BHUTAN   

Taal

Taalkaart Bhutan Foto:Publiek domein

De officiële taal van Bhutan is het Dzon(g)kha, één van de 53 talen uit de Tibetaanse taalfamilie, maar wordt voornamelijk in het westelijke gedeelte van Bhutan gesproken. Verder worden er in Bhutan 23 andere talen gesproken, die allemaal tot de Tibeto-Burmese taalfamilie behoren, behalve het Nepalees, dat tot de Ind--Arische talen behoort.
Hoewel het Dzongkha verwant is aan het Tibetaans, zijn de verschillen qua uitspraak dermate groot dat men elkaar nauwelijks verstaat. De schrijfwijze van het Dzongkha en het klassieke Tibetaans zijn wél identiek.

Op scholen wordt naast het Dzongkha ook Engels onderwezen, dus veel mensen sprekend redelijk tot vloeiend Engels. Verkeersopschriften en officiële documenten zijn in het Dzongkha en het Engels geschreven. De nationale krant, Kuensel, is geschreven in het Dzongkha, Engels en Nepalees.

Door de vele afgelegen gebieden is een aantal talen van regionale minderheden tot op heden behouden gebleven. Enkele Tibetaanse dialecten zijn het Cocha Ngachakha in de Kuri-chhu vallei, het Drokpa en Dakpakha en Merak, Sakteng en aangrenzende gebieden van het district Tashigang, het Layakha en Lunakha in het nomadische district Gasa, en Lakha en Droke in delen van het district Bumthang.

De meeste talen van Centraal-Bhutan, Bumthang, Khyeng, Mangdelung en Kurto, hebben een sterke affiniteit met de Monpa-dialecten van Tawang, uit het Sino-Indiase grensgebied van Arunachal Pradesh. De belangrijkste taal in Oost-Bhutan, het Tsangla, lijkt verwant met de Lopa-talen in Tibet en Arunachal Pradesh. In Zuid-Bhutan, waar de bevolking vooral van Nepalese afkomst is, is uiteraard het Nepalees de belangrijkste taal.

Toetsenbord met Dzongkha-letters foto: Christopher J. Fynn

De etymologie van de naam Bhutan is nog steeds een twistpunt tussen historici en taalkundigen. Bhutan zou kunnen afstammen van het Sanskriet woord 'Bhotant', dat 'het einde van Tibet' betekent, of van 'Bhu-uttan', dat 'hoog gelegen land' betekent.

Britse ontdekkingsreizigers geloofden dat de naam Bhutan was afgeleid van 'Bhotsthan', dat land van de 'Bhotias' betekent (Bhotia is Sanskriet voor mensen uit Tibet). Hoewel de naam van het land in het buitenland altijd Bhutan genoemd wordt, noemen de bewoners van Bhutan hun land al sinds de 13e eeuw Druk Yul, 'land van de donderende draak'. De mensen noemen zichzelf 'Drukpa'.

Het systeem van naamgeving verschilt in Bhutan in het noorden en het zuiden. In het noorden heeft men geen achternamen. Elk kind krijgt vlak na de geboorte twee namen, die gegeven worden door monniken. Het zijn meestal namen van traditioneel Tibetaanse origine met een religieuse achtergrond. In het zuiden, onder invloed van het hindoeïsme, hebben wel veel mensen een familienaam. Brahmanen behouden hun kastenaam, anderen zijn vernoemd naar de etnische groep waartoe ze behoren.

Enkele Bhutaanse woorden

hallokuzuzangbo lawaterchhuberggangri
dank ukadrichetheejahuischim
jaing/yövandaagdarimeertsho
neemorgennâbakoeba
1cizondagza dauhondrochi/chi
2nyîwoensdagza phupvarkenphap
3sumrestaurantzakhalinksöm
10cuthâmkipbja sharechtsyäp
100cikja/khägavisngashaachterjapkha
1000ciktong/tongthra ciaardappelenkewavoordonghka


BHUTAN LINKS

Advertenties
• SRC Cultuurvakanties Bhutan
• Azie Vliegtickets WTC
• Bhutan Sawadee Reizen
• Hotels Bhutan
• Eliza was here

Nuttige links

Bhutan Reisstart (N+E)
Reisbijbel Bhutan (N)
Reisinformatie Bhutan (N)
Romans over Bhutan (N)
Telefoongids Bhutan
Willgotot Bhutan (N)
Schrijf uw artikel over BHUTAN

Bronnen

BBC - Country Profiles

Brown, Lindsay / Bhutan
Lonely Planet

CIA - World Factbook

Dorje, Gyurme / Bhutan Handbook
Footprint

Elmar Landeninformatie

Jordans, Bart / Bhutan : a trekker's guide
Cicerone

Pommaret, Françoise / Bhutan : Himalayan mountain kingdom
Odyssey

Te gast in Bhutan
Informatie Verre Reizen

laatst bijgewerkt August 2017
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems