheepse gevechten uit tussen opstandelingen, regeringstroepen en VN-vredeshandhavers. Vooral door Brits militair ingrijpen kon de orde worden hersteld en het vredesproces worden voortgezet (Abuja-akkoorden). Sinds 2001 is het rustiger in het land.

De grootschalige internationale presentie bracht Sierra Leone op weg naar een min of meer normale situatie. Vanwege de algemene normalisering en de sterk verbeterde veiligheidssituatie werd UNAMSIL per 31 december 2005 teruggetrokken.

De autoriteiten van Sierra Leone zijn sinds het vertrek van UNAMSIL volledig verantwoordelijk voor de binnenlandse veiligheid en grensbewaking. De regering van Sierra Leone wordt in deze taak sinds januari 2006 bijgestaan door een VN Integrated Office in Sierra Leone (UNIOSIL), met het doel bij te dragen aan de openheid en vrijheid in de presidentsverkiezingen, begin 2007. Het bureau zal verder de autoriteiten assisteren bij het verbeteren van de mensenrechtensituatie en het bereiken van de millenniumdoelstellingen. Het doel van UNIOSIL is het aanpakken van de oorzaken van het conflict, waar armoede, werkeloosheid en uitzichtloosheid, corruptie en een zwakke staat een rol in speelden. UNIOSIL wordt bijgestaan door een International Military Advisory and Training Team (IMATT). Het is de bedoeling dat IMATT tot 2010 in Sierra Leone blijft om het leger van Sierra Leone te professionaliseren.

Speciaal hof Sierra leone

De VN-vredesmacht in Liberia (UNMIL) draagt de verantwoordelijkheid voor de beveiliging van het in 2004 opgerichte Speciale Hof van Sierra Leone. Dit Hof is ingesteld om de verantwoordelijken voor de schendingen van de mensenrechten, gepleegd ten tijde van de burgeroorlog in dat land, te berechten. In juni 2007 start het proces tegen Charles Taylor, voormalig premier van Liberia in Den Haag wegens beschuldiging van oorlogsmisdaden tegen Sierra Leone. In augustus wordt de oppositieleider Ernest Bai Koroma verkozen tot president, zijn partij wint ook de meerderheid in het parlement.

In januari 2008 hervat het hof in Den Haag het proces tegen Charles Taylor, na een uitstel van zes maanden. In april 2009 worden drie leden van het RUF veroordeeld tot langdurige gevangenisstraffen vanwege begane wreedheden tijdens de burgeroorlog. De VN heft in september 2010 de laatste sancties op tegen Sierra Leone. President Koroma wordt in november 2012 herkozen tot president. Charles Taylor wordt in april 2012 schuldig bevonden aan alle tegen hem ingediende klachten en veroordeeld tot vijftig jaar cel. In september 2013 werd deze straf in hoger beroep bevestigd. Taylor zit zijn straf uit in een Britse cel. Van 2014 tot 2016 is Sierra Leone in de ban van het dodelijke Ebolavirus met als gevolg meer dan 11.000 slachtoffers.

Bevolking

Er zijn 20 inheemse groepen te onderscheiden samen vormen ze 90% van de bevolking. De grootste zijn de Mende in het zuiden en oosten (ca. 31% van de totale bevolking) en de Temne in het westen en midden van het land (35%). In de top van het leger en de politie domineren de Limba (8%). De creolen (Krio) (2%), afstammelingen van voornamelijk uit Amerika teruggekeerde bevrijde slaven, spelen een belangrijke rol in het politieke, culturele en economische leven. Ze wonen hoofdzakelijk in de hoofdstad. Er zijn grote groepen buitenlanders, onder anderen Liberianen, Nigerianen, Libanezen en West-Europeanen.

In Sierra Leone wonen 6.138.195 mensen (2017). De bevolkingsdichtheid is ongeveer 88 inwoners per vierkante kilometer.

Taal

De officiële taal van Sierra Leone is Engels, maar dat wordt maar door een minderheid van de bevolking gesproken. Er worden voornamelijk inheemse talen gesproken, vooral Krio, Mende en Temne.

Godsdienst

De islam is de godsdienst die het meest aangehangen wordt in Sierra Leone (60%). Verder zijn er 10% christenen. De rest van de bevolking hangt een inheemse godsdienst aan.

Samenleving

Staatsinrichting

Met het overdragen van de macht aan een democratisch gekozen bestuur in 1996 werd de grondwet van 1991 (welke in 1992 na een staatsgreep buiten werking was gesteld) nieuw leven ingeblazen. De constitutie voorziet in een meerpartijensysteem en legt de uitvoerende macht bij de president die gekozen wordt voor een periode van vijf jaar, met een mogelijkheid van een eenmalige verlenging. De wetgevende macht bestaat uit één kamer met 124 leden gekozen voor een periode van vijf jaar, waarvan 112 leden rechtstreeks gekozen worden. De resterende 12 plaatsen zijn gereserveerd voor zogenaamde paramount chiefs (traditionele leiders van bepaalde regio’s. De president is het hoofd van een kabinet dat hij zelf benoemt.

Politiek

De laatste jaren is de stabiliteit in Sierra Leone snel toegenomen. Hiervoor verantwoordelijk zijn de massale internationale presentie en de de facto uitschakeling van een groot deel van de RUF-strijdmacht nadat RUF-leider Sankoh gevangen werd genomen en in hechtenis overleed in juli 2003. De demobilisatie van de voormalige strijders verliep boven verwachting. Tienduizenden strijders, vooral jongeren, leverden hun wapens in. In januari 2002 werd officieel de vrede in Sierra Leone uitgeroepen. In een sfeer van vertrouwen en optimisme wordt verder gewerkt aan het vredesproces. In februari 2004 werd het National Committee for Disarmament, Demobilization and Reintegration (NCDDR) officieel opgeheven. Gedurende de vijfjarige looptijd zijn meer dan 70.000 strijders via het DDR-programma ontwapend en gedemobiliseerd.

In mei 2002 vonden presidents- en parlementaire verkiezingen plaats. President Kabbah, destijds 70 jaar oud, werd opnieuw gekozen tot president voor een periode van vijf jaar en zijn partij, de Sierra Leone People Party (SLPP), werd de grote winnaar in het parlement. De belangrijkste oppositiepartij, de voormalige regeringspartij All People’s Congres (APC), was niet sterk genoeg om een echte vuist te maken. De RUF deed in 2002 eveneens mee met de verkiezingen, maar werd volledig weggevaagd.

Regionale verdeeldheid speelt een belangrijke rol in de politiek van Sierra Leone. De SLPP domineert in het oosten en zuiden van Sierra Leone, terwijl de APC zijn (groeiende) aanhang in het noorden geconcentreerd ziet. In mei 2004 vonden lokale verkiezingen plaats, die succesvol zijn verlopen.

Door gebrek aan capaciteit is er weinig betrouwbaar statistisch materiaal beschikbaar. Hierdoor kunnen schattingen van bijvoorbeeld de economische groei of het percentage HIV/AIDS besmette mensen wijd uiteenlopen. Hoewel de capaciteit van het leger en de politie toeneemt, kunnen deze beide instellingen de rust en orde nog niet op eigen kracht garanderen. Ook zijn nog niet alle milities volledig ontbonden. De vele jongeren, voor wie de toekomst weinig perspectief lijkt te bieden, vormen een gevaar voor de stabiliteit van het land. Een andere potentieel destabiliserende factor in Sierra Leone is de grootschalige corruptie.

Op het moment uit de publieke onvrede met het bestuur, de corruptie, de werkeloosheid, de armoede en het gebrek aan (medische) voorzieningen en onderwijs zich in de formatie van vele kleine politieke bewegingen.

De actuele politieke situatie staat beschreven in het hoofdstuk geschiedenis.

Strafhof en waarheidscommissie

In maart 2004 trad het Speciale Hof voor (Special Court for Sierra Leone, SCSL)) formeel in werking. Het is geen militair tribunaal en het verschilt van de tribunalen voor Rwanda en voormalig Joegoslavië vanwege de goedkeuring door samenwerking met Sierra Leone. Het Hof – dat niet onder controle van de Veiligheidsraad valt, maar een ‘ hybride’ mandaat heeft – moet de 20 à 30 personen die het meest verantwoordelijk worden gehouden voor de grove schendingen van mensenrechten berechten. Het Hof zal de kopstukken van de drie belangrijkste partijen in de oorlog in drie aparte kamers berechten. In maart 2003 werden de eerste zeven personen aangeklaagd. Twee van hen, RUF-leider Foday Sankoh en de RUF-commandant Sam Bockarie, zijn in 2003 overleden. Onder de aangeklaagden bevinden zich verder Johnny Paul Koroma (pleger van een staatsgreep in 1997 en vervolgens leider van het Armed Forces Revolutionary Command (ARFC)), Issa Sesay (RUF), Alex Brima en Morris Kallon (RUF), maar ook Sam Hinga Norman.

Norman was de leider van de militie, Civil Defense Forces (CDF) of Kamajors, die vanaf 1993 tegen het RUF en legerdeserteurs vocht. Toen de rust was teruggekeerd in Sierra Leone werd Norman als minister van Binnenlandse Zaken lid van het kabinet van president Kabbah. De arrestatie van Norman, naast de arrestatie van 2 andere prominente leden van het CDF, heeft in Sierra Leone en binnen de partij van de president, hevige onrust veroorzaakt. Norman wordt gezien als een van de verzetshelden in de burgeroorlog. Veroordeling van Norman zou kunnen leiden tot onvrede binnen de veiligheidstroepen en de CDF veteranen. Norman wordt beschuldigd van (onder andere) het rekruteren en gebruiken van kindsoldaten, onwettig moorden, plundering en het angst aanjagen van de bevolking. Norman wijst de beschuldiging dat hij primair verantwoordelijk was voor deze misdaden van de hand. Hij stelt dat president Kabbah, als toenmalig vooraanstaand lid van de Kamajors, minstens een even grote verantwoordelijkheid draagt voor de gepleegde misdaden als hijzelf. Bovendien, zo stelt Norman, werd de groep ondersteund door hoge diplomaten uit de Verenigde Staten, VK, Nigeria en de VN.

De bekendste aangeklaagde is oud-president Charles Taylor van Liberia. De aanklacht tegen Taylor luidt dat hij tijdens zijn presidentschap in ruil voor de beruchte ‘bloeddiamanten’ leden van de RUF financieel en materieel ondersteunde. In 2003 bood president Obasanjo Taylor asiel aan in Nigeria, in de hoop voorgoed een einde te kunnen maken aan de spanningen in het door de verschrikkingen verscheurde land. De ballingsschapsconstructie heeft tot eind maart 2006 voortbestaan. Nadat Ellen Johnson-Sirleaf, huidig presidente van Liberia, op 5 maart om uitlevering van Taylor had gevraagd is hier op 29 maart door president Obasanjo van Nigeria gehoor aan gegeven. Onmiddellijk vroeg het Speeciale Hof voor Sierra Leone of het proces van Taylor om veiligheidsredenen verplaatst kon worden naar de faciliteiten van het Internationaal Strafhof in Den Haag. Nadat het Verenigd Koninkrijk had toegezegd Taylor in geval van een veroordeling over te nemen voor detentie, stemde Nederland hiermee in. In totaal zijn er door het Hof voor Sierra Leone 17 aanklachten van oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid geformuleerd tegen de Liberiaanse oud-president.

Naast het Speciale Hof is tot voor kort een Waarheids- en Verzoeningscommissie (TRC, Truth and Reconciliation Commission) werkzaam geweest, waar plegers van gewelddaden die niet in aanmerking kwamen voor het Hof, hun misdaden konden opbiechten. De doelstellingen van de TRC waren een onpartijdig historisch verslag van de jaren van burgeroorlog op te stellen en verzoening te bevorderen. De TRC kende, nog meer dan het Hof, een problematische financiering. In oktober 2004 publiceerde de TRC haar rapport. Daarin werden Libië en Liberia in grote mate verantwoordelijk gehouden voor de oorlog in Sierra Leone. Daarnaast vroeg het aandacht voor de getraumatiseerde jeugd.

In januari 2008 hervat het hof in Den Haag het proces tegen Charles Taylor, na een uitstel van zes maanden. Charles Taylor wordt in april 2012 schuldig bevonden aan alle tegen hem ingediende klachten en veroordeeld tot vijftig jaar cel. In september 2013 werd deze straf in hoger beroep bevestigd. Taylor zit zijn straf uit in een Britse cel.

Economie

Door de gewelddadigheden zijn de economie en sociale structuur van Sierra Leone volkomen ontwricht geraakt. Niets werkte meer en het leven van velen loopt gevaar. Sierra Leone zakte naar de onderste plaats op de Human Development Index, de lijst van UNDP die landen rangschikt op onderwerpen als alfabetisering en beschikbaarheid van gezondheidszorg. De gemiddelde levensduur in Sierra Leone is één van de laagste ter wereld.

Wederopbouw van maatschappij en economie, met uitgebreide hulp van de internationale gemeenschap, staat voor de komende jaren centraal. In Sierra Leone werkte een groot gedeelte van de bevolking voor en tijdens de burgeroorlog in de landbouw. Door de oorlog zagen meer dan 500.000 boerenfamilies zich gedwongen te vluchten voor het geweld. Deze situatie is nog niet hersteld. Sierra Leone is mede daarom voorlopig (gedeeltelijk) afhankelijk van humanitaire hulp.

Een tweede probleem is dat de meeste voormalige soldaten en militieleden geen tot weinig onderwijs hebben gevolgd. Onderzoek van de VN heeft aangetoond dat dit te wijten valt aan het feit dat het schoolgeld voor velen veel te hoog was. De uitzichtloze situatie voor deze (jonge) mannen kan voor destabilisering van Sierra Leone gaan zorgen. Sanitaire voorzieningen zijn er nauwelijks en ook gezondheidszorg is een probleem. De sociale welzijnsinstituties zijn niet in orde, ongeveer 90 % van de medicijnen komen niet daar waar zij zouden moeten zijn en maar een kwart van de geboren kinderen worden geregistreerd. Het percentage HIV / AIDS geïnfecteerde mensen ligt, zo schat men, betrekkelijk laag (1,5%). Precieze data ontbreken echter. Ook heeft men in Sierra Leone problemen met de bestrijding van malaria en tuberculose.

Het belangrijkste exportproduct van Sierra Leone is diamant. Tijdens de oorlog was controle over de diamantmijnen een belangrijke inkomstenbron voor de milities. Hoewel het Kimberley Proces er toe heeft bijgedragen dat de handel in ‘bloeddiamanten’ is afgenomen blijft de illegale handel, waaraan ook politici deelnemen, en de daaraan verbonden corruptie een groot probleem.

De huidige overheid probeert de controle over de diamantmijnen terug te winnen. Deze pogingen zijn tot op heden niet echt succesvol geweest. Geschat wordt dat Sierra Leone door deze stand van zaken jaarlijks 300 miljoen dollar aan inkomsten misloopt. Een ander probleem is de almaar hoge inflatie die gemiddeld tussen de 12 en 13 procent ligt. De inflatie wordt veroorzaakt door fiscale gemakzucht, voedsel tekorten en zogenaamde geïmporteerde inflatie.

Evenzogoed is er ook opleving te proeven in de economische situatie van Sierra Leone. De groei heeft zich voornamelijk voorgedaan in de landbouwproductie en de dienstensector. De relatieve bloei van de dienstensector is te danken aan de donor gerelateerde inspanningen met betrekking tot de wederopbouw van de infrastructuur (wegen, elektriciteitscentrales) in Sierra Leone.

In 2017 haalde Sierra Leone een economische groei van 3,7%, hierdoor steeg het BNP per hoofd van de bevolking naar het overigens nog zeer lage bedrag van $ 1.600 per jaar.

Vakantie en Bezienswaardigheden

Sierrra Leone heeft geen goed imago bij de hedendaagse toerist. Reizigers worden geadviseerd waakzaam en voorzichtig te zijn en het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse zaken goed in het oog te houden. Sinds de laatste tijd staat het land weer iets beter aangeschreven en het is er zeker niet druk of toeristisch. Sierra Leone werkt sinds 2002 aan de wederopbouw van het land.

Freetown is de bruisende hoofdstad van Sierra Leone en is zowel overdag als 's nachts een levendige stad. De markten in Freetown zijn kleurrijk en luidruchtig, iedere ondernemer probeert uw aandacht te vangen. 's Nachts schreeuwt het uitgaansleven van Freetown het uit via de luidsprekers van de lokale nachtclubs en bars. In Freetown ben je nooit ver weg van een uitgaansgelegenheid. Belangrijke attracties van Freetown zijn The Cotton Tree, het Freetown paleis van justitie, de Slavenpoort en de Portugese trappen, de St. John's kerk (gebouwd rond 1820), de St. George's kathedraal (voltooid in 1828), het Sierra Leone Museum, de Foulah Town moskee (gebouwd in de jaren 1830) en de mooie stranden.

Je kunt vanuit de basis Freetown een lokaal vissersbootje huren en naar de Bananeneilanden varen. Dat is een mooie plek om te duiken of te snorkelen. Op de eilanden tref je ook oude ruïnes aan, zoals een kerk uit 1881 en de oude slavenscheepswerf.

Het ecotoerisme zou een goede bron van inkomsten voor dit arme land kunnen zijn. Het tropische regenwoud van Sierra Leone is rijk is aan veel diersoorten, zoals apen, vogels, vlinders en buffels. Er zijn ook een aantal mooie nationale parken.

Klik op de menuknop bovenaan het scherm voor meer informatie

SIERRA LEONE LINKS

Advertenties
• Sierra Leone Vliegtickets.nl
• Hotels Sierra Leone
• Tradetracker plaats advertenties en verdien geld

Nuttige links

Reisinformatie Sierra Leone (N)
Sierra Leone Startnederland (N)

Bronnen

Elmar Landeninformatie

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt september 2021
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems