Steden NEDERLAND

Rotterdam   

Stedentrip Rotterdam

Rotterdam staat ook wel bekend als de Maasstad. Rotterdam je houdt van de stad of je haat de stad. De stad heeft haar hart verloren tijdens het bombardement in de Tweede Wereldoorlog en er staan nagenoeg geen oude monumenten. Er is een nieuwe stad ontstaan na de wederopbouw, met veel interessante architectuur en de grootste haven van Europa. Rotterdam maakt deel uit van de Randstad en ligt in Zuid-Holland. De gelijknamige gemeente Rotterdam is met 589.870 inwoners (30 nov. 2009) de op een na grootste stad van Nederland. Het inwonertal van de grootstedelijke agglomeratie bedraagt bijna 1,2 miljoen inwoners. Rotterdam en zijn voorsteden vormen samen het grootste stedelijk gebied van Nederland. De naam Rotterdam stamt uit de dertiende eeuw en verwijst naar een dam in de rivier de Rotte

Rotterdam Station Blaak Foto:Andre Engels

Ligging Rotterdam

Rotterdam is gelegen aan de Nieuwe Maas, een van de rivieren in de delta die gevormd wordt door de Rijn en de Maas. De Nieuwe Maas verdeelt de stad in twee delen. Het centrum ligt op de noordelijke oever. De Nieuwe Waterweg verbindt Rotterdam met de Noordzee. De haven is de grootste van Europa. Rotterdam is de grootste stad van de provincie Zuid-Holland.

Weer Rotterdam

Rotterdam heeft een gematigd zeeklimaat. De winters zijn mild en de zomers koel. Ook in de zomer kan het weer er wisselvallig zijn. In de winter kan het wel eens sneeuwen. De gemiddelde temperatuur in januari ligt rond de 3°C, in juli rond de 17°C. De kans op regen is het hele jaar door groot. Per jaar valt er gemiddeld 790 mm neerslag. De beste reistijd is tussen april en september, dan valt er de minste regen.

Geschiedenis Rotterdam

Omstreeks 1260 werd in de Rotte een dam gelegd op de plek waar de Hoogstraat de Rotte kruist. Hieraan ontleent Rotterdam haar naam. Rond deze dam ontstond een nederzetting waar men in eerste instantie leefde van de visserij. Al snel werd het ook een handelsplaats en ontstonden de eerste havens. Rotterdam kreeg in 1340 stadsrechten en in 1360 een stadsmuur. Jonker Frans (van Brederode) heeft tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten tussen 1488-1490 voor Rotterdam een belangrijke rol gespeeld. Dankzij Jonker Frans werd Rotterdam definitief een stad van betekenis in Holland.

Rotterdam Laurenskerk Foto:F.Eveleens

Tussen 1449 en 1525 bouwde men de laat-gotische Laurenskerk. In het middeleeuwse Rotterdam was dit het enige stenen gebouw. Het was een ambitieus project, Rotterdam bestond destijds uit ongeveer 1200 huizen. In 1572 werd Rotterdam geplunderd door troepen van de Spaanse stadhouder Bossu. In 1573 kiest de stad de kant van de Nederlandse Opstand. De stad had toen ongeveer 10.000 inwoners. Aan het eind van de 16e eeuw laat Johan van Oldenbarnevelt, die van 1576 tot 1586 raadpensionaris van de stad was, de Rotterdamse haven verder uitbouwen, waardoor de grondslag wordt gelegd voor de belangrijke plaats die deze stad zich in de zeehandel zal verwerven. Bij de volkstelling van 1622 was het aantal inwoners gegroeid tot ongeveer 20.000. Tegen het eind van de 17e eeuw zouden het er zelfs 50.000 zijn. Desondanks breidde de stad zich niet uit buiten zijn wallen en singels. De min of meer driehoekige ruimte tussen Coolsingel, Goudsesingel en de Nieuwe Maas bedroeg niet meer dan 140 hectare, dus de stad raakte overbevolkt. Pas na 1825 zou zij zich buiten deze grenzen gaan uitbreiden.

In de 19e eeuw werd de positie van Rotterdam als internationale haven bedreigd door de verzanding van de voornaamste verbinding met zee, de Brielse Maas. Om dit probleem het hoofd te bieden werd tussen 1827 en 1830 door het eiland Voorne het Voornse kanaal gegraven, tussen Rotterdam en Hellevoetsluis. Naarmate de zeeschepen in de 19e eeuw steeds groter werden, bleek dit kanaal evenwel niet aan de behoeften te voldoen. Ingenieur Pieter Caland ontwierp een ambitieus plan voor een nieuwe verbinding met de Noordzee. In 1866 werd begonnen met de uitvoering hiervan. Tussen 1866 en 1872 wordt de Nieuwe Waterweg gegraven, een directe scheepvaartverbinding met de Noordzee tussen Rotterdam en Hoek van Holland. Na het openstellen van de Nieuwe Waterweg begon de onstuimige groei van Rotterdam. Er werden verschillende nieuwe havens aangelegd, waardoor de werkgelegenheid enorm toenam. Dit trok arbeiders uit alle windstreken aan. Het geld dat door de stad werd verdiend, besteedde men onder meer aan de bouw van statige panden in het centrum. De stad werd op twee manieren uitgebreid: door annexatie van een aantal omliggende gemeenten en door de bouw van veel nieuwe wijken. De eerste golf van annexaties vond plaats aan het einde van de negentiende eeuw met Delfshaven (1886), Kralingen, een deel van Overschie en Charlois in 1895. De havens werden in hoog tempo uitgebreid, onder invloed van mensen als Lodewijk Pincoffs en G.J. de Jongh. Steeds meer havens werden aangelegd, zoals de Maas-, Rijn- en Waalhaven.

Aangetrokken door de werkgelegenheid die hieruit voortvloeide, verhuisden veel boeren, vooral uit Noord-Brabant, naar de stad. De heersende landbouwcrisis versterkte dit effect. Voor de nieuwkomers werden snel rijen goedkope woningen gebouwd, vooral op zuid op de linker-Maasoever, die daardoor al snel de boerenzij werd genoemd. Tussen 1880 en 1900 groeide de bevolking snel van 160.000 naar 315.000. In 1920 zou de bevolking zelfs al iets boven de 500.000 inwoners bedragen.

Rotterdam Bombardement Foto:Publiek Domein

Alles veranderde op 14 mei 1940. Nederland is op dat moment al vijf dagen in oorlog. Reeds op de eerste dag landden er vele Duitse parachutisten en luchtlandingstroepen rond Rotterdam-Zuid. Ook het Noordereiland was bezet. Het Nederlandse garnizoen en onderdelen van het Korps Mariniers houden echter de Maasoever en Maasbruggen voortdurend onder schot, waardoor het de Duitsers niet lukt om het centrum te bereiken. Na enkele dagen hevige gevechten rond de brug sturen de Duitsers in de ochtend van 14 mei een onderhandelaar. Er wordt gedreigd met de vernietiging van de stad. De Duitsers blijken weinig geduld te hebben. Om het verzet te breken, besluiten de nazi's hun dreigement uit te voeren. Het bombardement op Rotterdam, dat vroeg in de middag plaatsvindt, duurt slechts een kwartier, maar de vernietigende uitwerking, mede door de brand die ontstaat, is gigantisch. Meer dan 24.000 woningen worden in de as gelegd. Ongeveer 800 mensen vinden de dood en 80.000 Rotterdammers zijn dakloos geworden. Wanneer nog diezelfde middag de Duitsers dreigen om op dezelfde manier ook Utrecht plat te gooien, is dit reden voor de Nederlandse opperbevelhebber Winkelman tot capitulatie. In Rotterdam is vrijwel het gehele centrum, het hart van de stad, veranderd in een smeulende puinhoop. Tegelijk met de bezetting begint ook het puinruimen. De Schie, ter hoogte van de huidige Schiekade, wordt gedempt met het vele puin. De oude Willemsbrug is vernield. Het is, behalve de Hefbrug voor treinverkeer die niet verwoest is, de enige brug over de Maas en deze moet dus snel worden hersteld. Op 14 februari 1942 wordt de Maastunnel geopend. Men was begonnen met de bouw in 1937. Het is de eerste autotunnel van Nederland. Tijdens de bezettingstijd volgt ook de laatste grote annexatieronde. In 1941 worden in één klap de gemeenten Hillegersberg, Schiebroek, het resterende deel van Overschie, Kralingseveer en IJsselmonde bij Rotterdam gevoegd. Op 10 en 11 november 1944 wordt er een grote razzia gehouden waarbij circa 50.000 mannen tussen 17 en 40 werden weggevoerd. Op de avond voor de razzia wordt Rotterdam omsingeld door 8000 Duitse soldaten, en worden alle belangrijke bruggen en pleinen bezet en het telefoonverkeer afgesloten; een belangrijke verzamelplaats was De Kuip. De razzia werd systematisch uitgevoerd waardoor ontsnappen nauwelijks mogelijk was. Van de opgepakte Rotterdamse en Schiedamse mannen vertrokken er circa 20.000 te voet richting Utrecht, 20.000 werden met Rijnaken afgevoerd en 10.000 per trein. Van hen werden circa 10.000 man tewerkgesteld in het oosten van Nederland, de rest ging naar arbeitslagers in Duitsland.

Rotterdam Groothandelsgebouw Foto:F.Eveleens

Na de oorlog begint de wederopbouw langs de lijnen van het Basisplan voor de Wederopbouw van Rotterdam. In een drang naar vernieuwing en modernisering worden veel beschadigde gebouwen niet hersteld, maar gesloopt, zoals het gebouw van de Bijenkorf van Dudok. In de jaren '50 is de wederopbouw in volle gang. Rotterdam krijgt het imago van 'werkstad' en ontwikkelt zich tot een toonbeeld van moderniteit. In 1953 vindt de opening van de Lijnbaan plaats, de eerste autovrije winkelstraat in Europa. Het vooruitstrevende ontwerp trok internationaal veel aandacht. Het nieuwe Centraal Station komt in 1957 gereed, met ernaast het op dat ogenblik hypermoderne Groothandelsgebouw uit 1953. Ter gelegenheid van de Floriade richt men in 1960 de Euromast op. Samen met het beroemde beeld 'De Verwoeste Stad' van Ossip Zadkine wordt de Euromast een symbool van het naoorlogse Rotterdam. In 1970 wordt de Euromast verhoogd door er een Space Tower op te zetten, waarmee de totale hoogte op 185 meter komt. Tegelijk met het herstel van de havens ontwikkelt men ook plannen om stad en havengebied los te koppelen. Dit wil men bereiken door nieuwe havengebieden aan te leggen in de richting van de zee. Achtereenvolgens legt men ten zuiden van de Nieuwe Waterweg het Botlekgebied, Europoort en de Maasvlakte aan, met enorme tankopslagcapaciteit voor ruwe olie. In Pernis, Rozenburg en verder westwaarts verrijzen grote raffinaderijen. De havenactiviteiten groeien nu zo snel dat de Rotterdamse haven in 1962 de grootste haven van de wereld wordt. Vanaf 1960 begint de aanleg van de metro, die in 1968 geopend wordt als eerste metro in Nederland. Hiermee worden de wijken 'op zuid' verbonden met het centrum. In 1970 vindt nabij Zuidplein de opening van de nieuwe Ahoy-hallen plaats. Mede door de bebouwing van het Weena krijgt Rotterdam in de jaren '90 een skyline met diverse wolkenkrabbers. Het Gebouw Delftse Poort wordt met 151 meter de hoogste wolkenkrabber van Rotterdam. In 1993 verdwijnt door de opening van de Willemsspoortunnel het spoor uit het centrum van Rotterdam. Met de voltooiing van de Erasmusbrug in 1996 krijgt Rotterdam een nieuw symbool. In de 21e eeuw krijgt Rotterdam gezichtsbepalende nieuwe bouwwerken zoals de Markthal, De Rotterdam en een gloednieuw Centraal station.

Rotterdam Erasmusbrug Foto:Massimo Catarinella

Bezienswaardigheden Rotterdam

Rotterdam is een opkomende stad en staat op steeds meer lijstjes van steden die je bezocht moet hebben.

Markthal in de Nacht foto van Steven Lek

De nieuwste aanwinst is de enorme markthal, die in 2014 het stadsbeeld heeft verfraaid. De hal is van on-nederlandse allure, je verwacht iets dergelijks in grote wereldsteden, maar niet in Rotterdam. Begalve een markthal is er ruimte voor woningen en er is een grote parkeergarage onder het gebouw. De markthal is ontworpen door het architectenbureau MVRDV en heeft aan de binnenkant een kunstwerk van Arno Coenen dat de toepasselijke titel de hoorn des overvloeds heeft.

Boijmans van Beuningen Rotterdam Foto:K. Siereveld

Museum Boijmans van Beuningen bevat collecties oude en moderne schilderkunst, waaronder een aantal topstukken, tekeningen en prenten. Bij het museum behoort ook een beeldenpark. Beroemde oude schilderijen zijn onder meer: Christus op bezoek bij Maria en Martha van Pieter Aertsen, De verheerlijking van Maria van Geertgen tot Sint Jans, De Marskramer van Jeroen Bosch, Sint-Christoffel van Jeroen Bosch. In de zalen in het Van der Steurgebouw uit 1935 is het ontstaan van het impressionisme en modernisme te zien. Er zijn werken van onder meer van Vincent van Gogh, Claude Monet, Rembrandt van Rijn, Paul Cézanne, Camille Pissarro en Edgar Degas. Schilderijen uit de moderne kunst zijn er onder meer van Kees van Dongen en Piet Mondriaan. De surrealisten zijn hier permanent te zien zoals werken van Salvador Dalí, René Magritte, Max Ernst en Man Ray. Ook is er een collectie hedendaagse kunst met werken van Andy Warhol, Claes Oldenburg, Donald Judd en Joseph Beuys.

Rotterdam Arboretum Trompenburg Foto:Wilma Verburg

Arboretum Trompenburg is een arboretum aan de Honingerdijk. Het heeft een oppervlakte van 6 hectare. Het park heeft een geschiedenis die teruggaat tot de 19e eeuw en die onlosmakelijk verbonden is met de familie (Van Hoey) Smith. Het arboretum behoort ondanks de betrekkelijk geringe oppervlakte tot de prominentste botanische tuinen en arboreta van Nederland en is aangesloten bij de Nederlandse Vereniging van Botanische Tuinen. Het heeft gedurende lange tijd meer bekendheid genoten in het buitenland, maar sinds 1958, toen de tuin voor het publiek werd opengesteld, is ook in eigen land de waardering voortdurend gegroeid.

Diergaarde Blijdorp Rotterdam Foto:Wikifrits

De Diergaarde Blijdorp is een van de oudste dierentuinen van Nederland. Vanaf 1988 hanteert Blijdorp een 'masterplan', dat de hele dierentuin heeft veranderd. Volgens het masterplan worden dieren per werelddeel geordend, in natuurlijk ogende biotopen. Daarbij worden niet alleen dieren, maar ook planten en culturele elementen uit de nagebootste biotoop getoond.

NAI Rotterdam Foto: Olafcg

Naast wisseltentoonstellingen over architectuur en planologie is er een permanente expositie over volkshuisvesting in Nederland vanaf 1850 (GeWoon Architectuur) in het Nederlands Architectuur Instituut. Het museum bezit een grote collectie tekeningen, schetsen, maquettes, foto's, boeken en tijdschriften over architectuur. De bibliotheek en het maquettedepot zijn openbaar. Ook bezit het museum de archieven van architecten als Dudok, Cuypers, Berlage, Gispen en De Klerk. Naast het eigenlijke gebouw staat het Huis Sonneveld, deze voormalige woning is ook onderdeel van het museum. Het Huis Sonneveld is ontworpen door de architecten J.A. Brinkman en Van der Vlugt in 1929 en is qua stijl een voorbeeld van het Nieuwe Bouwen. Het interieur is in de originele staat teruggebracht.

Rotterdam Euromast Foto:Michielverbeek

De Euromast is met 185 meter de hoogste toren van Nederland die open is voor publiek. De Euromast werd ter gelegenheid van de Floriade in 1960 door architect H.A. Maaskant en aannemer J.P. van Eesteren neergezet in het Park, vlak bij de ingang van de Maastunnel. Het gebouw werd officieel geopend door prinses Beatrix op 25 maart 1960. De locatie was strategisch gekozen: wie naar Rotterdam reed over de toenmalige snelwegen, zag de (inclusief vlaggenmast) 107 meter hoge toren. In 1970 is een 85 meter hoge opbouw op de Euromast geplaatst: de Space Tower, waarmee de Euromast weer het hoogste bouwwerk van Rotterdam werd. De toren heeft nu een totale hoogte van 185 meter. Bezoekers kunnen met de Euroscoop, een glazen lift, vanaf het Euroscoopdek op 112 meter hoogte naar het hoogste punt op 185 meter hoogte worden gebracht. Bezoekers worden naar het oorspronkelijke hoogste punt gebracht met twee liften die beide 4 meter per seconde afleggen.

Panorama Kop van Zuid Rotterdam Foto:Arnout Vos

De kop van zuid is het nieuw ontwikkelde gebied langs de Maas. Het bestaat uit veel hoogbouw en een grote cruiseterminal waar de grootste cruiseschepen ter wereld aan kunnen leggen. Bijzonder is het gebouw "de Rotterdam", dat werd opgeleverd in november 2013. Het gebouw lijkt een stad op zichzelf en bestaat uit drie transparante torens van elk 150 meter hoog. Het heeft een kantoor- en woonfuctie en er is een hotel in het gebouw gevestigd. De Rotterdam heeft een prachtige entree en er zijn café's, restaurants en sportclubs op de begane grond te vinden. Het gebouw is ontworpen door Rem Koolhaas van architectenbureau OMA en is de kers op de taart van het Manhattan van Rotterdam.

Tips Rotterdam

De Spido is een bekende toeristische attractie. Dagelijks organiseert Spido vanaf de afvaartplaats, het Willemsplein aan de voet van de centrumzijde van de Erasmusbrug diverse soorten rondvaarten door de havens van Rotterdam. Bijvoorbeeld een 75 minuten durende rondvaart door de Maashaven, Rijnhaven, Waalhaven, Leuvehaven onder andere langs de Euromast en de Eemhaven en een 2½ uur durende rondvaart richting Rozenburg welke de Botlekhaven, de Laurenshaven en de Eemhaven aan doet.

Delfshaven Rotterdam Foto:M.Minderhoud

In Rotterdam is het uitgaansleven wat gefragmenteerd. Belangrijke gebieden zijn De Oude haven, Stadhuisplein, Delfshaven en de Witte de Withstraat. Ook de Nieuwe Binnenweg (Café Ari, Rotown) is een bekend uitgaansgebied. Er zijn talloze eet- en drinkgelegenheden. Rotterdam in tevens de geboorteplaats van de gabber-scene en heeft internationaal bekende clubs. Catwalk bevindt zich in een oude voetgangerstunnel onder het Weena en het al jaren drukbezochte Off_Corso is gevestigd in een voormalige bioscoop. Op deze bijzondere locatie wordt van alles gedraaid, van techno tot clubhouse. Het Bootleg dj café is een broedplaats voor nieuw dj-talent en open tot diep in de nacht. Bij het verder gelegen De Unie gaan regelmatig de voetjes van de vloer op de funky dans- en feestavonden.

De undergroundscene in Rotterdam houdt zich verre van de glitter en glamour van de grote clubs. Rotown is, naast podium voor nieuwe bands, ook een plek voor ontspannen uitgaan en lekker dansen voor onafhankelijke geesten. In 2010 werd Rotown uitgeroepen tot Beste Poppodium van Nederland. Ontspannen een drankje doen kan bij café De Witte Aap in de Witte de Withstraat, dat door de Lonely Planet, dé internationale reisgids voor rugzaktoeristen, uitgeroepen is tot beste bar ter wereld.


Artikelen en Reisverhalen over Rotterdam
  Cafe Bar Ari Rotterdam   Restaurant Olivia Rotterdam
  Schatkamers bibliotheek Rotterdam   Luisterboeken bibliotheek Rotterdam

Schrijf uw artikel over Rotterdam

Rotterdam LINKS

Advertenties
• Jouw reis voor de beste prijs - Prijsvrij.nl
• Rotterdam
• Hotels Rotterdam
• Autoverhuur Sunny Cars Rotterdam
• Fietsen in Rotterdam met Baja Bikes
• Rotterdam Vliegtickets Tix.nl


Nuttige links
Romans over Rotterdam (N)
Telefoongids
Fiets huren Rotterdam (N)
Reizendoejezo - Rotterdam (N)

laatst bijgewerkt november 2018
Samensteller: Arie Verrijp / Geert Willems