Geschiedenis   

Getaway Travel reisfoto van het Jaar: stuur je reisfoto in en win 2 tickets Australië

Beeld San Augustin Cultuur Colombia foto: Juan_de_la_Cosa

In het precolumbiaanse tijdperk werd het land bewoond door volken met verschillende niveaus van beschaving en organisatie. De oudste gevonden resten van menselijke bewoning dateren van meer dan 16.000 jaar geleden. Vroege precolumbiaanse volken waren in het noorden Urabá en Sinú In het zuidwesten leefden Tumaco, Calima Malagana, Cauca en San Agustín. De spanjaarden landden in 1500 als eerste op de Colombiaanse kust. Onder leiding van Gonzalo Jiménez de Quesada en Sebastián de Belalcázar werd het huidige Colombia ontdekt in 1536. Rond 1810 waaiden het revolutionaire gedachtegoed en het onafhankelijkheidsdenken uit Europa over naar het aan de Spaanse kroon onderworpen Zuid-Amerikaanse continent. De Criollo (blanke nazaten van Spanjaarden geboren in Amerika) leefden in steeds grotere rancune met de bevoorrechte positie van de in Spanje geboren elite van peninsulares. Mestizos (half Spaans, half inheems) werden als tweederangsburgers beschouwd en de rechten van de inheemse en zwarte bevolking waren praktisch gelijk aan die van een slaaf.

Slag bij Boyacá Onafhankelijkheidsoorlog Colombia afbeelding: publiek domein

Na het uitroepen van de onafhankelijkheid (1810) voerden de Criollos (Bolí var, San Martín en Sucre) over grote delen van het continent een reeks revoluties aan tegen het leger van de Spaanse koning en de peninsulares, die de kroon in Latijns-Amerika vertegenwoordigden. De oorlog werd voornamelijk uitgevochten door mestizo, inheemse en zwarte soldaten, die er na de overwinning overigens nauwelijks op vooruit gingen. In 1819 werd in het noordelijke deel van Zuid-Amerika de Republiek Groot Colombia gesticht met als president Simón Bolivar.

Venezuela en Ecuador scheidden zich in 1830 af van Groot Colombia en Panama in 1903. De 19e eeuw werd gekenmerkt door een voortdurende strijd tussen twee stromingen die afwisselend aan de macht waren: de Conservatieven en de Liberalen. Dit ging gepaard met talloze gewelddadige sociale en politieke conflicten die hun hoogtepunt bereikten in de 'oorlog van duizend dagen' (van 1899-1902). Dit interne conflict kostte aan meer dan honderdduizend Colombianen het leven.

Jorge Eliecer Gaitan Colombia foto: SajoR

De daarop volgende rustige periode kwam ten einde toen in 1948 de liberale voorman Jorge Eliécer Gaitán werd vermoord. Hierdoor laaide de burgeroorlog tussen Conservatieven en Liberalen weer in alle hevigheid op. De periode 1948-1958, die bekend staat als 'La Violencia' (de Gewelddadige periode), eiste al naar gelang de schatting tussen de 80.000 en 400.000 slachtoffers. In 1958 kwam er een politiek akkoord, dat inhield dat Conservatieven en Liberalen afwisselend regeringsverantwoordelijkheid zouden dragen en belangrijke bestuurlijke functies onderling zouden verdelen. Dit systeem van regeren werd het Frente Nacional (Nationale Beweging) genoemd. De regeringen van het Frente Nacional maakten echter geen structureel einde aan de het geweld. Integendeel, door dit gentlemen’s agreement tussen de toppen van beide partijen voelden velen zich uitgesloten van daadwerkelijke invloed op de politieke besluitvorming. Dit leidde enerzijds tot het ontstaan van een groot aantal links revolutionaire bewegingen, terwijl in de rurale gebieden de strijd tussen liberalen en conservatieven voortging. In de koffie- en kolonisatiegebieden werden de lokale conflicten over land en handelsmonopolies beheerst door gewelddadige misdaadorganisaties. Tegelijkertijd riepen lokale autoriteiten, landeigenaren en industriëlen privé legertjes in het leven in hun strijd tegen revolutionaire en misdadige groepen. Deze mondden vaak uit in paramilitaire groepen.

Farc Strijders Colombia foto: Institute for National Strategic Studies (INSS.)

Zo ontstaat in de jaren zestig het nu nog steeds voortdurende conflict, waarin het Ejército de Liberación Nacional (ELN 1962), de Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia (FARC 1964), en tegen het einde van de jaren tachtig de paramilitairen (de laatsten opereerden vaak in samenwerking met leger en politie tegen de gezamenlijke vijand: de guerrilla) de hoofdrol spelen. In de jaren tachtig worden de criminele activiteiten, de productie en de handel in cocaïne, afpersing en ontvoeringen de voornaamste bronnen van inkomsten voor de illegale gewapende groepen. De mêlee van revolutionaire, maffia- en paramilitaire organisaties maakt Colombia tot een van de gewelddadigste landen ter wereld. Er vinden naar schatting ongeveer 25.000 moorden per jaar plaats, waarvan minimaal 5000 met politieke motieven. De twee grootste guerrillagroeperingen, FARC en ELN, beschikken samen over minder dan 20.000 gewapende strijders. De paramilitairen zijn eind jaren negentig gebundeld in de Autodefensas Unidas de Colombia (AUC) en hebben meer dan 10.000 man onder de wapenen.

Op dit moment zijn er twee projecten in werking om de coca productie aan banden te leggen en het terrorisme van de guerrillagroeperingen in te dammen:

Uribe Colombia foto: publiek domein

Plan Colombia, dat officieel sinds 1999 in werking is. Dit project dat veel ondersteuning krijgt van de Amerikaanse overheid probeert coca plantages te vernietigen door middel van besproeiingen vanuit vliegtuigen. Een tweede Plan Colombia werd in januari 2007 door de regering Uribe gepresenteerd.
Het vredesproces van de regering Uribe, dat geverifieerd wordt door de OAS (Organization of American States) sinds eind 2003. Het vredesproces bestaat uit een demobilisatieprogramma op basis van de Wet “Justicia y Paz” evenals uit een Nationale Commissie voor Genoegdoening en Verzoening. Vooralsnog zijn alleen de (inmiddels voormalige) AUC (paramilitairen) op dat vredesproces ingegaan. De aanpak kent veel voorstanders maar er bestaat eveneens veel tegenstand. In september 2006 leek er een mogelijkheid te ontstaan om met de FARC te onderhandelen. Sinds een bomexplosie bij de militaire academie in oktober 2006 (die overigens nooit is opgeëist) staat deze ontwikkeling stil.

In 2007 speelt Hugo Chavez, de president van Venezuela een bemiddelende rol in de strijd om de vrijlating van de gevangenen van de FARC. Het belangrijkste succes is de vrijlating van Clara Rojas en Consuelo Gonzalez.

Tanja Nijmeijer Colombia foto: Justice for Colombia

In 2008 intensiveert de jacht op de FARC, er ontstaat een conflict met Ecuador, doordat troepen de grens overschrijden. In juli 2008 is er een enorm succes. De regeringstroepen bevrijden Ingrid Betancourt, de voormalige presidentskandidate die al zes jaar gevangen was in de jungle. In maart 2009 laat de FARC de laatste buitenlandse gijzelaar vrij. President Uribe biedt vredesbesprekingen aan wanneer de FARC bereid is tot een staakt het vuren en afziet van "criminele activiteiten". Uribe probeert in maart 2010 om de grondwet te veranderen, zodat hij voor een derde keer herkozen kan worden. Dat plan mislukt en in juni 2010 worden de presidentsverkiezingen gewonnen door Juan Manuel Santos, de voormalige minister van defensie. Het FARC is in Nederland vooral bekend vanwege de deelname van Tanja Nijmeijer. In november 2012 neemt ze deel aan de onderhandelingen tussen de regering en het FARC in Cuba. In januari 2014 verklaart president Santos dat hij denkt dat er nog dit jaar een vredesverdrag zal worden gesloten met het FARC. In juni wordt Santos herkozen als president. In de jaren 2015 en 2016 wordt er stevig onderhandeld in Havanna in Cuba. In augustus 2016 wordt een staakt-het-vuren van kracht en het verdrag is in september ondertekend. In oktober 2016 zegt de bevolking geheel onverwachts en met een zeer kleine meerderheid nee tegen het verdrag in een referendum. In november sluit de regering een herziene deal met de FARC en in juni 2017 legt de FARC ook formeel de wapens neer.

COLOMBIA LINKS

Advertenties
• Fox verre reizen van ANWB
• Colombia Vliegtickets WTC
• Colombia Kras Reizen
• Vakantie Colombia
• Colombia Arkereizen
• Colombia Zuid Amerika
• Rondreis Colombia
• Vergelijk Vliegtickets vanaf Schiphol
• Hotels Colombia
• Autoverhuur Sunny Cars Colombia
• Colombia Vliegtickets Tix.nl
• Eliza was here

Nuttige links

Colombia Reisfotos
Colombia Reisstart (N+E)
Reisinformatie Colombia (N)
Reizendoejezo - Colombia (N)
Romans over Colombia (N)
Rondreis Colombia (N)
Telefoongids Colombia
Willgoto Colombia (N)
Artikelen en Reisverhalen over COLOMBIA
  rondreis MH5

Bronnen

Elmar Landeninformatie

CIA - World Factbook

BBC - Country Profiles

laatst bijgewerkt november 2018
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems